oraz b) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, (WE) nr 1272/2008, (UE) nr 528/2012, (UE) 2019/1021 i (UE) 2021/697 w odniesieniu do gotowości obronnej oraz ułatwienia realizacji inwestycji w obronność i poprawy warunków dla przemysłu obronnego
(COM(2025) 822 final - 2025/0176 (COD))
oraz c) Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywy 2009/43/WE i 2009/81/WE w odniesieniu do uproszczenia wewnątrzunijnych transferów produktów związanych z obronnością oraz uproszczenia zamówień publicznych w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności
(COM(2025) 823 final - 2025/0177 (COD))
(C/2026/30)
(Dz.U.UE C z dnia 16 stycznia 2026 r.)
Sprawozdawca generalny: Maurizio MENSI
| Procedura ustawodawcza | a) EU Law Tracker |
| b) EU Law Tracker | |
| c) EU Law Tracker | |
| Wniosek o konsultację |
a) Parlament Europejski, 8.9.2025 Rada Unii Europejskiej, 3.7.2025 b) Parlament Europejski, 10.7.2025 Rada Unii Europejskiej, 3.7.2025 c) Parlament Europejski, 10.7.2025 Rada Unii Europejskiej, 3.7.2025 |
| Podstawa prawna | Art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej |
| Dokumenty Komisji Europejskiej |
COM(2025) 821 final - 2025/0172 (COD) COM(2025) 822 final - 2025/0176 (COD) COM(2025) 823 final - 2025/0177 (COD) Streszczenie dokumentu |
| Odpowiednie cele | |
| zrównoważonego rozwoju | CEL 9 - Innowacyjność, przemysł, infrastruktura |
| Sekcja odpowiedzialna | Sekcja Jednolitego Rynku, Produkcji i Konsumpcji |
| Data przyjęcia na sesji plenarnej | 18.9.2025 |
| Sesja plenarna nr | 599 |
| Wynik głosowania | |
| (za/przeciw/wstrzymało się) | 78/0/0 |
1. ZALECENIA
Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES)
1.1. Zaleca, by przewidzieć mechanizmy weryfikacji stosowania na szczeblu krajowym proponowanych zmian ram regulacyjnych w celu zapewnienia spójności, skuteczności i szybkości oraz umożliwienia terminowego i odpowiedniego reagowania europejskiego systemu obronnego na nowe wyzwania w dziedzinie bezpieczeństwa i przemysłu do 2030 r., zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 i 114 TFUE oraz strategią nakreśloną w komunikacie COM(2013) 542 final.
1.2. Rekomenduje wzmocnienie rozporządzenia w sprawie przyspieszenia wydawania zezwoleń, tak aby wiążący był nie tylko przewidziany termin 60 dni, który można przedłużyć jedynie w wyjątkowych okolicznościach, ale również skomputeryzowane i scentralizowane zarządzanie dokumentacją za pomocą obowiązkowego pojedynczego punktu kontaktowego, zgodnie z modelem organizacyjnym przewidzianym w art. 5 dyrektywy 2009/43/WE 1 .
1.3. Zaleca systematyczne i priorytetowe stosowanie generalnych zezwoleń na transfer odnośnie do wszystkich projektów finansowanych lub koordynowanych na szczeblu UE, a także ich rozszerzenie i harmonizację w systemach krajowych poprzez upoważnienie Komisji Europejskiej do przyjmowania aktów delegowanych (na mocy art. 290 TFUE) odnośnie do nowych przypadków wyłączeń i jednolitych warunków, zgodnie z wnioskiem dotyczącym zmiany dyrektyw 2009/43/WE i 2009/81/WE 2 .
1.4. Zaleca, by sprawdzać skuteczność środków upraszczających, takich jak podniesienie progów stosowania dyrektywy 2009/81/WE (z 443 000 EUR do 900 000 EUR w przypadku dostaw/usług oraz z 5,5 mln EUR do 7 mln EUR w przypadku robót budowlanych) czy rozszerzenie innowacyjnych instrumentów przewidzianych w art. 28, 30 i 31 dyrektywy, poprzez regularne audyty i zawieranie dziesięcioletnich umów ramowych w celu wspierania stabilności i przewidywalności z punktu widzenia operatorów.
1.5. Zaleca, aby możliwość zatwierdzania przez państwa członkowskie krajowych wyłączeń "w interesie obrony" odnośnie do chemikaliów podlegała odpowiednim procedurom weryfikacji i procedurom ekologizacji produkcji, zgodnie z art. 2 rozporządzenia REACH (WE) nr 1907/2006 3 , art. 1 ust. 2 rozporządzenia CLP (WE) nr 1272/2008 4 i art. 2 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 528/2012 5 w sprawie produktów biobójczych, a także zabezpieczeniom dotyczącym trwałych zanieczyszczeń organicznych na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/1021 6 .
1.6. Zaleca, by zwiększyć elastyczność i przejrzystość zarządzania Europejskim Funduszem Obronnym, co pozwoli stosować zróżnicowane kryteria wyboru, wieloletnie zaproszenia do składania wniosków i zarządzanie pośrednie, a także ułatwi stosowanie uproszczeń z mocą wsteczną i umożliwi zakwalifikowanie do finansowania kosztów testów prowadzonych poza terytorium UE, w tym w Ukrainie.
1.7. Zaleca, by przedstawiono wyjaśnienia interpretacyjne w kwestii takich instrumentów jak InvestEU (rozporządzenie (UE) 2021/523 7 i odpowiednie rozporządzenia delegowane) oraz ramy w zakresie zrównoważonego finansowania, formułując wytyczne i przeprowadzając regularne przeglądy kryteriów kwalifikowalności, upraszczając procedury i chroniąc poufność informacji szczególnie chronionych zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2016/679 8 .
1.8. Zaleca, aby Komisja koordynowała i nadzorowała tworzenie akademii, centrów kompetencji i doskonałości, mobilności i programów Erasmus+ ukierunkowanych na przemysł obronny, wspierając usystematyzowany dialog między instytucjami, przedsiębiorstwami i placówkami edukacyjnymi oraz określając szczegółowe cele ilościowe dotyczące umiejętności w zakresie STEM 9 i umiejętności pionowych, zgodnie z komunikatem COM(2020) 274 final i rozporządzeniem (UE) 2021/817 10 .
2. NOTY WYJAŚNIAJĄCE
Argumenty na poparcie zalecenia 1
2.1. Sukces strategii i pakietu zbiorczego w sektorze obrony zależy od tego, czy Komisja Europejska zdoła przekuć intencje polityczne na bezpośrednio stosowane, skuteczne, dostępne i interoperacyjne instrumenty regulacyjne, tak aby usunąć biurokratyczne wąskie gardła i zagwarantować podmiotom gospodarczym i aktorom instytucjonalnym, że będzie się w porę reagować na ich potrzeby. Te wymogi są spójne z zasadą lojalnej współpracy zapisaną w art. 4 TFUE i z celem dotyczącym ukończenia jednolitego rynku, na co wskazywała wielokrotnie Komisja (COM(2013) 542 final) i co powtórzyła w omawianych wnioskach. Skuteczne stosowanie przepisów należy weryfikować z użyciem obiektywnych narzędzi i za pomocą podziału odpowiedzialności między szczeblem europejskim i krajowym, tak aby uniknąć rozbieżności w stosowaniu i zapewnić jednolitość standardów gotowości obronnej we wszystkich państwach członkowskich. Komitet zgadza się ponadto z Komisją, że państwa członkowskie powinny tworzyć piaskownice regulacyjne, które mogą wspierać elastyczny i szybki rozwój systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka istotnych dla celów wojskowych i obronnych, aby umożliwić bezpieczny pod względem prawnym rozwój i testowanie.
Argumenty na poparcie zalecenia 2
2.2. Obecne krajowe procedury wydawania zezwoleń - jak to podkreślono również w rocznych sprawozdaniach na temat funkcjonowania rynku obrony - często cechują się rozdrobnieniem kompetencji i zbytnią złożonością, co grozi spowolnieniem inwestycji strategicznych i udaremnieniem odpowiedniej reakcji przemysłu UE na kryzysy geopolityczne.
We wniosku dotyczącym rozporządzenia COM(2025) 821 final wzmacnia się to, co już określono w przepisach art. 5 dyrektywy 2009/43/WE w kwestii uproszczenia, gdyż wprowadza się obowiązkowy charakter skomputeryzowanego zarządzania, pojedyncze punkty kontaktowe i sztywne limity czasowe (60 dni, z wyjątkiem uzasadnionych przypadków). Prymat czynnika ludzkiego uznano również w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 14), w której łączy się jakość usług publicznych z odpowiednim szkoleniem i przydziałem zasobów.
Argumenty na poparcie zalecenia 3
2.3. Konieczność systematycznego przyjmowania generalnych zezwoleń na transfer została wyraźnie skodyfikowana w art. 7-13 dyrektywy 2009/43/WE i stanowi ono preferowany środek przezwyciężania rozdrobnienia przepisów krajowych, a tym samym sprzyja terminowości realizacji projektów finansowanych z funduszy unijnych takich jak Europejski Fundusz Obronny (rozporządzenie (UE) 2021/697) 11 . Przysługujące Komisji uprawnienie do przyjmowania aktów delegowanych (art. 290 TFUE) zapewnia możliwość szybkiego dostosowania ram regulacyjnych do zmian technologicznych i strategicznych, dzięki czemu również w omawianym wniosku dotyczącym dyrektywy COM(2025) 823 final można przewidzieć więcej zwolnień i ujednolicić warunki transferu. Cyfryzacja (unijny rejestr cyfrowy, wspólne platformy, interoperacyjność) ma również na celu ułatwienie niematerialnych transferów wrażliwych technologii, a tym samym zaspokojenie potrzeb nowych paradygmatów obrony cyfrowej i cyberbezpieczeństwa.
Argumenty na poparcie zalecenia 4
2.4. Zmiana progów stosowania dyrektywy 2009/81/WE odnośnie do zamówień w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa wynika z konieczności dostosowania ram regulacyjnych do wymogów dotyczących szybkości, interopera- cyjności i innowacji określonych w komunikacie Komisji COM(2013) 542 final, zgodnie z procedurą określoną w art. 68 tej dyrektywy. Rozszerzenie innowacyjnych procedur (partnerstwa, negocjacje bez uprzedniej publikacji - art. 28, 30, 31) oraz stosowanie niezależnych audytów i dziesięcioletnich umów ramowych zapewniają operatorom większą przewidywalność i przynoszą korzyści gospodarcze w cyklach realizacji programów zamówień publicznych bez zaprzepaszczenia przejrzystości i konkurencyjności.
Argumenty na poparcie zalecenia 5
2.5. Odstępstwa od wymogów środowiskowych przyznawane ze względu na obronność, choć przewidziano je w art. 2 rozporządzeń REACH ((WE) nr 1907/2006), CLP ((WE) nr 1272/2008) i w sprawie produktów biobójczych ((UE) nr 528/2012) oraz w ramach dotyczących TZO (rozporządzenie (UE) 2019/1021), muszą być stosowane w sposób ścisły i spójny, zgodnie z zasadą ostrożności określoną w art. 191 TFUE. Doświadczenie pokazuje, że asymetria interpretacji krajowych spowalnia inwestycje i może osłabić zaufanie operatorów. Dlatego też odstępstwom musi towarzyszyć wymóg, by prowadzono dokładne monitorowanie pośrednich skutków dla łańcuchów dostaw oraz by Komisja sporządziła wytyczne interpretacyjne, które będzie regularnie aktualizować w oparciu o wstępne kontrole wpływu na środowisko.
Argumenty na poparcie zalecenia 6
2.6. Obecne zarządzanie Europejskim Funduszem Obronnym, regulowane rozporządzeniem (UE) 2021/697 (zgodnie z omawianym wnioskiem COM(2025) 822 final), wykazuje niedociągnięcia pod względem przejrzystości, elastyczności, a także zaspokajania potrzeb MŚP, co również dostrzeżono w sprawozdaniach monitorujących Komisji. Wprowadzenie elastyczności ram czasowych zaproszeń do składania wniosków, kwalifikowanie kosztów z mocą wsteczną i możliwość finansowania kosztów testów prowadzonych poza terytorium UE (np. w Ukrainie) zwiększają zdolność reagowania tego instrumentu na zmieniające się scenariusze geopolityczne i technologiczne, a jednocześnie pozwalają utrzymać silną kontrolę publiczną za pośrednictwem platform stałego dialogu między Komisją, przemysłem i państwami członkowskimi, jak przewiduje system zarządzania określony w rozporządzeniu.
Argumenty na poparcie zalecenia 7
2.7. Konsultacje publiczne przeprowadzone przez Komisję Europejską wykazały, że wykorzystaniu pełnego potencjału instrumentów finansowych takich jak InvestEU (rozporządzenie (UE) 2021/523) i ramy zrównoważonego finansowania (rozporządzenie (UE) 2020/852 12 , rozporządzenie (UE) 2019/2088 13 ) dla sektora obronności stoją na przeszkodzie niepewność co do interpretacji oraz nadmierna sztywność warunków kwalifikowalności. Należy zatem umożliwić publikację wytycznych interpretacyjnych i realizację okresowych przeglądów, a także zapewnić poufność informacji podlegających ograniczeniom dotyczącym bezpieczeństwa (w pełnejzgodności z RODO - rozporządzeniem (UE) 2016/679). Jest niezwykle ważne, aby sprzyjać synergii między funduszami publicznymi, prywatnymi i unijnymi, która pozwoli uwydatnić strategiczne znaczenie łańcuchów obronności dla wzrostu europejskiego przemysłu.
Argumenty na poparcie zalecenia 8
2.8. Rozwój umiejętności w dziedzinie STEM i zdolności przemysłowych i menedżerskich w sektorze obronności jest jednym z priorytetów określonych w komunikacie COM(2025) 90 final ("unia umiejętności") i w praktyce odbywa się w ramach programu Erasmus+ oraz w ustrukturyzowanych programach, o których mowa w rozporządzeniu (UE) 2021/817. Bezpośrednie powiązania między Komisją, przemysłem, placówkami szkoleniowymi i społeczeństwem obywatelskim, dzięki utworzeniu akademii i centrów kompetencji i doskonałości, przyczyniają się do odporności europejskiej bazy technologicznoprzemysłowej sektora obronnego (EDTIB) i są warunkiem wstępnym modernizacji systemów produkcyjnych oraz ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy, jak to wskazano w najnowszych wytycznych Rady UE w sprawie szkolenia ustawicznego. Specjalistyczne umiejętności i innowacyjne talenty mają kluczowe znaczenie nie tylko dla przemysłu obronnego, w tym podmiotów łańcucha dostaw, przede wszystkim małych i średnich przedsiębiorstw, ale także ogólnie dla rozwoju innowacji i jakości społeczeństwa obywatelskiego.
Bruksela, dnia 18 września 2025 r.
Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.
12.01.2026
W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.
12.01.2026
Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.
09.01.2026
Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.
08.01.2026
Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.
08.01.2026
Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.
08.01.2026| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.30 |
| Rodzaj: | Opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego a) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyspieszenia wydawania zezwoleń dla projektów w zakresie gotowości obronnej (COM(2025) 821 final - 2025/0172 (COD)) oraz b) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1907/2006, (WE) nr 1272/2008, (UE) nr 528/2012, (UE) 2019/1021 i (UE) 2021/697 w odniesieniu do gotowości obronnej oraz ułatwienia realizacji inwestycji w obronność i poprawy warunków dla przemysłu obronnego (COM(2025) 822 final - 2025/0176 (COD)) oraz c) Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywy 2009/43/WE i 2009/81/WE w odniesieniu do uproszczenia wewnątrzunijnych transferów produktów związanych z obronnością oraz uproszczenia zamówień publicznych w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności (COM(2025) 823 final - 2025/0177 (COD)) |
| Data aktu: | 16/01/2026 |
| Data ogłoszenia: | 16/01/2026 |