Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności i unijnego wsparcia na rzecz gotowości i reagowania na stany zagrożenia zdrowia oraz uchylenia decyzji nr 1313/2013/UE (Unijny Mechanizm Ochrony Ludności) (COM(2025) 548 - 2025/0223 (COD))

Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności i unijnego wsparcia na rzecz gotowości i reagowania na stany zagrożenia zdrowia oraz uchylenia decyzji nr 1313/2013/UE (Unijny Mechanizm Ochrony Ludności)

(COM(2025) 548 - 2025/0223 (COD))

(C/2026/876)

(Dz.U.UE C z dnia 27 lutego 2026 r.)

Samodzielny sprawozdawca: Florian MARIN

Doradczynie i doradcy Procedura ustawodawcza	Mihai IVASCU (z ramienia sprawozdawcy) EU Law Tracker
Wniosek o konsultację	Rada, 16.10.2025 Parlament, 12.11.2025
Podstawa prawna	Art. 192 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dokumenty Komisji Europejskiej	COM(2025) 548 - 2025/0223 (COD) Streszczenie COM(2025) 548 final - 2025/0223 (COD)
Odpowiednie cele zrównoważonego rozwoju	Cel 3 - Dobre zdrowie i jakość życia Cel 9 - Innowacyjność, przemysł, infrastruktura Cel 11 - Zrównoważone miasta i społeczności Cel 17 - Partnerstwa na rzecz celów
Sekcja odpowiedzialna	Sekcja Rolnictwa, Rozwoju Wsi i Środowiska Naturalnego
Data przyjęcia przez sekcję	13.11.2025
Data przyjęcia na sesji plenarnej	3.12.2025
Sesja plenarna nr	601
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się)	217/1/4

1. ZALECENIA

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES)

1.1. Uważa, że należy wykazać się większą ambicją przy przydzielaniu środków budżetowych oraz zmniejszaniu ryzyka związanego z katastrofami i zapobieganiu im zamiast skupiać się przede wszystkim na zdolnościach reagowania. Skuteczny i zintegrowany Unijny Mechanizm Ochrony Ludności (UMOL) musi uwzględnić kompleksowe ramy polityki ograniczania ryzyka w obrębie całej UE i skupić się w większym stopniu na zapobieganiu katastrofom w wymiarze międzysektorowym i transgranicznym w ramach całościowego systemu zarządzania ryzykiem.

1.2. Jest zdania, że UMOL musi uwzględnić ochronę życia - w tym zwierząt i różnorodności biologicznej - i w związku z tym dostosować procedury, sprzęt, umiejętności i interoperacyjność, a także budować konkretne zdolności.

1.3. Uważa, że należy zmniejszyć obciążenia administracyjne, wyeliminować nakładanie się działań, unowocześnić nieadekwatne systemy danych i wsparcia, zwiększyć wyszkolone zasoby ludzkie oraz inwestować w zdolności interoperacyjne w oparciu o wspólne normy i ścieżki szkoleń. Trzeba też zapewnić wysokiej jakości warunki pracy jako warunki wstępne wzmocnienia odporności społecznej w ramach obejmującego całe społeczeństwo podejścia do kryzysów.

1.4. Jest przekonany o potrzebie lepszego przewidywania i rozumienia katastrof i kryzysów oraz uwzględnienia roli propagandy i dezinformacji w zwiększaniu stresu społecznego. Strategiczne podejście w ramach UMOL powinno uwzględniać asymetrię ryzyka i jego koncentrację, a jednocześnie poprawić skuteczność zarządzania katastrofami. EKES wzywa do opracowania solidnej, adaptacyjnej strategii komunikacyjnej, by zwiększyć społeczną świadomość ryzyka, przeciwdziałać zagrożeniom hybrydowym i budować szerokie wsparcie społeczne dla gotowości.

1.5. Jest zdania, że należy wzmocnić UMOL poprzez zapewnienie dodatkowego finansowania - zwłaszcza dla grup i regionów podatnych na zagrożenia, w tym regionów najbardziej oddalonych i regionów usytuowanych w pobliżu stref wojennych. Ponadto podział środków finansowych, o którym mowa w art. 6, powinien uwzględniać zasadę terytorialności w sposób przekrojowy, z uwzględnieniem uwarunkowań społecznych.

1.6. Sądzi, że należy zapewnić spójność z planami partnerstwa krajowego i regionalnego (PPKR) zaproponowanymi na okres programowania 2028-2034. Uważa, że bardzo ważne jest ustanowienie zwiększonej i wyodrębnionej puli środków finansowych poprzez koncentrację tematyczną na potrzeby zarządzania katastrofami na podstawie kompleksowego podejścia uwzględniającego wszystkie zagrożenia oraz przegląd ryzyka i zagrożeń na szczeblu UE.

1.7. Twierdzi, że należy kontynuować zwiększanie efektywności i zdolności europejskiej puli ochrony ludności (ECPP) i rescEU, a także podnosić skuteczność wspólnego systemu łączności i informacji w sytuacjach nadzwyczajnych (CECIS) na podstawie kluczowych wskaźników skuteczności działania odzwierciedlających jakość, wykorzystanie zasobów, koszty i wyniki.

1.8. Jest zdania, że trzeba wspierać większą komplementarność istniejących instrumentów (takich jak Zwiększenie Bezpieczeństwa Europy, Europejski Korpus Solidarności i UMOL). Trzeba też usprawnić wymianę informacji, koordynację i rozpowszechnianie najlepszych praktyk między państwami członkowskimi, instytucjami UE oraz sektorami cywilnymi i wojskowymi. Tego rodzaju podejście obejmujące całą administrację rządową powinno iść w parze ze zintensyfikowaną współpracą między służbami wywiadowczymi i organami ścigania oraz zwiększoną świadomością społeczną na temat UMOL.

1.9. Zwraca uwagę na potrzebę zapewnienia wystarczającego i stabilnego finansowania dla strażaków zawodowych i personelu medycznego, by zachować skuteczność i zdolność szybkiego reagowania w ramach UMOL, a jednocześnie też na potrzebę wzmocnienia roli wolontariuszy. Należy formalnie uznać i wspierać na rynku pracy działania i umiejętności wolontariuszy, które powinny uzupełniać, a nie zastępować, odpowiednio przeszkolony personel zawodowy.

1.10. Sądzi, że UMOL musi opierać się na elastyczności w celu poszanowania różnorodności krajowych systemów zarządzania katastrofami. Należy jednocześnie zapewnić - przy pełnym zaangażowaniu zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego - współpracę i koordynację transgraniczną w celu szybkiego i skutecznego reagowania na katastrofy o zasięgu ponadnarodowym. Zastosowanie podejścia obejmującego całe społeczeństwo i opartego na gotowości, prognozowaniu i proaktywnej prewencji na każdym szczeblu wymaga uznania formalnej roli społeczeństwa obywatelskiego w UMOL.

1.11. Utrzymuje, że należy dostosować przepisy dotyczące zamówień publicznych, by zagwarantować szybkie i skuteczne dostawy i usługi o krytycznym znaczeniu w czasach kryzysu. Przepisy szczególne powinny zapewnić MŚP wystarczający dostęp do tych dostaw i usług z uwagi na ich centralną rolę w lokalnych gospodarkach i zatrudnieniu oraz ich zdolność do wspierania odbudowy i odporności społeczności dotkniętych katastrofami.

1.12. Sądzi, że należy wprowadzić standardowy formularz sprawozdawczy do zgłaszania klęsk za pośrednictwem wspólnego systemu łączności i informacji w sytuacjach nadzwyczajnych (CECIS), stosowany przez wszystkie państwa członkowskie. Usprawni to komunikację, zmniejszy obciążenia administracyjne, zwiększy przejrzystość i ułatwi lepszą koordynację na szczeblu UE.

2. NOTY WYJAŚNIAJĄCE

Argumenty na poparcie zalecenia 1.1

2.1. EKES uważa, że proponowany budżet w wysokości 10,67 mld EUR przeznaczony na UMOL nie wystarczy, aby sprostać rosnącym wyzwaniom związanym z katastrofami naturalnymi i spowodowanymi przez człowieka, w tym z rosnącą częstotliwością i intensywnością ekstremalnych zdarzeń pogodowych związanych ze zmianą klimatu. W porównaniu z innymi programami UE dotyczącymi bezpieczeństwa, przystosowania się do zmiany klimatu i odporności na katastrofy, środki przydzielone na UMOL wydają się skromne w stosunku do skali i złożoności zagrożeń, którym mechanizm ten ma przeciwdziałać.

2.2. Należy położyć nacisk na współpracę transgraniczną i wspólne zrozumienie sytuacji, które uwzględnia szeroki zakres zmiennych międzysektorowych i międzypaństwowych - w tym charakter i skalę danego wydarzenia, kontekst historyczny, czynniki geopolityczne, wymiar kulturowy, obecność równoczesnych zagrożeń lub równoczesnego ryzyka, a także istniejące zdolności i wiedzę fachową w tej dziedzinie. Ambitniejsze podejście do zmniejszania ryzyka związanego z katastrofami i zapobiegania mu zminimalizowałoby skutki sytuacji nadzwyczajnych przed ich wystąpieniem, zmniejszyłoby koszty i poprawiłoby odporność społeczeństwa.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.2

2.3. W ramach UMOL należy kompleksowo zająć się ochroną życia - w tym zarówno ludzi, jak i zwierząt, a także różnorodności biologicznej. Wymaga to dostosowania procedur, sprzętu, umiejętności i interoperacyjności w celu zaspokojenia szczególnych potrzeb w zakresie ochrony zwierząt podczas katastrof. Budowanie specjalnych zdolności w odniesieniu do zwierząt nie tylko zapewni ich dobrostan, ale będzie również wspierać stabilność ekosystemu, zdrowie publiczne i odporność społeczności oraz wzmocni ogólną skuteczność interwencji w zakresie ochrony ludności.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.3

2.4. Istniejące bariery administracyjne, strukturalne i logistyczne w UE nadal utrudniają transgraniczne rozmieszczanie, transport i dostęp w sytuacjach kryzysowych. Zmniejszenie obciążeń administracyjnych, wyeliminowanie nakładania się działań oraz modernizacja systemów danych i wsparcia mają zasadnicze znaczenie dla skutecznego zarządzania kryzysowego. Zwiększenie wyszkolonych zasobów ludzkich i inwestowanie w zdolności interoperacyjne, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiej jakości warunków pracy, wzmocni koordynację, gotowość i odporność społeczeństwa w całej UE.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.4

2.5. Wiarygodne procesy informacyjne i dostosowana przejrzystość mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia wsparcia społecznego dla UMOL oraz wzmocnienia kultury gotowości na wszystkich poziomach społeczeństwa. Solidna i adaptacyjna strategia komunikacji powinna obejmować również utworzenie odpornej na sytuacje kryzysowe infrastruktury komunikacyjnej w celu zapewnienia, aby dokładne, aktualne i wiarygodne informacje docierały do ludzi nawet w warunkach zwiększonego stresu lub zakłóceń.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.5

2.6. Zwiększenie finansowania UMOL poprawi jego zdolność do zaspokajania potrzeb grup i regionów podatnych na zagrożenia, w tym regionów znajdujących się w pobliżu stref wojennych i regionów najbardziej oddalonych. Uwzględnienie zasady terytorialności i powiązanie warunkowości społecznej z dystrybucją funduszy zapewnia sprawiedliwe, ukierunkowane i skuteczne wsparcie, a tym samym zwiększa odporność i spójność wszystkich dotkniętych społeczności. EKES wzywa do podjęcia konkretnych środków w celu uwzględnienia długoterminowych konsekwencji społecznych dla słabszych grup społecznych (np. osób starszych, dzieci, osób z niepełnosprawnościami) - zarówno na etapie planowania, jak i reagowania.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.6

2.7. Skuteczność UMOL zależy od dostosowania finansowania na szczeblu UE do planów partnerstwa krajowego i regionalnego w okresie programowania 2028-2034. Dzięki ustanowieniu większej, wyodrębnionej puli środków finansowych koncentrującej się na zarządzaniu katastrofami UE może zapewnić dostępność zasobów, by przeciwdziałać jednocześnie występującym, zróżnicowanym i coraz bardziej złożonym zagrożeniom. Tematyczna koncentracja funduszy zwiększy gotowość, wesprze skoordynowane reagowanie we wszystkich państwach członkowskich i poprawi odporność w obliczu wieloaspektowych kryzysów.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.7

2.8. ECPP i rescEU są podstawowymi instrumentami szybkiego i skoordynowanego reagowania na katastrofy w całej UE. Poprawa ich efektywności i zdolności zapewni skuteczne wykorzystanie zasobów w sytuacjach nadzwyczajnych. Jednocześnie zwiększenie skuteczności CECIS dzięki jasnym kluczowym wskaźnikom skuteczności działania odzwierciedlającym jakość, wykorzystanie zasobów, koszty i wyniki wzmocni proces decyzyjny, koordynację i rozliczalność na wszystkich szczeblach ochrony ludności.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.8 2.9. Poprawa komplementarności obecnych instrumentów UE poprawi spójność, efektywność i ogólne skutki gotowości na wypadek katastrof i reagowania na nie. Systematyczna wymiana najlepszych praktyk i łatwiejszy dostęp do wiedzy będą sprzyjać uczeniu się, innowacjom i interoperacyjności między państwami członkowskimi. Wzmocnienie tych synergii ma zasadnicze znaczenie ze względu na rosnącą różnorodność i złożoność podmiotów unijnych, międzynarodowych i krajowych zaangażowanych w gotowość i reagowanie i zapewnia skuteczniejszą i bardziej skoordynowaną ochronę ludności zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym.

2.10. Niewystarczająca wiedza na temat zakresu i procedur UMOL nadal utrudnia jego optymalne wykorzystanie, zwłaszcza w odniesieniu do sposobów ubiegania się o pomoc i uzyskiwania dostępu do niej przez niektóre państwa członkowskie, kraje uczestniczące i podmioty społeczeństwa obywatelskiego. Wyeliminowanie tych luk wymaga intensywniejszych działań informacyjnych, ukierunkowanej wymiany informacji i ciągłego budowania zdolności, a także usprawnionych procedur szybkiego reagowania i zwiększenia zdolności na szczeblu UE w zakresie przeciwdziałania wzajemnie powiązanym zagrożeniom. Należy również podnosić świadomość społeczną na temat UMOL poprzez promowanie umiejętności, na przykład w zakresie gotowości gospodarstw domowych, pierwszej pomocy i planowania ewakuacji. Wzmocni to pozycję poszczególnych osób i społeczności, zwiększy odporność i pogłębi zaufanie do unijnych mechanizmów skoordynowanego reagowania.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.9

2.11. Zdecydowane i skuteczne reagowanie na katastrofy wymaga wyważonego połączenia personelu zawodowego i wolontariuszy. Cięcia budżetowe i ograniczenie liczby zawodowych strażaków i personelu medycznego już zmniejszyły efektywność i wydłużyły czas reakcji, co generuje dodatkowe koszty, osłabia skuteczność UMOL i zagraża bezpieczeństwu publicznemu. Należy wzmocnić rolę wolontariuszy, gdyż ich wysiłki stanowią bardzo istotne wsparcie i uzupełnienie instytucjonalnych mechanizmów reagowania kryzysowego - zwłaszcza w kontekście jednocześnie występujących, zróżnicowanych i coraz bardziej złożonych wyzwań i zagrożeń.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.10

2.12. EKES uważa, że zapewnienie zintegrowanej reakcji na kryzysy i katastrofy wymaga ustanowienia struktury partnerstw, które byłyby skutecznie koordynowane i współmierne do różnorodnych i złożonych skutków, jakie kryzysy i katastrofy mogą mieć dla społeczeństwa. Należy wzmocnić rolę społeczeństwa obywatelskiego w sposób przekrojowy, zwłaszcza w celu zwiększenia zdolności w zakresie rozpowszechniania informacji przyczyniających się do społecznej świadomości ryzyka i gotowości cywilnej. W tym celu bardzo potrzebne są inwestycje w budowanie zdolności społeczeństwa obywatelskiego. Wzajemna współpraca i koordynacja między zainteresowanymi stronami, miastami, regionami i krajami ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia dostosowanej reakcji, ponieważ klęski żywiołowe nie znają granic.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.11

2.13. Komitet podkreśla, że procedury udzielania zamówień publicznych nie mogą stać się wąskim gardłem w sytuacjach nadzwyczajnych. Uproszczone przepisy mają zasadnicze znaczenie dla zagwarantowania terminowego dostarczania towarów i usług o krytycznym znaczeniu. Jednocześnie bardzo ważne jest, by MŚP miały zapewniony sprawiedliwy i specjalny dostęp do takich towarów i usług, ponieważ są one często pierwszymi dostawcami w terenie, głęboko zakorzenionymi w społecznościach lokalnych i mającymi pierwszorzędne znaczenie dla ochrony miejsc pracy i przyspieszenia odbudowy. Ich aktywny udział wzmacnia zarówno zdolność UE do reagowania kryzysowego, jak i długoterminową odporność regionów dotkniętych katastrofami.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.12

2.14. Komitet uważa, że skuteczność UMOL zależy nie tylko od szybkiej mobilizacji zasobów, ale także od jakości i porównywalności informacji przekazywanych przez państwa członkowskie. Obecnie brak jednolitej struktury sprawozdawczości może prowadzić do opóźnień, niespójności i trudności w gromadzeniu danych w sytuacjach nadzwyczajnych.

3. PROPONOWANE ZMIANY DO WNIOSKU USTAWODAWCZEGO KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Poprawka 1 - Art. 2 ust. 1

powiązana z zaleceniem 1.2

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
Niniejsze rozporządzenie ma na celu zapewnienie ochrony ludzi, środowiska i mienia oraz dziedzictwa kulturowego przed wszelkiego rodzaju katastrofami naturalnymi i spowodowanymi przez człowieka, w tym przed poważnymi transgranicznymi zagrożeniami zdrowia.	Niniejsze rozporządzenie ma na celu zapewnienie ochrony *życia i* ludzi, środowiska i mienia oraz dziedzictwa kulturowego przed wszelkiego rodzaju katastrofami naturalnymi i spowodowanymi przez człowieka, w tym przed poważnymi transgranicznymi zagrożeniami zdrowia.

Uzasadnienie

Należy rozszerzyć zakres rozporządzenia na ogólną ochronę życia, w tym zwierząt. Wniosek jest bardziej szczegółowy w odniesieniu do potrzeby ochrony zwierząt, natomiast mniej konkretny w odniesieniu do środowiska.

Poprawka 2 - Art. 4 ust. 2

powiązana z zaleceniem 1.5

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
c) zwiększenie gotowości na poziomie państw członkowskich i Unii, w tym na wszystkich poziomach społeczeństwa, do reagowania na katastrofy, w szczególności (i) przy wsparciu ERCC i Węzła oraz ich struktur komunikacyjnych i informacyjnych służących koordynacji i zapewnieniu orientacji sytuacyjnej wśród organów państw członkowskich i istniejących struktur zarządzania kryzysowego UE, (ii) przez wspieranie rozwoju i utrzymywania skutecznych systemów wczesnego ostrzegania w celu wykrywania bezpośrednich zagrożeń katastrofami i informowania o nich, aby umożliwić terminowe podjęcie działań zapobiegających skutkom lub je łagodzących, (iii) przez rozwijanie i utrzymywanie zdolności reagowania, wzmacnianie ich interoperacyjności i uwzględnianie ich potencjalnego podwójnego zastosowania w przypadku kryzysu, (iv) przez promowanie uwzględniania kwestii zapobiegania ryzyku związanemu z katastrofami i gotowości na nie w politykach i ramach finansowych na poziomie krajowym i unijnym w celu wzmocnienia długoterminowej odporności, (v) przez wspieranie gotowości i odporności wszystkich podmiotów i zainteresowanych stron, w tym wszystkich szczebli sprawowania rządów, organów cywilnych i wojskowych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i sektora prywatnego, a także zapewnianie niezbędnych funkcji społecznych w celu wzmocnienia ogólnej gotowości ludności i odporności społeczeństwa;	c) zwiększenie gotowości na poziomie *lokalnym, regionalnym* oraz na szczeblu państw członkowskich i Unii, w tym na wszystkich poziomach społeczeństwa, do reagowania na katastrofy, w szczególności (i) przy wsparciu ERCC i Węzła oraz ich struktur komunikacyjnych i informacyjnych służących koordynacji i zapewnieniu orientacji sytuacyjnej wśród organów państw członkowskich i istniejących struktur zarządzania kryzysowego UE, (ii) przez wspieranie rozwoju i utrzymywania skutecznych systemów wczesnego ostrzegania w celu wykrywania bezpośrednich zagrożeń katastrofami i informowania o nich, aby umożliwić terminowe podjęcie działań zapobiegających skutkom lub je łagodzących, (iii) przez rozwijanie i utrzymywanie zdolności reagowania, wzmacnianie ich interoperacyjności i uwzględnianie ich potencjalnego podwójnego zastosowania w przypadku kryzysu, (iv) przez promowanie uwzględniania kwestii zapobiegania ryzyku związanemu z katastrofami i gotowości na nie w politykach i ramach finansowych na poziomie krajowym i unijnym w celu wzmocnienia długoterminowej odporności *na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym, (v) przez wspieranie gotowości i odporności wszystkich podmiotów i zainteresowanych stron, w tym wszystkich szczebli sprawowania rządów, organów cywilnych i wojskowych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, sektora prywatnego i ludzi*, a także zapewnianie niezbędnych funkcji społecznych w celu wzmocnienia ogólnej gotowości ludności i odporności społeczeństwa;
f) zwiększenie wysiłków państw członkowskich i Unii w zakresie gotowości i reagowania na stany zagrożenia zdrowia przez:	f) zwiększenie wysiłków państw członkowskich i Unii w zakresie gotowości i reagowania na stany zagrożenia zdrowia przez:
(i) wzmocnienie zdolności w zakresie zapobiegania poważnym transgranicznym zagrożeniom zdrowia oraz gotowości i szybkiego reagowania na nie, w szczególności przez wspieranie polityk i rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego, usprawnienie gromadzenia danych, systemów wczesnego ostrzegania i systemów nadzoru, oraz	(i) wzmocnienie zdolności w zakresie zapobiegania poważnym transgranicznym zagrożeniom zdrowia oraz gotowości i szybkiego reagowania na nie, w szczególności przez wspieranie polityk i rozwiązań w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego, usprawnienie gromadzenia danych, systemów wczesnego ostrzegania i systemów nadzoru, oraz
(ii) poprawę dostaw medycznych środków przeciwdziałania przez zwiększenie ich dostępności i ułatwienie dostępu do nich, w szczególności przez rezerwację zdolności, zamawianie, gromadzenie zapasów i rozprowadzanie, a także	(ii) poprawę dostaw medycznych środków przeciwdziałania przez zwiększenie ich dostępności i ułatwienie dostępu do nich, w szczególności przez rezerwację zdolności, zamawianie, gromadzenie zapasów i rozprowadzanie, a także
(iii) *działania koordynacyjne* i wzmocnienie budowania zdolności.	(iii) *koordynację działań* i wzmocnienie budowania zdolności.

Uzasadnienie

Wieloma katastrofami zarządzają początkowo władze lokalne i regionalne, straż pożarna, jednostki ochrony ludności i służby ratunkowe. Wyraźne uznanie tego stanu rzeczy gwarantuje, że rozporządzenie odzwierciedla rzeczywistość reakcji operacyjnej. Reagowanie na katastrofy jest najskuteczniejsze wtedy, gdy koordynowane są wszystkie szczeble sprawowania rządów - unijny, krajowy, regionalny i lokalny. Dodanie odniesienia do szczebla lokalnego i regionalnego uściśla ich rolę i sprzyja ich lepszej integracji w ramach UMOL.

Pozostałe proponowane zmiany mają charakter redakcyjny.

Poprawka 3 - Art. 2 ust. 7

powiązana z zaleceniem 1.5

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
Przy stosowaniu środków zapobiegania, gotowości i reagowania na podstawie niniejszego rozporządzenia uwzględnia się szczególne potrzeby, jakie mają w tym zakresie regiony odizolowane, najbardziej oddalone i inne regiony lub wyspy Unii.	Przy stosowaniu środków zapobiegania, gotowości i reagowania na podstawie niniejszego rozporządzenia uwzględnia się szczególne potrzeby, jakie mają w tym zakresie *regiony znajdujące się w pobliżu stref wojennych,* regiony odizolowane, najbardziej oddalone i inne regiony lub wyspy Unii.

Uzasadnienie

Uznanie szczególnych potrzeb regionów znajdujących się w pobliżu stref wojennych tworzy ramy lepszej integracji z WRF i polityką spójności, a także uwzględnia asymetrie potrzeb i prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożeń.

Poprawka 4 - Art. 14

powiązana z zaleceniem 1.10

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską	Poprawka EKES-u
d) zgodnie z zobowiązaniami międzynarodowymi usprawniają gromadzenie i rozpowszechnianie danych dotyczących strat spowodowanych katastrofami na poziomie krajowym lub odpowiednim niższym poziomie, w tym przez lepsze wykorzystanie danych pochodzących z przestrzeni kosmicznej.	d) zgodnie z zobowiązaniami międzynarodowymi usprawniają gromadzenie i rozpowszechnianie danych dotyczących strat spowodowanych katastrofami na poziomie krajowym lub odpowiednim niższym poziomie, w tym przez lepsze wykorzystanie danych pochodzących z przestrzeni kosmicznej *i w ramach współpracy ze społeczeństwem obywatelskim*.

Uzasadnienie

Zorganizowane społeczeństwo obywatelskie pełni kluczową funkcję w ramach UMOL poprzez rzecznictwo, zapobieganie konfliktom i ich rozwiązywanie, monitorowanie i sprawozdawczość, a także poprzez wspieranie spójności społecznej i włączenia społecznego, i należy to uwzględnić we wniosku.

Poprawka 5 - Art. 17

powiązana z zaleceniem 1.10

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka EKES-u

Komisja wspiera państwa członkowskie w zwiększaniu ich zdolności w zakresie radzenia sobie z ryzykiem, zapewniając dostęp do narzędzi, takich jak programy szkoleń i ćwiczeń, pomoc techniczna i finansowa, przeglądy partnerskie, wysyłanie ekspertów i zespołów EUCP świadczących usługi doradztwa w zakresie środków zapobiegania ryzyku i zapewniania gotowości oraz zapewnianie wiedzy fachowej w innych formach, uczenie się i dzielenie się wiedzą, a także wspieranie wykorzystania wyników badań naukowych i innowacji do zarządzania ryzykiem związanym z katastrofami.

Komisja wspiera państwa członkowskie i społeczeństwo obywatelskie w zwiększaniu ich zdolności w zakresie radzenia sobie z ryzykiem, zapewniając dostęp do narzędzi, takich jak programy szkoleń i ćwiczeń, pomoc techniczna i finansowa, przeglądy partnerskie, wysyłanie ekspertów i zespołów EUCP świadczących usługi doradztwa w zakresie środków zapobiegania ryzyku i zapewniania gotowości oraz zapewnianie wiedzy fachowej w innych formach, uczenie się i dzielenie się wiedzą, a także wspieranie wykorzystania wyników badań naukowych i innowacji do zarządzania ryzykiem związanym z katastrofami.

Uzasadnienie

Partnerzy społeczni, organizacje pozarządowe i inne podmioty społeczeństwa obywatelskiego odgrywają kluczową rolę w gotowości na wypadek katastrof i reagowaniu na nie. Podmioty te często działają w terenie, mają bezpośredni kontakt z dotkniętymi społecznościami i posiadają cenną wiedzę fachową w zakresie świadomości ryzyka, zapobiegania i reagowania kryzysowego. Komisja może wzmocnić ogólną odporność państw członkowskich i zapewnić bardziej kompleksowe i inkluzywne podejście do zarządzania ryzykiem. Dostęp do narzędzi takich jak szkolenia, ćwiczenia i programy budowania zdolności poprawi zdolność społeczeństwa obywatelskiego do skutecznego wnoszenia wkładu w UMOL, co uzupełni wysiłki organów krajowych oraz wesprze współpracę i interoperacyjność między sektorami.

Poprawka 6 - Art. 27 ust. 3

powiązana z zaleceniem 1.12

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka EKES-u

Zawiadomienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przekazuje się, w stosownych przypadkach, za pomocą CECIS. Komisja określa komponenty CECIS oraz organizację wymiany informacji za jego pośrednictwem w drodze aktu wykonawczego przyjętego zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 35 ust. 2. Komisja zapewnia, za pośrednictwem CECIS, ustanowienie standardowego formularza sprawozdawczego, który będzie stosowany przez wszystkie państwa członkowskie.

Uzasadnienie

Standaryzacja ogranicza nieporozumienia i opóźnienia spowodowane różnymi formatami sprawozdawczości lub niekompletnymi informacjami. Umożliwia też Komisji Europejskiej i organom UMOL szybką ocenę potrzeb i uruchomienie odpowiedniego wsparcia. Stosowanie jednego formularza sprawozdawczego ułatwia integrację danych z CECIS oraz wspiera interoperacyjność między systemami krajowymi a monitorowaniem na szczeblu UE.

Poprawka 7 - Art. 9 ust. 2

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską

Poprawka EKES-u

Układy o stowarzyszeniu dotyczące uczestniczenia w niniejszym rozporządzeniu:

a) zapewniają sprawiedliwą równowagę w odniesieniu do wkładów i korzyści państw trzecich uczestniczących w niniejszym rozporządzeniu;

b) ustanawiają warunki uczestniczenia w niniejszym rozporządzeniu, w tym obliczanie wkładów

finansowych, składających się z wkładów operacyjnych i kosztów uczestnictwa, i ich ogólnych kosztów administracyjnych;

c) nie przyznają żadnych uprawnień decyzyjnych w ramach niniejszego rozporządzenia;

d) gwarantują prawa Unii do zapewnienia należytego zarządzania finansami i ochrony jej interesów finansowych;

e) w stosownych przypadkach - zapewniają ochronę interesów Unii w zakresie bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Układy o stowarzyszeniu dotyczące uczestniczenia w niniejszym rozporządzeniu:

a) zapewniać sprawiedliwą równowagę w odniesieniu do wkładów i korzyści uczestniczących państw trzecich;

b) ustanawiają warunki uczestniczenia, w tym obliczanie wkładów finansowych, składających się z wkładów operacyjnych i kosztów uczestnictwa, i ich ogólnych kosztów administracyjnych;

c) nie przyznają żadnych uprawnień decyzyjnych;

d) gwarantują prawa Unii do zapewnienia należytego zarządzania finansami i ochrony jej interesów finansowych;

e) w stosownych przypadkach - zapewniają ochronę interesów Unii w zakresie bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Uzasadnienie

Uniknięcie powtórzeń.

Bruksela, dnia 3 grudnia 2025 r.

Metryka aktu

Identyfikator:	Dz.U.UE.C.2026.876
Rodzaj:	opinia
Tytuł:	Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności i unijnego wsparcia na rzecz gotowości i reagowania na stany zagrożenia zdrowia oraz uchylenia decyzji nr 1313/2013/UE (Unijny Mechanizm Ochrony Ludności) (COM(2025) 548 - 2025/0223 (COD))
Data aktu:	2026-02-27
Data ogłoszenia:	2026-02-27

Dz.U.UE.C.2026.876