Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stopniowego odchodzenia od importu gazu ziemnego z Rosji, poprawy monitorowania potencjalnych zależności energetycznych oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/1938 (COM(2025) 828)

Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stopniowego odchodzenia od importu gazu ziemnego z Rosji, poprawy monitorowania potencjalnych zależności energetycznych oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/1938
(COM(2025) 828)
(C/2026/40)

Sprawozdawca: Jacek KRAWCZYK
Procedura ustawodawcza EU Law Tracker
Wniosek o konsultację Rada Unii Europejskiej, 9.7.2025

European Parliament, 8.9.2025

Podstawa prawna Art. 194 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dokumenty Komisji Europejskiej Streszczenie COM(2025) 828 final
Sekcja odpowiedzialna Sekcja Transportu, Energii, Infrastruktury i Społeczeństwa Informacyjnego
Data przyjęcia przez sekcję 4.9.2025
Data przyjęcia na sesji plenarnej 18.9.2025
Sesja plenarna nr 599
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) 88/0/7

PREAMBUŁA

Pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę wstrząsnęła całym światem, ponieważ naruszono podstawowe zasady prawa międzynarodowego, jakimi są suwerenność i integralność terytorialna państw. W rezolucji z marca 2022 r. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) zdecydowanie potępił jednostronną agresję na Ukrainę dokonaną na rozkaz prezydenta Federacji Rosyjskiej 1 . Rosja stanowi główne zagrożenie dla bezpieczeństwa europejskiego w dającej się przewidzieć przyszłości.

1. ZALECENIA

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES):

1.1. Z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji Europejskiej dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stopniowego odchodzenia od importu gazu ziemnego z Rosji, poprawy monitorowania potencjalnych zależności energetycznych oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/1938 2  (zwany dalej wnioskiem). Całkowite wycofanie rosyjskiego gazu i ropy naftowej jest zarówno niezbędne dla UE, jak i technicznie wykonalne. Lata 2023 i 2024 pokazały, że Europa jest w stanie zaspokoić swoje potrzeby w zakresie gazu i ropy naftowej za pomocą alternatywnych źródeł, istniejącej infrastruktury i wdrożenia czystej energii.

1.2. Zachęca europejskich prawodawców do szybkiego zakończenia prac nad wnioskiem, aby umożliwić jego natychmiastowe wdrożenie. Wysoce pożądane jest skrócenie proponowanych terminów stopniowego wycofywania.

1.3. Zdaje sobie sprawę, że UE musi w 2026 r. priorytetowo potraktować stopniowe wycofywanie rosyjskiego gazu i ropy naftowej, tak aby w pełni uniezależnić się od tego importu najpóźniej do końca 2027 r. Uznaje pilną potrzebę zaprzestania finansowania działań wojennych Rosji oraz umieszczenia bezpieczeństwa UE ponad ewentualnymi krótkoterminowymi korzyściami finansowymi kilku państw członkowskich. Budżet Rosji to budżet wojenny. Import rosyjskich paliw kopalnych do UE sięgnął 21,9 mld EUR w 2024 r., przekraczając 18,7 mld EUR pomocy finansowej udzielonej Ukrainie.

1.4. Z zadowoleniem przyjmuje to, że wniosek opiera się na solidnych ramach prawnych. Będzie to stanowić mocną podstawę zachęcającą przedsiębiorstwa i państwa członkowskie do zamknięcia trwających umów z uwagi na potencjalne skutki prawne. EKES wzywa Radę i Parlament, by przy finalizacji wniosku dołożyły wszelkich starań, aby uniemożliwić obchodzenie przepisów.

1.5. Odnotowuje niestety, że we wniosku nie zawarto natychmiastowego zakazu nowych lub istniejących umów na ropę naftową lub produktów pochodnych. Zawarte w nim środki i harmonogramy mają na celu wyeliminowanie importu rosyjskiej ropy dopiero od 1 stycznia 2028 r. Nowy art. 7, proponowany w niniejszej opinii, potraktowałby import ropy na równi z importem gazu.

1.6. Z zadowoleniem przyjmuje zaproponowane silniejsze instrumenty monitorowania zależności energetycznych; sugeruje jednak, aby mechanizmy te podlegały lepszemu nadzorowi parlamentarnemu. Zaleca zaangażowanie partnerów społecznych i zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego w ocenę strategicznych zależności.

1.7. Proponuje skreślenie możliwości odstępstwa przewidzianego w art. 15 wniosku. Dopuszczenie odstępstwa podważa strategiczne cele wniosku, ponieważ osłabia jego główny cel, jakim jest całkowite i ostateczne wycofanie bezpośredniego i pośredniego importu gazu i ropy naftowej z Rosji do UE.

1.8. Domaga się, aby Komisja przeprowadziła pełny przegląd wdrażania proponowanego rozporządzenia na podstawie wyników osiągniętych do połowy 2029 r.

1.9. Wzywa UE do prowadzenia proaktywnej i skoordynowanej polityki w celu zdemaskowania i wyeliminowania działalności floty cieni, co ma ogromne znaczenie. Apeluje do Komisji o usprawnienie śledzenia i identyfikacji dostawców w terminalach LNG, aby dokładniej monitorować i ograniczyć rosyjski nielegalny import. Demontaż gazociągu Nord Stream, który jest potencjalnym zagrożeniem dla wdrożenia rozporządzenia w sprawie stopniowego wycofywania, można uznać za prawnie i strategicznie uzasadniony.

1.10. Podkreśla, że importu rosyjskich paliw kopalnych nie wolno zastępować jedynie paliwami kopalnymi z innych źródeł (zwłaszcza z krajów, w których występują poważne problemy związane z prawami człowieka). Rozwiązaniem jest tu zielona transformacja w kierunku UE neutralnej pod względem emisji dwutlenku węgla, co automatycznie zmniejsza zależność od importu energii pochodzącej z paliw kopalnych z Rosji i innych krajów niedemokratycznych. Środki służące osiągnięciu celów klimatycznych UE to ważne kroki w kierunku zmniejszenia zależności od importu energii z Rosji.

1.11. Zwraca uwagę, że należy zadbać o sprawiedliwą transformację dla wszystkich pracowników dotkniętych wycofywaniem rosyjskiego gazu ziemnego i ropy naftowej. Środki towarzyszące mające na celu zapewnienie zatrudnienia, przekwalifikowania i społecznie zabezpieczonych zmian strukturalnych muszą być integralną częścią rozporządzenia.

1.12. Przyznaje, że można by oddzielić wnioski ustawodawcze dotyczące środków związanych z gazem i ropą naftową od wniosków dotyczących środków w sektorze jądrowym. Ważne jest jednak, aby jak najszybciej wprowadzić środki dotyczące uranu, jego pochodnych oraz związanej z nimi technologii i specjalistycznej wiedzy.

1.13. Wzywa Komisję do opracowania geopolitycznej strategii importu energii jeszcze przed nawiązaniem partnerstw energetycznych z krajami o niestabilnych systemach politycznych, z uwzględnieniem pilnych kwestii dotyczących łagodzenia zmiany klimatu i energii. Należy ponadto przygotować spis niewykorzystanych złóż gazu i ropy naftowej w Europie.

2. NOTY WYJAŚNIAJĄCE

Argumenty na poparcie preambuły

2.1. Od dłuższego czasu gaz ziemny i ropa naftowa są dla Rosji potężną bronią geopolityczną, wykorzystywaną jako narzędzie polityki zagranicznej. Powracające tematy rosyjskiej "dyplomacji" gazowej obejmowały podważanie jedności UE i wywieranie wpływu na politykę krajową państw członkowskich.

2.2. Bezprawna pełnoskalowa agresja Rosji na Ukrainę w 2022 r. pokazała, że gaz, ropa naftowa, węgiel i uran są nie tylko kwestiami gospodarczymi, ale również geopolitycznymi narzędziami nacisku. Zależność od reżimów autorytarnych nie tylko podważa suwerenność UE, ale także pośrednio pomaga dyktaturom finansować wrogą, antydemokratyczną politykę, a ostatecznie terror i wojnę. Niektóre państwa UE (takie jak Polska i państwa bałtyckie) od dawna ostrzegały przed takim ryzykiem, a atak na Ukrainę w 2022 r. ukazał to bardzo wyraźnie.

Argumenty na poparcie zaleceń 1.1, 1.2 i 1.3

2.3. Aby wyeliminować ryzyko geopolityczne związane z nieuczciwymi rosyjskimi praktykami eksportowymi, UE postanowiła zwiększyć dywersyfikację dostaw energii. Proces koncentruje się na zmniejszeniu zależności od Rosji jako jedynego dostawcy, co ma poprawić bezpieczeństwo energetyczne UE, stabilność gospodarczą i odporność na zakłócenia. Plan REPowerEU 3  jest podstawą nowego podejścia UE: wydatnie ograniczył import rosyjskiego gazu, ropy naftowej, węgla i paliwa jądrowego, umożliwił pozyskiwanie energii od nowych dostawców oraz dał impuls wysiłkom na rzecz czystej energii.

2.4. Zakłócenia w dostawach gazu spowodowane agresją Rosji na Ukrainę doprowadziły w 2022 r. do najpoważniejszego kryzysu w historii UE, pozbawiając państwa członkowskie 20 % dostaw gazu (30 % importu). Te zakłócenia przeniosły się także na kwestie związane z ropą naftową. Dotknęło to dużą liczbę państw członkowskich, zaś w kilku krajach miało znaczące reperkusje gospodarcze 4 .

2.5. Omawiany tu wniosek opiera się na komunikacie REPowerEU z 2022 r. 5  oraz Deklaracji wersalskiej szefów państw i rządów, w której wezwano do położenia kresu zależności Europy od importu energii z Rosji. Wniosek zapowiedziano w komunikacie Komisji z 6 maja 2025 r. w sprawie planu działania na rzecz zakończenia importu energii z Rosji.

Argumenty na poparcie zaleceń 1.4 i 1.8

2.6. Pełne wdrożenie wniosku jest poważnie zagrożone pod wieloma względami - prawnymi, gospodarczymi, politycznymi i logistycznymi. Stąd też Komisja powinna przeprowadzić dokładny przegląd wdrażania proponowanego rozporządzenia na podstawie wyników osiągniętych do połowy 2029 r.

Ramy przejrzystości wprowadzone we wniosku będą podstawą monitorowania narażenia Unii na dostawy gazu i ropy naftowej bezpośrednio lub pośrednio pochodzącymi z Rosji. Pozwoli to zlikwidować obecne luki prawne umożliwiające państwom członkowskim import rosyjskiej ropy naftowej, gazu rurociągowego czy rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG) poprzez pośredników i następnie ukrycie jego pochodzenia. Tym samym UE przestanie płacić miliardy euro, które zasilają rosyjski budżet wojenny.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.5

2.7. W 2021 r. całkowity import gazu z Rosji do UE (rurociąg + LNG) wyniósł około 150 mld m36  (czyli prawie 45 % całkowitego importu gazu do UE, który sięga 336 mld m3). W pierwszym kwartale 2025 r. Rosja nadal miała około 18-procentowy udział w imporcie gazu do UE.

2.7.1. Chociaż przywóz rurociągami gwałtownie spadł, przywóz LNG z Rosji po 2022 r. znacznie wzrósł (w 2021 r. wyniósł 16 mld m3, w 2022 r. - 22 mld m3, a w 2023 r. - 21,7 mld m3). Mimo że zależność ta nie jest niczym pozytywnym, to stanowi również szansę, ponieważ z technicznego punktu widzenia dostawy LNG z Rosji można szybciej zastąpić importem z innych źródeł.

2.8. W 2021 r. Rosja dostarczała do UE około 3,5 mln baryłek dziennie (mb/dobę) surowej ropy naftowej. Ponadto wywoziła na rynki UE około 1,2 mb/dobę rafinowanych produktów ropopochodnych, co daje łącznie około 4,7 mln baryłek dziennie, czyli około 170 mln ton rocznie (około 60 % rosyjskiego eksportu).

2.8.1. Do końca 2024 r. udział rosyjskiej surowej ropy naftowej w całkowitym imporcie tego surowca do UE zmalał aż do około 3 % (z 27 % na początku 2022 r.). Produkty rafinowane: do marca 2023 r. przywóz tych produktów zmniejszył się o około 92 % w porównaniu ze styczniem 2022 r.

2.8.2. Od 2024 r. trzy państwa UE (Węgry, Słowacja i Czechy) nadal importowały znaczne ilości rosyjskiej ropy naftowej, głównie rurociągiem "Przyjaźń". Czechy zakończyły projekt rurociągu TAL-PLUS w kwietniu 2025 r., co pozwoliło temu krajowi zastąpić rosyjskie dostawy ropy alternatywnymi źródłami.

2.9. Kilka państw członkowskich udowodniło już, że pomimo wcześniejszej zależności szybkie wycofanie jest możliwe i wykonalne dzięki zdecydowanym działaniom:

2.9.1. Czechy i Polska (Orlen) ogłosiły całkowite zaprzestanie importu ropy naftowej (Czechy poprzez modernizację rurociągu, a Polska od dnia 1 lipca 2025 r.).

2.9.2. W lutym 2025 r. państwa bałtyckie odłączyły się od sieci rosyjsko-białoruskiej i w pełni zsynchronizowały z unijną siecią elektroenergetyczną.

2.9.3. Finlandia zaprzestała importu rosyjskiego gazu, energii elektrycznej, zrębków drewna, ropy naftowej i węgla oraz wprowadza obecnie przepisy zakazujące importu rosyjskiego LNG co najmniej do 2035 r.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.6

2.10. We wniosku wprowadza się nowe narzędzie ułatwiające ostateczne wycofanie importu gazu i ropy z Rosji: plany dywersyfikacji. Państwa członkowskie muszą do 1 marca 2026 r. przedłożyć (w stosownych przypadkach) krajowe plany dywersyfikacji dostaw gazu i ropy naftowej. Plany te mają obejmować:

- dostępne informacje na temat wielkości importu rosyjskiego gazu ziemnego lub ropy naftowej,

- opis środków wprowadzonych i planowanych na szczeblu krajowym w celu zastąpienia importu gazu ziemnego lub ropy naftowej z Rosji,

- określenie wszelkich potencjalnych barier technicznych, umownych lub regulacyjnych dla zastąpienia importu gazu ziemnego lub ropy naftowej z Rosji.

2.11. Komisja, we współpracy z Agencją Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), dokona przeglądu krajowych planów dywersyfikacji i wyda zalecenia, jeżeli okaże się, że dane państwo członkowskie prawdopodobnie nie dotrzyma ustanowionego we wniosku terminu. Zainteresowane państwa członkowskie muszą zaktualizować plany w ciągu trzech miesięcy, uwzględniając zalecenie Komisji. Publikowane będą również roczne sprawozdania z postępów. EKES jest zaniepokojony brakiem nadzoru parlamentarnego na szczeblu UE. Nie wolno przekraczać proponowanych terminów - w tym celu konieczne jest również zaangażowanie polityczne.

2.12. Wniosek ustanawia nowe ramy przejrzystości i monitorowania w drodze zmian w art. 14 rozporządzenia (UE) 2017/1938, zobowiązując importerów gazu ziemnego i ropy naftowej pochodzących z Rosji do przekazywania Komisji i właściwym organom krajowym szczegółowych informacji dotyczących umów. Kompleksowe informacje na temat zależności od dostaw mają kluczowe znaczenie dla oceny bezpieczeństwa dostaw gazu i ropy naftowej w UE. Wnioski z tej analizy należy przekazać Parlamentowi Europejskiemu.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.7

2.13. Artykuł 15 wniosku umożliwia Komisji upoważnienie poszczególnych państw członkowskich do kontynuowania importu energii z Rosji, co jest sprzeczne z celami wniosku. Warunki takiego odstępstwa nie zostały określone jasnymi i wymiernymi wskaźnikami, co stwarza ewentualną lukę w prawodawstwie. W związku z tym EKES proponuje skreślenie możliwości przyznawania zawieszenia i skoncentrowanie artykułu na monitorowaniu.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.9

2.14. Pomimo wprowadzonych zakazów rosyjski gaz i ropa naftowa są nadal pośrednio wprowadzane na rynek UE:

2.14.1. Rafinerie w krajach takich jak Indie, Turcja i Chiny przetwarzają rosyjską surową ropę naftową i eksportują produkty rafinowane do UE.

2.14.2. Rosja wykorzystuje flotę cieni - nieuregulowaną, nieprzejrzystą sieć starzejących się zbiornikowców - w celu obejścia sankcji i transportowania ropy naftowej objętej sankcjami. Flota cieni nie tylko pomaga uniknąć sankcji, lecz stanowi również poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa morskiego i środowiskowego, a także zagrożenie dla interesów geopolitycznych UE.

2.14.3. Znaczna ilość rosyjskiego gazu nadal trafia na rynek UE za pośrednictwem gazociągu TurkStream i poprzez import LNG, czemu sprzyjają strategiczne zwolnienia i luki logistyczne.

2.15. We wniosku uznaje się zasadniczą rolę, jaką LNG będzie odgrywał w zapewnianiu przyszłych dostaw gazu. Zakaz importu gazu uzupełnia się zatem zakazem świadczenia usług terminala LNG podmiotom rosyjskim, aby zagwarantować, że infrastruktura importowa nie zostanie zablokowana przez rosyjskich klientów. Ponieważ znaczna część zdolności przesyłowych LNG w niektórych państwach członkowskich jest kontrolowana przez podmioty rosyjskie, przepisy zawarte we wniosku eliminują ryzyko, że Rosja mogłaby utrudniać przywóz z alternatywnych źródeł.

2.16. Analitycy potwierdzają, że rosyjski przywóz gazu do UE faktycznie wzrósł w 2024 r., pośrednio finansując rosyjską wojnę w Ukrainie. Import gazu z Rosji wzrósł w 2024 r. o 19 % w porównaniu z rokiem 2023. Szacuje się, że po zakończeniu tranzytu przez Ukrainę w 2025 r. rosyjski gaz będzie stanowił ok. 13 % importu gazu do UE w 2025 r. Pomimo znacznego zmniejszenia zależności od Rosji Unia nadal stoi przed zagrożeniami. Importowanych z Rosji ilości nie można bagatelizować.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.10

2.17. Rozwiązaniem jest tu zielona transformacja w kierunku UE neutralnej pod względem emisji dwutlenku węgla, co automatycznie zmniejsza zależność od importu energii pochodzącej z paliw kopalnych z Rosji i innych krajów niedemokratycznych. Środki służące osiągnięciu celów klimatycznych UE to ważne kroki w kierunku zmniejszenia zależności od importu energii z Rosji. Przyspieszenie stopniowego wycofywania paliw kopalnych, wraz ze zniesieniem dopłat do tych paliw, stanowi solidną strategię gospodarczą i geopolityczną mającą na celu wsparcie i finansowanie przyspieszonego procesu dekarbonizacji 7 . Należy to przeprowadzić w taki sposób, aby nowe źródła energii pozwoliły obniżyć koszty ponoszone przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa. Trzeba także uwzględnić zwiększenie produkcji biometanu w UE.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.11 2.18. Stopniowe wycofywanie rosyjskiego gazu ziemnego i ropy naftowej jest konieczne zarówno z perspektywy geopolitycznej, jak i z punktu widzenia polityki energetycznej. Jednocześnie należy zadbać o sprawiedliwą transformację dla wszystkich pracowników dotkniętych zmianami. Środki towarzyszące mające na celu zapewnienie zatrudnienia, przekwalifikowania i społecznie zabezpieczonych zmian strukturalnych muszą być integralną częścią rozporządzenia.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.13

2.19. UE musi dalej strategicznie dywersyfikować źródła dostaw gazu i ropy naftowej. Ponieważ dywersyfikacja może prowadzić do wzrostu cen energii, Komisja powinna ściśle monitorować zmiany cen gazu, ropy naftowej i energii elektrycznej oraz wprowadzić środki zapobiegające nieuzasadnionym podwyżkom cen, które negatywnie wpływają na konkurencyjność UE i mogą doprowadzić do nowego kryzysu kosztów utrzymania.

Argumenty na poparcie zalecenia 1.12

2.20. Rosja dostarcza również UE różne materiały jądrowe, co zagraża bezpieczeństwu gospodarczemu w unijnym sektorze energetyki jądrowej i innych branżach jądrowych, podobnie jak miało to miejsce w przypadku gazu ziemnego i ropy naftowej. EKES przyznaje, że można by oddzielić wnioski ustawodawcze dotyczące środków związanych z gazem i ropą naftową od wniosków dotyczących środków w sektorze jądrowym. Ważne jest jednak, aby jak najszybciej wprowadzić środki dotyczące uranu, jego pochodnych oraz związanej z nimi technologii i specjalistycznej wiedzy.

3. PROPONOWANE ZMIANY DO WNIOSKU USTAWODAWCZEGO KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Poprawka 1

powiązana z zaleceniami 1.3 i 1.5

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską Poprawka EKES-u
Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia ramy skutecznego usuwania narażenia Unii na znaczące ryzyko dla handlu i bezpieczeństwa wynikające z handlu gazem z Federacją Rosyjską poprzez ustanowienie:

a) stopniowego wprowadzania zakazu importu gazu ziemnego z Federacji Rosyjskiej i świadczenia usług terminala LNG;

b) przepisów służących skutecznemu wdrażaniu i monitorowaniu tego zakazu, a także stopniowemu odchodzeniu od importu ropy naftowej z Rosji;

c) przepisów mających na celu lepszą ocenę bezpieczeństwa dostaw energii w Unii.

Artykuł 1

Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia ramy skutecznego usuwania narażenia Unii na znaczące ryzyko dla handlu i bezpieczeństwa wynikające z handlu gazem i ropą naftową z Federacją Rosyjską poprzez ustanowienie:

a) stopniowego wprowadzania zakazu importu gazu ziemnego z Federacji Rosyjskiej i świadczenia usług terminala LNG;

b) przepisów służących skutecznemu wdrażaniu i monitorowaniu tego zakazu, a także stopniowemu odchodzeniu od importu ropy naftowej z Rosji;

c) przepisów mających na celu lepszą ocenę bezpieczeństwa dostaw energii w Unii.

Uzasadnienie

UE musi priorytetowo potraktować stopniowe wycofywanie rosyjskiego gazu i ropy naftowej w 2026 r., tak aby w pełni uniezależnić się od tego importu najpóźniej do końca 2027 r. Trzeba uznać pilną potrzebę zaprzestania finansowania działań wojennych Rosji oraz umieszczenia bezpieczeństwa UE ponad ewentualnymi krótkoterminowymi korzyściami finansowymi kilku państw członkowskich.

Poprawka 2

powiązana z zaleceniem 1.5

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską Poprawka EKES-u
Rozdział II Rozdział II
STOPNIOWY ZAKAZ IMPORTU GAZU ZIEMNEGO Z FEDERACJI ROSYJSKIEJ STOPNIOWY ZAKAZ IMPORTU GAZU ZIEMNEGO I ROPY NAFTOWEJ Z FEDERACJI ROSYJSKIEJ

Uzasadnienie

Rafinerie w krajach takich jak Indie, Turcja i Chiny przetwarzają rosyjską surową ropę naftową i eksportują produkty rafinowane do UE. Rosja wykorzystuje flotę cieni - nieuregulowaną, nieprzejrzystą sieć starzejących się zbiornikowców - w celu obejścia sankcji i transportowania ropy naftowej objętej sankcjami. Mimo że stopniowe wycofywanie bezpośredniego i pośredniego rosyjskiego eksportu ropy naftowej do UE stanowi wyzwanie, to jest koniecznym krokiem. UE nie może pozostawiać Rosji żadnego pola manewru do odbudowy w przyszłości dostaw energii do Europy.

Poprawka 3

powiązana z zaleceniem 1.5

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską Poprawka EKES-u
Artykuł 7 (nowy)

Zakaz importu ropy naftowej z Federacji Rosyjskiej

Od dnia 1 stycznia 2027 r. zakazuje się importu ropy naftowej, która pochodzi lub jest eksportowana bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej.

Uzasadnienie

Rafinerie w krajach takich jak Indie, Turcja i Chiny przetwarzają rosyjską surową ropę naftową i eksportują produkty rafinowane do UE. Rosja wykorzystuje flotę cieni - nieuregulowaną, nieprzejrzystą sieć starzejących się zbiornikowców - w celu obejścia sankcji i transportowania ropy naftowej objętej sankcjami. Mimo że stopniowe wycofywanie bezpośredniego i pośredniego rosyjskiego eksportu ropy naftowej do UE stanowi wyzwanie, to jest koniecznym krokiem.

Poprawka 4

powiązana z zaleceniem 1.8

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską Poprawka EKES-u
Artykuł 10

Wymiana informacji

Organy celne wymieniają informacje otrzymane od importerów gazu ziemnego z organami regulacyjnymi, właściwymi organami, ACER i Komisją w zakresie niezbędnym do zapewnienia skutecznej oceny, czy spełnione są warunki określone w art. 3-6 niniejszego rozporządzenia. Organy celne z różnych państw członkowskich wymieniają informacje otrzymane od importerów gazu ziemnego w niezbędnym zakresie oraz współpracują ze sobą w celu uniknięcia obchodzenia przepisów. Wykorzystują one istniejące narzędzia i bazy danych umożliwiające skuteczną wymianę istotnych informacji między organami krajowymi w ich państwach członkowskich a organami w innych państwach członkowskich lub w razie potrzeby wprowadzają takie narzędzia.

Artykuł 10

Wymiana informacji

Organy celne wymieniają informacje otrzymane od importerów gazu ziemnego z organami regulacyjnymi, właściwymi organami, ACER i Komisją w zakresie niezbędnym do zapewnienia skutecznej oceny, czy spełnione są warunki określone w art. 3-6 niniejszego rozporządzenia. Organy celne z różnych państw członkowskich wymieniają informacje otrzymane od importerów gazu ziemnego w niezbędnym zakresie oraz współpracują ze sobą w celu uniknięcia obchodzenia przepisów. Wykorzystują one istniejące narzędzia i bazy danych umożliwiające skuteczną wymianę istotnych informacji między organami krajowymi w ich państwach członkowskich a organami w innych państwach członkowskich lub w razie potrzeby wprowadzają takie narzędzia.

Do dnia 31 sierpnia 2026 r. i 31 sierpnia 2027 r. ACER, na podstawie danych otrzymanych na podstawie niniejszego rozporządzenia i własnych informacji, opublikuje sprawozdanie zawierające przegląd umów na dostawy gazu pochodzącego z Rosji lub bezpośrednio lub pośrednio eksportowanego z Rosji oraz oceniające wpływ dywersyfikacji na rynki energii.

W stosownych przypadkach Komisja i ACER dzielą się z organami celnymi odpowiednimi informacjami na temat umów dotyczących importu rosyjskiego gazu, które są w ich posiadaniu, aby ułatwić egzekwowanie niniejszego rozporządzenia.

Do dnia 31 sierpnia 2026 r. i 31 sierpnia 2027 r. ACER, na podstawie danych otrzymanych na podstawie niniejszego rozporządzenia i własnych informacji, opublikuje sprawozdanie zawierające przegląd umów na dostawy gazu pochodzącego z Rosji lub bezpośrednio lub pośrednio eksportowanego z Rosji oraz oceniające wpływ dywersyfikacji na rynki energii.

W stosownych przypadkach Komisja i ACER dzielą się z organami celnymi odpowiednimi informacjami na temat umów dotyczących importu rosyjskiego gazu, które są w ich posiadaniu, aby ułatwić egzekwowanie niniejszego rozporządzenia.

Na podstawie wyników osiągniętych do połowy 2029 r. Komisja przygotuje sprawozdanie z wdrażania rozporządzenia.

Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu sprawozdania i oceny skutków.

Uzasadnienie

EKES jest zaniepokojony brakiem nadzoru parlamentarnego na szczeblu UE. Nie wolno przekraczać proponowanych terminów - w tym celu konieczne jest również zaangażowanie polityczne na rzecz monitorowania wdrażania rozporządzenia.

Pełne wdrożenie wniosku jest poważnie zagrożone pod wieloma względami - prawnymi, gospodarczymi, politycznymi i logistycznymi. Stąd też Komisja powinna przeprowadzić dokładny przegląd wdrażania proponowanego rozporządzenia na podstawie wyników osiągniętych do połowy 2029 r.

Poprawka 5

powiązana z zaleceniami 1.6 i 1.8

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską Poprawka EKES-u
Artykuł 12 Artykuł 12
1. W przypadku gdy państwa członkowskie otrzymują ropę naftową pochodzącą lub eksportowaną bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, ustanawiają plan dywersyfikacji opisujący środki, etapy pośrednie i potencjalne bariery dla dywersyfikacji dostaw ropy naftowej, w celu zaprzestania, do dnia 1 stycznia 2028 r., importu ropy naftowejpochodzącejlub eksportowanej bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej. 1. W przypadku gdy państwa członkowskie otrzymują ropę naftową pochodzącą lub eksportowaną bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej, ustanawiają plan dywersyfikacji opisujący środki, etapy pośrednie i potencjalne bariery dla dywersyfikacji dostaw ropy naftowej, w celu zaprzestania, do dnia 1 stycznia 2027 r., importu ropy naftowejpochodzącejlub eksportowanej bezpośrednio lub pośrednio z Federacji Rosyjskiej.

Uzasadnienie

Komisja, we współpracy z ACER, dokona przeglądu krajowych planów dywersyfikacji i wyda zalecenia, jeżeli okaże się, że dane państwo członkowskie prawdopodobnie nie dotrzyma ustanowionego we wniosku terminu. Państwa członkowskie, których to dotyczy, muszą zaktualizować plany, uwzględniając zalecenie Komisji. Nie ma powodu, aby przepisy dotyczące planów dywersyfikacji dostaw gazu różniły się od zasad dotyczących importu ropy naftowej.

Poprawka 6

powiązana z zaleceniami 1.6 i 1.8

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską Poprawka EKES-u
Artykuł 12 Artykuł 12
5. W przypadku gdy w krajowym planie dywersyfikacji w odniesieniu do ropy naftowej stwierdzono ryzyko, że cel, jakim jest odejście od rosyjskiej ropy naftowej do dnia 1 stycznia 2028 r., może nie zostać osiągnięty, Komisja po dokonaniu oceny planu może wydać zalecenie dla danego państwa członkowskiego dotyczące sposobu terminowego odejścia od rosyjskiej ropy. W następstwie tego zalecenia państwo członkowskie w ciągu trzech miesięcy aktualizuje swój plan dywersyfikacji, uwzględniając zalecenie Komisji. 5. W przypadku gdy w krajowym planie dywersyfikacji w odniesieniu do ropy naftowej stwierdzono ryzyko, że cel, jakim jest odejście od rosyjskiej ropy naftowej do dnia 1 stycznia 2027 r., może nie zostać osiągnięty, Komisja po dokonaniu oceny planu wydaje zalecenie dla danego państwa członkowskiego dotyczące sposobu terminowego odejścia od rosyjskiej ropy. W następstwie tego zalecenia państwo członkowskie w ciągu trzech miesięcy aktualizuje swój plan dywersyfikacji, uwzględniając zalecenie Komisji.

Uzasadnienie

Komisja, we współpracy z ACER, dokona przeglądu krajowych planów dywersyfikacji i wyda zalecenia, jeżeli okaże się, że państwo członkowskie prawdopodobnie nie dotrzyma ustanowionego we wniosku terminu. Państwa członkowskie, których to dotyczy, muszą zaktualizować plany w ciągu trzech miesięcy, uwzględniając zalecenie Komisji. Nie ma powodu, aby przepisy dotyczące planów dywersyfikacji dostaw gazu różniły się od zasad dotyczących importu ropy naftowej.

Poprawka 7

powiązana z zaleceniem 1.7

Tekst zaproponowany przez Komisję Europejską Poprawka EKES-u
Artykuł 15

Monitorowanie i kontrola

Komisja stale monitoruje zmiany na unijnym rynku energii, w szczególności pod kątem potencjalnych zależności od dostaw gazu lub innych zagrożeń dla bezpieczeństwa dostaw w odniesieniu do importu energii z Federacji Rosyjskiej. W przypadku nagłych i istotnych wydarzeń, które poważnie zagrażają bezpieczeństwu dostaw w co najmniej jednym państwie członkowskim, Komisja może upoważnić jedno lub więcej państw członkowskich do tymczasowego, całkowitego lub częściowego zawieszenia stosowania rozdziału drugiego niniejszego rozporządzenia. Decyzja Komisji może zawierać pewne warunki, w szczególności takie, które zagwarantują rygorystyczne ograniczenie każdego zawieszenia do przeciwdziałania zagrożeniu.

Artykuł 15

Monitorowanie i kontrola

Komisja stale monitoruje zmiany na unijnym rynku energii, w szczególności pod kątem potencjalnych zależności od dostaw gazu lub innych zagrożeń dla bezpieczeństwa dostaw w odniesieniu do importu energii z Federacji Rosyjskiej.

Uzasadnienie

Klauzula odstępstwa zaproponowana pierwotnie w art. 15 osłabiłaby zbiorową europejską odporność i pokazałaby, że niektóre państwa członkowskie mogłyby opóźnić niezbędne działania. Doprowadziłoby to do wewnętrznych sporów i zmniejszyło presję na Rosję, podważając jedność UE. UE nie może pozostawiać Rosji żadnego pola manewru do odbudowy w przyszłości dostaw energii do Europy.

Bruksela, dnia 18 września 2025 r.

1 Rezolucja Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego Wojna w Ukrainie i jej skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe, 24 marca 2022 r.
2 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1938 z dnia 25 października 2017 r. dotyczące środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylające rozporządzenie (UE) nr 994/2010 (Tekst mający znaczenie dla EOG.) (Dz.U. L 280 z 28.10.2017, s. 1).
3 Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego "Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów »Plan REPowerEU«" [COM(2022) 230 final] oraz "Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2021/241 w odniesieniu do rozdziałów REPowerEU w planach odbudowy i zwiększania odporności oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2021/1060, rozporządzenie (UE) 2021/2115, dyrektywę 2003/87/WE i decyzję (UE) 2015/1814" [COM(2022) 231 final - 2022/0164(COD)] (Dz.U. C 486 z 21.12.2022, s. 185).
5 Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego "Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów »REPowerEU: Wspólne europejskie działania w kierunku bezpiecznej i zrównoważonej energii po przystępnej cenie«" (COM(2022) 108 final) (Dz.U. C 323 z 26.8.2022, s. 123).
6 Miliard metrów sześciennych.
7 Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Stopniowe wycofywanie dopłat do paliw kopalnych przy jednoczesnym zapewnieniu konkurencyjności Europy, łagodzeniu kryzysu kosztów utrzymania i promowaniu sprawiedliwej transformacji (opinia z inicjatywy własnej) (Dz.U. C, C/2025/3191, 2.7.2025, ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/3191/oj).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2026.40

Rodzaj: Opinia
Tytuł: Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stopniowego odchodzenia od importu gazu ziemnego z Rosji, poprawy monitorowania potencjalnych zależności energetycznych oraz zmiany rozporządzenia (UE) 2017/1938 (COM(2025) 828)
Data aktu: 16/01/2026
Data ogłoszenia: 16/01/2026