NOWOŚĆ LEX Cyberbezpieczeństwo Twoja tarcza w cyfrowym świecie!
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Ramy środków pomocy państwa na rzecz wsparcia Paktu dla czystego przemysłu (C(2025) 7600 final)

Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Ramy środków pomocy państwa na rzecz wsparcia Paktu dla czystego przemysłu

(C(2025) 7600 final)

(C/2026/68)

(Dz.U.UE C z dnia 30 stycznia 2026 r.)

Sprawozdawczyni generalna: Isabel YGLESIAS

Doradczynie i doradcyKai STRUCKMANN (z ramienia sprawozdawczyni generalnej)
Wniosek o konsultację14.10.2025
Podstawa prawnaArt. 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Sekcja odpowiedzialnaSekcja Jednolitego Rynku, Produkcji i Konsumpcji
Data przyjęcia przez sekcję2.9.2025
Data przyjęcia na sesji plenarnej23.10.2025
Sesja plenarna nr600
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się)213/0/4

1. Wnioski i zalecenia

1.1. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) z zadowoleniem przyjmuje ramy pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu jako kluczowe narzędzie wspierania dekarbonizacji przemysłu europejskiego i utrzymania strategicznych inwestycji w UE. W kontekście coraz aktywniejszej polityki przemysłowej Komisji Europejskiej zasadnicze znaczenie będzie miało zapewnienie sprawnej integracji ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu z istniejącymi narzędziami, by sprzyjać pomocy państwa dla transformacji ekologicznej, unikać powielania działań, zapewnić uczciwą konkurencję i dostarczyć wystarczających wytycznych organom krajowym i zainteresowanym stronom.

1.2. EKES uważa, że chociaż pomoc państwa odgrywa kapitalną rolę w zwiększaniu konkurencyjności przemysłu UE, nie może ona podważać integralności jednolitego rynku. Jest zaniepokojony różnicami w zdolnościach państw członkowskich do udzielania pomocy i zachęca do wprowadzenia mechanizmów nagradzających koordynację transgraniczną i projekty przynoszące pozytywne efekty mnożnikowe, zgodnie z raportami Letty i Draghiego.

1.3. EKES apeluje o szybkie wdrożenie instrumentów inwestycyjnych i finansowych określonych w Pakcie dla czystego przemysłu i podkreśla potrzebę przyjęcia solidnego Funduszu Konkurencyjności i wzmocnionych wieloletnich ram finansowych (WRF), aby zapewnić sprawiedliwy dostęp do finansowania w całej UE. Co istotne, możliwości wsparcia publicznego wynikające z ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu nie powinny odwracać uwagi od bardzo potrzebnej długoterminowej reformy strukturalnej rynków energii elektrycznej oraz wzmocnienia sieci energetycznych i połączeń międzysystemowych, które mają zasadnicze znaczenie dla zwiększenia konkurencyjności przemysłu.

1.4. Komitet docenia integracyjne podejście Komisji Europejskiej do przygotowania ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu oraz usprawnienia wprowadzone po otrzymaniu uwag od zainteresowanych stron. Z zadowoleniem przyjmuje kroki na drodze do neutralności technologicznej przy jednoczesnym skupieniu się na dekarbonizacji, a także dostosowanie ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu do aktu w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie i jego komplementarność z Funduszem Innowacyjnym, co może pobudzić inwestycje w krytyczne czyste technologie. Uważa, że niektóre wskaźniki i progi intensywności pomocy określone w ramach pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu nie są w pełni dostosowane do realiów sektorowych i regionalnych, i wzywa Komisję do kontynuowania ciągłego dialogu z przedsiębiorstwami i zainteresowanymi stronami, aby ocenić i w razie potrzeby - zmienić te parametry.

1.5. Komitet z zainteresowaniem odnotowuje, że w ramach pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu zaleca się, by państwa członkowskie uwzględniły społeczne i europejskie klauzule preferencyjne. Pochwala to, że w ramach pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu zachęca się do ustanowienia uwarunkowań społecznych w drodze dialogu z partnerami społecznymi, i podkreśla, że takie klauzule muszą być proporcjonalne i dostosowane do realiów sektorów i państw członkowskich. Co istotne, w klauzulach tych należy unikać wprowadzania dodatkowych nadmiernych obciążeń administracyjnych, które mogą zniechęcać do przeprowadzania niezbędnych przemian i pogłębiać nierówności między państwami członkowskimi. Szczególnie ważne jest, aby takie uwarunkowania były powiązane z celami wyznaczonymi w ramach pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu i w Pakcie dla czystego przemysłu, a tym samym stanowiły zachętę dla przemysłu do inwestowania w podnoszenie i zmianę kwalifikacji pracowników oraz tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy związanych ze sprawiedliwą transformacją. Preferencje europejskie należy dostosować do koncepcji otwartej strategicznej autonomii na podstawie założenia, że silne europejskie łańcuchy dostaw są również uzależnione od handlu z zaufanymi partnerami.

1.6. EKES zaleca, by Komisja przeprowadziła kompleksową ocenę środków wprowadzonych przed 2030 r., w tym rzeczywistego wpływu ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu na cele w zakresie dekarbonizacji i jednolity rynek, także przyspieszyła i usprawniła dostarczanie danych analitycznych dotyczących wykorzystania pomocy państwa w ramach pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu i powiązanych ramach.

1.7. Komitet wzywa Komisję i państwa członkowskie do wzmocnienia budowania zdolności w dziedzinie pomocy państwa, poprawy przejrzystości i szerszego wykorzystania narzędzi koordynacji i wymiany wiedzy, aby zwiększyć elastyczność i ulepszyć koordynację oraz monitorowanie.

2. Uwagi ogólne

2.1. W ostatnich latach Komisja Europejska przyjęła szereg tymczasowych i stałych instrumentów ułatwiających przyznawanie przedsiębiorstwom pomocy państwa, aby przeciwdziałać skutkom niedawnych kryzysów i ułatwić transformację ekologiczną w ramach dążenia do aktywniejszej polityki przemysłowej. Wraz z Europejskim Zielonym Ładem Komisja przyjęła w 2022 r. Wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę klimatu i środowiska oraz cele związane z energią (CEEAG) 1 . Równolegle dostosowano ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych (GBER) 2 , aby wprowadzić szersze wyłączenia. Komisja przyjęła również tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki podczas pandemii, które zostały zmienione i rozszerzone z myślą o dostosowaniu ich do kryzysu energetycznego i w marcu 2023 r. stały się tymczasowymi ramami pomocy państwa w sytuacjach kryzysowych i w okresie transformacji 3 . Ponadto w 2014 r. stworzono ważne projekty stanowiące przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (projekty IPCEI) 4 , które stały się istotnym narzędziem polityki przemysłowej UE.

2.2. W następstwie komunikatu Komisji "Kompas konkurencyjności dla UE" 5  przedstawiono Pakt dla czystego przemysłu 6  jako nową strategię na rzecz wspierania konkurencyjności i odporności przemysłu europejskiego oraz przyspieszenia dekarbonizacji. W Pakcie dla czystego przemysłu planuje się uruchomienie ponad 100 mld EUR na wsparcie czystej produkcji w UE, w tym dodatkowe 1 mld EUR gwarancji w obecnych wieloletnich ramach finansowych (WRF), a także nowe, ukierunkowane instrumenty finansowe Europejskiego Banku Inwestycyjnego, takie jak wsparcie dla umów zakupu energii elektrycznej dla MŚP i sektorów energochłonnych lub instrument gwarancyjny na rzecz czystych technologii oparty na InvestEU. Ponadto w Pakcie dla czystego przemysłu Komisja ogłosiła nowe ramy pomocy państwa - oprócz prac nad przyspieszeniem realizacji projektów IPCEI i przeglądu GBER. Niezwykle istotne jest, aby wdrożenie Paktu dla czystego przemysłu sprzyjało rozwojowi czystych technologii oraz dekarbonizacji europejskiej bazy przemysłowej i przyczyniało się zarazem do utrzymania tej bazy w UE.

2.3. Dnia 11 marca 2025 r. Komisja rozpoczęła okres konsultacji w sprawie projektu ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu, który zakończył się 25 kwietnia 2025 r. i przyniósł ponad 500 odpowiedzi. Ramy przyjęto 25 czerwca 2025 r. 7  i będą one obowiązywać do 31 grudnia 2030 r. Komisja uważa, że uproszczenie warunków zgodności w nowych ramach "jest uzasadnione potrzebą umożliwienia i przyspieszenia konkretnych inwestycji i działań. Narzędzia przewidziane w niniejszym komunikacie stanowią uzupełnienie i dodatek do istniejących zasad pomocy państwa, które nadal obowiązują, w szczególności CEEAG, wytycznych w sprawie pomocy regionalnej 7 i ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych" 8 . Te warunki opierają się "na praktyce i odpowiednich doświadczeniach zdobytych przez Komisję, w tym podczas wdrażania tymczasowych ram pomocy państwa w sytuacjach kryzysowych i w okresie transformacji (»TCTF«)" 9 .

3. Uwagi i zalecenia

a) Uwagi ogólne dotyczące środków pomocy państwa i polityki regulacyjnej

3.1. Powszechnie uznaje się, że realizacja celów Paktu dla czystego przemysłu będzie wymagać inwestycji na niespotykaną dotąd skalę: ani środki prywatne, ani publiczne nie będą w stanie samodzielnie sfinansować tych wydatków. Jak wskazano w raportach Letty 10  i Draghiego 11 , inwestycjom tym muszą towarzyszyć kompleksowe reformy regulacyjne zmniejszające obciążenia administracyjne i ułatwiające urzeczywistnienie jednolitego rynku oraz unii bankowej i kapitałowej.

3.2. Aby ułatwić te działania, państwa członkowskie muszą przyspieszyć procedury wydawania zezwoleń, zmniejszyć obciążenia administracyjne dla przedsiębiorstw i dostosować opodatkowanie 12 . EKES docenia wstępne wysiłki Komisji na rzecz uproszczenia otoczenia biznesowego w UE i wzywa państwa członkowskie do podjęcia działań w tym samym kierunku.

3.3. Jeśli chodzi o pomoc państwa, panuje powszechna zgoda (do której przyłącza się także EKES 13 ) co do tego, że skuteczna pomoc państwa ma do odegrania kluczową rolę we wspieraniu unijnych przedsiębiorstw w ich jasno określonych wysiłkach na rzecz transformacji i w osiąganiu celów wyznaczonych w Pakcie dla czystego przemysłu. Komitet podkreśla jednak, że wspieranie konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw poprzez aktywną europejską politykę przemysłową należy połączyć ze zdecydowanymi działaniami na rzecz zachowania konkurencji i równych warunków działania na jednolitym rynku.

3.4. Co istotne, chociaż rozluźnienie unijnych ram pomocy państwa podczas niedawnego kryzysu związanego z COVID-19 i kryzysu energetycznego rzeczywiście pomogło państwom członkowskim w odbudowie, wykorzystanie pomocy państwa i zakres elastyczności przyznanej w przepisach jej dotyczących bardzo się różniły w zależności od państwa członkowskiego 14 . Dane wskazują na fragmentaryczne podejście do europejskiej zielonej polityki przemysłowej, gdyż różne podmioty polegają na różnych narzędziach i systemach 15 , w tym w zakresie uczestnictwa w projektach IPCEI 16 . Jak stwierdzono w raporcie Draghiego, "stosowanie kontroli pomocy państwa w czasach kryzysu, jak ten wywołany najpierw pandemią COVID-19, a następnie kryzysem energetycznym, dało państwom członkowskim większe możliwości wspierania przedsiębiorstw, a tym samym skutecznie łagodziło trudności obywateli i przedsiębiorstw UE, ale też spowodowało rozdrobnienie wspólnego rynku, zakłóciło konkurencję, pogorszyło stan finansów publicznych i wywołało nieefektywny wyścig o dotacje 17 ".

3.5. EKES docenia to, że w ramach pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu dostrzeżono ten problem, ale wyraża zaniepokojenie, że nie uwzględniono bezpośrednio ryzyka zakłócenia warunków działania na jednolitym rynku. Nie zachęcają one również ani aktywnie, ani wyraźnie do wywoływania efektów mnożnikowych i wzmacniania europejskich łańcuchów wartości. Zwrócił na to również uwagę Mario Draghi ("umożliwić przyznanie większej pomocy w przypadku wzmocnienia koordynacji na szczeblu UE") oraz EKES, który wezwał Komisję do "opracowani[a] narzędzi, które umożliwiałyby między innymi ściślejszą koordynację na szczeblu UE w celu ograniczenia do minimum niewłaściwej alokacji zasobów i zwiększenia wydajności, przy jednoczesnym zwiększeniu integracji gospodarek krajów UE" 18 . Enrico Letta przedstawił mechanizm wkładu pomocy państwa, zobowiązujący państwa członkowskie do przeznaczenia części ich środków krajowych na finansowanie ogólnoeuropejskich inicjatyw i inwestycji 19 . Komitet zachęca zarówno Komisję, jak i państwa członkowskie, by podążały tą drogą, rozbudowując i wzmacniając transgraniczne łańcuchy wartości i klastry przemysłowe poprzez zapewnienie większej intensywności pomocy w przypadkach o wyraźnym efekcie mnożnikowym, bez zmniejszania istniejącej intensywności pomocy w innych przypadkach. Mogłoby to pomóc w ograniczeniu zakłóceń, a zarazem wzmocnić europejskie łańcuchy wartości i przyczynić się do osiągnięcia ostatecznych celów Paktu dla czystego przemysłu.

3.6. EKES z zadowoleniem przyjmuje to, że celem ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu jest zachęcanie do inwestycji prywatnych w Europie, ale zauważa, że nie można tego osiągnąć, polegając wyłącznie na działaniach krajowych 20 . Aby zapewnić równomierną i pomyślną transformację w całej UE, Komitet wzywa Komisję i państwa członkowskie do uzupełnienia tych wysiłków o wzmocnioną koordynację i dodatkowe instrumenty (takie jak Fundusz Konkurencyjności i wzmocnione WRF), które należy pilnie przyjąć. EKES z aprobatą przyjmuje również to, że ramy pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu umożliwiają dostosowanie krajowych systemów podatkowych, tak by stymulować inwestycje w czyste technologie i dekarbonizację przemysłu za pomocą takich środków jak przyspieszona amortyzacja i ukierunkowane ulgi podatkowe. Docenia ponadto możliwość przyznania pomocy w celu zmniejszenia ryzyka związanego z prywatnymi inwestycjami w energię ze źródeł odnawialnych, dekarbonizację przemysłu, produkcję czystych technologii i infrastrukturę energetyczną.

3.7. EKES podkreśla konieczność oparcia środków kontroli pomocy państwa na odpowiednich ocenach skutków. Do końca okresu obowiązywania ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu w 2030 r. jednolity rynek UE będzie funkcjonował przez całą dekadę na podstawie bezprecedensowo luźnych zasad pomocy państwa. Ważne jest również, aby oceny dotyczyły skuteczności obecnych i wygasłych ram w zakresie wspierania celów Paktu dla czystego przemysłu, polityki przemysłowej i polityki pomocy państwa głównych konkurentów UE oraz wpływu tych środków na równe warunki działania na jednolitym rynku. Powinno to również pomóc w szybszym dostarczaniu danych analitycznych dotyczących kwot pomocy przyznanej i skutecznie wypłaconej na podstawie ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu i innych ram. Publikacja co dwa lata tablicy wyników w dziedzinie pomocy państwa oraz szczegółowe dokumenty informacyjne na temat poszczególnych środków nie dostarczają wystarczających danych do właściwej oceny czy też do ewentualnego przeglądu wprowadzonych środków.

3.8. Komitet podkreśla również konieczność wzmocnienia zdolności państw członkowskich w dziedzinie polityki i kontroli pomocy państwa, aby zwiększyć elastyczność i koordynację. Jak stwierdza Enrico Letta, "wyeliminowanie różnic w zdolnościach technicznych i administracyjnych między państwami członkowskimi i ich przedsiębiorstwami ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia równych warunków działania na jednolitym rynku" 21 . W związku z tym EKES wzywa zarówno Komisję, jak i państwa członkowskie do pełnego wykorzystania istniejących narzędzi takich jak eState Aid Wiki i Forum Wysokiego Szczebla w sprawie Pomocy Państwa oraz do zbadania, w jaki sposób najlepiej je ulepszyć.

b) Szczegółowe uwagi i zalecenia dotyczące ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu

3.9. EKES zasadniczo z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji na rzecz zapewnienia uproszczonych warunków zgodności, aby pomóc w osiągnięciu celów Paktu dla czystego przemysłu, i wyraża uznanie dla niej, gdyż uwzględniła informacje zwrotne. Dzięki temu wprowadzono wiele zmian i usprawnień do przyjętych ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu. Niemniej Komitet pragnie poczynić następujące uwagi na temat ich wdrożenia. Wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia poniższych kwestii przy stosowaniu Paktu dla czystego przemysłu oraz w nadchodzących przeglądach ram pomocy państwa i polityki regulacyjnej.

3.10. Biorąc pod uwagę, że inne instrumenty już zawierają konkretne środki ułatwiające transformację ekologiczną (w szczególności CEEAG), Komitet zauważa, że ramy pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu mogą zwiększyć ryzyko nakładania się działań i niepewności prawa. Zwraca się do Komisji o zapewnienie właściwego dostosowania różnych przepisów oraz o dostarczenie zainteresowanym stronom wytycznych dotyczących skutecznego wykorzystania dostępnych możliwości.

3.11. Komitet odnotowuje, że kilka przepisów zawartych w projekcie ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu, które były sprzeczne z przewidzianym w tym pakcie dążeniem do celów klimatycznych UE w sposób neutralny pod względem technologicznym i racjonalny pod względem kosztów, zmieniono na bardziej wyważone. Ponadto z zadowoleniem przyjmuje dostosowanie Paktu dla czystego przemysłu do technologii objętych aktem w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie oraz jego komplementarność z Funduszem Innowacyjnym, co ułatwi inwestycje w rozwój kluczowych technologii oraz narzędzia zwiększające popyt na czyste technologie.

3.12. EKES zwraca uwagę, że w niektórych przypadkach wskaźniki służące do ustalania intensywności i kwot pomocy nie są w wystarczającym stopniu dostosowane do konkretnych potrzeb przemysłu czy też rzeczywistej sytuacji przedsiębiorstw w terenie. W związku z tym zwraca się do Komisji o kontynuowanie konstruktywnego dialogu ze wszystkimi zainteresowanymi stronami - a w szczególności z podmiotami branżowymi, których dotyczą ramy pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu - aby potwierdzić, że przyjęte podejście jest właściwe, lub w razie potrzeby dostosować je, zapewniając zgodność z realiami różnych sektorów i państw członkowskich.

3.13. EKES zauważa również, że Komisja postanowiła, iż ramy pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu umożliwią państwom członkowskim przyjęcie środków wspierających koszty energii elektrycznej ponoszone przez odbiorców energochłonnych, zgodnie z Paktem dla czystego przemysłu, w sektorach narażonych na wysokie ceny energii elektrycznej oraz konkurencję międzynarodową. Może to być ważnym sygnałem pozwalającym uniknąć dezindustrializacji i wesprzeć kluczowe sektory podstawowe europejskiej gospodarki. Ponadto tymczasowe wsparcie kosztów energii elektrycznej może pomóc w osiągnięciu celów w zakresie dekarbonizacji, jednak szczególnie ważne jest, aby wsparcie to nie opóźniało dekarbonizacji i aby zachowano równe warunki działania. Należy zatem wprowadzić niezbędne zabezpieczenia w zakresie projektowania i przyznawania wsparcia publicznego, zapewniając wszystkim kwalifikującym się odbiorcom energochłonnym należyty dostęp do takiego wsparcia oraz ograniczając wpływ na konkurencję. Co istotne, możliwości wsparcia publicznego wynikające z ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu nie powinny odwracać uwagi od bardzo potrzebnej długoterminowej reformy strukturalnej rynków energii elektrycznej oraz inwestycji w sieci energetyczne oraz połączenia międzysystemowe.

3.14. Komitet pochwala dostosowane wymogi ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu, w których określono bardziej realistyczne terminy realizacji projektów, i apeluje o elastyczność niezbędną do dostosowania tych wymogów do realiów poszczególnych sektorów i projektów. Wzywa również państwa członkowskie do prac nad przyspieszeniem procedur wydawania zezwoleń. Zarazem z aprobatą przyjmuje zobowiązanie Komisji do wdrożenia szybszych procedur zatwierdzania, co powinno odbywać się bez uszczerbku dla gruntownej oceny środków pomocy.

3.15. Komisja zwraca się do państw członkowskich, aby przy wdrażaniu ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu dodały warunki służące osiągnięciu szerszych celów polityki społecznej i środowiskowej oraz wprowadziły kryteria preferencji europejskiej przy stosowaniu procedur przetargowych zgodnych z zasadami konkurencji lub innych form przyznawania pomocy. Komitet zachęca państwa członkowskie do opracowania tych celów wspólnie z partnerami społecznymi i zgodnie z krajowymi przepisami i tradycjami w taki sposób, by uniknąć tworzenia dodatkowych obciążeń lub warunków, które spowodowałyby odejście od głównych celów ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu, z wykorzystaniem doświadczeń zdobytych podczas stosowania uwarunkowań za pomocą innych narzędzi. EKES zwraca się również do państw członkowskich i Komisji o dopilnowanie, aby takie uwarunkowania nie zmieniały się i nie powodowały dodatkowych nadmiernych obciążeń administracyjnych, które mogłyby zniechęcić przedsiębiorstwa do korzystania z narzędzi przewidzianych w ramach pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu, oraz o uniknięcie "turystyki sądowej" na korzyść jurysdykcji o korzystniejszych warunkach (co mogłoby jeszcze bardziej zagrozić równym warunkom działania) Szczególnie ważne jest, aby takie uwarunkowania były powiązane z celami ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu oraz z celami samego paktu, a tym samym stanowiły zachętę dla przemysłu do inwestowania w podnoszenie i zmianę kwalifikacji oraz w rekrutację pracowników i tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy. Preferencje europejskie należy dostosować do koncepcji otwartej strategicznej autonomii na podstawie założenia, że silne europejskie łańcuchy dostaw są również uzależnione od handlu z zaufanymi partnerami.

3.16. Ponadto Komisja "zdecydowanie zachęca" państwa członkowskie do uwzględniania kryteriów specyficznych dla Europy przy uruchamianiu procedur przetargowych zgodnych z zasadami konkurencji, tak aby przetarg zapewniał "wartość dodaną UE". Chociaż stosowanie takich kryteriów powinno mieć na celu wspieranie rozwoju i odporności europejskich łańcuchów wartości, należy zadbać o to, by były one dostosowane do realiów poszczególnych sektorów, zgodnie z zasadą otwartej strategicznej autonomii Europy.

Bruksela, dnia 23 października 2025 r.

1 Komunikat Komisji - Wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę klimatu i środowiska oraz cele związane z energią z 2022 r. (Dz.U. C 80 z 18.2.2022, s. 1).
2 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U. L 187 z 26.6.2014, s. 1).
3 Tymczasowe ramy pomocy państwa w sytuacjach kryzysowych i w okresie transformacji.
4 Zob. komunikaty Komisji w sprawie projektów IPCEI z 2014 i 2021 r.
5 COM(2025) 30 final, 29 stycznia 2025 r.
6 COM(2025) 85 final, 26 lutego 2025 r.
7 Dokument dostępny tutaj.
8 Zob. ramy pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu, s. 11.
9 Zob. ramy pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu, s. 12.
10 Letta, E., Much more than a market (raport Letty).
11 Draghi, M., The future of European competitiveness (raport Draghiego).
12 Zob. s. 301 raportu Draghiego (część A). "Obecna polityka przemysłowa, którą obserwujemy w Stanach Zjednoczonych i Chinach, obejmuje wielotorowe strategie, łączące politykę fiskalną - w celu stymulowania produkcji krajowej, politykę handlową - w celu karania zachowań antykonkurencyjnych za granicą oraz politykę gospodarczą wobec zagranicy - w celu zabezpieczenia łańcuchów dostaw. W kontekście UE powiązanie strategii politycznych w ten sposób wymaga wysokiego stopnia koordynacji między polityką krajową a unijną".
13 Zob. pkt 1.3 opinii EKES-u "Polityka konkurencji w samym centrum konkurencyjności UE" (Dz.U. C, C/2025/1182, 21.3.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1182/oj).
14 Zob. Competition State Aid Brief - briefing dotyczący pomocy państwa w dziedzinie konkurencji z 1 lutego 2025 r., "The use of crisis State aid measures in response to the Russian invasion of Ukraine (March 2022-June2024)"; oraz Eisl, A. "A European State aid framework for the Clean Industrial Deal", Dokument Programowy nr 310, Instytut Jacques'a Delorsa, luty 2025 r. Z różnych sprawozdań wynika, że na trzy największe państwa członkowskie przypada ponad 75 % całkowitego budżetu zgłoszonych programów pomocy państwa.
15 Zob. Di Carlo, D., Eisl, A. i Zurstrassen, D., "Together we trade, divided we aid:Mapping the flexibilisation of the EU state aid regime across GBER, IPCEI and temporary Frameworks", dokument programowy nr 307, Instytut Jacques'a Delorsa, listopad 2024 r. Zob. również na przykład: "Analiza pomocy państwa na lata 2023-2025", fińska Izba Handlowa, 2025, dostępna tutaj.
16 Zob. dokument analityczny "IPCEI - Not as Equal as Claimed", Konfederacja Szwedzkich Przedsiębiorstw.
17 Zob. s. 301 raportu Draghiego (część B).
18 Zob. pkt 3.3.3 opinii EKES-u "Polityka konkurencji w samym centrum konkurencyjności UE" (Dz.U. C, C/2025/1182, 21.3.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/1182/oj).
19 Zob. s. 27 i 39 raportu Letty.
20 Zob. s. 16 raportu Draghiego (część A): "Nieskoordynowane krajowe strategie polityczne często prowadzą do znacznego powielania działań, niekompatybilnych norm oraz pominięcia efektów zewnętrznych. Jednym ze szczególnie szkodliwych efektów zewnętrznych w kontekście UE jest negatywny wpływ na jednolity rynek, gdy największe państwa dysponujące największą przestrzenią fiskalną mogą zapewnić znacznie bardziej hojne wsparcie niż inne".
21 Zob. s. 41 raportu Letty.
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2026.68

Rodzaj:opinia
Tytuł:Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Ramy środków pomocy państwa na rzecz wsparcia Paktu dla czystego przemysłu (C(2025) 7600 final)
Data aktu:2026-01-30
Data ogłoszenia:2026-01-30