(C/2026/36)
(Dz.U.UE C z dnia 16 stycznia 2026 r.)
Sprawozdawca: Anastasis YIAPANIS (CY-III)
Współsprawozdawca: Michal PINTER (SK-Kat. 1)
| Doradczynie i doradcy |
Mihai Iva§cu (z ramienia sprawozdawcy z Grupy III) Bartosz Nienałtowski (z ramienia współsprawozdawcy Kat. 1) |
| Decyzja Prezydium | 21.1.2025 |
| Wniosek o konsultację | Komisja Europejska, 13.5.2025 |
| Podstawa prawna | Art. 304 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej |
| Sekcja odpowiedzialna | Komisja Konsultacyjna ds. Przemian w Przemyśle |
| Data przyjęcia przez sekcję | 10.7.2025 |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 18.9.2025 |
| Sesja plenarna nr | 599 |
| Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 95/0/0 |
1. Wnioski i zalecenia
1.1. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) wyraża głębokie zaniepokojenie kryzysem, z jakim boryka się przemysł stalowy UE, i apeluje o podjęcie pilnych działań w celu przywrócenia konkurencyjności, utrzymania wysokiej jakości miejsc pracy i pobudzenia inwestycji w transformację sektorów stali i metali. Środki te powinny dotyczyć najbardziej palących problemów w perspektywie krótkoterminowej i być ściśle monitorowane, aby w razie potrzeby można je było dostosować.
1.2. Komitet w szczególności apeluje o:
a) pilne przedstawienie nowego i kompleksowego środka handlowego mogącego zastąpić obecny środek ochronny dotyczący stali przed jego wygaśnięciem 1 lipca 2026 r. Nowy środek obejmowałby wszystkie państwa i wszystkie wyroby stalowe dotknięte globalną nadwyżką mocy produkcyjnych i opierałby się na systemie kontyngentów taryfowych powiązanym z udziałem w rynku przywozowym i wykorzystaniem krajowych mocy produkcyjnych, aby uniknąć szkody dla dalszych użytkowników przy jednoczesnym utrzymaniu rentowności sektora;
b) natychmiastowe wprowadzenie zasady "wytopiony i wylany", aby skutecznie zwalczać obchodzenie przepisów i zwiększyć identyfikowalność pochodzenia stali, a także apeluje o selektywne zawieszenie zasady niższego cła;
c) opublikowanie wniosku ustawodawczego w sprawie mechanizmu dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2 (CBAM) wraz z przepisami dotyczącymi zachowania bezpłatnych uprawnień w odniesieniu do wywozu do państw trzecich, które nie podjęły porównywalnych zobowiązań klimatycznych. We wniosku należy ustanowić solidne autiomatyczne wartości emisji, aby zniechęcić do przesuwania zasobów i utrzymać cele środowiskowe CBAM, a także rozszerzyć zakres CBAM na stalochłonne sektory niższego szczebla;
d) szybkie przyjęcie wniosku zbiorczego 1 mającego na celu ochronę MŚP przed zbędnymi obciążeniami administracyjnymi i kosztami związanymi z CBAM, przy jednoczesnym zapewnieniu, aby cele środowiskowe i społeczne nie były podważane;
e) uznanie przez Komisję strategicznej roli złomu jako surowca wtórnego oraz zaproponowanie solidnego systemu monitorowania jego wywozu. System ten powinien obejmować środki takie jak cła wywozowe lub kontyngenty taryfowe w celu zabezpieczenia dostaw krajowych, skuteczniejsze egzekwowanie przepisów przeciwko nielegalnemu wywozowi złomu oraz włączenie recyklingu złomu żelaznego do przepisów dotyczących produktów wycofanych z eksploatacji;
f) przyjęcie - w ramach wdrażania rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów - prawa wtórnego, aby dozwolony był jedynie wywóz odpadów do państw spełniających normy środowiskowe i socjalne równoważne normom unijnym;
g) reformę strukturalną rynku energii elektrycznej oraz kompleksową ocenę wpływu alternatywnych struktur rynku w celu przeniesienia korzyści związanych z kosztami czystej energii zarówno na gospodarstwa domowe, jak i na odbiorców przemysłowych;
h) wprowadzenie - zgodnie z ramami pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu (CISAF) - szczegółowych wytycznych dla państw członkowskich dotyczących wdrażania tymczasowych programów ulgi cenowej za energię dla energochłonnych sektorów związanych z handlem międzynarodowym;
i) możliwość dostarczania wybranym energochłonnym gałęziom przemysłu określonej z góry części subsydiowanej energii elektrycznej z umów zakupu energii elektrycznej (PPA) metodą koszt plus, dzięki nowym wytycznym dotyczącym PPA i kontraktów różnicowych;
j) Komisja powinna priorytetowo potraktować dostęp użytkowników przemysłowych do wodoru poprzez przydzielenie specjalnych budżetów sektorowych w ramach przyszłych aukcji Banku Wodoru, zmienić akt delegowany w sprawie wodoru odnawialnego, aby umożliwić opłacalną produkcję krajową, oraz szybko przyjąć akt delegowany w sprawie wodoru niskoemisyjnego. Ponadto należy uelastycznić kryteria zielonej energii, aby ułatwić szybsze wprowadzanie wodoru;
k) przedstawienie wniosku w sprawie ambitnych kryteriów odporności i zrównoważonego rozwoju, aby w ramach aktu w sprawie przyspieszenia dekarbonizacji przemysłu wzmocnić w UE produkcję czystych wyrobów oraz tworzyć wysokiej jakości miejsc pracy;
l) przeprowadzenie przez Komisję oceny potrzeb inwestycyjnych i finansowych przemysłu stalowego i metalurgicznego oraz o rozważenie zwiększonego i specjalnego wsparcia finansowego, w stosownych przypadkach powiązanego z warunkowością socjalną, m.in. poprzez przeznaczenie i skierowanie zasobów finansowych w ramach CBAM do sektorów objętych CBAM, a także poprzez ukierunkowanie dochodów z EU ETS na wspieranie projektów na skalę przemysłową w przemyśle stalowym i metalurgicznym, m.in. za pośrednictwem przyszłego Banku Dekarbonizacji Przemysłu;
m) wprowadzenie specjalnego Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji dla sektorów energochłonnych, ze szczególnym uwzględnieniem programów podnoszenia i zmiany kwalifikacji oraz wsparcia mobilności, aby pomóc pracownikom w przenoszeniu się do innych regionów i sektorów;
n) skuteczne zaangażowanie partnerów społecznych we wszystkie polityki transformacji ekologicznej, wraz z wyraźnymi zobowiązaniami, by promować dialog społeczny, rokowania zbiorowe oraz obowiązujące standardy bezpieczeństwa i higieny pracy.
2. Uwagi ogólne
2.1. Dnia 26 lutego 2025 r. Komisja zainicjowała Pakt dla czystego przemysłu i plan działania na rzecz przystępnej cenowo energii. W Pakcie dla czystego przemysłu uwzględniono środki mające na celu wzmocnienie konkurencyjności energochłonnych gałęzi przemysłu i sektora czystych technologii oraz uznano pilną potrzebę wsparcia dekarbonizacji sektorów energochłonnych, przejścia na czystą energię oraz rozwiązania problemu wysokich kosztów energii, nieuczciwej konkurencji na szczeblu międzynarodowym i zawiłych przepisów.
2.2. EKES dostrzega wyzwania stojące przed sektorami stali i metali. Obejmują one globalną nadwyżkę mocy produkcyjnych i nieuczciwe praktyki zakłócające równe warunki działania, wysokie koszty energii, ucieczkę emisji, potrzebę inwestowania w dekarbonizację oraz konieczność zatrzymania złomu w UE. Komitet zauważa również, że europejski przemysł metalurgiczny, który odpowiada za znaczną część emisji gazów cieplarnianych w UE, zobowiązał się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych i środowiskowych. Ponadto EKES podkreśla potrzebę ochrony i promowania wysokiej jakości miejsc pracy, ponieważ ten sektor przemysłu - pośrednio i bezpośrednio - zapewnia zatrudnienie prawie trzem milionom pracowników.
2.3. W ciągu ostatniej dekady udział UE w światowej produkcji stali i metali drastycznie spadł. Chiny, a także Indie, inne kraje ASEAN i Bliski Wschód znacznie zwiększyły swoje moce produkcyjne, często za pomocą subsydiów zakłócających konkurencję. Według danych OECD globalna nadwyżka mocy produkcyjnych w sektorze stali wzrośnie z 602 mln ton w 2024 r. do 721 mln ton do 2027 r. 2 , czyli ponad pięciokrotnie więcej niż roczna produkcja stali w UE.
2.4. EKES przyjmuje do wiadomości pogląd Komisji Europejskiej, że stal i metale mają zasadnicze znaczenie dla gospodarki, strategicznej autonomii, transformacji ekologicznej i cyfrowej UE oraz dla jej obronności. Przykładowo: czołg bojowy zawiera 50-60 ton wysokiej jakości stali, system artylerii samobieżnej - do 100 ton, a myśliwiec - trzy tony aluminium 3 . W obecnym kontekście geopolitycznym zasadnicze znaczenie ma stabilność i odporność łańcucha dostaw tych materiałów.
2.5. Globalna nadwyżka mocy produkcyjnych, niskie marże zysku, wysokie koszty energii, rynek nieskłonny do płacenia premii za produkty ekologiczne oraz niewystarczające finansowanie utrudniają inwestycje w dekarbonizację. Komitet zwraca uwagę, że należy pilnie podjąć środki, aby uniknąć zamykania kolejnych zakładów, zwolnień i upadku przemysłu w całej Europie. Trzeba zagwarantować, że przemysł stalowy i metalurgiczny będzie mógł nadal działać na rzecz sektorów strategicznych, m.in. obronności i czystych technologii.
2.6. Sektor aluminium trwale stracił znaczną część swoich europejskich mocy produkcyjnych, a od 2021 r. ponad 50 % produkcji pierwotnej uległo zastojowi. Jednocześnie produkcja stali w UE spadła ze 160 mln ton w 2017 r. do 126 mln ton w 2023 r. Obecny wskaźnik wykorzystania mocy produkcyjnych w sektorze stali wynosi około 65 % - jest niemożliwy do utrzymania, ponieważ takie kapitałochłonne gałęzie przemysłu muszą wykorzystywać ponad 85 % mocy produkcyjnych, aby zachować konkurencyjność 4 .
2.7. Opierając się na strategicznym dialogu na temat stali, który przeprowadzono z przewodniczącą Komisji Europejskiej 4 marca 2025 r., EKES popiera zaproponowany przez Komisję europejski plan działania w zakresie stali i metali, ale podkreśla, że konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań. Komitet od lat apeluje o specjalne wsparcie dla sektorów stali i metali. Unia nie może sobie pozwolić na dalsze opóźnienia. Choć plan działania jest krokiem we właściwym kierunku, Komitet podkreśla, że w obecnej sytuacji geopolitycznej pilnie potrzebne są wnioski ustawodawcze odpowiadające na wyzwania chwili (zwłaszcza w zakresie ochrony handlu i cen energii). Wzywa Komisję do wyjścia poza perspektywę średnio- i długoterminową oraz do szybkich działań, czyli do natychmiastowego wdrożenia środków mających chronić przyszłość sektora i zażegnać kryzys gospodarczy i społeczny, z jakim się on boryka.
3. Zapewnienie przemysłowi metalurgicznemu dostępu do czystej i przystępnej cenowo energii
3.1. EKES uznaje zamiar Komisji dotyczący obniżenia kosztów energii dla najbardziej dotkniętych odbiorców, zwłaszcza dla energochłonnych gałęzi przemysłu, za pomocą środków określonych w planie działania na rzecz przystępnej cenowo energii. Komitet zaznacza, że chociaż plan ten obejmuje pozytywne środki mające zmniejszyć koszty związane z opłatami i opłatami sieciowymi, opiera się on głównie na środkach krajowych, integracji rynku oraz umowach magazynowania i zakupu energii elektrycznej, które są środkami średnio- i długoterminowymi.
3.2. EKES podkreśla, że bez dalszych środków koszty energii mogłyby w perspektywie krótkoterminowej zmniejszyć konkurencyjność przemysłu stalowego i metalurgicznego, ponieważ stanowią one znaczną część kosztów produkcji. Komitet zauważa, że w 2025 r. ceny energii pozostają wyższe w porównaniu z poziomami historycznymi i w UE są 2-3 razy wyższe niż w USA 5 , natomiast ceny gazu ziemnego są niemal pięciokrotnie wyższe niż w USA 6 . Konieczne są zatem pilne środki krótkoterminowe, aby przywrócić konkurencyjność i odblokować inwestycje w dekarbonizację.
3.3. EKES wzywa Komisję do wdrożenia solidniejszych środków na rzecz ulgi cenowej za energię, a także do ustanowienia jasnych ram konkurencyjnej energii elektrycznej w przemyśle. W związku z tym Komitet ubolewa, że w niedawno opublikowanym projekcie ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu Komisja nie ujęła sekcji poświęconej wysokim kosztom energii. Zależność od elastyczności popytu, dotacji lub tymczasowych ulg podatkowych jest w dłuższej perspektywie niemożliwa do utrzymania. Komisja powinna zatem ocenić obecne ramy regulacyjne dotyczące rynków energii elektrycznej i przeprowadzić dogłębną ocenę skutków, w tym ocenę alternatywnych struktur rynku, aby skuteczniej zapewnić przystępne ceny energii elektrycznej zarówno dla gospodarstw domowych, jak i odbiorców przemysłowych, zgodnie z Paktem dla czystego przemysłu.
3.4. EKES uważa również, że kluczowe jest włączenie do ram pomocy państwa na potrzeby Paktu dla czystego przemysłu sekcji zawierającej wytyczne dla państw członkowskich pozwalające opracować ulgi cenowe dla sektorów energochłonnych związanych z handlem międzynarodowym. Ulgi te powinny służyć jako tymczasowe narzędzia umożliwiające przystępne cenowo zużycie energii w perspektywie krótkoterminowej.
3.5. Przyszłe wytyczne Komisji w sprawie PPA i kontraktów różnicowych powinny umożliwić dostarczanie określonej z góry części dotowanej energii elektrycznej z umów PPA, po kosztach produkcji powiększonych o marżę zysku, do określonych energochłonnych gałęzi przemysłu podlegających międzynarodowej konkurencji.
3.6. Chociaż w europejskim planie działania w zakresie stali i metali zaproponowano lepszy dostęp użytkowników przemysłowych do wodoru, odniesienia do istniejących inicjatyw są niewystarczające, aby zapewnić przystępny cenowo i szybki wzrost wykorzystywania wodoru w sektorach stali i metali. Dlatego Komitet apeluje o przyjęcie środków wspierających odbiór wodoru w sektorach energochłonnych, zgodnie z zasadą ustalania priorytetów na podstawie art. 3 ust. 6 zmienionego pakietu dotyczącego rynków wodoru i gazu zdekarbonizowanego, np. za pośrednictwem budżetów sektorowych dla sektorów energochłonnych w przyszłych aukcjach Banku Wodoru. EKES zaleca również zmianę aktu delegowanego w sprawie wodoru odnawialnego, aby wesprzeć opłacalną, krajową produkcję wodoru odnawialnego, a także zaleca szybkie przyjęcie aktu delegowanego w sprawie wodoru niskoemisyjnego.
4. Zapobieganie ucieczce emisji
4.1. EKES zgadza się, że luki wskazane przez Komisję w Pakcie dla czystego przemysłu oraz w planie działania w zakresie stali i metali mogłyby osłabić skuteczność CBAM w zapobieganiu ucieczce emisji i osiąganiu jego celów środowiskowych. Komitet apeluje o szybkie przedstawienie wniosku ustawodawczego w ramach przeglądu CBAM, aby uwzględnić konkretne środki zapobiegające ucieczce emisji - w postaci utrzymania bezpłatnych uprawnień dla sektorów objętych CBAM - w odniesieniu do wywozu do tych państw spoza UE, w których krajowy przemysł stalowy nie podlega porównywalnym celom klimatycznym. Takie środki zmaksymalizują skuteczność CBAM. We wniosku należy również określić odpowiednie automatyczne wartości emisji, aby zapewnić integralność środowiskową CBAM, zniechęcić do praktyk przesuwania zasobów i rozszerzyć zakres CBAM, jak określono w załączniku I do rozporządzenia w sprawie CBAM, tak aby wniosek obejmował odpowiednie stalochłonne sektory niższego szczebla, przy jednoczesnym zapewnieniu konkurencyjności MŚP dzięki szybkiemu przyjęciu wniosku zbiorczego.
4.2. Ze względu na zmieniające się kierunki polityczne i niepewność co do głównych inwestycji strategicznych w produkcję stali niskoemisyjnej w Europie, trzeba ponownie ocenić ramy polityki UE dotyczącej przeciwdziałania ucieczce emisji. Ma to dać pewność planowania przedsiębiorstwom rozważającym inwestycje w dekarbonizację. Jeżeli mechanizm ten okaże się choćby częściowo nieskuteczny, EKES zaleca Komisji ponowne rozważenie ścieżki wycofywania bezpłatnych uprawnień w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS).
5. Wspieranie i ochrona europejskiego potencjału przemysłowego
5.1. Konsekwencje globalnej nadwyżki mocy produkcyjnych zagrażają rentowności produkcji stali i metali w UE. EKES podkreśla, że cła na przywóz stali i aluminium z USA w wysokości 25 %, wprowadzone 12 marca 2025 r., jeszcze bardziej pogłębiają trwający kryzys, ograniczając dostęp do unijnego rynku i zwiększając presję ze strony światowego wywozu stali i metali przekierowanego z USA do UE. Komitet przestrzega przed poważnymi konsekwencjami dla szerzej pojętej unijnej gospodarki, w tym dla kluczowych sektorów niższego szczebla.
5.2. UE zakończyła niedawno przegląd istniejącego środka ochronnego dotyczącego stali. Choć EKES docenia pracę Komisji, ubolewa, że wprowadzone zmiany nie rozwiązują skutecznie ani problemów w sektorze stali - zwłaszcza silnej presji wywieranej na przywóz w sektorach takich jak stal nierdzewna - ani braku dostosowania kontyngentów do nowej sytuacji rynkowej. Komitet zauważa również, że środek ochronny ma wygasnąć 1 lipca 2026 r.
5.3. EKES z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź Komisji dotyczącą wdrożenia nowego środka handlowego zastępującego obecny system środków ochronnych, zapewniającego wysoce skuteczny poziom ochrony przed negatywnym wpływem globalnych nadwyżek mocy produkcyjnych na handel. Skuteczność środka będzie zależała od jego zakresu: musi być kompleksowy i obejmować wszystkie wyroby stalowe i wszystkie kraje wywozu, w których występuje globalna nadwyżka mocy produkcyjnych. Podobnie jak istniejące środki ochronne, nowy środek powinien przyjąć formę kontyngentu taryfowego, aby zapobiec ponoszeniu dodatkowych kosztów przez użytkowników stali i niedoborom dostaw, oraz powinien zostać skalibrowany poprzez powiązanie udziału w rynku przywozowym ze zrównoważonym poziomem wykorzystania krajowych mocy produkcyjnych. Komitet wzywa Komisję do niezwłocznego przedstawienia wniosku, aby zapobiec zakłóceniom w handlu wynikającym z nałożonego przez USA ogólnego cła importowego na przywóz stali wynoszącego 25 % oraz do zapewnienia pełnej operacyjności nowego systemu na długo przed wygaśnięciem środka ochronnego 1 lipca 2026 r.
5.4. EKES z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź Komisji, że rozważy wszczęcie dochodzenia w sprawie środków ochronnych dotyczących aluminium.
5.5. Komitet zgadza się z Komisją, że coraz częstsze przypadki obchodzenia przepisów osłabiają środki ochrony handlu, i podkreśla, że wprowadzenie zasady "wytopiony i wylany", która umożliwiłaby Komisji określenie kraju pochodzenia towaru jako miejsca pierwotnego wytopienia metalu, niezależnie od miejsca jego późniejszego przetworzenia, skutecznie rozwiązałoby problem obchodzenia środków i zmniejszyło liczbę dochodzeń w sprawie handlu. Środek ten można szybko wdrożyć i jest on dostosowany do istniejących obowiązków dowodowych wynikających z sankcji wobec Rosji.
5.6. EKES podkreśla, że zniesienie zasady niższego cła zwiększyłoby skuteczność instrumentów ochrony handlu w konkretnych przypadkach, zwłaszcza w odniesieniu do chińskiego wywozu. Zawieszenie tej zasady byłoby środkiem wysoce skutecznym i zgodnym z zasadami WTO.
6. Propagowanie obiegu zamkniętego w odniesieniu do metali
6.1. Komitet przyznaje, że obieg zamknięty pozostaje ważną ścieżką dekarbonizacji przemysłu metalurgicznego. Recykling złomu ma zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia zależności od importowanych surowców pierwotnych, w tym surowców strategicznych i krytycznych. EKES zaleca skierowanie inwestycji na poprawę i rozbudowę unijnej infrastruktury recyklingu, co zapewni większy udział wewnętrznego przetwarzania metali pochodzących z recyklingu w celu wzmocnienia gospodarki o obiegu zamkniętym w UE.
6.2. Producenci w państwach trzecich płacą więcej za złom ze względu na niższe normy środowiskowe i brak kosztów regulacyjnych. To sprawia, że w UE dostępność złomu stali i metali spada, podczas gdy inne państwa, np. Chiny, konsekwentnie wdrażają strategie pozyskiwania złomu aluminium z UE. Komitet ubolewa, że w ostatnich latach wywóz złomu żelaza wzrósł ponad dwukrotnie, a wywóz złomu aluminium ma przekroczyć 1,3 mln ton 7 .
6.3. W związku z tym EKES z zadowoleniem przyjmuje - w planie działania w zakresie stali i metali - uznanie złomu za strategiczny surowiec wtórny ze względu na jego znaczenie dla przejścia na niskoemisyjną gospodarkę o obiegu zamkniętym, a także dla oszczędności energii. W III kwartale 2025 r. Komisja powinna wprowadzić system monitorowania i nadzoru wywozu złomu, wdrożyć ograniczenia wywozowe w formie należności celnych wywozowych lub systemu kontyngentów taryfowych, zająć się nielegalnym wywozem i propagować recykling złomu żelaznego w odpowiednich przepisach dotyczących produktów wycofanych z eksploatacji (np. złomowanych pojazdów, statków i okrętów oraz sprzętu elektrycznego i elektronicznego).
6.4. Komitet apeluje również o skuteczne wdrożenie rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów, za pomocą prawa wtórnego, w celu skutecznej oceny i egzekwowania norm i przepisów, które - w krajach przeznaczenia wywożonych z UE odpadów - są pod względem środowiskowym i socjalnym równoważne normom i unijnym przepisom.
6.5. EKES spodziewał się większej jasności w związku z aktem w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym zaplanowanego na 2026 r., w tym szczegółowych planów i ram czasowych zapewniających skuteczne wdrożenie i oddziaływanie.
7. Ochrona wysokiej jakości miejsc pracy w przemyśle
7.1. EKES docenia cel planu działania w zakresie stali i metali, by zapewnić wysokiej jakości miejsca pracy w przemyśle, charakteryzujące się godziwym wynagrodzeniem, stabilnymi warunkami pracy oraz wysokimi standardami bezpieczeństwa i higieny pracy. Plan wspiera ochronę praw pracowniczych, zwłaszcza prawo do informacji, konsultacji i uczestnictwa. Są to element o zasadniczym znaczeniu, ponieważ sektory stali i metali nieszlachetnych przechodzą głęboką transformację ekologiczną i cyfrową.
7.2. Komitet uważa, że w procesie transformacji ekologicznej nie należy pomijać żadnego pracownika ani żadnego regionu. Zdaje sobie sprawę ze konieczności utrzymania wysokiej jakości miejsc pracy, także dla wykwalifikowanych pracowników technicznych. Komitet zaleca wprowadzenie specjalnego Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji dla sektorów energochłonnych, ze szczególnym uwzględnieniem programów podnoszenia i zmiany kwalifikacji, aby wyposażyć pracowników w umiejętności potrzebne w ekologicznych gałęziach przemysłu. Jednocześnie należy wspierać mobilność, aby pomóc pracownikom w przenoszeniu się do innych regionów i sektorów.
7.3. EKES z zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący zmiany Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji dla Zwalnianych Pracowników, aby wesprzeć zmianę miejsca pracy pracowników dotkniętych zmianami w przemyśle. Fundusz powinien służyć jako proaktywne narzędzie, by utrzymać zatrudnienie pracowników poprzez umożliwienie im zmiany lub podniesienia kwalifikacji jeszcze przed restrukturyzacją, a nie dopiero w reakcji na zwolnienia.
7.4. Komitet wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, by partnerzy społeczni byli zaangażowani we wszystkie przyszłe interwencje polityczne oraz apeluje o podjęcie jasnych zobowiązań do utrzymania intensywnego dialogu społecznego i wysokich standardów bezpieczeństwa i higieny pracy w całym procesie transformacji ekologicznej. Będzie to sprzyjać uczciwej i sprawiedliwej transformacji dla wszystkich. EKES podkreśla również ważną rolę dialogu społecznego, w tym rokowań zbiorowych, w sprawiedliwej transformacji.
8. Ograniczanie ryzyka związanego z projektami w zakresie dekarbonizacji poprzez rynki pionierskie
8.1. Wykorzystanie energii wolnej od paliw kopalnych spowoduje wyższe koszty operacyjne i wzrost cen produktów niskoemisyjnych. EKES podkreśla, że rozwój rynków pionierskich ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia premii ekologicznej i wsparcia inwestycji w sektorach stali i metali. Obecnie kluczowe jest szybkie i skuteczne wdrożenie odpowiednich środków.
8.2. Komitet przyjmuje do wiadomości zapowiedź Komisji, że opracowuje ona dobrowolną etykietę dla stali niskoemisyjnej, a także zamiar opracowania przepisów dotyczących produktów w celu stworzenia rynków pionierskich. Obejmuje to takie inicjatywy jak przyszły akt w sprawie przyspieszenia dekarbonizacji przemysłu oraz stosowanie kryteriów odporności i zrównoważonego rozwoju w celu zwiększenia produkcji czystych produktów wytwarzanych w UE. EKES wzywa również CEN-CENELEC do opracowania odpowiedniej normy na późniejszym etapie.
8.3. Komisja musi rozszerzyć zakres aktu w sprawie surowców krytycznych, aby uwzględnić w nim strategiczne surowce wtórne, takie jak złom stali. Chociaż nikiel i inne pierwiastki stopowe uznaje się za krytyczne, w planie działania należy również priorytetowo potraktować te materiały wtórne i wprowadzić wzmocnione monitorowanie, aby zapewnić ich zrównoważoną dostępność i wykorzystanie w transformacji ekologicznej.
8.4. EKES podkreśla, że konieczne będzie zapewnienie puli środków finansowych na ograniczenie ryzyka związanego z projektami przemysłowymi na dużą skalę. Komitet z zadowoleniem przyjmuje zawartą w Pakcie dla czystego przemysłu zapowiedź Komisji, że uruchomi ona Bank Dekarbonizacji Przemysłu, a także wprowadzi środki umożliwiające lepsze wykorzystanie istniejących zasobów, w szczególności dochodów z ETS. EKES podkreśla, że dochody z ETS powinny być przeznaczane na projekty dekarbonizacji przemysłu, i wzywa do natychmiastowego wykorzystania unijnego Banku Dekarbonizacji Przemysłu wraz z odpowiednimi instrumentami dla sektora stali i metali.
Bruksela, dnia 18 września 2025 r.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.36 |
| Rodzaj: | Opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Europejski plan działania w zakresie stali i metali (COM(2025) 125 final) |
| Data aktu: | 16/01/2026 |
| Data ogłoszenia: | 16/01/2026 |