Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Przewidywalny i wspólny europejski plan dla Ukraińców w UE (COM(2025) 649 final)
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-SpołecznegoKomunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno- Społecznego i Komitetu Regionów "Przewidywalny i wspólny europejski plan dla Ukraińców w UE"
(C/2026/884)
(Dz.U.UE C z dnia 27 lutego 2026 r.)
Sprawozdawca: Mateusz SZYMAŃSKI
Współsprawozdawca: Krzysztof BALON
| Doradczynie i doradcy | Tetiana LEWIŃSKA (z ramienia współsprawozdawcy, Grupa III) |
| Wniosek o konsultację | Komisja Europejska, 14.7.2025 |
| Podstawa prawna | Art. 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej |
| Sekcja odpowiedzialna | Sekcja Stosunków Zewnętrznych |
| Data przyjęcia przez sekcję | 7.11.2025 |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 4.12.2025 |
| Sesja plenarna nr | 601 |
| Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 212/2/5 |
1. Wnioski i zalecenia
1.1. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) po raz kolejny potępia bezprawną i nieuzasadnioną rosyjską wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie. EKES niezmiennie solidaryzuje się z narodem ukraińskim i wspiera go na wszelkie możliwe sposoby. W związku z tym wszystkie decyzje dotyczące przyszłego statusu Ukraińców w UE powinny być podejmowane z uwzględnieniem postępów Ukrainy na drodze do członkostwa w UE i w ścisłym partnerstwie z rządem Ukrainy.
1.2. Rosyjska agresja na Ukrainę w 2022 r. zmusiła miliony Ukrainek i Ukraińców do ucieczki przed zagrożeniem. Unia Europejska postanowiła wówczas między innymi uruchomić tymczasową ochronę. Był to pierwszy przypadek zastosowania tego mechanizmu.
1.2.1. EKES pragnie również podkreślić rolę organizacji społeczeństwa obywatelskiego wówczas, gdy odnotowywano największy napływ osób przesiedlonych 1 z Ukrainy. Organizacje i obywatele UE zasługują na najwyższe uznanie za okazaną solidarność i gościnność. Pozostanie to wielkim dziedzictwem UE.
1.3. Ukraińcy mieszkający w Unii Europejskiej (UE) korzystają z szeregu swobód, w tym przede wszystkim ze swobody przemieszczania się w obrębie UE oraz z dostępu do unijnego rynku pracy i usług publicznych. Mechanizm tymczasowej ochrony okazał się dla nich korzystnym rozwiązaniem. Jednocześnie nadal nie mają warunków, by wrócić do Ukrainy, gdyż wciąż trwa rosyjska agresja.
1.4. Z uwagi na obecną sytuację oraz wyzwania administracyjne związane ze zmianą warunków legalnego pobytu tak dużej liczby osób EKES z zadowoleniem przyjmuje decyzję o przedłużeniu tymczasowej ochrony na kolejny okres.
1.5. Jednak w obliczu wyzwań gospodarczych i społecznych oraz konieczności zapewnienia bardziej przewidywalnych warunków pobytu Ukrainek i Ukraińców w UE, EKES wzywa Komisję Europejską (KE) i państwa członkowskie do działań, które ułatwią przechodzenie na bardziej stałą podstawę pobytu i stopniowe odchodzenie od tymczasowej ochrony. W tej dziedzinie potrzebna jest długofalowa perspektywa. Już teraz należy przygotować europejskie i krajowe plany działania oraz sposoby legalizacji pobytu po zakończeniu tymczasowej ochrony.
1.6. Sytuacja związana z przybyciem Ukrainek i Ukraińców do UE zwiększyła presję na systemy usług publicznych w państwach członkowskich. Dlatego też EKES zdecydowanie opowiada się za zwiększaniem inwestycji w wysokiej jakości usługi świadczone w interesie ogólnym, w tym mieszkalnictwo, które powinny być dostępne na równych zasadach dla wszystkich osób legalnie przebywających na terytorium UE.
1.7. Zarazem należy dbać o udaną integrację Ukraińców z UE. Cel ten można osiągnąć poprzez promowanie nauki języków państw przyjmujących, wspieranie inicjatyw społeczności lokalnych, edukację ukraińskich dzieci w powszechnych systemach edukacji państw członkowskich oraz przeciwdziałanie dezinformacji i rosyjskim działaniom wywiadowczym.
1.8. Konieczne jest również budowanie silnych więzi społecznych opartych na zaufaniu. Kluczową rolę ma tu do odegrania społeczeństwo obywatelskie. Ważne jest zaangażowanie obywatelek i obywateli Ukrainy w organizacje działające w lokalnych społecznościach.
1.9. Należy również zapewnić sprawiedliwe warunki pracy dla Ukraińców. Dotyczy to tak UE, jak i Ukrainy. Oczekuje się, że państwa członkowskie będą przeciwdziałać wyzyskowi i nierównemu traktowaniu Ukrainek i Ukraińców na rynku pracy. Zarazem rząd Ukrainy powinien przywrócić korzystne rozwiązania dla pracowników i działalności związków zawodowych w drodze dialogu z partnerami społecznymi.
1.10. Ważne jest, aby Ukrainki i Ukraińcy byli aktywni zawodowo. Komitet opowiada się zatem za środkami sprzyjającymi aktywności, zwłaszcza poprzez zmniejszenie barier administracyjnych, a także za ochroną osób wymagających szczególnego traktowania, które z przyczyn od nich niezależnych nie mogą lub nie są w stanie podjąć zatrudnienia.
2. Kontekst opinii, z uwzględnieniem odnośnego wniosku Komisji
2.1. Niczym nieuzasadniona, bezprawna i pełnoskalowa agresja rosyjska na Ukrainę w 2022 r. wywołała bezprecedensowy napływ ludzi z Ukrainy na terytorium Unii Europejskiej. EKES od pierwszego dnia tej agresji z całą stanowczością ją potępia i wzywa Rosję do wycofania się z Ukrainy oraz uznania jej jedności terytorialnej.
2.2. W pierwszym okresie najwięcej osób uciekających przed agresją rosyjską przybywało do krajów sąsiadujących. Według stanu z 31 maja 2025 r. 4,28 miliona osób, które uciekły z Ukrainy w wyniku rosyjskiej agresji wojskowej, schroniło się w Unii Europejskiej, głównie na terenie Niemiec i Polski 2 .
2.3. Wydarzeniem bez precedensu było uruchomienie mechanizmu ochrony tymczasowej, który pozwolił na znaczne usprawnienie procesu legalizacji pobytu obywateli Ukrainy na terenie UE. EKES popierał takie rozwiązanie 3 .
2.4. Tymczasowa ochrona to unijny mechanizm, który ma zapewnić natychmiastową i zbiorową (tj. bez konieczności rozpatrywania indywidualnych wniosków) ochronę osobom przesiedlonym, które nie są w stanie wrócić do swojego kraju pochodzenia. Celem mechanizmu jest umożliwienie im korzystania ze zharmonizowanych praw w całej Unii. Zatrudnienie i edukacja stanowią centralny element praw, z których korzystają w UE osoby przesiedlone z Ukrainy, oprócz zakwaterowania, opieki zdrowotnej i pomocy społecznej 4 .
2.5. EKES podziela pogląd KE, że utrzymanie wspólnego unijnego podejścia do tej sprawy ma zasadnicze znaczenie dla zrównoważonego podziału i koordynacji obowiązków między państwami członkowskimi. W swoim komunikacie KE stwierdziła, że konieczne jest przedłużenie tymczasowej ochrony o kolejny rok, a jednocześnie przygotowanie się do zaoferowania korzystającym z niej osobom bardziej stabilnej i trwałej perspektywy, w tym wspieranie bezpiecznych, dobrowolnych i godnych powrotów do Ukrainy 5 . EKES przyjmuje tę decyzję z zadowoleniem.
2.6. Komitet pragnie również podkreślić swą rolę oraz rolę organizacji społeczeństwa obywatelskiego wówczas, gdy odnotowywano największy napływ osób z Ukrainy. Ta rola była również istotna w późniejszym okresie, gdy konieczne stało się podjęcie działań związanych z integracją Ukrainek i Ukraińców. Organizacje i obywatele UE zasługują na najwyższe uznanie za okazaną solidarność i gościnność. Pozostanie to wielkim dziedzictwem Unii oraz dziedzictwem Unii również z perspektywy wspólnej przyszłości Ukrainy w UE.
2.7. Dalsze wspieranie Ukrainy i jej obywateli musi odbywać się w ramach solidarnej współpracy i koordynacji między wszystkimi państwami członkowskimi UE i jej instytucjami. Ta kwestia nie dotyczy tylko wschodniej części Unii.
3. Uwagi ogólne
Tymczasowa ochrona a długoterminowa wizja pobytu w UE
3.1. Przeważająca większość Ukrainek i Ukraińców przebywających w UE przedłuża swój status w ramach mechanizmu tymczasowej ochrony. Nie odnotowano znaczących przepływów do systemów krajowych, co oznacza, że mechanizm tymczasowej ochrony nadal stanowi właściwą odpowiedź na uzasadnione potrzeby. Oznacza to jednak także, że w samej Ukrainie nie ma wciąż warunków pozwalających Ukrainkom i Ukraińcom na powrót. Główne problemy to: brak poczucia bezpieczeństwa oraz infrastruktury gospodarczej i społecznej wskutek rosyjskiej agresji. Niedawne rosyjskie ataki mogą doprowadzić do tego, że wzrośnie liczba Ukrainek i Ukraińców ubiegających się o tymczasową ochronę w UE.
3.2. Należy pamiętać, że ten mechanizm ma charakter tymczasowy i musi być co roku przedłużany. To bez wątpienia stwarza niepewność wśród osób nim objętych, a jednocześnie stawia pod znakiem zapytania samą jego ideę - jako reakcji na sytuację nadzwyczajną i krótkoterminową. Brak jasnej długofalowej perspektywy czy też możliwości uzyskania stałego pobytu może sprzyjać efektowi mrożącemu w odniesieniu zarówno do życia zawodowego i osobistego, jak i integracji lub decyzji o powrocie. Przewidywalny przyszły status tworzy odwrotną sytuację. Ponadto zróżnicowany zakres wsparcia w poszczególnych krajach może zwiększać zachęty do wtórnego przepływu osób. W tym kontekście EKES pozytywnie ocenia zalecenie dla państw członkowskich, aby nie umożliwiały tym samym osobom uzyskiwania ochrony tymczasowej w różnych państwach członkowskich.
3.3. Już teraz należy przygotować europejskie i krajowe plany działania oraz sposoby legalizacji pobytu po zakończeniu ochrony tymczasowej. Nie wolno dopuścić do sytuacji, kiedy ta ochrona wygasa i wprowadza się wszystkie nowe instrumenty nagle i w tym samym czasie. Mogłoby to doprowadzić do paraliżu administracyjnego i narazić przesiedlonych Ukraińców na to, że nie spełnią na czas określonych wymogów formalnych.
3.4. Istotnym zagadnieniem w kontekście planowania polityki powrotów i dalszej legalizacji pobytów jest sposób finansowania odbudowy i planowanych inicjatyw na rzecz powrotów. EKES popiera rozwiązanie polegające na uruchomieniu na ten cel aktywów rosyjskich ulokowanych na terenie UE 6 .
3.5. W komunikacie brakuje obecnie jaśniejszej perspektywy dla grup wymagających szczególnego traktowania, takich jak osoby wymagające opieki, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami i inne osoby, które wraz ze swoją rodziną lub indywidualnie nie powinny być narażone na dodatkowe sytuacje niepewności - należy te braki usunąć.
Wyzwanie dla systemu usług publicznych
3.5.1. Tymczasowa ochrona opiera się na wspólnym podejściu UE oraz zapewnia przewidywalność i pewność prawa zarówno osobom przesiedlonym z Ukrainy, jak i państwom członkowskim. Odbiło się to jednak na funkcjonowaniu systemów usług publicznych w wielu krajach UE. Potrzeba zapewnienia lokali mieszkalnych wpływa na rynki mieszkaniowe, i tak już będące pod dużą presją. Podobnie sytuacja wygląda w innych newralgicznych sektorach, takich jak edukacja i ochrona zdrowia.
3.6. Powyższe kwestie mają znaczenie dla stosunków społecznych w krajach przyjmujących 7 . Dlatego też EKES zdecydowanie opowiada się za zwiększaniem inwestycji w wysokiej jakości usługi świadczone w interesie ogólnym, w tym mieszkalnictwo, które powinny być dostępne na równych zasadach dla wszystkich osób legalnie przebywających na terytorium UE.
3.7. Dalsze działania związane ze wspieraniem przesiedlonych Ukrainek i Ukraińców oraz ich integracją powinny obejmować pomoc finansową dla państw, które ponoszą największy ciężar. Dotychczas najczęściej ograniczało się to do przesunięć w ramach istniejących funduszy i zwiększenia elastyczności w sposobie wydatkowania środków unijnych, co stanowi zaprzeczenie solidarności europejskiej.
Znaczenie społeczeństwa obywatelskiego i organizacji partnerów społecznych
3.8. EKES apeluje o dalsze wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych w Ukrainie. Ich praca w terenie, wśród lokalnych społeczności ma ogromne znaczenie i istotnie uzupełnia działania władz publicznych.
3.9. Doświadczenie i wiedza organizacji społeczeństwa obywatelskiego są bezcenne. Dlatego EKES uważa, że ich przedstawiciele powinni uczestniczyć w tworzeniu i pracach specjalnych organów, jak np. zaproponowanej platformy solidarności "Ukraina". EKES wyraża gotowość do zaangażowania się w prace na poziomie unijnym. Inicjatywy społeczeństwa obywatelskiego przyczynią się do ułatwienia przystąpienia Ukrainy do UE, podobnie jak miało to miejsce dotychczas w przypadku przystąpienia nowych państw członkowskich.
3.10. Udział Ukrainek i Ukraińców w organizacjach obywatelskich i inicjatywach lokalnych, a także członkostwo w stowarzyszeniach i związkach zawodowych pozytywnie wpływają na integrację w państwach członkowskich oraz na tworzenie warunków powrotu do Ukrainy przy zachowaniu kontaktu ze społecznościami, które udzieliły im schronienia. Ponadto działalność społeczna przesiedlonych Ukrainek i Ukraińców sprzyja wzajemnemu zaufaniu w społecznościach lokalnych, w których żyją na co dzień. Należy ją zatem wspierać na wszystkich szczeblach, w tym poprzez uczestnictwo w sieciach unijnych. Władze lokalne powinny uzyskać dużą pomoc w ułatwianiu takich inicjatyw.
3.11. EKES z zadowoleniem przyjmuje odniesienia do instrumentu wzmacniającego pozycję młodzieży i wzywa do rozszerzenia go na wspieranie młodzieżowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym organizacji promujących tak udział młodzieży w podejmowaniu decyzji, jak i rozwój młodych ludzi jako aktywnych obywateli. Ukraińskie organizacje młodzieży powinny być również główną zainteresowaną stroną i beneficjentem powojennego wsparcia na rzecz odbudowy Ukrainy.
Aktywność gospodarcza i prawa pracownicze na Ukrainie 3.12. EKES pragnie docenić wkład Ukraińców w budowę europejskiej gospodarki i finanse publiczne. Dane z krajów, które ponoszą największy ciężar, pokazują, że korzyści gospodarcze z ich integracji mogą w pełni kompensować początkowe wydatki publiczne związane z ich przyjmowaniem i wspieraniem.
3.13. Należy jednak zauważyć, że o ile aktywność zawodowa osób przesiedlonych z Ukrainy wywiera ogólnie pozytywny wpływ na gospodarkę, systemy ubezpieczeń społecznych i przede wszystkim - na sytuację demograficzną w UE, o tyle w niektórych państwach członkowskich warunki biurokratyczne mogą być niekorzystne dla integracji na rynku pracy. Trzeba dołożyć starań, aby wspierać działalność zawodową osób z Ukrainy, lecz w taki sposób, aby uwzględnić sytuację grup wymagających szczególnego traktowania, takich jak osoby samotnie wychowujące dzieci oraz osoby starsze i niedołężne.
3.14. EKES odnotowuje, że coraz więcej Ukrainek i Ukraińców decyduje się na zakładanie przedsiębiorstw w państwach członkowskich UE. Ten pozytywny trend należy aktywnie wspierać i ułatwiać poprzez zapewnienie dostępu do rejestracji przedsiębiorstw, finansowania, szkoleń i usług doradczych. Rozwój stosunków handlowych i gospodarczych między Ukrainą a państwami członkowskimi UE nie tylko przyczyni się do obopólnego wzrostu gospodarczego, lecz również położy podwaliny pod odbudowę i rekonstrukcję Ukrainy po wojnie. W tym kontekście EKES zachęca do dalszego wspierania przez UE inicjatyw na rzecz współpracy transgranicznej.
3.15. Komitet zdecydowanie sprzeciwia się wszelkim sytuacjom, w których przesiedleni Ukraińcy mogliby stać się ofiarami wyzysku, nadużyć oraz obchodzenia obowiązujących przepisów dotyczących zatrudnienia. Wzywa państwa członkowskie do wzmożenia kontroli i sprawnej egzekucji przepisów prawa pracy. Należy kontynuować udane inicjatywy informowania Ukraińców o prawach i obowiązkach związanych z zatrudnieniem w poszczególnych krajach UE. Pomocne w tym będzie promowanie członkostwa w związkach zawodowych wśród obywateli Ukrainy przebywających na terenie UE.
3.16. Nauka języka kraju przyjmującego wydaje się kluczowym elementem aktywności społecznej, udanej integracji itd. Choć tymczasową ochronę stosuje się w sytuacjach nadzwyczajnych, status ten nie może być pretekstem dla zaniedbywania nauki języka wśród Ukraińców korzystających z tymczasowej ochrony. EKES wzywa KE i poszczególne rządy do opracowania programów nauki języków krajów przyjmujących.
3.17. Komitet zwraca również uwagę, że osoby przesiedlone z Ukrainy często wykonują pracę poniżej swoich umiejętności i kwalifikacji. A przecież ważne jest, by tych umiejętności i kwalifikacji nie zatracili. Dlatego EKES proponuje, by uruchomić programy, w ramach których publiczne urzędy pracy - korzystając ze wsparcia ze strony organizacji społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych - oferowałyby możliwości kształcenia ustawicznego osobom legalnie przebywającym w UE.
3.18. Ważnym czynnikiem wspierającym funkcjonowanie Ukraińców na rynku pracy w UE, a także ich wejście na rynek pracy w Ukrainie po powrocie będzie wzajemne szybkie i skuteczne uznawanie kwalifikacji przez państwa członkowskie UE i Ukrainę. W tym kontekście EKES z zadowoleniem wita przyjęcie 25 czerwca 2025 przez Radę Ministrów Ukrainy zasad uznawania efektów kształcenia uzyskanych za granicą. Istotne jest też aktualizowanie posiadanej wiedzy i umiejętności. Pomóc może intensywna wymiana doświadczeń i dobrych praktyk pomiędzy publicznymi służbami zatrudnienia państw członkowskich i Ukrainy, wspierana z poziomu UE.
3.19. Z punktu widzenia strategii KE dotyczącej powrotów do Ukrainy istotne jest uwzględnienie ostatnich negatywnych zmian ukraińskich przepisów prawa pracy oraz ich skutków dla dostosowywania się do norm międzynarodowych i unijnych. Niektóre środki wprowadzone w czasie wojny można wyjaśnić co prawda potrzebami obronnymi, lecz należy zwrócić baczną uwagę na zapewnienie spójności ukraińskiej polityki zatrudnienia z dorobkiem socjalnym UE oraz z układem o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą. Dlatego też EKES pozytywnie ocenia zawarcie trójstronnego protokołu ustaleń w sprawie reformy rynku pracy oraz obecne wysiłki na rzecz opracowania nowego kodeksu pracy mającego na celu zbliżenie ustawodawstwa Ukrainy do norm pracy przyjętych na szczeblu międzynarodowym. Docenia również wsparcie finansowe i techniczne tych reform udzielane przez Międzynarodową Organizację Pracy oraz UE. Ponadto zarówno Ukraina, jak i UE powinny kontynuować współpracę na rzecz ułatwienia integracji na rynku pracy osób powracających do Ukrainy oraz pomagać w dążeniu do stabilności i trwałej odbudowy gospodarczej.
Edukacja
3.20. Ważnym czynnikiem integracji jest włączenie osób przesiedlonych z Ukrainy w systemy edukacji państw członkowskich. Aspekt ten ma bowiem pozytywny wpływ na dalsze losy edukacyjne i zawodowe dzieci i młodzieży, ponadto buduje więzi w społecznościach lokalnych państw przyjmujących uchodźców. Do tego potrzeba wsparcia programów adaptacji społecznej i edukacyjnej dzieci ukraińskich na różnych poziomach edukacji przedszkolnej i szkolnej w krajach UE. W związku z tym EKES podziela opinię KE, że powroty do Ukrainy nie powinny zakłócać kształcenia dzieci. Dzieciom uczęszczającym do szkół należy zapewnić możliwość ukończenia kształcenia w stabilnym środowisku, w którym przebywają ze swoimi rodzinami.
3.21. Ponadto trzeba wspierać popularyzację kultury i języka ukraińskiego tak we wspólnocie ukraińskiej, jak i w społeczeństwach przyjmujących. Tego rodzaju aktywność społeczna będzie też zmniejszać ryzyko alienacji imigrantów z Ukrainy. Poza tym Ukrainki i Ukraińcy mieszkający w UE mogą wiedzieć, jak funkcjonować w warunkach wojny. Ich wiedza może być bezcennym atutem w procesie zwiększania europejskiej gotowości na wypadek zagrożenia, a także podczas dyskusji o ulepszaniu e-uczenia oraz nauki na odległość.
Wzajemne relacje - wyzwania społeczne
3.22. Pomimo wysiłków na rzecz zwalczania korupcji ten problem wciąż się utrzymuje w Ukrainie 8 . Jak pokazały wydarzenia z ostatnich miesięcy, trudność będą sprawiać środki mające na celu zwiększenie przejrzystości systemu. Może to stanowić poważne wyzwanie społeczne w kontekście polityki powrotowej. Pozytywną oznaką jest wycofanie niekorzystnych zmian zaproponowanych w lipcu 2025 r.
3.23. Kolejną istotną kwestią jest to, jak społeczeństwa niektórych państw członkowskich UE postrzegają uchylanie się od służby wojskowej obywateli Ukrainy poprzez emigrację, także nielegalną 9 . Kwestia uchylania się od służby wojskowej jest przedmiotem zainteresowania opinii publicznej w niektórych państwach członkowskich. Aby rozwiązać ten problem, konieczna jest współpraca między władzami ukraińskimi a państwami członkowskimi UE.
3.24. Innym zjawiskiem, które uderza w osoby przesiedlone z Ukrainy, jest wzrost obaw ludności w niektórych państwach członkowskich o wysoki poziom imigracji. Dlatego trzeba intensywniejszych działań na rzecz przeciwdziałania dezinformacji na temat Ukraińców w UE, m.in. poprzez finansowanie projektów organizacji obywatelskich w zakresie monitoringu, reagowania na fake newsy oraz działań edukacyjnych i informacyjnych.
3.25. Należy ponadto wzmocnić kampanię informacyjną adresowaną do migrantów z Ukrainy, ostrzegającą przed rosyjskimi werbunkami do działań sabotażowych i szpiegowskich. Kampania, obejmująca również media społecznościowe, powinna przestrzegać przed propozycjami pozornie szybkiego i łatwego zarobku, podkreślać konsekwencje prawne oraz demaskować mechanizmy wykorzystywania przez Rosję migrantów do destabilizacji społeczeństw i pogłębiania napięć opartych na obawach związanych z migracją.
4. Uwagi szczegółowe
4.1. EKES pozytywnie ocenia decyzję o zniesieniu od 1 stycznia 2026 r. opłat roamingowych dla połączeń między UE a Ukrainą, a także wspieranie przez Komisję starań Ukrainy o przystąpienie do jednolitego obszaru płatności w euro (SEPA). Takie działania bardzo pomagają osobom przesiedlonym utrzymać kontakt z krewnymi i przyjaciółmi w Ukrainie.
4.2. Wsparcie dla inicjatyw nastawionych na kontakt z przesiedlonymi Ukrainkami i Ukraińcami powinno uwzględniać rolę partnerów społecznych i organizacji obywatelskich w realizacji planów działania zaangażowanych instytucji. Zwiększy to skuteczność ich działania i legitymizację społeczną.
4.3. Zdrowie psychiczne i potrzeby psychospołeczne dorosłych i dzieci w następstwie traumy wojennej i ucieczki stanowią istotny i rosnący problem wśród ogółu osób z Ukrainy korzystających z tymczasowej ochrony: 23 % osób zgłasza problemy zdrowia psychicznego i psychospołecznego, które wpływają na ich codzienne funkcjonowanie, a w 36 % gospodarstw domowych przynajmniej jeden członek doświadcza takich trudności. Kobiety systematycznie zgłaszają wyższy poziom problemów ze zdrowiem psychicznym niż mężczyźni. Spośród osób zgłaszających problemy zdrowia psychicznego lub psychospołecznego wpływające na codzienne funkcjonowanie około połowa (46 %) cały czas szuka wsparcia. To wskazuje na konieczność zmierzenia się z wyzwaniami związanymi z pomocą psychologiczną, takimi jak niska świadomość i brak zaufania, stygmatyzacja oraz problemy językowe i ograniczona dostępność 10 . Dlatego programy wsparcia powinny obejmować również łatwo dostępne wsparcie psychologiczne, realizowane we współpracy z organizacjami wspólnoty ukraińskiej za granicą i z organizacjami obywatelskimi krajów przyjmujących.
4.4. Komitet zaleca, by KE przekształciła stronę internetową "Uchodźcy z Ukrainy: Twoje prawa w UE" we wspólny i wielojęzyczny portal informacyjny UE, na którym będzie można znaleźć dostosowane do danego kraju wytyczne w sprawie procedur składania wniosków, wymaganych dokumentów, praw oraz punktów kontaktowych przedstawione za pomocą interaktywnego i regularnie aktualizowanego interfejsu. Taka platforma zapewniłaby przejrzysty i spójny dostęp do wiarygodnych informacji, ułatwiłaby korzystanie z praw wynikających z dyrektywy oraz zwiększyłaby koordynację i solidarność w Unii. Mogłaby również służyć za narzędzie informacyjne dla Ukrainek i Ukraińców w UE uczestniczących w przyszłych wolnych wyborach w Ukrainie.
Bruksela, dnia 4 grudnia 2025 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.884 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Przewidywalny i wspólny europejski plan dla Ukraińców w UE (COM(2025) 649 final) |
| Data aktu: | 2026-02-27 |
| Data ogłoszenia: | 2026-02-27 |