Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie polityki konkurencji - sprawozdanie roczne za 2024 r. (2024/2079(INI))
P10_TA(2025)0104Polityka konkurencji - sprawozdanie roczne za 2024 r.
(C/2026/584)
(Dz.U.UE C z dnia 24 lutego 2026 r.)
Parlament Europejski,
- uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności art. 101-109,
- uwzględniając publikację przez Ursulę von der Leyen 18 lipca 2024 r. dokumentu pt. "Wybór Europy: wytyczne polityczne na następną kadencję Komisji Europejskiej 2024-2029",
- uwzględniając sprawozdanie Maria Draghiego z 9 września 2024 r. pt. "The future of European competitiveness" [Przyszłość europejskiej konkurencyjności],
- uwzględniając sprawozdanie Enrica Letty z 18 kwietnia 2024 r. zatytułowane "Much more than a market" [Znacznie więcej niż rynek],
- uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 21/2024 z 23 października 2024 r. pt. "Pomoc państwa w czasach kryzysu - Komisja zareagowała szybko, lecz niedostatecznie monitorowała pomoc państwa, a ramy służące realizacji celów polityki przemysłowej UE były niespójne",
- uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 139/2004 z 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw) 1 ,
- uwzględniając art. 11 TFUE, który nakazuje uwzględnianie wymogów ochrony środowiska przy ustalaniu i realizacji polityk i działań Unii w celu wspierania zrównoważonego rozwoju,
- uwzględniając art. 3 decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/591 z dnia 6 kwietnia 2022 r. w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2030 r. 2 , zgodnie z którym dotacje o skutkach szkodliwych dla środowiska, w szczególności dopłaty do paliw kopalnych, powinny zostać niezwłocznie cofnięte,
- uwzględniając wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 3 września 2024 r. w sprawie C-611/22 P (Illumina/Komisja 3 ), z 10 września 2024 r. w sprawie C-465/20 P (Komisja Europejska/Irlandia i Apple Sales International 4 ) oraz z 10 września 2024 r. w sprawie C-48/22 P (Google i Alphabet/Komisja 5 ),
- uwzględniając sprawozdanie Komisji z czerwca 2024 r. pt. "Protecting competition in a changing world - Evidence on the evolution of competition in the EU during the past 25 years" [Ochrona konkurencji w zmieniającym się świecie - dowody na ewolucję konkurencji w UE w ciągu ostatnich 25 lat],
- uwzględniając badanie pt. "The role of goods trader in shaping agricultural markets" [Rola handlu towarami w kształtowaniu rynków rolnych], opublikowane przez Departament Tematyczny ds. Polityki Strukturalnej i Polityki Spójności w listopadzie 2024 r.,
- uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych z 20 grudnia 2023 r. pt. "CRA Market Share Report: 2023" [Udział rynkowy agencji ratingowych: 2023],
- uwzględniając art. 55 Regulaminu,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A10-0071/2025),
A. mając na uwadze, że trudny obecnie kontekst gospodarczy, klimatyczny i geopolityczny, charakteryzujący się niepewnością i nieprzewidywalnością, wymaga nowego podejścia do europejskiej konkurencyjności i konkretnych strategii na rzecz pobudzenia wzrostu gospodarczego;
B. mając na uwadze, że właściwe egzekwowanie ram polityki konkurencji UE prowadzi do niższych cen, wyższej jakości, lepszej oferty dla konsumentów, szybszych innowacji oraz bardziej sprawiedliwej i odpornej gospodarki, a także chroni warunki wejścia podmiotów na rynek wewnętrzny, przeciwdziałając nadużywaniu pozycji dominującej, monopolom i praktykom zakłócającym rynek wewnętrzny;
C. mając na uwadze, że w sprawozdaniu Draghiego podkreślono, że UE posiada szeroką i zdywersyfikowaną bazę innowacji przemysłowych, z silną przewagą komparatywną w zakresie zielonych technologii, ale aby utrzymać tę przewagę, konieczne są nieustające wysiłki; mając na uwadze, że włączenie kwestii klimatycznych i środowiskowych do polityki konkurencji ma w związku z tym zasadnicze znaczenie; mając na uwadze, że według sprawozdania Letty brak integracji UE w sektorach finansowym, energetycznym i łączności elektronicznej jest główną przyczyną spadku konkurencyjności Europy;
D. mając na uwadze, że unijna polityka konkurencji mogłaby przyczynić się do wzmocnienia odporności rynku wewnętrznego, a także do osiągnięcia celów Europejskiego Zielonego Ładu, cyfrowego kompasu 2030 i kompasu konkurencyjności, dla których kluczowe są wymiana i handel międzynarodowy;
E. mając na uwadze, że Komisja i krajowe organy ochrony konkurencji muszą działać w sposób bezstronny i obiektywny, aby zachować wiarygodność polityki konkurencji UE; mając na uwadze, że niezależność polityczna krajowych organów ochrony konkurencji ma ogromne znaczenie dla zapewnienia bezstronności i wiarygodności polityki konkurencji;
Kwestie ogólne
1. uważa, że unijne prawo konkurencji ma na celu ochronę przed nadmiernym poziomem koncentracji i kumulacją kontroli nad rynkiem, oraz potwierdza rolę polityki konkurencji w zachęcaniu do wydajności, innowacji i wzrostu, wyrównanych warunków działania i ochrony konsumentów, gwarantując konkurencyjność, wydajność, dynamikę i innowacyjność rynków, i dostarczając wysokiej jakości produkty i usługi po uczciwych cenach i z szerokim wachlarzem opcji wyboru;
2. przypomina, że polityka konkurencji powinna przyczyniać się do realizacji wszystkich strategii politycznych UE, zwłaszcza w dziedzinie zrównoważonego rozwoju, energii, obrony i cyfryzacji; jest zadowolony, że Komisja zobowiązała się do ustanowienia nowych ram pomocy państwa, które będą towarzyszyć Paktowi dla czystego przemysłu, aby zagwarantować konkurencyjność dzięki mobilizacji niezbędnego wsparcia publicznego dla transformacji energetycznej w celu dekarbonizacji unijnego przemysłu, dbając, aby nie hamowało to innowacji, nie podwyższało cen ani nie ograniczało konkurencji na rynku wewnętrznym; przypomina, że pomoc państwa nie powinna zakłócać uczciwej i skutecznej konkurencji;
3. podkreśla, że globalna siła i znaczenie jednolitego rynku UE wynikają nie tylko z jego wewnętrznej i zewnętrznej konkurencyjności, ale również z możliwości ustalania wspólnych standardów i dbania o spójność terytorialną; stwierdza, że jednocześnie decydenci polityczni powinni należycie uwzględniać rozwój sytuacji regulacyjnej i rynkowej na szczeblu międzynarodowym, i wzywa Komisję, aby stale dążyła do dialogu i współpracy na szczeblu międzynarodowym, w tym poprzez umowy o współpracy drugiej generacji, które usprawniają wymianę informacji między organami ds. konkurencji oraz ułatwiają wpływanie na politykę konkurencji na całym świecie; podkreśla znaczenie Europejskiej Sieci Konkurencji (ECN) i wzywa Komisję do priorytetowego traktowania trwałego konstruktywnego dialogu i współpracy w tym zakresie na szczeblu międzynarodowym; wzywa do koordynacji między krajowymi organami ochrony konkurencji, aby jednolicie stosowano reguły konkurencji i podkreśla konieczność zacieśnienia współpracy między organami regulacyjnymi ds. ochrony konkurencji a innymi sektorowymi organami regulacyjnymi;
Konkurencyjna Unia
4. popiera zobowiązanie Komisji do inwestowania w zrównoważoną konkurencyjność; z zadowoleniem przyjmuje położony w sprawozdaniu Draghiego nacisk na innowacje, inwestycje, integrację rynku, dekarbonizację i odporność, a w sprawozdaniu Letty - na integrację, autonomię i solidarność; zachęca do polityki wspierającej innowacje, konkurencyjność oraz zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu;
5. podkreśla, że potrzebna jest skoordynowana, ukierunkowana i prawdziwie europejska polityka przemysłowa, która zwiększa konkurencyjność; zauważa, że nie musi to prowadzić do dominacji rynkowej lub jej nadużywania, zakłóceń cen lub nieefektywności gospodarczej, oraz zwraca uwagę na konieczność stosowania skutecznych procedur kontroli fuzji;
6. uważa, że wszelka przyznana pomoc państwa powinna być zgodna z celami polityki UE; odnotowuje, że Komisja zamierza przedstawić wytyczne dotyczące wykorzystywania pomocy państwa na wspieranie innowacji, działań klimatycznych i bezpieczeństwa gospodarczego, a także działań na rzecz zmniejszenia i stopniowego wycofywania dopłat do paliw kopalnych w ramach Paktu dla czystego przemysłu i zachęca państwa członkowskie do rozważenia wprowadzenia dodatkowych warunków otrzymywania pomocy państwa; wzywa do zakazania przedsiębiorstwom korzystającym z rajów podatkowych poza UE do otrzymywania pomocy państwa; zachęca Komisję do zbadania kwestii braku harmonizacji mechanizmów wycofania;
7. przyjmuje do wiadomości sprawozdanie Komisji, w którym stwierdzono, że koncentracja rynku, marże i zyski wzrosły w ciągu ostatnich 25 lat, podczas gdy dynamika przemysłu zmniejszyła się pomimo aktywnego egzekwowania przepisów prawa konkurencji; zauważa również, że wzrost marż wynikał z realokacji udziałów rynkowych na rzecz największych przedsiębiorstw; zauważa ponadto, że niski poziom konkurencji wywarł duży negatywny wpływ na konsumentów, siłę nabywczą oraz konkurencyjność unijnych przedsiębiorstw i ogólny wzrost gospodarczy; przypomina, że stosowanie prawa konkurencji powinno skupiać się na zapewnieniu otwartych i konkurencyjnych rynków wolnych od praktyk antykonkurencyjnych;
8. zwraca uwagę, że pomoc państwa jest w coraz większym stopniu wykorzystywana do wspierania celów polityki przemysłowej; przypomina, że taka pomoc, dozwolona na mocy art. 107 ust. 3 lit. c) TFUE, nie może wpływać niekorzystnie na warunki wymiany handlowej ani na wspólny interes; odnotowuje rozbieżności między państwami członkowskimi w ich możliwościach fiskalnych i ostrzega, że fragmentaryczna pomoc państwa stwarza nierówne warunki działania; wzywa Komisję do monitorowania tych skutków i zapewnienia integralności jednolitego rynku, co można osiągnąć za pomocą wspólnego instrumentu finansowania europejskiej polityki przemysłowej, takiego jak Europejski Fundusz Konkurencyjności, zgodnie z propozycją przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen zawartą w jej wytycznych politycznych; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby nie rywalizowały o dotacje, co jedynie pogłębia zakłócenia na rynku, zwłaszcza w przypadku finansowania nieefektywnych przedsiębiorstw; stwierdza, że tymczasowe ramy pomocy państwa nie zapobiegły dalszej fragmentacji rynku, i zauważa, że 77 % zgłoszeń dotyczących pomocy państwa pochodziło z zaledwie dwóch państw członkowskich; wzywa do ściślejszego monitorowania zgłaszanej pomocy państwa oraz do lepszej sprawozdawczości i większej przejrzystości w zakresie pomocy państwa zgodnie z zaleceniami Europejskiego Trybunału Obrachunkowego;
9. podkreśla znaczenie ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (projektów IPCEI) dla finansowania projektów o wymiarze transgranicznym w Unii; podkreśla, że IPCEI powinny charakteryzować się rzeczywistą unijną wartością dodaną, czyli wywierać pozytywny wpływ na więcej niż jedno państwo członkowskie; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, aby każda procedura zgłoszenia pomocy państwa została zakończona najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy;
10. przyjmuje do wiadomości szacunki ze sprawozdania Draghiego, zgodnie z którymi ochrona konkurencyjności UE wymaga dodatkowych 800 mld EUR rocznie; potwierdza znaczenie inwestycji publicznych i prywatnych w tym kontekście; podkreśla, że budżet UE musi być odpowiednio przygotowany do tej roli; mając na uwadze, że ukończenie procesu tworzenia unii oszczędności i inwestycji ma kluczowe znaczenie dla mobilizacji inwestycji prywatnych, rozwiązania problemu fragmentacji rynku wewnętrznego i wsparcia strategii przemysłowej UE; uznaje pilną potrzebę przeprowadzenia reform i skutecznej realizacji trzech obszarów działania przedstawionych w sprawozdaniu Draghiego: (i) likwidacja luki innowacyjnej z USA i Chinami; (ii) wspólny plan na rzecz dekarbonizacji i konkurencyjności w celu przyspieszenia transformacji energetycznej i zmniejszenia kosztów energii; oraz (iii) poprawa bezpieczeństwa i zmniejszenie zależności;
11. z zadowoleniem przyjmuje ochronę równych warunków działania na rynkach europejskich, w europejskich przedsiębiorstwach i wśród ich pracowników za pomocą środków antydumpingowych, które korygują zakłócającą zagraniczną pomoc państwa; wzywa Komisję do szybkiego wykorzystania dostępnych instrumentów handlowych dotyczących zamówień publicznych i subsydiów zagranicznych, aby zapobiec nieuczciwej konkurencji na rynku wewnętrznym;
Priorytety w zakresie egzekwowania
12. zauważa zmiany w praktykach biznesowych, co widać w spadku liczby spraw kartelowych; ostrzega jednak przed nowymi formami szkodliwych zachowań, takich jak milcząca zmowa i zmowa algorytmiczna, oraz podkreśla, że należy dostosować priorytety w dziedzinie egzekwowania prawa do tej zmieniającej się sytuacji;
13. jest zadowolony z propozycji zawartej w sprawozdaniu Draghiego dotyczącej "nowego narzędzia konkurencji" jako elastycznego instrumentu badania rynku mającego rozwiązać problemy strukturalne w zakresie konkurencji, które nie wynikają z antykonkurencyjnych porozumień lub nadużywania pozycji dominującej, oraz wprowadzić nowoczesne środki zaradcze o charakterze strukturalnym lub behawioralnym na całym rynku, w tym dzięki zmniejszeniu barier wejścia dla konkurentów w celu zwiększenia konkurencyjności, zachęcania do innowacji i ochrony konsumentów znajdujących się w trudnej sytuacji; zwraca się do Komisji o przeanalizowanie, w jaki sposób narzędzie to uzupełniłoby dotychczasowe ramy badań sektorowych;
14. przypomina, że na mocy traktatu Komisja jest uprawniona do przeciwdziałania nadużyciom;
15. docenia istnienie podstawy prawnej dla strukturalnych środków zaradczych przeciwko nadużywaniu pozycji dominującej na rynku; jest świadomy, że unijne reguły konkurencji stanowią, iż strukturalne środki zaradcze powinny być stosowane w ostateczności tylko wtedy, gdy środki behawioralne okazały się nieskuteczne, ale ubolewa jednak nad niechęcią Komisji do rozwiązania problemu dominacji rynkowej za pomocą strukturalnych środków zaradczych; ponawia apel o lepsze wykorzystanie strukturalnych środków zaradczych i porzucenie praktyki priorytetowego traktowania środków o charakterze behawioralnym oraz zachęca do ich bardziej zdecydowanego stosowania; wzywa Komisję do lepszego wykorzystywania instrumentu środków tymczasowych, aby powstrzymać praktyki, które mogłyby poważnie zaszkodzić konkurencji, zwłaszcza w odniesieniu do dynamicznych i szybko rozwijających się rynków, np. rynków cyfrowych;
16. z zadowoleniem przyjmuje priorytetowe traktowanie mieszkalnictwa przez Komisję 2024-2029; wzywa Komisję, aby oceniła, jak zasady konkurencji UE wpłynęły na świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym (UOIG); wzywa Komisję, aby oceniła pozycję usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym oraz wyłączenie z tytułu UOIG dotyczące przystępnych cenowo mieszkań;
17. podkreśla, jak ważna jest pomoc państwa jako instrument zmniejszania przepaści gospodarczej między najbardziej rozwiniętymi regionami UE a wyspami, obszarami śródlądowymi, regionami najbardziej oddalonymi i obszarami znajdującymi się w trudnej sytuacji gospodarczej; przypomina, że zezwolenie na pomoc państwa w związku z UOIG ma nadal istotne znaczenie dla przetrwania tych obszarów, zwłaszcza w kontekście wsparcia państwa przeznaczonego na łączność i inne podstawowe świadczenie usług dla społeczności zamieszkujących w odizolowanych, oddalonych lub peryferyjnych regionach UE; wzywa Komisję do zbadania możliwości większej elastyczności w przyznawaniu finansowania tym regionom;
18. odnotowuje niedawne orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w którym stwierdzono, że jedno państwo członkowskie nie transponowało dyrektywy ECN+ do ustawodawstwa krajowego; podkreśla, jak ważna jest pełna transpozycja tej dyrektywy; apeluje do wszystkich państw członkowskich, by zapewniły jej właściwe wdrożenie;
Łączenie przedsiębiorstw i przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym
19. z zaniepokojeniem odnotowuje wydaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE interpretację art. 22 rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw w sprawie C-611/22 P (Illumina/Komisja) odrzucającą podejście Komisji polegające na przyjmowaniu wniosków o odesłanie sprawy dotyczących umów niepodlegających zgłoszeniu; przyznaje, że rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw nie zapewnia Komisji wystarczających narzędzi do radzenia sobie z zabójczymi przejęciami; jest głęboko przekonany, że wpływ decyzji dotyczących połączeń na rynek wewnętrzny uzasadnia dodanie do rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw podstawy prawnej dotyczącej rynku wewnętrznego, tak aby w pełni zaangażować współusta- wodawców, tak jak w akcie o rynkach cyfrowych (DMA - Digital Markets Act); wzywa Komisję, aby zobowiązała państwa członkowskie, które mają lub mogą powoływać się na odpowiednie kompetencje, do zbadania potencjalnych zabójczych przejęć w świetle ich krajowych przepisów dotyczących kontroli połączeń oraz do dalszego przekazywania takich umów zgodnie z art. 22 rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw; wzywa Komisję do analizy możliwości przeglądu rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, co pozwoliłoby jej badać połączenia przedsiębiorstw, które nie osiągają progów unijnych ani krajowych, niezależnie od zaangażowanych sektorów;
20. zauważa, że od czasu wejścia w życie rozporządzenia WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw w 2004 r. 0,7 % zgłoszonych połączeń zostało zablokowanych przez Komisję lub cofniętych w wyniku dochodzenia;
21. zauważa, że same progi obrotu określone w rozporządzeniu WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw mogą nie być wystarczające, by wykryć wszystkie przypadki, które organy ochrony konkurencji powinny zbadać; zwraca uwagę na praktyki stosowane przez przedsiębiorstwa dominujące w celu unikania formalnych dochodzeń, takie jak coraz częstsze wykorzystywanie "partnerstw" w sektorze AI, co prowadzi do wniosku, że konieczny jest przegląd tego rozporządzenia;
22. z zadowoleniem przyjmuje zawartą w sprawozdaniu Draghiego propozycję "obrony innowacji", jeżeli połączenie zwiększa zdolność i motywację do innowacji, oraz zachęca Komisję do przeanalizowania i dalszego rozwijania tej koncepcji; ponadto wzywa do uwzględnienia kwestii interesu publicznego takich jak wpływ na pracowników;
23. zwraca się do Komisji, by zidentyfikowała krajowe bariery, które mogą uniemożliwiać jej uznanie rynku unijnego za istotny w analizie połączeń; wzywa Komisję, by przedstawiła wniosek ustawodawczy w celu usunięcia tych przeszkód; zauważa, że przy podejmowaniu decyzji w sprawie definicji rynku właściwego w sprawach dotyczących konkurencji i kontroli połączeń należy dokładnie przeanalizować środowisko międzynarodowe; wzywa Komisję, by przyjęła tam, gdzie to stosowne, perspektywiczne podejście do konsolidacji w UE, zaproponowane również w sprawozdaniach Draghiego i Letty, z uwzględnieniem strategicznego znaczenia i prokonkurencyjnego wpływu skali i korzystnych warunków inwestycyjnych w niektórych sektorach na pobudzanie innowacji i długoterminowej konkurencji;
24. wzywa do aktualizacji ram oceny połączeń w celu odzwierciedlenia realiów gospodarki cyfrowej, w której dominacja na rynku może się manifestować inaczej niż tradycyjny udział w rynku na wyraźnie rozgraniczonych rynkach; popiera opracowanie zaawansowanych metod analizy dominacji opartej na dostępie do danych i efektach sieciowych, a zarazem podkreśla kluczową rolę decyzji konsumentów przy wyborze usług i urządzeń cyfrowych; zachęca Komisję, by wzmocniła mechanizmy umożliwiające interoperacyjność między usługami i urządzeniami oraz wspierające innowacje i konkurencję w ekosystemie cyfrowym; wzywa Komisję do szybkich postępów we wdrażaniu istniejących obowiązków w zakresie interoperacyjności usług przesyłania wiadomości na mocy DMA, istniejących obowiązków w zakresie interoperacyjności dla dostawców usług w chmurze na mocy aktu w sprawie danych oraz do rozpoczęcia prac nad przeglądem DMA do maja 2026 r.; wzywa Komisję do stosowania dotychczasowych obowiązków w zakresie interoperacyjności wynikających z DMA i do rozszerzenia ich na internetowe serwisy społecznościowe; popiera propozycję Komisji, aby w sytuacji, gdy ekspansja na sąsiednie rynki skutkowałaby dalszym wzmocnieniem dominującej pozycji spółki przejmującej na jej rynku głównym, w ocenie połączeń w większym stopniu uwzględniać potencjalne szkody dla konkurencji;
25. wzywa Komisję do zajęcia się nadmiernie długimi dochodzeniami antymonopolowymi, podczas których przedsiębiorstwa nadal czerpią korzyści z praktyk antykonkurencyjnych; wzywa Komisję do ustalenia odpowiednich terminów dla procedur antymonopolowych i zapewnienia skutecznej realizacji podjętych decyzji; wzywa Komisję do przyjęcia dalszych środków tymczasowych, aby powstrzymać wszelkie praktyki, które mogłyby poważnie szkodzić konkurencji, zwłaszcza w odniesieniu do dynamicznych i szybko rozwijających się rynków, np. rynków cyfrowych;
Polityki sektorowe
26. z zadowoleniem przyjmuje dwa przełomowe wyroki Trybunału Sprawiedliwości z września 2024 r. potwierdzające opinię Komisji, że irlandzkie porozumienie podatkowe z Apple stanowi niezgodną z prawem pomoc państwa oraz że Google nadużywa pozycji dominującej, naruszając traktaty; przyznaje, że od tego czasu ramy prawne w Irlandii zmieniły się; zachęca Komisję, by nadal podejmowała zdecydowane kroki przeciwko nadużyciom pomocy państwa obejmującym wybiórcze ulgi podatkowe dla przedsiębiorstw;
27. zwraca uwagę na szkodliwy wpływ międzynarodowej konkurencji podatkowej; przypomina o swoim poparciu dla wdrożenia drugiego filaru Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD); wyraża głębokie ubolewanie z powodu amerykańskiego prezydenckiego dekretu z 20 stycznia 2025 r., zgodnie z którym globalne porozumienie podatkowe OECD "nie ma mocy ani skutku w Stanach Zjednoczonych"; podkreśla znaczenie multilateralizmu dla dopilnowania, aby przedsiębiorstwa wielonarodowe płaciły sprawiedliwą część opodatkowania w miejscu, gdzie tworzona jest wartość; jest zdania, że UE powinna bronić dyrektywy OECD w sprawie drugiego filaru;
28. podkreśla niepokojące zjawisko koncentracji rynkowej na różnych rynkach cyfrowych, takich jak rynek mediów społecznościowych, wyszukiwarek, AI, usług w chmurze, handlu elektronicznego, mikroczipów i reklam internetowych; podkreśla jego rzeczywisty i potencjalny negatywny wpływ na konkurencyjność UE, odporność łańcuchów dostaw, wolność mediów, ochronę prywatności i danych, społeczeństwo i demokrację; wzywa Komisję do zajęcia się kwestiami specyficznymi dla rynku technologii, w tym kontrolą nad infrastrukturą w segmentach sprzętu komputerowego i chmury obliczeniowej, pionową koncentracją, algorytmiczną manipulacją cyfrową sferą publiczną i wykorzystywaniem efektu mnożnikowego na rynkach cyfrowych, co udowodniły postępy osiągnięte dzięki DMA; ponadto wzywa do wszczęcia nowych dochodzeń w sektorze usług w chmurze, aby zapewnić uczciwą konkurencję i innowacje, z uwzględnieniem stopnia koncentracji rynku w tym sektorze oraz praktyk antykonku- rencyjnych związanych ze złożonymi i nieprzejrzystymi warunkami udzielania licencji lub przymusowym łączeniem; wzywa poza tym Komisję, by zajęła się coraz większą pionową koncentracją dominujących podmiotów w łańcuchu wartości reklam, zagrażającą unijnemu sektorowi reklamy internetowej;
29. obserwuje szybki rozwój usług AI, który może doprowadzić do koncentracji rynku; wzywa Komisję do przyjęcia ekosystemowego podejścia do tego sektora, m.in. poprzez opracowanie i zastosowanie nowych teorii szkód w celu przeciwdziałania dalszemu umacnianiu się w tym sektorze dominujących firm; podkreśla, że DMA zawiera przepisy, które trzeba wykorzystać, aby uniemożliwić strażnikom dostępu utrudnianie rozwoju nowych produktów AI, oraz zwraca się do Komisji o szybkie rozwiązanie problemu polegającego na zmuszaniu konsumentów do korzystania z odgórnie oferowanych usług AI na urządzeniach mobilnych, co zapewni możliwość wyboru systemów AI przez użytkownika i ich przejrzystość, a tym samym ochroni konkurencję i swobodę wyboru konsumentów; wzywa Komisję do zbadania możliwości dodania generatywnej AI jako nowej podstawowej usługi platformy w ramach DMA;
30. zauważa, że duże podmioty cyfrowe wykorzystują własną potęgę rynkową, siłę wpływu na konsumentów, zasoby finansowe i koncentrację danych na jednym rynku, aby zwiększyć wpływ na inny rynek; podkreśla, że małe podmioty nie mogą konkurować z wyżej wymienionymi czynnikami, przez co obywatele UE są jeszcze bardziej zależni od tej samej niewielkiej liczby przedsiębiorstw spoza UE i zagrożona jest strategiczna autonomia; wzywa, by w większym stopniu kontrolować wykorzystywanie pozycji przez firmy dominujące w sektorze cyfrowym i rozszerzanie tej przewagi na inne sektory, a także by kontrolować strategiczną autonomię UE za pośrednictwem przeglądu wytycznych w sprawie łączenia przedsiębiorstw, aby zapewnić skuteczniejszy nadzór nad wykorzystywaniem efektu mnożnikowego na rynku;
31. zwraca uwagę na znaczenie danych i narzędzi analizy danych jako jednego z czynników zniechęcających do koncentracji i przejęć na rynku cyfrowym w sektorze cyfrowym; wzywa Europejską Radę Ochrony Danych, aby w przypadku połączeń z udziałem co najmniej jednego uczestnika rynku w sektorze cyfrowym wydawała obowiązkową opinię na temat znaczenia zbiorów danych dla planowanej koncentracji, danych osobowych przetwarzanych przez przejmowany podmiot oraz ewentualnego wpływu planowanej koncentracji na prawo do prywatności i ochrony danych;
32. wyraża zaniepokojenie coraz powszechniejszym stosowaniem dynamicznych mechanizmów ustalania cen w całej UE; wzywa Komisję do poszukania rozwiązań regulacyjnych przeciwko wysoce elastycznym i nieprzejrzystym metodom ustalania cen;
33. wzywa Komisję do zdecydowanego egzekwowania wszystkich zasad konkurencji, w tym rozporządzenia w sprawie subsydiów zagranicznych i DMA, aby ukrócić praktyki strażników dostępu oraz wspierać kontestowalne rynki i uczciwą konkurencję; podkreśla, że Komisja musi dysponować wystarczającą liczbą personelu, aby egzekwować prawo, a nowe narzędzia, a także naukowcy i ekonomiści wywodzący się z rozbieżnych dyscyplin, mogą działać na rzecz poprawy egzekwowania prawa konkurencji; podkreśla w szczególności, że DMA powinien być stosowany rygorystycznie i niezależnie, bez zewnętrznych nacisków; podkreśla, że DMA i potencjalne grzywny nie mogą być wykorzystywane jako karta przetargowa w dyskusji na temat ceł, lecz jako uzasadnienie wysiłków UE na rzecz zapewnienia sprawiedliwych i konkurencyjnych rynków cyfrowych; odnotowuje sześć postępowań w sprawie niewypełniania obowiązków wszczętych przeciwko niektórym wyznaczonym strażnikom dostępu; jest głęboko zaniepokojony potencjalnymi opóźnieniami w krytycznych dochodzeniach oraz zdolnością Komisji do wywiązania się ze swoich obowiązków w zakresie "dołożenia wszelkich starań" i podjęcia decyzji w sprawie postępowań w sprawie braku zgodności bez zbędnej zwłoki;
34. z zaniepokojeniem odnotowuje fragmentację wielu rynków konsumenckich, w tym usług finansowych, telekomunikacji i energii dla gospodarstw domowych, oraz wzywa zarówno do szybszej i lepszej integracji rynku tam, gdzie przynosi to korzyści konsumentom, jak i do przyznania, że integracja rynku może napędzać inwestycje i innowacje;
35. jest głęboko zaniepokojony dużą koncentracją w sektorach detalicznym, rolnym i motoryzacyjnym na terytoriach zamorskich, gdzie nadmierne ceny podstawowych produktów i usług, ustalane przez przedsiębiorstwa dominujące, pogłębiają nierówności, niepewność i dysproporcje terytorialne; wzywa Komisję do wszczęcia dochodzenia w sprawie potencjalnego nadużycia pozycji dominującej na mocy art. 102 TFUE;
36. z zaniepokojeniem odnotowuje wysoki stopień koncentracji rynku w europejskim sektorze finansowym, a także wciąż nadmierne poleganie na ograniczonej liczbie usługodawców spoza UE; zauważa, że trzy największe agencje ratingowe mają wciąż kontrolują ponad 90 % rynku; jest zaniepokojony utrzymującą się wysoką koncentracją na rynku audytu jednostek interesu publicznego, na którym cztery firmy posiadają większość przychodów UE z audytów jednostek interesu publicznego, co ogranicza wybór i grozi zawłaszczeniem nadzoru; zwraca się do Komisji o przedstawienie oceny skutków dotyczącej wariantów rozwiązania tego problemu; wzywa Komisję do starannej oceny zamówień publicznych na ekspertyzy firm audytorskich, aby uniknąć potencjalnych konfliktów interesów;
37. wyraża zaniepokojenie kryzysem cen żywności i dostrzega wysoki poziom koncentracji rynku w łańcuchach dostaw żywności; ponownie apeluje do Komisji o pilne przeprowadzenie dogłębnej analizy zakresu i skutków tworzenia stowarzyszeń nabywców, a tym samym zwrócenie szczególnej uwagi na zagwarantowanie uczciwej konkurencji i większej przejrzystości praktyk handlowych stosowanych przez sieci supermarketów i hipermarketów, zwłaszcza gdy takie praktyki wpływają na wartość marki i wybór produktów lub ograniczają innowacyjność lub porównywalność cen; przypomina w związku z tym o koncentracji na rynku handlu towarami rolnymi, gdzie cztery przedsiębiorstwa kontrolują zdecydowaną większość światowego handlu uprawami; ubolewa, że mimo to Komisja warunkowo zatwierdziła połączenie Bunge-Viterra w 2024 r. (M.11204), pomimo obaw dotyczących konkurencji; zwraca się do Komisji o zajęcie się problemem nadmiernej koncentracji władzy w rękach kilku dużych podmiotów działających na tym rynku, aby wzmocnić pozycję przetargową zarówno rolników, jak i konsumentów; podkreśla w tym kontekście wdrożenie nowego narzędzia konkurencji;
38. odnotowuje wysokie zyski netto banków UE w okresie wysokiej inflacji, głównie spowodowane opóźnionym przeniesieniem skutków zaostrzonej polityki pieniężnej na oprocentowanie depozytów;
39. ze szczególnym zaniepokojeniem odnotowuje dominującą pozycję dwóch międzynarodowych systemów obsługi kart płatniczych na unijnym rynku płatności oraz ich praktyki polegające na dalszym umacnianiu i rozszerzaniu dominacji na tym rynku, co potencjalnie jeszcze bardziej zwiększy bariery wejścia na ten rynek i zahamuje długoterminowe innowacje 6 , a także doprowadzi do wyższych kosztów dla przedsiębiorstw UE, a ostatecznie dla konsumentów; wzywa Komisję do podjęcia zdecydowanych działań, podkreślając potrzebę przeglądu rozporządzenia (UE) 2015/751 w sprawie opłat interchange w celu rozwiązania problemu znacznego wzrostu opłat za korzystanie z systemów kart płatniczych pobieranych przez międzynarodowe systemy kart płatniczych oraz zapewnienia sprawiedliwego, konkurencyjnego i przejrzystego otoczenia rynkowego;
Rola Parlamentu
40. podkreśla, że Parlament powinien być dostatecznie zaangażowany w kształtowanie polityki konkurencji; przestrzega przed nadmiernym poleganiem na instrumentach miękkiego prawa, takich jak wytyczne i tymczasowe ramy, w których zaangażowanie Parlamentu jest ograniczone; wzywa Komisję do rozpoczęcia negocjacji nad porozumieniem międzyinstytucjonalnym w sprawie polityki konkurencji w celu sformalizowania jej priorytetów w zakresie egzekwowania prawa wobec Parlamentu; wzywa Radę Europejską do przyjęcia na podstawie art. 48 ust. 7 TUE decyzji umożliwiającej przyjmowanie aktów ustawodawczych w dziedzinie polityki konkurencji zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą; podkreśla, że Parlament powinien być bardziej zaangażowany w działalność grup roboczych i grup eksperckich w Międzynarodowej Sieci Konkurencji i OECD jako obserwator, ale również w prace grupy wysokiego szczebla ds. DMA;
41. wzywa właściwą wiceprzewodniczącą wykonawczą, a także komisarz odpowiedzialną za politykę konkurencji, by pozostawała w ścisłym kontakcie z właściwą komisją Parlamentu i jej grupą roboczą ds. konkurencji;
°
° °
42. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.584 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 8 maja 2025 r. w sprawie polityki konkurencji - sprawozdanie roczne za 2024 r. (2024/2079(INI)) |
| Data aktu: | 2025-05-08 |
| Data ogłoszenia: | 2026-02-24 |