Dyrektywa 89/595/EWG zmieniająca dyrektywę 77/452/EWG dotyczącą wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji pielęgniarki/pielęgniarza odpowiedzialnych za opiekę ogólną, łącznie ze środkami mającymi na celu ułatwienie skutecznego wykonywania prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług oraz uzupełniająca dyrektywę 77/453/EWG dotyczącą koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w zakresie działalności pielęgniarek/pielęgniarzy odpowiedzialnych za opiekę ogólną

DYREKTYWA RADY
z dnia 10 października 1989 r.
zmieniająca dyrektywę 77/452/EWG dotyczącą wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji pielęgniarki/pielęgniarza odpowiedzialnych za opiekę ogólną, łącznie ze środkami mającymi na celu ułatwienie skutecznego wykonywania prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług oraz uzupełniająca dyrektywę 77/453/EWG dotyczącą koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w zakresie działalności pielęgniarek/pielęgniarzy odpowiedzialnych za opiekę ogólną

(89/595/EWG)

(Dz.U.UE L z dnia 23 listopada 1989 r.)

RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, w szczególności jego art. 49 i art. 57 ust. 1 i ust. 2 zdanie pierwsze i trzecie oraz art. 66,

uwzględniając wniosek Komisji(1),

we współpracy z Parlamentem Europejskim(2),

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(3),

a także mając na uwadze, co następuje:

artykuł 1 ust. 3 akapit drugi dyrektywy 77/453/EWG(4) ustala zasadę, że kształcenie teoretyczne i techniczne jest skoordynowane i zrównoważone z kształceniem klinicznym, aczkolwiek nie ustalono określonych proporcji, zaś art. 1 ust. 4 stwierdza, że Rada, działając na podstawie wniosku Komisji zdecyduje, czy te przepisy należy utrzymać w mocy czy zmienić;

w świetle tego stwierdzenia biorąc pod uwagę w szczególności zwiększone wymogi dotyczące poziomu wiedzy pielęgniarek/pielęgniarzy odpowiedzialnych za opiekę ogólną, należy zmienić art. 1 ust. 4 dyrektywy 77/453/EWG w taki sposób, by ustalić okres kształcenia teoretycznego na przynajmniej jedną trzecią, długość trwania kształcenia klinicznego na przynajmniej jedną drugą minimalnego okresu kształcenia, określonego w art. 1 ust. 2 lit. b) tej dyrektywy; taka proporcja stwarza konieczność bardziej szczegółowego określenia wymogów kształcenia teoretycznego i kształcenia klinicznego;

koniecznie należy również uściślić, jak w przypadku podobnych przepisów zawartych w innych dyrektywach odnoszących się do zawodów związanych ze służbą zdrowia, że wykaz tematów w Załączniku do dyrektywy 77/453/EWG nie jest ograniczony i używać jako terminów standardowych "kształcenia teoretyczne" i "kształcenia kliniczne" w dyrektywie 77/453/EWG i w nagłówkach Załącznika do niej; podobnie konieczne jest ujednolicenie słownictwa niektórych przepisów dyrektywy 77/452/EWG(5), ostatnio zmienionej dyrektywą 89/594/EWG(6), ze słownictwem podobnych przepisów dyrektywy Rady 75/362/EWG z dnia 16 czerwca 1975 r. odnoszącej się do wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji medycznych, włącznie ze środkami ułatwiającymi skuteczne korzystanie z prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług(7), ostatnio zmienionej dyrektywą 89/594/EWG,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł  1

Do dyrektywy 77/452/EWG wprowadza się następujące zmiany:

1. Artykuł 6 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Jeżeli przyjmujące Państwo Członkowskie posiada informacje na temat ważnego zdarzenia, zaistniałego poza jego terytorium, a które może mieć wpływ na podjęcie działalności na jego terytorium, może poinformować o tym zdarzeniu Państwo Członkowskie, z którego pochodzi lub przybywa cudzoziemiec.

Państwo Członkowskie pochodzenia lub Państwo Członkowskie, z którego cudzoziemiec przybywa, dokona weryfikacji tych informacji. Jego władze podejmą decyzję, o rodzaju i zakresie postępowania wyjaśniającego jakie należy przeprowadzić i powiadomią przyjmujące Państwo Członkowskie o wszelkich działaniach, które podejmą w związku ze świadectwami lub dowodami, które wydały.

Państwa Członkowskie gwarantują poufność przekazywanych informacji.";

2. Artykuł 7 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Jeżeli przyjmujące Państwo Członkowskie posiada informacje na temat ważnego zdarzenia, zaistniałego przed podjęciem przed zainteresowaną osobę działalności w tym państwiepoza jego terytorium, a które może mieć wpływ na prowadzenie działalności na jego terytorium, może poinformować o tym zdarzeniu Państwo Członkowskie, z którego pochodzi lub przybywa cudzoziemiec.

Państwo Członkowskie pochodzenia lub Państwo Członkowskie, z którego cudzoziemiec przybywa, dokona weryfikacji tych informacji. Władze tego państwa zdecydują o rodzaju i zakresie postępowania weryfikacyjnego, które należy przeprowadzić i poinformują przyjmujące Państwo Członkowskie o działaniach podjętych w związku z informacją, którą przekazały zgodnie z ust. 1.";

3. Dodaje się artykuł w brzmieniu:

"Artykuł 10a

Jeżeli przyjmujące Państwo Członkowskie wymaga od swoich obywateli zamierzających podjąć lub wykonywać działalność, określoną w art. 1, złożenia przysięgi lub uroczystego oświadczenia, a forma przysięgi lub oświadczenia nie może być użyta przez obywateli innych Państw Członkowskich, to Państwo Członkowskie zapewni możliwość złożenia przysięgi lub oświadczenia w stosownej i równoważnej formie.";

4. W art. 11 ust. 1 po drugim akapicie dodaje się:

"W tym celu oraz w uzupełnieniu oświadczenia, przewidzianego w ust. 2, dotyczącego świadczenia usług, Państwa Członkowskie mogą, w celu umożliwienia stosowania przepisów dotyczących wykonywania zawodu obowiązujących na ich terytorium, wymagać albo automatycznej tymczasowej rejestracji, albo członkostwa pro formaw organizacji lub instytucji zawodowej, albo alternatywnie, wpisu do rejestru, pod warunkiem, że rejestracja lub uzyskanie członkostwa nie spowoduje opóźnień, czy też w inny sposób nie utrudni świadczenia usług, albo też nie obciąży osoby świadczącej usługi dodatkowymi kosztami.";

5. Artykuł 14 skreśla się.

Artykuł  2

W dyrektywie 77/453/EWG wprowadza się następujące zmiany:

1. Artykuł 1 ust. 2 lit. b) oraz ust. 3 i 4 otrzymują brzmienie:

"2. b) kształcenie zawodowe w pełnym wymiarze godzin, które musi obejmować przedmioty zawarte w programie nauczania wymienione w Załączniku do niniejszej dyrektywy i obejmuje trzyletni kurs lub 4.600 godzin szkolenia teoretycznego i praktycznego.

3. Państwa Członkowskie zapewnią, że instytucja kształcąca pielęgniarki/pielęgniarzy jest odpowiedzialna za koordynację kształcenia teoretycznego i klinicznego przez cały okres kształcenia.

a) »kształcenie teoretyczne« zostaje zdefiniowane jako:

ta część kształcenia pielęgniarstwa, dzięki której osoby kształcące się w zakresie pielęgniarstwa zdobywają wiedzę, zrozumienie i umiejętności zawodowe wymagane, by zaplanować, zapewnić i ocenić pełną opiekę pielęgniarską. Naukę taką zapewniają szkoły pielęgniarskie i inne środowiska nauczające wybrane przez szkolącą instytucję oraz jest ona prowadzona przez nauczycieli pielęgniarstwa i inne kompetentne osoby;

b) »kształcenie kliniczne« zostaje zdefiniowane jako:

ta część kształcenia, dzięki której osoby kształcące się w zakresie pielęgniarstwa uczą się jako część zespołu i poprzez pośredni kontakt ze zdrową lub chorą osobą i/lub grupą, jak planować, zapewnić i oceniać wymaganą pełną opiekę pielęgniarską na podstawie nabytej wiedzy i umiejętności. Kształcące się osoby uczą się nie tylko być członkiem zespołu, lecz także być kierownikiem zespołu organizującego pełną opiekę pielęgniarską, włącznie z edukacją zdrowotną przeznaczoną dla indywidualnych osób i małych grup w instytucjach służby zdrowia lub w społeczności.

Za nauczanie, które odbywa się w szpitalach i innych instytucjach służby zdrowia oraz w społeczności są odpowiedzialni nauczyciele, we współpracy i przy pomocy innych wykwalifikowanych pielęgniarek/pielęgniarzy. Pozostały wykwalifikowany personel może zostać włączony do procesu nauczania.

Osoby kształcące się w zakresie pielęgniarstwa uczestniczą w pracy oddziałów na tyle, na ile ich praca przyczynia się do ich kształcenia, pozwalając nauczyć się podejmować odpowiedzialność związaną ze sprawowaniem opieki pielęgniarskiej.

4. Kształcenie teoretyczne, określone w części A Załącznika, należy zrównoważyć i skoordynować ze kształceniem klinicznym, określonym w części B Załącznika, w taki sposób, by wiedza i doświadczenie wymienione w ust. 1 niniejszego artykułu zostały nabyte w odpowiedni sposób. Czas trwania kształcenia teoretycznego powinien wynosić nie mniej niż jedną trzecią, a czas trwania kształcenia klinicznego nie mniej niż jedną drugą minimalnego okresu kształcenia, określonym w ust. 2 lit. b).".

2. W Załączniku wprowadza się następujące zmiany:

a) zdanie wstępne otrzymuje brzmienie: "Program kształcenia prowadzący do przyznania dyplomu, świadectwa lub innego dokumentu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji pielęgniarki/pielęgniarza odpowiedzialnych za opiekę ogólną, składa się z dwu części i przynajmniej tych przedmiotów, które wymieniono poniżej. Kształcenie z co najmniej jednego z tych przedmiotów może stanowić część programu lub być przeprowadzone w związku z innymi kursami.";

b) nagłówki części A i B otrzymują brzmienie:

– w wersji hiszpańskiej: "A. Enseñanza teórica y técnica" zostaje zastąpione przez "A. Ensenanza teórica" i "B. Enseñanzas de enfermeria clínica" zostaje zastąpione przez "B Enseñanza clínica",

– w wersji duńskiej: "A. Teoretisk og teknisk undervisning" zostaje zastąpione przez "A. Teoretisk undervisning",

– w wersji niemieckiej: "A. Theoretischer und technischer Unterricht" zostaje zastąpiony przez "A. Technischer Unterricht" i "B. Klinisch-praktische Krankenpflege-Ausbildung" zostaje zastąpione przez "B. Klinische Unterweisung",

– w wersji greckiej: "A. Θεωητικη και πρακτικη διδασκαλια" zostaje zastąpiony przez "A Θεωητικη διδασκαλια" i "B. Κλινικη διδασκαλια του νοσοκομ" zostaje zastąpione "B. Κλινικη διδασκαλια",

– w wersji angielskiej: "A. Theoretical and technical instruction" zostaje zastąpione przez "A. Theortical instruction",

– w wersji francuskiej: "A. Enseignement théorique et technique" zostaje zastąpione przez "A. Enseignement théorique" i "B. Enseignement infirmier clinique" zostaje zastąpione przez "B. Enseignement clinique",

– w wersji włoskiej: "A. Insegnamento teorico e tecnico" zostaje zastąpione przez "A. Insegnamento teorico" i "B. Insegnamento infermieristico clinico" zostaje zastąpione przez "B. Insegnamento clinico",

– w wersji niderlandzkiej: "A. Theoretisch en technisch onderwijs" zostaje zastąpione przez "Theoretisch onderwijs",

– w wersji portugalskiej: "A. Ensino teórico e técnico" zostaje zastąpione przez "A. Ensino teórico" oraz "´B. Ensino clínico da enfermagem" zostaje zastąpione przez "B. Ensino clínico".

Artykuł  3

Kursy kształcenia pielęgniarek/pielęgniarzy odpowiedzialnych za opiekę ogólną, które rozpoczęły się przed dniem 13 października 1991 r. według poprzedniego programu zgodnie z art. 1 dyrektywy 77/453/EWG mogą zostać ukończone zgodnie z tym programem.

Artykuł  4

Państwa Członkowskie wprowadzą w życie przepisy niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy nie później niż dnia 13 października 1991 r. i niezwłocznie powiadamiają o tym Komisję.

Artykuł  5

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Luksemburgu, dnia 10 października 1989 r.

W imieniu Rady
F. DOUBIN
Przewodniczący

_______

(1) Dz.U. C 20 z 26.1.1988, str. 10. i Dz.U. C 322 z 15.12.1988, str. 22.

(2) Dz.U. C 235 z 12.9.1988, str. 68. i Dz.U. C 256 z 9.10.1989.

(3) Dz.U. C 134 z 24.5.1988, str. 27.

(4) Dz.U. L 176 z 15.7.1977, str. 8.

(5) Dz.U. L 176 z 15.7.1977, str. 1.

(6) Dz.U. L 341 z 23.11.1989, str. 19.

(7) Dz.U. L 167 z 30.6.1975, str. 1.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.L.1989.341.30

Rodzaj: Dyrektywa
Tytuł: Dyrektywa 89/595/EWG zmieniająca dyrektywę 77/452/EWG dotyczącą wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji pielęgniarki/pielęgniarza odpowiedzialnych za opiekę ogólną, łącznie ze środkami mającymi na celu ułatwienie skutecznego wykonywania prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług oraz uzupełniająca dyrektywę 77/453/EWG dotyczącą koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych w zakresie działalności pielęgniarek/pielęgniarzy odpowiedzialnych za opiekę ogólną
Data aktu: 10/10/1989
Data ogłoszenia: 23/11/1989
Data wejścia w życie: 01/05/2004, 13/10/1989