(C/2026/33)
(Dz.U.UE C z dnia 16 stycznia 2026 r.)
Sprawozdawca: José Antonio MORENO DÍAZ
Współsprawozdawca: Cristian PÎRVULESCU
| Doradczynie i doradcy | Claudiu CRACIUN (z ramienia współsprawozdawcy, Grupa III) Gemma PINYOL (z ramienia sprawozdawcy, Grupa II) |
| Procedura ustawodawcza | EU Law Tracker |
| Wniosek o konsultację |
Komisja Europejska, 13.5.2025 Rada Unii Europejskiej, 7.5.2025 |
| Podstawa prawna | Art. 79 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej |
| Dokumenty Komisji Europejskiej | COM(2025) 101 final |
| Odpowiednie cele zrównoważonego rozwoju |
Cel zrównoważonego rozwoju nr 10 - Zmniejszyć nierówności w krajach i między krajami Cel zrównoważonego rozwoju nr 16 - Pokój, sprawiedliwość i silne instytucje |
| Sekcja odpowiedzialna | Sekcja Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Obywatelstwa |
| Data przyjęcia przez sekcję | 3.9.2025 |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 18.9.2025 |
| Sesja plenarna nr | 599 |
| Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) | 96/2/6 |
1. Wnioski i zalecenia 1.1. EKES podkreśla, że każda unijna polityka powrotowa musi opierać się na jasnym uzasadnieniu skoncentrowanym na prawach człowieka. Wzywa do przeprowadzenia kompleksowej oceny skutków uwzględniającej wiążące zobowiązania wynikające z międzynarodowego i europejskiego prawa dotyczącego praw człowieka, w tym orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC). Te ramy prawne powinny przyświecać opracowywaniu, wdrażaniu i interpretacji środków w zakresie powrotów, tak aby zapewnić pełną zgodność z prawem.
1.2. EKES ubolewa, że rozporządzenie nie zostało wpisane w szerszą strategię na rzecz promowania legalnych i bezpiecznych dróg migracji. Bez rzeczywistych alternatyw procedury powrotu pozostaną nieskuteczne i utrwalą model oparty na wykluczeniu, nadzorze i zatrzymywaniu. Przyjęte w rozporządzeniu podejście sprzyja perspektywie legalistycznej i opartej na bezpieczeństwie raczej niż podejściu ukierunkowanemu na pomyślną integrację obywateli państw trzecich oraz na korzyści, które mogą oni przynieść społeczeństwom i gospodarkom unijnym.
1.3. EKES zwraca również uwagę, że w omawianym wniosku brakuje solidnej oceny skutków ex ante. Zważywszy że rozporządzenie to wpływa na życie milionów ludzi, konieczne byłyby poważne badania i ustrukturyzowane konsultacje z wyspecjalizowanymi organami i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego. Brak konkretnej analizy jego skutków dla grup wymagających szczególnego traktowania (takich jak małoletni, samotne kobiety, ofiary handlu ludźmi, osoby cierpiące na choroby fizyczne lub psychiczne) jest poważnym niedopatrzeniem. Jest to sprzeczne ze zobowiązaniem UE do stosowania podejścia opartego na prawach człowieka.
1.4. EKES podkreśla potrzebę ustanowienia skutecznych, niezależnych i przejrzystych mechanizmów monitorowania zgodności, w tym kontroli praktyk w zakresie powrotów, warunków detencji oraz postępowania właściwych organów, zgodnie z zaleceniami komitetu Rady Europy ds. zapobiegania torturom.
1.5. Podkreślając pierwotne zobowiązanie UE zawarte w konkluzjach z Tampere z 1999 r., EKES przypomina, że powrót powinien odbywać się przede wszystkim na zasadzie dobrowolności. Zasada ta musi pozostać fundamentem unijnej polityki powrotowej, a przymusowe powroty należy rozważać jedynie w ostateczności, gdy wyczerpane zostaną wszystkie inne możliwości.
1.6. EKES wzywa do uwzględnienia w definicjach proponowanego rozporządzenia powrotowego kluczowych gwarancji proceduralnych, takich jak dostęp do porad prawnych, profesjonalne usługi tłumaczenia ustnego i tłumaczenia dokumentów urzędowych. Wniesienie odwołania nie zawiesza już automatycznie wykonania decyzji nakazującej powrót (art. 28 ust. 2-4), co wiąże się z ryzykiem wydalenia przed rozpatrzeniem odwołania. EKES opowiada się również za obowiązkowym skutkiem zawieszającym w przypadku odwołań w pierwszej instancji, gdy zagrożona jest zasada nonrefoulement, tak aby zagwarantować, że osoby nie będą zawracane do miejsca, w którym może dziać im się krzywda, podczas gdy środki prawne są w toku. W każdym procesie powrotu, czy to dobrowolnym, czy to przymusowym, należy zagwarantować poszanowanie praw.
1.7. Komitet ostrzega, że wniosek może prowadzić do poważnego ograniczenia praw migrantów i podważać praworządność. EKES wyraża na przykład poważne zaniepokojenie obecnymi przepisami dotyczącymi detencji. Uważa, że podstawy do zastosowania detencji (art. 29) są zbyt szerokie, a jeszcze bardziej problematyczna jest niejasna, oparta na domniemaniu definicja "ryzyka ucieczki" (art. 30). Wzywa UE do znacznego zawężenia tych przepisów i wyeliminowania detencji w celu weryfikacji tożsamości, chyba że jest to absolutnie konieczne i ma zastosowanie na możliwie najkrótszy czas. Każde zastosowanie detencji musi być w pełni zgodne z prawami podstawowymi, w szczególności z prawami związanymi z wolnością osobistą i godnością.
1.8. EKES nalega na wprowadzenie wiążących standardów praw człowieka, aby uniknąć powrotów do sytuacji, w których osoby mogą być narażone na poważne szkody lub naruszenia praw. Decyzje nakazujące powrót, zwłaszcza te wiążące się z przekazaniem do państw trzecich, muszą opierać się na zindywidualizowanych ocenach i podlegać niezależnej kontroli sądowej. Automatyczne wzajemne uznawanie decyzji nakazujących powrót między państwami członkowskimi nie może mieć zastosowania w przypadku, gdy w państwie wydającym decyzję dokumentuje się systemowe naruszenia praw człowieka.
1.9. EKES nie popiera powrotów do krajów innych niż kraj pochodzenia. Jeżeli powrót do kraju pochodzenia nie jest możliwy, niezależnie od przyczyny, procedury powrotu powinny zostać zawieszone. EKES uważa, że tzw. ośrodki powrotowe są sprzeczne z międzynarodowymi ramami prawnymi, zwłaszcza z konwencją genewską, i mają wpływ na prawa podstawowe, takie jak zasada non-refoulment, skuteczna ochrona sądowa i skuteczne prawo do odwołania.
1.10. EKES zdecydowanie sprzeciwia się tworzeniu lub utrzymywaniu "ośrodków powrotowych" oraz ostrzega, że są one niezgodne z unijnymi i międzynarodowymi zobowiązaniami prawnymi. Ponadto zaleca doprecyzowanie wymogów państw członkowskich w odniesieniu do spoczywającego na obywatelach państw trzecich obowiązku współpracy w zakresie procedur powrotu i readmisji (art. 21-23 rozporządzenia), aby zapewnić ich dokładność i proporcjonalność. Wzywa do ograniczenia gromadzenia danych i przeszukań fizycznych oraz nalega, aby nie stosować sankcji bez odpowiednich gwarancji proceduralnych i sprawiedliwości proceduralnej.
1.11. Ponadto EKES ostrzega, że art. 6 proponowanego rozporządzenia, w którym nakłada się obowiązki w zakresie wykrywania i sprawozdawczości, może zagrozić dostępowi do podstawowych usług i osłabić zaufanie między migrantami nieposiadającymi dokumentów a usługodawcami.
1.12. EKES uważa, że rozporządzenie nie uwzględnia w odpowiedni sposób kwestii detencji imigrantów będących dziećmi. Praktykę tę należy wyeliminować, zgodnie z międzynarodowymi standardami praw człowieka, w tym Konwencją ONZ o prawach dziecka, zgodnie z którą detencja nigdy nie leży w najlepszym interesie dziecka.
1.13. EKES ostrzega, że finansowanie inwestycji związanych z powrotami, wymaganych na szczeblu UE i na szczeblu państw członkowskich, za pośrednictwem Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (FAMI) może przekierować zasoby z działań i programów integracyjnych, z których większość jest już niedofinansowana na obu szczeblach. Dzięki ustrukturyzowanym konsultacjom z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i partnerami społecznymi objętymi FAMI Komitet doskonale zdaje sobie sprawę z trudności, jakich już doświadczają oni w utrzymywaniu programów, personelu i wiedzy fachowej 1 .
1.14. EKES wyraża zaniepokojenie, że w tzw. sytuacjach nadzwyczajnych art. 47 zezwala na zawieszenie podstawowych gwarancji na podstawie niejasnych i niezdefiniowanych kryteriów, co może potencjalnie prowadzić do powszechnego naruszania praw migrantów.
2. Noty wyjaśniające
2.1. Zgodnie z kompleksowym podejściem do polityki migracyjnej UE oraz z przyjętym w 2024 r. paktem o migracji i azylu Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia w celu ustanowienia wspólnego systemu powrotów obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w UE. Wniosek ma zastępować obecną dyrektywę powrotową (2008/115/WE) 2 oraz inne fragmentaryczne przepisy, by zapewnić UE nowoczesne, spójne i operacyjne ramy prawne dotyczące procedur powrotu.
2.2. Zdaniem Komisji Europejskiej nowe rozporządzenie stanowi odpowiedź na potrzebę zwiększenia skuteczności polityki powrotowej, która jest jednym z filarów unijnego systemu zarządzania migracją. Obecna sytuacja - nacechowana wyzwaniami geopolitycznymi, utrzymującą się presją migracyjną, niedozwolonym wtórnym przemieszczaniem się oraz niskim odsetkiem skutecznych powrotów - pokazuje niedociągnięcia istniejących ram prawnych oraz rozdrobnienie między państwami członkowskimi.
2.3. Dostępne dane dotyczące powrotów ujawniają szereg wyzwań systemowych 3 . Zdecydowana większość obywateli państw trzecich przybywa do UE w sposób dozwolony - średnia liczba pierwszych zezwoleń wydawanych rocznie w ciągu ostatnich trzech lat (2021-2023) wyniosła ponad 3,5 mln. W latach 2022-2024 Frontex wykrył średnio ponad 300 tys. przypadków przybywających osób o nieuregulowanym statusie. W latach poprzedzających pandemię COVID-19 średni odsetek powrotów wyniósł prawie 33 %, natomiast w 2023 r. wyniósł on 19 %, a w 2024 r. wzrósł do 24 % 4 . Frontex wspiera około 50 % powrotów z państw członkowskich i zapewnia wsparcie operacyjne na wszystkich etapach procesu powrotu i reintegracji. Agencja Frontex ustanowiła również unijny program reintegracji, który oferuje pomoc po przybyciu oraz długoterminowe wsparcie w zakresie reintegracji zarówno osobom dobrowolnie powracającym, jak i tym, którzy powracają przymusowo. Od 2022 r. do końca 2024 r. Frontex udzielił pomocy ponad 19 tys. osób.
2.4. W konkluzjach z lutego i października 2024 r. Rada Europejska wezwała Komisję do przedstawienia pilnych przepisów mających na celu usprawnienie procedur powrotu. W nowym rozporządzeniu zaproponowano zatem harmonizację procedur powrotu, zmniejszenie rozbieżności między państwami członkowskimi oraz zapewnienie spójności z innymi przewidzianymi w pakcie instrumentami, takimi jak rozporządzenie w sprawie procedury azylowej oraz rozporządzenie w sprawie zarządzania migracją.
2.5. We wniosku ustanawia się w teorii wspólną procedurę powrotu na podstawie jasnych i proporcjonalnych zasad, które są zgodne z prawami podstawowymi i mają bezpośrednie zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich. Te nowe ramy mają na celu wyeliminowanie luk prawnych, zapobieganie omijaniu systemu poprzez przemieszczanie się między krajami oraz wprowadzenie takich narzędzi jak europejski nakaz powrotu, wzajemne uznawanie decyzji nakazujących powrót oraz zharmonizowane kryteria oceny ryzyka ucieczki i nakładania środków przymusu.
3. Uwagi na temat proponowanego rozporządzenia w sprawie wspólnego systemu powrotów
3.1. EKES odnotowuje wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia ustanawiającego wspólny system powrotów obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w UE. Pozytywnie postrzega uznanie potrzeby ujednolicenia procedur, zmniejszenia rozdrobnienia prawa i zapewnienia skutecznego zarządzania powrotami, ponieważ ma to przyczynić się do stworzenia spójniejszej, bardziej zintegrowanej i skuteczniejszej polityki migracyjnej. Wniosek stanowi krok naprzód w stosunku do dyrektywy powrotowej z 2008 r. w kierunku bardziej zintegrowanego i skutecznego podejścia UE i odzwierciedla przekonanie, że obecny system powrotów nie działa zgodnie z założeniami.
3.2. EKES ocenia zamiar zapewnienia państwom członkowskim jasnych i wspólnych zasad, które przyczynią się do zmniejszenia niepewności prawa, do poprawy koordynacji oraz do zapobiegania nieskoordynowanemu i nierównemu zarządzaniu nieuregulowanymi przepływami migracyjnymi w UE. Jest to okazja do opracowania wspólnych norm i instrumentów, w tym lepszych gwarancji ochrony praw podstawowych.
3.3. Dokument roboczy służb Komisji uzupełniający rozporządzenie należy przyjąć z zadowoleniem, ale nie zastępuje on właściwej oceny skutków 5 . Porównuje się w nim trzy możliwe scenariusze realizacji programu powrotów, które odnoszą się do utrzymania obecnych ram lub ich udoskonalenia za pomocą nowego instrumentu - dyrektywy albo rozporządzenia. Niestety kryteria stosowane do oceny tej możliwości zawężono do podejścia opartego na bezpieczeństwie, podkreślając skuteczność przymusowych powrotów. Ocena wpływu na prawa podstawowe jest formalna i nieprzekonująca.
3.4. Komitet wyraża jednak zaniepokojenie, że proponowane rozporządzenie może wzmocnić restrykcyjne, oparte na bezpieczeństwie podejście, które może podważyć zobowiązania UE w zakresie praw człowieka, międzynarodowej legalności oraz prymatu jednostki w polityce migracyjnej. Uważa również, że wniosek utrwala narrację, która stawia niedopuszczalny znak równości między migracją nieuregulowaną a zagrożeniami i ryzykiem dla bezpieczeństwa, tak samo jak w przypadku poważnego przestępstwa lub terroryzmu.
3.5. Zdaniem EKES-u w dominującej narracji organizacja powrotów jest przedstawiana jako istotne zadanie systemu migracyjnego, co przesłania przyczyny strukturalne migracji i nie rozwiązuje kwestii niedociągnięć w unijnych systemach przyjmowania i systemach azylowych.
3.6. EKES podkreśla, że niski odsetek powrotów nie wynika wyłącznie z braku instrumentów prawnych lub współpracy ze strony migrantów, lecz w dużej mierze - z braku prawdziwej wspólnej polityki migracyjnej i azylowej, braku zaufania państw członkowskich do instytucji UE oraz przerzucania obowiązków na państwa trzecie.
3.7. EKES przywołuje swe wcześniejsze stanowisko, że słabością strategiczną polityki imigracyjnej i azylowej Unii Europejskiej jest prawie wyłączne skoncentrowanie się na zwalczaniu nieuregulowanej sytuacji czy to na granicy, czy to za pomocą dobrowolnego i przymusowego powrotu. Dlatego ponownie wzywa Komisję do dokonania przeglądu jej ram odniesienia oraz do podjęcia skutecznych działań w celu zapewnienia kompleksowego podejścia do polityki imigracyjnej i azylowej, które sprzyjać będzie uporządkowanej, legalnej i bezpiecznej mobilności 6 .
3.8. Komitet podkreśla, że wszystkie procedury powrotu muszą być w pełni zgodne z zasadą non-refoulement oraz że przymusowe powroty nie mogą się odbywać bez skrupulatnej indywidualnej oceny z uwzględnieniem ryzyka osobistego, warunków zdrowotnych, sytuacji rodzinnej oraz innych istotnych czynników.
3.9. EKES ma poważne obawy co do środków, które państwa członkowskie muszą wdrożyć na potrzeby wykrywania obywateli państw trzecich. W 2016 r. Europejska Komisja przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji (ECRI) przy Radzie Europy wezwała do "oddzielenia kontroli imigracyjnej i egzekwowania prawa imigracyjnego od świadczenia usług i zapewniania praw (...) oraz do uwolnienia organów, których główna odpowiedzialność spoczywa gdzie indziej(np. w dziedzinie edukacji, opieki zdrowotnej, mieszkalnictwa, zabezpieczenia społecznego i pomocy społecznej, ochrony pracy i sprawiedliwości), od ingerencji ze strony polityki i instytucji egzekwowania prawa imigracyjnego" 7 . EKES popiera ten apel i sugeruje, by Komisja doprecyzowała ograniczenia i gwarancje proceduralne mające na celu ochronę praw podstawowych w zakresie wykrywania.
3.10. W rozporządzeniu wyjaśniono przesłanki do przymusowych powrotów. Potrzebna jest jednak większa jasność proceduralna co do takich pojęć jak odmowa współpracy (co się z tym wiąże?) i "stwarzanie zagrożenia dla bezpieczeństwa" (kto, w jakim celu i w jaki sposób będzie oceniać to zagrożenie?).
3.11. EKES wyraża zaniepokojenie zmianą definicji "kraju powrotu" oraz faktem, że oprócz państwa pochodzenia wykaz państw, do których obywatele państw trzecich mogą zostać przymusowo odesłani, obejmuje teraz państwa, w których być może wcześniej mieszkali, bezpieczne kraje trzecie, kraje pierwszego azylu, państwa, w którym mają oni prawo do wjazdu, a także państwa, z którymi zawarto umowę lub uzgodnienie w sprawie powrotu (ośrodki powrotowe). Jest to problematyczne, ponieważ odbiera obywatelom państw trzecich sprawczość i możliwość wyrażenia preferencji, a także stawia ich w sytuacji, w której ich prawa i bezpieczeństwo są zagrożone. Mogą zostać deportowani do krajów, z którymi nie mają żadnych więzi ani kompatybilności i w których ich status jest niejasny i narażony. W tym kontekście szczególnie znaczący jest niedawny wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) 8 , który nakłada obowiązek bardziej rygorystycznej kontroli stosowania koncepcji "bezpiecznego państwa trzeciego". W wyroku podkreślono, że należy zagwarantować, iż takie uznawanie odbywa się na podstawie obiektywnych i przejrzystych kryteriów, z poszanowaniem praw podstawowych oraz zasady non-refoulement, aby nie dopuścić do arbitralnego stosowania tej koncepcji jako narzędzia eksternalizacji powrotów.
3.12. EKES ostrzega przed ryzykiem, że umowy o readmisji z państwami trzecimi, w tym z tzw. ośrodkami powrotowymi, będą podważać prawa podstawowe ze względu na niewystarczające gwarancje i brak niezależnych mechanizmów monitorowania. Uzależnienie współpracy zewnętrznej UE od kontroli migracji i akceptacji powrotów podważa spójność polityki, solidarność międzynarodową oraz poszanowanie praworządności.
3.13. Ponadto Komitet uważa, że proponowane narzędzia - takie jak europejski nakaz powrotu, mechanizmy automatycznego uznawania oraz wzmocnienie zobowiązania danej osoby do współpracy - prowadzą do niepokojącego ograniczenia gwarancji proceduralnych. Uproszczenie procedur może skutkować przyspieszonymi praktykami administracyjnymi, które uniemożliwią odpowiednią ocenę potrzeb w zakresie ochrony lub osobistej podatności na zagrożenia i tym samym będą niezgodne z zasadą non-refoulement. Wyznaczenie jednolitych terminów odwołania się od decyzji lub podjęcia współpracy w ramach procesu powrotu grozi utrudnieniem skutecznego dostępu do środków prawnych, zwłaszcza osobom, które nie otrzymały bezpłatnych usług tłumaczenia ustnego lub pomocy prawnej w przypadku zastosowania detencji.
3.14. EKES podkreśla, że przepisy dotyczące detencji i ryzyka ucieczki należy stosować z najwyższą ostrożnością. Detencja nie może stać się systematycznym narzędziem zarządzania powrotami i powinna być stosowana wyłącznie w ostateczności, po przeprowadzeniu indywidualnej i proporcjonalnej oceny. Stosowanie szerokich, słabo uzasadnionych wykazów "ryzyka ucieczki" normalizuje środek, który powinien zachować wyjątkowość. Ponadto 24-miesięczny okres detencji - stosowanej nie w przypadku przestępstw, lecz w przypadku zwykłej nieprawidłowości administracyjnej - jest zbyt długi i może naruszać prawo do wolności. Wydaje się, że w rozporządzeniu powrotowym migrację nieuregulowaną traktuje się jako sprawę karną, ale nie oferuje się gwarancji proceduralnych typowych dla wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych.
3.15. Państwa członkowskie oszacują ryzyko ucieczki, będące pierwszą przesłanką do zastosowania detencji wobec osób powracających, na podstawie wykazu kryteriów, które w praktyce mogą być niejasne lub nadużywane, na przykład braku miejsca pobytu. Brak miejsca zamieszkania może wynikać z dyskryminujących praktyk mieszkaniowych i prawnych, a nie z indywidualnego zamiaru.
3.16. Komitet z zadowoleniem przyjmuje jednak to, że państwa członkowskie muszą ustanowić niezależny mechanizm monitorowania przestrzegania praw podstawowych podczas operacji wydalenia. Niemniej wyraża zaniepokojenie, że we wniosku nakłada się nowe obowiązki na osoby powracające (takie jak aktywna współpraca z organami), bez proporcjonalnego zwiększenia gwarancji prawnych lub zapewnienia skutecznego dostępu do środków prawnych, bezpłatnego zastępstwa prawnego lub wsparcia psychospołecznego.
3.17. EKES pochwala zamiar rozwinięcia programów dobrowolnego powrotu i reintegracji. Zarazem zauważa, że wymaga to rzeczywistych inwestycji i prawdziwej współpracy z krajami pochodzenia. W związku z tym zwraca uwagę, że polityka powrotowa nie może opierać się wyłącznie na zachętach lub naciskach na państwa trzecie oraz że podstawą współpracy musi być poszanowanie praw człowieka, praworządności i zrównoważonego rozwoju.
3.18. Państwa członkowskie mogą różnić się pod względem minimalnych okresów dobrowolnego wyjazdu przyznawanych osobom powracającym, a maksymalny okres został wyznaczony na szczeblu UE i wynosi zaledwie 30 dni. Nawet 30 dni może nie wystarczyć do zakończenia tak skomplikowanego i wymagającego procesu logistycznego. Osoby te muszą jednocześnie dokonać ustaleń dotyczących pozostałych członków rodziny, a także w zakresie innych więzi osobistych i obowiązków zawodowych, rozwiązać umowy mieszkaniowe, zakończyć swoje zaangażowanie na poziomie społeczności lokalnej oraz przygotować się na okres po przybyciu do kraju pochodzenia.
3.19. Podsumowując, EKES dostrzega znaczenie dążenia do skuteczniejszego, spójniejszego i sprawiedliwszego wspólnego systemu powrotów. Celu tego nie można jednak osiągnąć kosztem gwarancji prawnych, dostępu do ochrony międzynarodowej lub zobowiązań UE w zakresie praw człowieka. Dlatego też EKES zaleca wzmocnienie mechanizmów ochrony, zapewnienie demokratycznego nadzoru nad procedurami powrotu, a jednocześnie poczynienie postępów w tworzeniu legalnych i bezpiecznych szlaków migracyjnych do UE.
Bruksela, dnia 18 września 2025 r.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.33 |
| Rodzaj: | Opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólny system powrotów obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w Unii oraz uchylającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE, dyrektywę Rady 2001/40/WE i decyzję Rady 2004/191/WE (COM(2025) 101 final - 2025/0059(COD)) |
| Data aktu: | 16/01/2026 |
| Data ogłoszenia: | 16/01/2026 |