Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 września 2025 r. w sprawie znaczenia inwestycji w ramach polityki spójności w rozwiązaniu obecnego kryzysu mieszkaniowego (2024/2120(INI))
P10_TA(2025)0187Znaczenie inwestycji w ramach polityki spójności w rozwiązaniu obecnego kryzysu mieszkaniowego Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 września 2025 r. w sprawie znaczenia inwestycji w ramach polityki spójności w rozwiązaniu obecnego kryzysu mieszkaniowego (2024/2120(INI))(C/2026/1474)
- uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 3 ust. 3,
- uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 14, 174, 175, 177 i 349, a także Protokół nr 28 do niego w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, w którym uznano potrzebę regularnej kontroli postępów w osiąganiu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz zaznaczono, że państwa członkowskie wyraziły wolę rozważenia wszystkich koniecznych do tego środków,
- uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 17,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej 1 (rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów),
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności 2 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1057 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+) oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 1296/2013 3 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1056 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji 4 (FST), którego celem jest wsparcie ludności, gospodarek i środowiska na terytoriach mierzących się z poważnymi wyzwaniami społeczno-gospodarczymi wynikającymi z procesu transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu,
- uwzględniając dziewiąte sprawozdanie Komisji na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej z marca 2024 r.,
- uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka ONZ, w szczególności jej art. 8 i art. 25 ust. 1,
- uwzględniając porozumienie przyjęte podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych
w sprawie Zmian Klimatu (COP21) w Paryżu 12 grudnia 2015 r. (porozumienie paryskie),
- uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, która weszła w życie w UE 22 stycznia 2011 r. zgodnie z decyzją Rady 2010/48/WE z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie zawarcia przez Wspólnotę Europejską Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych 5 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o klimacie) 6 ,
- uwzględniając Kartę ONZ z Genewy w sprawie zrównoważonego mieszkalnictwa i jej cel, jakim jest "zapewnienie powszechnego dostępu do godnych, odpowiednich, przystępnych cenowo i zdrowych mieszkań",
- uwzględniając zrewidowaną Europejską kartę społeczną Rady Europy, a w szczególności jej art. 31 dotyczący prawa do mieszkania,
- uwzględniając komunikat Komisji z 14 października 2020 r. zatytułowany "Fala renowacji na potrzeby Europy - ekologizacja budynków, tworzenie miejsc pracy, poprawa jakości życia" (COM(2020)0662), którego celem jest renowacja 35 mln budynków do 2030 r.,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1028 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie gromadzenia i udostępniania danych dotyczących usług krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych i zmieniające rozporządzenie (UE) 2018/1724 7 ,
- uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków 8 ("dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków"),
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 czerwca 2018 r. w sprawie polityki spójności i gospodarki o obiegu zamkniętym 9 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie odwrócenia tendencji demograficznych w regionach UE za pomocą instrumentów polityki spójności 10 ,
- uwzględniając agendę terytorialną 2030 - przyszłość dla wszystkich miejsc, przyjętą 1 grudnia 2020 r. na nieformalnym posiedzeniu ministrów odpowiedzialnych za planowanie przestrzenne, rozwój terytorialny lub spójność terytorialną,
- uwzględniając program partnerstwa mieszkaniowego zawarty w agendzie miejskiej dla UE z grudnia 2018 r.,
- uwzględniając Nową kartę lipską - transformacyjna siła miast na rzecz wspólnego dobra, przyjętą 30 listopada
2020 r. na nieformalnym posiedzeniu ministerialnym poświęconym sprawom miejskim,
- uwzględniając nową agendę miejską przyjętą przez ONZ 20 października 2016 r.,
- uwzględniając Deklarację lizbońską w sprawie europejskiej platformy zwalczania bezdomności, przyjętą 21 czerwca 2021 r. przez instytucje UE, państwa członkowskie i partnerów społecznych,
- uwzględniając Europejski filar praw socjalnych proklamowany przez Radę, Parlament i Komisję w listopadzie 2017 r., w szczególności jego zasadę 19 "Mieszkalnictwo i pomoc dla bezdomnych" i zasadę 20 "Dostęp do usług kluczowych",
- uwzględniając dziewiąty przegląd kwestii wykluczenia mieszkaniowego w Europie 2024, opublikowany w sierpniu 2024 r. przez Europejską Federację Organizacji Krajowych Pracujących z Osobami Bezdomnymi (FEANTSA) i fundację Abbé Pierre,
- uwzględniając Zieloną księgę w sprawie starzenia się - Wspieranie solidarności i odpowiedzialności między pokoleniami, opublikowaną przez Komisję 27 stycznia 2021 r. (COM(2021)0050),
- uwzględniając komunikat Komisji z 7 października 2020 r. pt. "Unia równości - unijne ramy strategiczne na rzecz równouprawnienia, włączenia społecznego i udziału Romów" (COM(2020)0620),
- uwzględniając komunikat Komisji z 15 września 2021 r. pt. "Nowy Europejski Bauhaus: piękno, zrównoważoność, wspólnota" (COM(2021)0573),
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie powszechnego dostępu do godnych i przystępnych cenowo mieszkań 11 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 listopada 2020 r. w sprawie zajęcia się poziomem bezdomności w UE 12 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 września 2022 r. w sprawie nowego europejskiego Bauhausu 13 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 lutego 2022 r. w sprawie wyzwań stojących przed obszarami miejskimi w okresie po pandemii COVID-19 14 ,
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie sprawozdania rocznego z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2022 15 ,
- uwzględniając projekt ESPON zatytułowany "Dostęp do przystępnych cenowo i wysokiej jakości mieszkań dla wszystkich ludzi",
- uwzględniając zestaw narzędzi polityki mieszkaniowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju w zakresie decentralizacji/fragmentacji obowiązków związanych z mieszkalnictwem socjalnym,
- uwzględniając sprawozdanie sporządzone przez Enrica Lettę w kwietniu 2024 r. zatytułowane "Much more than a market" [Znacznie więcej niż rynek],
- uwzględniając sprawozdanie sporządzone przez Maria Draghiego we wrześniu 2024 r. na temat przyszłości europejskiej konkurencyjności,
- uwzględniając sprawozdanie niemieckiego Federalnego Instytutu Badań nad Budownictwem, Urbanistyką i Rozwojem Przestrzennym opublikowane w 2022 r. i zatytułowane "Polityka mieszkaniowa w UE",
- uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy z 18 października 2023 r. zatytułowane "Bridging the rural-urban divide: Addressing inequalities and empowering communities" [Zmniejszanie przepaści między obszarami wiejskimi i miejskimi - przeciwdziałanie nierównościom i wzmacnianie pozycji społeczności],
- uwzględniając publikację Eurostatu zatytułowaną "Mieszkalnictwo w Europie - edycja 2024",
- uwzględniając deklarację ministrów UE odpowiedzialnych za mieszkalnictwo przyjętą w Nicei 8 marca 2022 r.,
- uwzględniając deklarację z Gijón przyjętą przy okazji nieformalnego posiedzenia ministerialnego w sprawie
mieszkalnictwa i rozwoju obszarów miejskich w dniach 13-14 listopada 2023 r.,
- uwzględniając deklarację z La Hulpe w sprawie przyszłości Europejskiego filaru praw socjalnych podpisaną przez instytucje UE, partnerów społecznych i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego 16 kwietnia 2024 r.,
- uwzględniając deklarację z Liège opracowaną i podpisaną przez europejskie podmioty niepaństwowe, w tym miasta i regiony, organizacje pozarządowe, organizacje, naukowców, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i przedsiębiorstwa na Europejskiej Konferencji Ministrów Mieszkalnictwa podczas belgijskiej prezydencji w Radzie 5 marca 2024 r.,
- uwzględniając sprawozdanie Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) z 7 lutego 2024 r. zatytułowane "Sprawozdanie EBI dotyczące inwestycji za lata 2023/2024",
- uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z 17 kwietnia 2024 r. zatytułowaną "Inteligentne, zrównoważone i przystępne cenowo mieszkania jako narzędzie władz lokalnych wobec licznych wyzwań" 16 ,
- uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z 5 grudnia 2024 r. zatytułowaną "Godne, zrównoważone i przystępne cenowo mieszkania socjalne w UE" 17 ,
- uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z 14 maja 2025 r. zatytułowaną "Rola miast i regionów w planie UE na rzecz przystępnych cenowo mieszkań",
- uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z 21 listopada 2024 r. pt. "Odnowiona polityka spójności po 2027 r. niepozostawiająca nikogo w tyle" 18 ,
- uwzględniając komunikat Komisji z 7 marca 2025 r. pt. "Plan działania na rzecz praw kobiet" (COM(2025)0097),
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie wysp UE i polityki spójności: obecna sytuacja i przyszłe wyzwania 19 ,
- uwzględniając pismo określające zadania z 17 września 2024 r. skierowane do komisarza do spraw energii i mieszkalnictwa Dana J0rgensena,
- uwzględniając art. 55 Regulaminu,
- uwzględniając opinię przedstawioną przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego (A10-0139/2025),
A. mając na uwadze, że polityka mieszkaniowa pozostaje w gestii państw członkowskich, ale wpływają na nią
europejskie ramy legislacyjne i regulacyjne;
B. mając na uwadze, że dostęp do odpowiednich warunków mieszkaniowych oraz prawo do pomocy społecznej i mieszkaniowej stanowią podstawowe prawo człowieka, zapisane w art. 7 i 34 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, zgodnie z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; mając na uwadze, że mieszkanie ma kluczowe znaczenie dla zagwarantowania godności ludzkiej, włączenia społecznego i udziału w życiu gospodarczym; mając na uwadze, że 17 % Europejczyków mieszka w domach, które nie oferują odpowiedniej przestrzeni; mając na uwadze, że Europejski filar praw socjalnych może poprawić jakość życia ludzi w UE, w tym przez politykę mieszkaniową;
C. mając na uwadze, że w ostatnich latach ceny nieruchomości mieszkalnych w UE wzrosły średnio o 48 %, głównie ze względu na gwałtowny wzrost cen producenta w budownictwie w odniesieniu do nowych budynków mieszkalnych w latach 2010-2023, wyższe stopy oprocentowania kredytów hipotecznych, spadek w budownictwie i renowacjach, gdzie zaobserwowano ograniczoną podaż, wzrost zakupu nieruchomości jako inwestycji generującej dodatkowy dochód oraz brak odpowiedniej polityki na rynku mieszkaniowym; mając na uwadze, że sytuację tę pogarszają bariery biurokratyczne i niewystarczające inwestycje w mieszkalnictwo socjalne, przystępne cenowo, publiczne i non-profit;
D. mając na uwadze, że niedawny gwałtowny wzrost rynku najmu krótkoterminowego ma negatywny wpływ na
społeczności lokalne w popularnych lokalizacjach turystycznych ze względu na brak dostępnych mieszkań, przyczyniając się do gentryfikacji, wykluczenia społecznego i wzrostu cen najmu;
E. mając na uwadze, że złe planowanie i projektowanie w przestrzeni publicznej, coraz szybsze niekontrolowane rozrastanie się miast i nieodpowiednie użytkowanie gruntów doprowadziły do obniżenia jakości budynków w całej Europie;
F. mając na uwadze, że wzrost kosztów utrzymania spotęgował kryzys mieszkaniowy w 2023 r., ponieważ koszty mieszkaniowe w UE przekroczyły 40 % dochodu do dyspozycji w przypadku 10,6 % gospodarstw domowych w miastach i 7 % gospodarstw domowych na obszarach wiejskich 20 ; mając na uwadze, że wskaźnik przeciążenia wydatkami mieszkaniowymi był bardzo wysoki w miastach w południowych i północnych państwach członkowskich;
G. mając na uwadze, że według badania Eurobarometr z lipca 2024 r. obawy dotyczące rosnących cen, kosztów
utrzymania i sytuacji gospodarczej to najważniejsze kwestie, które skłoniły ludzi do głosowania w wyborach europejskich;
H. mając na uwadze, że skuteczna unijna i krajowa polityka mieszkaniowa powinna opierać się na aktualnych, wiarygodnych, kompleksowych i zharmonizowanych danych dotyczących cen nieruchomości mieszkalnych, transakcji dotyczących nieruchomości, własności rzeczywistej, struktur własności, proporcji mieszkań publicznych, non-profit i prywatnych, jakości mieszkań i wpływu na środowisko;
I. mając na uwadze, że nieprzystępność cenowa mieszkań wpływa na coraz większy odsetek ludności i wywiera nieproporcjonalny wpływ na gospodarstwa domowe o niskich i średnich dochodach; mając na uwadze, że szybko rosnące czynsze w wielu regionach UE pogłębiają brak bezpieczeństwa mieszkaniowego i wykluczenie społeczne, zwłaszcza w niektórych ośrodkach miejskich i na obszarach o dużym natężeniu ruchu turystycznego;
J. mając na uwadze, że środki podejmowane przez organy publiczne w celu rozwiązania problemu presji na czynsze na obszarach o dużym natężeniu ruchu turystycznego mogłyby przyczynić się do zwiększenia podaży przystępnych cenowo mieszkań w całej UE; mając na uwadze, że środki te mogą zaoferować rozwiązania osobom, które pracują lub studiują na obszarach o dużym natężeniu ruchu turystycznego;
K. mając na uwadze, że cel osiągnięcia neutralności Europy pod względem emisji dwutlenku węgla najpóźniej do
2050 r. powinien być powiązany z celem sprawiedliwej i uczciwej transformacji; mając na uwadze, że zanieczyszczenie powietrza i wody, brak dostępności wody oraz ubóstwo energetyczne na ogół utrzymują się na zbyt wysokim poziomie w wielu słabiej rozwiniętych regionach;
L. mając na uwadze, że trwający kryzys mieszkaniowy w całej UE pogłębia wykluczenie społeczne, gdyż coraz bardziej utrudnia dostęp do przystępnych cenowo, odpowiednich, bezpiecznych, dostępnych i energooszczędnych mieszkań, zwłaszcza w przypadku słabszych grup społecznych, w tym mniejszości etnicznych; mając na uwadze, że pomimo wzrostu gospodarczego w kilku regionach poziom wynagrodzenia nie zawsze nadąża za rosnącymi kosztami mieszkaniowymi, co prowadzi do rosnącej liczby "ubogich pracujących", których nie stać na odpowiednie warunki mieszkaniowe; mając na uwadze, że rosnące koszty i brak dostępnych mieszkań sprawiły, że wiele osób i rodzin w tych słabszych grupach społecznych mierzy się z trudnościami finansowymi i brakiem stabilizacji; mając na uwadze, że utrudnia to również mobilność pracowników i uczestnictwo w życiu społecznym, zwłaszcza w przypadku osób już zagrożonych marginalizacją;
M. mając na uwadze, że UE nie wywiązuje się obecnie ze swojego zobowiązania do położenia kresu bezdomności do 2030 r. i że potrzeba więcej działań, aby osiągnąć ten cel; mając na uwadze, że liczbę osób doświadczających bezdomności w Europie w 2024 r. szacuje się na niemal 1,3 mln, w tym 400 000 dzieci; mając na uwadze, że od 2008 r. liczba bezdomnych stale rośnie ze względu na coraz poważniejszy kryzys mieszkaniowy i pogłębiające się nierówności, które w nieproporcjonalny sposób dotykają najsłabsze i zmarginalizowane społeczności;
N. mając na uwadze, że ochrona własności prywatnej jest zapisana w art. 17 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; mając na uwadze, że brak poszanowania własności dotyka w szczególności społeczności i właścicieli małych nieruchomości; mając na uwadze, że organy publiczne państw członkowskich ponoszą odpowiedzialność za zagwarantowanie praw właścicieli i zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji;
O. mając na uwadze, że inwestycje w mieszkalnictwo publiczne, socjalne i non-profit nie powinny podlegać ograniczeniom fiskalnym;
P. mając na uwadze, że osoby z niepełnosprawnościami często napotykają nieproporcjonalne bariery w dostępie do
przystępnych cenowo i zrównoważonych mieszkań; mając na uwadze, że brak dostępności mieszkań pogłębia wykluczenie społeczne i uniemożliwia osobom z niepełnosprawnościami samodzielne życie i pełne uczestnictwo w życiu społecznym; mając na uwadze, że zmiany demograficzne w Europie wymagają, aby w polityce spójności priorytetowo traktować rozwój budownictwa mieszkaniowego dostosowanego do potrzeb starzejącego się społeczeństwa i osób z niepełnosprawnościami, przy zapewnieniu zarówno dostępności, jak i inkluzywności; mając na uwadze, że w inwestycjach w ramach polityki spójności należy uwzględniać aspekt niepełnosprawności we wszystkich programach mieszkaniowych, aby zapewnić wszystkim obywatelom równe szanse;
Q. mając na uwadze, że obecnie nie istnieje uzgodniona między państwami członkowskimi definicja "przystępnego cenowo mieszkania"; mając na uwadze, że na szczeblu UE pojęcie przystępnych cenowo mieszkań jest ujęte w ramy "kontinuum mieszkalnictwa", które obejmuje mieszkania socjalne, przystępne cenowo mieszkania na wynajem i przystępne cenowo mieszkania własnościowe; mając na uwadze, że obecny brak uzgodnionej definicji może stanowić przeszkodę dla dodatkowych inwestycji w tym obszarze;
R. mając na uwadze, że polityka UE pośrednio wpływa na mieszkalnictwo przez przepisy dotyczące wymogów
w zakresie efektywności energetycznej, zrównoważenia środowiskowego, konkurencji i pomocy państwa oraz przez unijne przepisy mające wpływ na koszty i tempo budowy;
S. mając na uwadze, że w 2021 r. mieszkalnictwo socjalne obejmowało ponad 14 mln lokali, co stanowiło 8 % ogółu zasobów mieszkaniowych w UE; mając na uwadze, że udział mieszkań socjalnych w łącznych zasobach mieszkaniowych zmniejszył się o trzy punkty procentowe od 2010 r., chociaż liczba osób znajdujących się w trudnej sytuacji, w tym osób w kryzysie bezdomności i migrantów, znacznie wzrosła; mając na uwadze, że spadek ten jest związany ze spowolnieniem budowy nowych mieszkań socjalnych i prywatyzacją istniejących zasobów mieszkaniowych, w wyniku której mieszkania socjalne przekształca się w mieszkania na wynajem po cenach rynkowych;
T. mając na uwadze, że dostęp do gruntów stanowi podstawowy warunek dla rozwoju mieszkalnictwa przystępnego
cenowo i non-profit; mając na uwadze, że państwa członkowskie i władze lokalne odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu sposobu użytkowania gruntów za pomocą instrumentów urbanistycznych i regulacyjnych; mając na uwadze, że należy opracować i wdrożyć odpowiednie mechanizmy kontroli, aby zagwarantować, że stosowna część gruntów jest zarezerwowana na projekty mieszkaniowe przystępne cenowo i non-profit; mając na uwadze, że takie środki mają zasadnicze znaczenie dla przeciwdziałania presji spekulacyjnej i zapewnienia długoterminowej zrównoważoności, przystępności cenowej i inkluzywności rozwoju obszarów miejskich;
U. mając na uwadze, że niepewność prawna i biurokracja w odniesieniu do unijnych zasad pomocy państwa stanowią główną przeszkodę dla inwestowania środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w przystępne cenowo mieszkalnictwo, oraz mając na uwadze, że Komisja powinna przeprowadzić reformę swojej decyzji z 2011 r. w sprawie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (UOIG) 21 , tak aby rozszerzyć zakres przepisów poza mieszkalnictwo socjalne i przyczynić się do przystępności cenowej mieszkań;
V. mając na uwadze, że fundusze unijnej polityki spójności i instrumenty finansowe EBI są bardzo istotnymi źródłami inwestycji UE służącymi zwiększeniu podaży mieszkań socjalnych i mieszkań przystępnych cenowo w UE i w jej regionach, gdyż promują zintegrowane interwencje w celu zapewnienia zarówno większej przystępności cenowej mieszkań, jak i spójności społecznej na poziomie miejskim i wiejskim; mając na uwadze, że łączna kwota 7,5 mld EUR przeznaczona na wsparcie mieszkalnictwa w ramach polityki spójności stanowi około 2 % łącznej kwoty środków przydzielonych na politykę spójności na lata 2021-2027 wynoszącej 379 mld EUR; mając na uwadze, że sama polityka spójności nie rozwiąże obecnego kryzysu mieszkaniowego, ponieważ według analizy ekonomicznej przeprowadzonej na potrzeby sprawozdania inwestycyjnego EBI za lata 2024-2025 luka inwestycyjna w zakresie przystępnych cenowo mieszkań szacowana jest na 270 mld EUR rocznie; mając na uwadze, że fundusze polityki spójności należy wykorzystywać w sposób strategiczny oraz zgodnie ze skutecznymi i przejrzystymi procedurami; mając na uwadze, że uzupełnieniem funduszy publicznych powinno być przyciąganie inwestycji prywatnych;
W. mając na uwadze, że inwestycje w mieszkalnictwo w ramach polityki spójności powinny opierać się na gruntownej ocenie rynków mieszkaniowych, aby uniknąć niezamierzonych skutków, z uwzględnieniem potrzeb gospodarstw domowych i progów przystępności cenowej, przy priorytetowym traktowaniu środków utrzymania grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, tj. osób z niepełnosprawnościami, osób doświadczających bezdomności, osób mieszkających w nieodpowiednich lub niebezpiecznych lokalach i osób o szczególnych potrzebach, w tym kobiet, osób młodych, osób starszych, osób samotnie wychowujących dzieci oraz pracowników, gospodarstw domowych i rodzin o niskich i średnich dochodach;
X. mając na uwadze, że mieszkania socjalne i przystępne cenowo są finansowane głównie przez władze krajowe, regionalne i lokalne, a także przez użytkowników końcowych tych mieszkań; mając na uwadze, że unijne instrumenty finansowania są często zbyt złożone lub słabo dostosowane do lokalnych potrzeb, co ogranicza dostęp miast i gmin; mając na uwadze, że oderwanie to utrudnia skuteczne wdrażanie polityki mieszkaniowej, zwłaszcza w odniesieniu do słabszych grup społecznych; mając na uwadze, że władze lokalne i regionalne, jako kluczowe podmioty rozwoju społecznego i gospodarczego, powinny być w pełni zaangażowane w kształtowanie inwestycji polityki spójności w mieszkalnictwo;
Y. mając na uwadze, że polityka spójności jest głównym narzędziem inwestycyjnym UE na rzecz zrównoważonego rozwoju gospodarczego i społecznego w całej UE i w znacznym stopniu przyczynia się do walki ze zmianą klimatu i do Europejskiego Zielonego Ładu, a także do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju; mając na uwadze, że sektor budowlany powinien przyjąć modele o obiegu zamkniętym i regeneracyjne; mając na uwadze, że budynki odpowiadają za około 40 % zużycia energii w UE i 36 % emisji CO2, co sprawia, że zasadnicze znaczenie ma ich dekarbonizacja przez renowacje na dużą skalę; mając na uwadze, że rosnące koszty mieszkań i energii uwypuklają pilne zapotrzebowanie na mieszkania przystępne cenowo, publiczne lub non-profit oraz na gruntowne renowacje służące zmniejszeniu ubóstwa energetycznego; mając na uwadze, że takie inwestycje muszą wspierać ekologiczne i przyjazne dla klimatu rozwiązania oraz być zgodne z celami środowiskowymi UE;
Z. mając na uwadze, że unijne prawo o klimacie zawiera cel prawny, jakim jest osiągnięcie przez UE neutralności
klimatycznej do 2050 r., i ustanawia cel pośredni - ograniczenie emisji netto gazów cieplarnianych do 2030 r. o co najmniej 55 % w porównaniu z poziomami z 1990 r.;
AA. mając na uwadze, że Parlament zaapelował o rozwiązania ukierunkowane na poprawę ram prawnych i finansowych na szczeblu UE, aby ułatwić inwestycje w mieszkania socjalne i przystępne cenowo oraz zagwarantować każdemu obywatelowi prawo do swobodnego przemieszczania się i prawo do pozostania;
AB. mając na uwadze, że według danych Eurostatu z 2021 r. 49 % młodych ludzi w wieku 18-34 lat w UE mieszkało z rodzicami ze względu na wysokie koszty mieszkaniowe, trudności w dostępie do kredytów hipotecznych i niepewność zatrudnienia, co uwypukla potrzebę strategii politycznych, które rozwiążą problem niepewności mieszkaniowej, a ponadto jedynie 17 % studentów miało dostęp do zakwaterowania studenckiego; mając na uwadze, że kryzys mieszkaniowy opóźnia wchodzenie młodych ludzi w dorosłość, ogranicza ich rozwój i rzutuje na sprawiedliwość międzypokoleniową; mając na uwadze, że polityka spójności powinna wspierać zasadę prawa do pozostania, w szczególności w przypadku młodych ludzi, przez poprawę dostępu do przystępnych cenowo mieszkań;
AC. mając na uwadze, że drenaż mózgów nadal w nieproporcjonalnym stopniu dotyka regiony słabiej rozwinięte, co ma długoterminowe konsekwencje dla spójności i przyszłości UE; mając na uwadze, że inwestycje w renowację mieszkań i usługi kluczowe na obszarach wiejskich mają zasadnicze znaczenie dla zapobiegania masowemu opuszczaniu wsi i zatrzymywania talentów;
AD. mając na uwadze, że obecny kryzys przystępności cenowej mieszkań pogłębiły pandemia COVID-19 i rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie, które wywarły dodatkową presję na koszty mieszkaniowe przez wzrost kosztu nakładów i zakłócenia w łańcuchu dostaw; mając na uwadze, że rozdźwięk między podażą mieszkań a popytem na nie pogłębił się ze względu na znaczącą rolę spekulantów w podnoszeniu cen mieszkań i tworzeniu baniek na rynku mieszkaniowym, a także na brak inwestycji publicznych w mieszkania przystępne cenowo i mieszkania socjalne w ostatnich dziesięcioleciach;
AE. mając na uwadze, że nowy europejski Bauhaus promuje nowy paradygmat środowiska zbudowanego dzięki wartościom piękna, zrównoważoności i wspólnoty za pomocą architektury, projektowania i planowania przestrzennego; mając na uwadze, że w świetle kryzysu klimatycznego, nierówności społecznych, rosnących kosztów życia oraz skutków wojny i klęsk żywiołowych nowy europejski Bauhaus powinien również służyć jako narzędzie do ponownego ukształtowania naszej przestrzeni publicznej i prywatnej oraz dostosowania jej do obecnych i przyszłych wyzwań;
Przegląd obecnego kryzysu mieszkaniowego w UE
1. dostrzega, że UE przechodzi poważny kryzys mieszkaniowy, który jest nie tylko problemem społecznym, lecz także wyzwaniem gospodarczym, pogłębiającym istniejące nierówności i uniemożliwiającym obywatelom pełne korzystanie z praw podstawowych; zauważa ponadto, że choć obszary miejskie i przemysłowe są szczególnie dotknięte kryzysem mieszkaniowym, rozciąga się on na wszystkie regiony, zwłaszcza te o trwale niekorzystnych warunkach geograficznych, takie jak obszary wiejskie i śródlądowe, wyspy, regiony najbardziej oddalone, regiony przygraniczne z dużą liczbą osób dojeżdżających do pracy oraz obszary przybrzeżne i oddalone, zwłaszcza te zagrożone kryzysem demograficznym; podkreśla potrzebę ukierunkowanych na nie rozwiązań i inwestycji w ramach polityki spójności uwzględniających ich szczególne zapotrzebowanie i odzwierciedlających wyjątkowe warunki społeczno-gospodarcze i geograficzne, przy jednoczesnym poszanowaniu prawa do pozostania obywateli, którzy nie chcą opuszczać swoich rodzinnych regionów, ponieważ mieszkalnictwo ma zasadnicze znaczenie dla zagwarantowania godności ludzkiej, włączenia społecznego i udziału w życiu gospodarczym; zauważa, że brak odpowiednich warunków mieszkaniowych może zniechęcać pracowników do wchodzenia na regionalny rynek pracy i przyczyniać się do powstania pułapek rozwoju regionalnego;
2. dostrzega, że kryzys mieszkaniowy nie objawia się w jednolity sposób w całej Europie, ale znacznie się różni między poszczególnymi regionami; zauważa, że obszary wiejskie UE zajmują 83 % terytorium UE i zamieszkuje je około 137 mln osób; podkreśla, że osoby te stoją w obliczu ogromnych wyzwań związanych z mieszkalnictwem, w szczególności ze stanem istniejących zasobów mieszkaniowych, ograniczonym dostępem do nowych budynków i wyludnianiem; dostrzega, że brak infrastruktury publicznej na obszarach wiejskich, w tym mieszkań, zmniejsza atrakcyjność tych obszarów w oczach obywateli, oraz podkreśla, że polityka spójności może być istotnym narzędziem przyciągania Europejczyków na obszary wiejskie, w szczególności przez rozwiązanie problemu niedoboru mieszkań i zmian demograficznych, w tym starzenia się społeczeństwa; podkreśla wyjątkowe wyzwania związane z mieszkalnictwem, które napotykają średnie i małe gminy, takie jak ograniczony dostęp do zasobów finansowych, nieodpowiednia infrastruktura i ograniczone zdolności instytucjonalne; w tym kontekście proponuje zwiększyć dostępność dostosowanych mieszkań dla osób z niepełnosprawnościami i osób starszych oraz wspierać niezależne życie, przy jednoczesnym promowaniu interakcji społecznych, wsparcia międzypokoleniowego i poczucia wspólnoty w celu zwalczania niepożądanej samotności; w związku z tym wzywa Komisję do opracowania ukierunkowanych strategii w ramach polityki spójności, aby sprostać szczególnym wyzwaniom stojącym przed obszarami wiejskimi, takim jak pustostany, oraz potrzebie energooszczędnych renowacji, budynków o zerowej emisji netto i promowania wielopokoleniowych modeli mieszkaniowych, tak aby zapobiec wyludnianiu się obszarów wiejskich i zapewnić spójność terytorialną, a tym samym zapewnić beneficjentom warunki niezbędne do korzystania z prawa do pozostania;
3. zwraca uwagę, że kryzys mieszkaniowy w UE jest szczególnie dotkliwy na wyspach i w regionach najbardziej oddalonych, gdzie sytuację pogarszają ograniczenia strukturalne i geograficzne, presja spekulacyjna ze strony turystyki oraz brak mieszkalnictwa publicznego; podkreśla potrzebę środków polityki spójności dostosowanych do tych konkretnych realiów, zgodnie z art. 174 i 349 TFUE; zaznacza, że wyspy borykają się z trwałymi niekorzystnymi warunkami, które utrudniają konwergencję terytorialną, społeczną i gospodarczą, co wymaga zwiększonego finansowania spójności i ukierunkowanej polityki mieszkaniowej; podkreśla, że inwestycjom w mieszkalnictwo musi towarzyszyć poprawa infrastruktury w dziedzinie zdrowia, edukacji, usług publicznych i łączności, aby zagwarantować atrakcyjność wysp i regionów najbardziej oddalonych oraz zapewnić ludziom prawo do pozostania na tych obszarach;
4. jest przekonany, że dzięki dostosowaniu polityki mieszkaniowej do polityki spójności można osiągnąć znaczący postęp w walce z nierównościami regionalnymi i społecznymi, wyzwaniami demograficznymi i kryzysem mieszkaniowym oraz zapewnić zrównoważony rozwój regionalny w całej UE oraz w jej miastach i regionach; podkreśla, że polityka spójności nie jest jedynym rozwiązaniem kryzysu mieszkaniowego i że należy przeanalizować inne instrumenty i źródła finansowania unijnego oraz inwestycji prywatnych, w tym EBI, które mogą pomóc w rozwiązaniu kryzysu; podkreśla, że należy zachęcać sektor prywatny do zaangażowania i inwestycji w nieruchomości w celu zwiększenia dostępności mieszkań;
5. wzywa Komisję i państwa członkowskie do stymulowania partnerstw publiczno-prywatnych w projektach budownictwa mieszkaniowego, w tym w odniesieniu do rozwoju infrastruktury na rentownych gruntach oraz ponownego wykorzystania niedostatecznie użytkowanych budynków publicznych, przy pełnym zastosowaniu funduszy polityki spójności i innych instrumentów finansowych wspieranych przez EBI; popiera utworzenie specjalnego instrumentu inwestycyjnego EBI do finansowania przystępnego cenowo i zrównoważonego budownictwa mieszkaniowego i renowacji oraz poprawy efektywności energetycznej; zaleca zatem opracowanie zachęt i innowacyjnych narzędzi finansowych w celu pobudzenia inwestycji sektora prywatnego - obok finansowania publicznego - w projekty dotyczące przystępnych cenowo mieszkań; podkreśla, że należy dopilnować, by unijne mechanizmy finansowania zapewniały odpowiednie wsparcie finansowe właścicielom nieruchomości, właścicielom małych nieruchomości i deweloperom w celu modernizacji istniejących zasobów mieszkaniowych i zwiększenia dostępności przystępnych cenowo mieszkań, przy jednoczesnym utrzymaniu równowagi między sektorem publicznym i prywatnym;
6. z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź Komisji dotyczącą utworzenia - w ramach przyszłego europejskiego planu na rzecz przystępnych cenowo mieszkań - unijnejplatformy inwestycyjnej na rzecz przystępnych cenowo i zrównoważonych mieszkań, przy współpracy EBI z europejskimi krajowymi bankami prorozwojowymi i międzynarodowymi instytucjami finansowymi, aby stwarzać nowe możliwości finansowania przystępnych cenowo i zrównoważonych mieszkań, wykorzystywać dodatkowe fundusze polityki spójności, budżety krajowe, regionalne i lokalne oraz inwestycje publiczne i prywatne, a także świadczyć dostosowane do potrzeb usługi doradcze i wsparcie na wszystkich etapach cyklu projektowego i poza nim; podkreśla, że platforma ta powinna być skoordynowana z europejską platformą na rzecz przeciwdziałania bezdomności, aby wesprzeć walkę z bezdomnością za pomocą zintegrowanych strategii na szczeblu UE; zaleca współpracę EBI z instytucjami zarządzającymi polityką spójności w celu opracowania instrumentów finansowych, które zapewnią długoterminowe inwestycje w mieszkania socjalne i mieszkania przystępne cenowo; podkreśla, że niekomercyjni deweloperzy i spółdzielnie, a także władze lokalne powinny mieć dostęp do nisko oprocentowanych pożyczek długoterminowych, aby wspierać rozwój mieszkań przystępnych cenowo i mieszkań socjalnych;
7. dostrzega, że sektor budowlany, który odgrywa kluczową rolę w radzeniu sobie z kryzysem mieszkaniowym polegającą na budowie i renowacji bardziej zrównoważonych mieszkań, jest jedną z głównych grup zawodowych dotkniętych niedoborem siły roboczej, i apeluje o podjęcie ukierunkowanych działań w celu poprawy warunków pracy i warunków mieszkaniowych pracowników budowlanych; wzywa również Komisję i państwa członkowskie, by w pełni wykorzystywały EFS+ w celu zaradzenia problemowi niedoboru wykwalifikowanych pracowników w sektorach budownictwa i renowacji, jako że większa i wysoko wykwalifikowana siła robocza ma kluczowe znaczenie dla zwiększenia podaży mieszkań, poprawy przystępności cenowej oraz pobudzania konkurencyjności i innowacji w europejskim przemyśle budowlanym, zwłaszcza przez rozwój przedsiębiorstw typu startup w oparciu o badania nad nowymi materiałami;
8. wzywa zatem Komisję i państwa członkowskie, aby wykorzystały EFS+ do wspierania szkoleń zawodowych, a także ukierunkowanych programów podnoszenia i zmiany kwalifikacji, aby wyposażyć pracowników w niezbędną wiedzę fachową w zakresie energooszczędnego budownictwa, zrównoważonej renowacji budynków i nowych technologii budowlanych; uważa, że w tym kontekście kluczowe znaczenie ma to, aby kwalifikacje i krajowe przepisy prawa pracy w sektorze budowlanym przyczyniały się do działań na rzecz rozwiązania problemu długotrwałych niedoborów siły roboczej w państwach członkowskich; uznaje ponadto pracę i wysiłki osób samozatrudnionych, które jako podstawowa siła robocza w tym sektorze wymagają szczególnej ochrony;
9. podkreśla, że brak przystępnych cenowo mieszkań w coraz większym stopniu staje się również barierą dla mobilności pracowników w UE, ponieważ pracownicy, zwłaszcza młodzi specjaliści, pracownicy o krytycznym znaczeniu i osoby o niskich dochodach, mają trudności ze znalezieniem odpowiedniego, godnego i przystępnego cenowo zakwaterowania blisko miejsc pracy, co pogłębia nierówności społeczne i gospodarcze między regionami i państwami członkowskimi; proponuje, aby środkami finansowymi wspierać również tymczasowe rozwiązania mieszkaniowe dla pracowników mobilnych, studentów i młodych rodzin, co przyczyni się do zwiększenia spójności społecznej i mobilności gospodarczej;
10. przypomina, że Komisja zobowiązała się do przedstawienia pierwszego europejskiego planu na rzecz przystępnych cenowo mieszkań w celu wsparcia państw członkowskich w eliminowaniu głównych przyczyn kryzysu mieszkaniowego, i podkreśla, że w jego opracowanie trzeba zaangażować władze lokalne i regionalne, a także społeczeństwo obywatelskie, aby odzwierciedlić realne doświadczenia. podkreśla, że plan powinien obejmować konkretne środki i dostosowane do potrzeb usługi służące zaradzeniu pierwotnym przyczynom bezdomności, takie jak model "najpierw mieszkanie", w sposób uzupełniający unijne instrumenty finansowania i zgodny ze zobowiązaniami podjętymi w ramach EPOCH;
11. wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby w obecnym kontekście niewydolności rynku mieszkaniowego i biorąc pod uwagę okoliczności zewnętrzne, wspierały inwestycje publiczne, a w szczególności inwestycje w mieszkalnictwo socjalne z wykorzystaniem polityki spójności i instrumentów finansowych, takich jak pożyczki, gwarancje i inwestycje kapitałowe, w mieszkalnictwo socjalne i przystępne cenowo, w tym w przystępne cenowo mieszkania studenckie; podkreśla, że trzeba poprawić powiązanie między polityką spójności a zarządzaniem gospodarczym UE, a jednocześnie unikać podejścia represyjnego; zaznacza, że europejski semestr powinien być zgodny z celami polityki spójności określonymi w art. 174 i 175 TFUE, ponieważ mają one zasadnicze znaczenie dla przyszłego i długoterminowego dobrobytu społecznego;
12. wzywa Komisję do zaproponowania gotowych programów pomocy państwa, aby ułatwić szybkie zatwierdzanie środków wsparcia na szczeblu krajowym lub unijnym, w zależności od przypadku; podkreśla potrzebę udoskonalenia instrumentów pomocy technicznej w ramach polityki spójności w celu lepszego zrozumienia zasad pomocy państwa mających zastosowanie do podmiotów oferujących mieszkania socjalne, publiczne, non-profit i spółdzielcze oraz wsparcia realizacji projektów dotyczących mieszkań po przystępnych cenach, opracowanych we współpracy między EBI a Komisją; podkreśla znaczenie zapewnienia dostępu do informacji, wymiany wiedzy na temat instrumentów finansowych UE na rzecz mieszkalnictwa oraz dostosowanego wsparcia doradczego w zakresie opracowywania i realizacji projektów, w tym za pośrednictwem paneuropejskiej platformy inwestycyjnej na rzecz przystępnych cenowo i zrównoważonych mieszkań;
13. sugeruje poprawę narzędzia statystycznego na szczeblu UE do celów dostępu do danych dotyczących przydziału środków z funduszy polityki spójności na mieszkalnictwo; podkreśla potrzebę szybkiego przyjęcia proponowanego rozporządzenia w sprawie statystyk europejskich dotyczących ludności i mieszkań, aby umożliwić kształtowanie polityki opartej na dowodach i lepszą alokację zasobów spójności, oraz zwraca się do Eurostatu o monitorowanie tendencji w zakresie inwestycji w obszarze spójności, dysproporcji terytorialnych oraz skutków turystyki i najmu krótkoterminowego; apeluje ponadto o zacieśnienie współpracy z Europejskim Trybunałem Obrachunkowym w zakresie wykorzystania funduszy polityki spójności na przystępne cenowo mieszkania i zaleca włączenie tych danych do przyszłego programowania polityki spójności w celu wyeliminowania luk w przystępności cenowej i luk inwestycyjnych;
14. uważa, że dochody z tytułu czynszów mogą być elementem strukturalnym uzupełniającym dochody obywateli w kontekście niepewności ekonomicznej; podkreśla, że należy przewidzieć wymogi przejrzystości dla zakrojonych na szeroką skalę inwestycji na rynku nieruchomości oraz ustanowić monitorowanie produktów finansowych powiązanych z rynkami mieszkaniowymi;
Zaktualizowana polityka spójności na lata 2021-2027 - zaradzenie kryzysowi mieszkaniowemu
15. wzywa instytucje zarządzające funduszami polityki spójności na szczeblu krajowym i regionalnym, aby rozważyły wykorzystanie śródokresowego przeglądu programów polityki spójności w okresie programowania 2021-2027 jako okazję do co najmniej podwojenia środków przeznaczonych na przystępne cenowo mieszkania, co zapewni bardziej zrównoważone podejście do nowych działań w zakresie mieszkalnictwa i efektywności energetycznej oraz zwiększy bezpośredni dostęp do finansowania UE dla władz regionalnych i lokalnych, a także dla władz miejskich i miejskich; zaleca, aby w celu zapewnienia dodatkowych rozwiązań państwa członkowskie opracowały krajowe strategie mieszkaniowe i wykorzystały obecne możliwości przenoszenia środków między funduszami polityki spójności w celu zwiększenia takich inwestycji i uproszczenia procedur administracyjnych z myślą o przyspieszeniu inwestycji mieszkaniowych; przypomina jednak, że przesunięcie zasobów w ramach samej polityki spójności nie rozwiąże kryzysu mieszkaniowego oraz że należy w uszanować podstawową rolę polityki spójności, jaką jest wzmacnianie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wykorzystały dostępne fundusze Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy, EBI i polityki spójności do zwiększenia poziomu inwestycji w mieszkalnictwo i powiązane usługi;
16. przypomina, że kompetencje w zakresie mieszkalnictwa należą do państw członkowskich i że dziedziną tą w dużej mierze zarządzają władze regionalne i lokalne; podkreśla, że kryzys mieszkaniowy powinien być rozwiązywany z poszanowaniem zasady pomocniczości, począwszy od szczebla lokalnego, a w szczególności z poszanowaniem władz regionalnych i lokalnych w tej dziedzinie; apeluje zatem o elastyczne wsparcie UE dostosowane do specyfiki krajowej, regionalnej i lokalnej; przypomina o znaczeniu pełnego poszanowania zasady partnerstwa, europejskiego kodeksu postępowania w zakresie partnerstwa oraz zasad wielopoziomowego sprawowania rządów we wszystkich programach, wdrażaniu i monitorowaniu, a także we wszelkich przeprogramowaniach polityki spójności, przy zapewnieniu aktywnego zaangażowania władz regionalnych i lokalnych oraz innych zainteresowanych stron; wzywa Komisję do unikania centralizacji programów finansowania na szczeblu krajowym oraz do tworzenia władzom lokalnym większych możliwości określenia i odpowiedniego wykorzystania funduszy polityki spójności, zwłaszcza w obszarze mieszkalnictwa; podkreśla potrzebę zwiększenia inwestycji w budowanie zdolności administracyjnych, zwłaszcza dla władz regionalnych i lokalnych, aby umożliwić skuteczne zdecentralizowane zarządzanie funduszami UE i ich przekazywanie;
17. przyznaje, że rosnące ceny nieruchomości mieszkaniowych wynikają z wielu czynników, w tym ograniczonej podaży, nadmiernych barier biurokratycznych, niedoborów siły roboczej i dynamiki rynku, oraz wzywa państwa członkowskie do zrównoważenia przystępności cenowej z pewnością prawa i zachętami inwestycyjnymi; opowiada się za usprawnionymi i skutecznymi instrumentami polityki spójności w celu zmniejszenia dysproporcji regionalnych w dostępie do przystępnych cenowo mieszkań oraz apeluje o uproszczenie, przejrzystość i dostępność funduszy polityki spójności; sugeruje wspieranie podmiotów lokalnych przez zmniejszenie obciążeń administracyjnych; wzywa Komisję do przeprowadzenia przeglądu obowiązujących przepisów mających wpływ na sektory budownictwa i renowacji, aby zidentyfikować przeszkody związane m.in. z przepisami dotyczącymi zamówień publicznych i pomocy państwa, które opóźniają realizację projektów finansowanych z funduszy polityki spójności;
18. zauważa, że większość państw członkowskich uznała przystępność cenową mieszkań za priorytet; wzywa Komisję do uznania obecnego braku przystępnych cenowo mieszkań za zjawisko długoterminowe i do zaproponowania przeglądu obecnych rozporządzeń w sprawie EFRR/Funduszu Spójności, EFS+ i Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w celu wsparcia inwestycji służących złagodzeniu społeczno-gospodarczych skutków kryzysu mieszkaniowego, zwłaszcza w miastach, przy jednoczesnym zwróceniu uwagi na wyzwania specyficzne dla rynku mieszkaniowego na obszarach wiejskich i na wyspach; podkreśla znaczenie zapewnienia, by fundusze publiczne UE uzupełniały inwestycje krajowe; apeluje o opracowanie ram regulacyjnych zachęcających do renowacji istniejących budynków w celu poprawy warunków mieszkaniowych bez ograniczania dostępności na rynku; podkreśla, że fundusze polityki spójności przeznaczone na mieszkalnictwo muszą być zgodne z celami politycznymi, aby unikać przeludnienia obszarów miejskich i wspierać wysiłki na rzecz walki z wyludnianiem się regionów, w których stanowi to problem; sugeruje, aby problem zarówno wyludniania, jak i niedoboru mieszkań rozwiązać za pomocą ulepszonych projektów w zakresie łączności; uważa, że tego rodzaju inwestycje powinny iść w parze ze świadczeniem innych podstawowych usług, takich jak opieka zdrowotna, edukacja, usługi energetyczne i wodne; podkreśla w szczególności potrzebę zajęcia się wpływem kosztów zakwaterowania na osoby bezrobotne, rodziny niepełne i młodych ludzi zagrożonych ubóstwem oraz zapobiegania ryzyku wykluczenia społecznego i zjawisku młodzieży NEET, aby zmniejszyć nierówności i promować spójność społeczną;
19. sugeruje ponadto, aby w przeglądzie rozporządzeń w sprawie EFS+ oraz EFRR i Funduszu Spójności Komisja uwzględniła nowe elastyczne, szczegółowe cele dotyczące mieszkalnictwa publicznego, non-profit, socjalnego, przystępnego cenowo, spółdzielczego i zrównoważonego, w szczególności w ramach celu polityki nr 2 polityki spójności na lata 2021-2027 dotyczącego bardziejekologiczneji bezemisyjnejEuropy, celu polityki nr 4 dotyczącego Europy o silniejszym wymiarze społecznym i celu polityki nr 5 dotyczącego Europy bliższej obywatelom, aby sfinansować działania w zakresie niedoborów mieszkaniowych, poprawić jakość i zrównoważony charakter mieszkalnictwa, obniżyć koszty energii, zwłaszcza w przypadku gospodarstw domowych o niskich dochodach, wśród których nieproporcjonalnie wysoki jest odsetek m.in. osób bezrobotnych, osób samotnie wychowujących dzieci, samotnych kobiet i najemców, oraz zapewnić wszystkim obywatelom dostęp do przystępnych cenowo, zrównoważonych i godnych mieszkań; podkreśla, że te cele szczegółowe trzeba realizować w ścisłej współpracy z władzami regionalnymi i lokalnymi tam, gdzie prowadzone są inwestycje, przy zapewnieniu zgodności ze strategiami zrównoważonego rozwoju terytorialnego, i sugeruje, aby takie inwestycje włączono do systematyki rozporządzenia (UE) 2019/2088 w sprawie ujawniania informacji związanych ze zrównoważonym rozwojem w sektorze usług finansowych 22 , zgodnie z jego art. 9. w tym kontekście wzywa państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne, aby promowały włączenie przystępnych cenowo mieszkań, zwłaszcza dla gospodarstw domowych o niskich dochodach, do nowych projektów budowlanych, w sposób odzwierciedlający potrzeby lokalnego rynku mieszkaniowego i uwarunkowania społeczne, przy jednoczesnym zapewnieniu państwom członkowskim elastyczności w określaniu odpowiednich celów krajowych lub regionalnych;
20. wzywa Komisję, aby zaproponowała rozszerzenie zakresu wsparcia z polityki spójności na rzecz budownictwa mieszkaniowego poza promowanie efektywności energetycznej lub energii odnawialnej w mieszkalnictwie i mieszkalnictwie socjalnym, w celu uwzględnienia efektywności wodnej i renowacji oraz włączenia innowacyjnych i zrównoważonych podejść, które zwiększają przystępność cenową, takich jak wspólnotowe fundusze powiernicze, spółdzielnie i modele wynajmu bez marży zysku, przy jednoczesnym zapewnieniu rozwiązań mieszkaniowych zgodnych z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym, które sprzyjają bardziej odpowiedzialnemu środowiskowo sektorowi mieszkaniowemu; ponadto apeluje, aby ze środków z EFS+ wspierać środki uzupełniające, takie jak ulgi mieszkaniowe dla najemców i inicjatywy na rzecz włączenia społecznego związane z przystępnymi cenowo mieszkaniami; sugeruje dodanie konkretnych środków służących zapobieganiu bezdomności i przeciwdziałanie jej, w tym promowanie modelu "najpierw mieszkanie", oraz zagwarantowanie, że gospodarstwa domowe o niskich dochodach, żyjące w nieprzystosowanych mieszkaniach i w warunkach ubóstwa energetycznego, skorzystają z renowacji;
21. wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, aby inwestycje w mieszkalnictwo w ramach polityki spójności obejmowały ukierunkowane środki na rzecz wspierania osób młodych, rodzin niepełnych i rodzin o niskich dochodach, osób starszych, kobiet, dzieci i grup zmarginalizowanych dotkniętych przemocą lub dyskryminacją w dostępie do przystępnych cenowo, bezpiecznych i odpowiednich mieszkań; podkreśla, że wsparcie mieszkaniowe musi stanowić część szerszych ram włączenia społecznego i ochrony socjalnej, zapewniających dostępność, bezpieczeństwo i godność wszystkim słabszym grupom; podkreśla, że wykorzystanie funduszy UE na projekty mieszkaniowe nie może przyczyniać się do segregacji lub wykluczenia społecznego;
22. apeluje o lepszy dostęp do finansowania z myślą o wspieraniu inwestycji w lokalną transformację energetyczną, w tym inicjatyw w zakresie efektywności energetycznej, zdecentralizowanej dystrybucji energii, energii ze źródeł odnawialnych i zrównoważonej gospodarki o obiegu zamkniętym; podkreśla potrzebę dalszego zwiększania i usprawniania inwestycji w ramach polityki spójności w mieszkania społeczne, publiczne i non-profit, energooszczędne, odpowiednie, godne i przystępne cenowo, a także w walkę z bezdomnością i wykluczeniem mieszkaniowym; wzywa Komisję i państwa członkowskie do pełnego włączenia inicjatywy "Fala renowacji" do polityki mieszkaniowej, tak aby renowacje koncentrowały się nie tylko na efektywności energetycznej i rozwiązaniu problemu mostków cieplnych, lecz także na przekształcaniu niedostatecznie wykorzystywanych i opuszczonych budynków w przystępne cenowo i dostępne mieszkania; zachęca Komisję do ułatwiania partnerstw publiczno- prywatnych przez inicjatywę "Fala renowacji" dotyczącą dużych projektów rewitalizacji obszarów miejskich i podkreśla znaczenie dopilnowania, by unijne instrumenty finansowania odpowiednio wspierały mieszkalnictwo publiczne i non-profit, właścicieli domów, właścicieli nieruchomości, drobnych właścicieli nieruchomości i deweloperów w modernizacji istniejących zasobów mieszkaniowych;
23. sugeruje, aby Komisja zaproponowała dodatkową stopę dofinansowania w wysokości do 100 % i wyjątkowe płatności zaliczkowe w odniesieniu do kilku ukierunkowanych priorytetów dotyczących przystępnych cenowo mieszkań i aby inwestycje w przystępność cenową mieszkań uwzględniono w wymogach koncentracji tematycznej i wydatkach na rzecz klimatu;
24. zwraca się do Komisji o określenie elastycznych wspólnych unijnych ram kwalifikowalności do mieszkań socjalnych i przystępnych cenowo z przejrzystymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami, które umożliwią władzom lokalnym i regionalnym zwiększenie skuteczności interwencji zapobiegawczych przez określenie możliwych grup docelowych, takich jak gospodarstwa domowe o niskich i średnich dochodach, które nie są w stanie uzyskać mieszkania na warunkach rynkowych ze względu na swoją sytuację finansową lub szczególne potrzeby, w tym osoby z niepełnosprawnościami, osoby młode lub starsze oraz osoby potrzebujące wsparcia z EFRR-Funduszu Spójności i EFS+, aby uzyskać dostęp do lokali mieszkalnych dostosowanych do ich potrzeb, spełniających odpowiednie normy jakości i zapewnianych w przystępnej cenie. apeluje o zwrócenie szczególnej uwagi na osoby młode, zwłaszcza na obszarach na których większość takich osób nadal mieszka w domu rodzinnym; proponuje, by wprowadzić system wczesnego ostrzegania, w tym z wykorzystaniem takich narzędzi jak sztuczna inteligencja, który umożliwi przewidywanie ryzyka wykluczenia mieszkaniowego, przy pełnym poszanowaniu zasad przejrzystości, ochrony danych i niedyskryminacji;
25. podkreśla, że dostęp do odpowiednich, godnych i przystępnych cenowo mieszkań jest podstawowym prawem socjalnym i warunkiem wstępnym uczestnictwa w życiu społecznym i gospodarczym oraz dobrobytu, dlatego apeluje o uwzględnienie kwestii przystępności cenowej mieszkań w całej odpowiedniej polityce zatrudnienia i polityce społecznej UE; zwraca uwagę na znaczenie promowania polityki ukierunkowanej na rodzinę; proponuje stworzenie europejskiej karty precyzującej rolę rządów krajowych w uznawaniu i stosowaniu mieszkalnictwa jako prawa socjalnego;
26. zauważa, że połączenie dotacji z EFRR-Funduszu Spójności, EFS+ i FST z instrumentami finansowymi EBI i ich uzupełnienie tymi instrumentami może przyczynić się do zwiększenia efektu dźwigni inwestycji i dostępu do finansowania dla deweloperów, budowniczych i beneficjentów; popiera utworzenie specjalnego instrumentu dotyczącego mieszkalnictwa w strukturze instrumentów finansowych EBI; podkreśla, że uproszczenie funduszy i przejrzystość w ich wykorzystywaniu mają zasadnicze znaczenie dla skutecznego i strategicznego wykorzystania inwestycji oraz dla efektu mnożnikowego nakładów finansowych;
27. zachęca Komisję i EBI do uwzględnienia rygorystycznych, przejrzystych, inkluzywnych i sprawiedliwych mechanizmów alokacji, a także społecznych i zrównoważonych warunków dla beneficjentów końcowych unijnych funduszy i instrumentów finansowych; podkreśla, że należy stosować zrównoważone podejście obejmujące zarówno mieszkalnictwo publiczne lub non-profit, jak i udział sektora prywatnego w ramach partnerstw publiczno- prywatnych, aby zoptymalizować zasoby mieszkaniowe i zapewnić ich efektywne wykorzystanie; jest zdania, że programy w zakresie przystępnych cenowo mieszkań mogą obejmować między innymi własność publiczną nieruchomości, gruntów i budynków należących do centralnych i lokalnych władz publicznych; uważa w związku z tym, że podmioty publiczne powinny mieć możliwość dostępu do sektora prywatnego pod nadzorem organów publicznych, przy jednoczesnym zapewnieniu silnego wsparcia podmiotom oferującym mieszkania socjalne i innym podmiotom non-profit zaangażowanym w zapewnianie przystępnych cenowo mieszkań; podkreśla znaczenie priorytetowego traktowania grup o najniższych dochodach, które są w nieproporcjonalnym stopniu dotknięte kosztami mieszkaniowymi;
Przystępność cenowa mieszkalnictwa w przyszłej polityce spójności po 2027 r.
28. zauważa, że inwestycje w przystępne cenowo, godne, dostępne i zrównoważone budownictwo mieszkaniowe, w tym środki takie jak mieszkania socjalne, publiczne i non-profit oraz przystępne cenowo programy wynajmu dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji, gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach oraz szczególnie dużych rodzin, powinny być jednym ze strategicznych priorytetów przyszłych funduszy spójności UE w kolejnych wieloletnich ramach finansowych po 2027 r., a inicjatywę "Fala renowacji" należy wpisać na stałe w regularne programy polityki spójności, aby zapewnić jej ciągłość bez nakładania nadmiernych obciążeń na właścicieli nieruchomości; podkreśla potrzebę wprowadzenia wiążących norm dostępności i uniwersalnego projektowania we wszystkich finansowanych przez UE projektach mieszkaniowych, zgodnie z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, przy priorytetowym traktowaniu inwestycji w dostosowanie mieszkań, inteligentne technologie wspomagające i renowacje, które umożliwiają samodzielne życie; podkreśla potrzebę zwrócenia szczególnej uwagi na młode i przyszłe pokolenia, zwłaszcza na obszarach, w których większość młodych ludzi nie jest niezależna ekonomicznie i nadal mieszka w domu rodzinnym, w szczególności studentów i specjalistów na wczesnym etapie kariery, przez wspieranie ich w podejmowaniu samodzielnego życia;
29. wzywa Komisję do opracowania kompleksowych wytycznych i zaleceń dla państw członkowskich dotyczących wykorzystania zintegrowanych opartych na wielu funduszach podejść do wspierania inwestycji na dużą skalę w przystępne cenowo mieszkania socjalne, powiązaną infrastrukturę i usługi środowiskowe, które promują włączenie społeczne i spójność terytorialną; podkreśla znaczenie odpowiedniego połączenia dotacji i instrumentów finansowych, uznając, że dotacje mają kluczowe znaczenie dla wspierania działań na rzecz włączenia społecznego najemców; uważa, że oprócz finansowania w ramach polityki spójności inne instrumenty, takie jak "Horyzont Europa", mogą wspierać projekty badawczo-rozwojowe w sektorze budowlanym i powiązane technologie w celu zaradzenia kryzysowi mieszkaniowemu; wzywa Komisję do ścisłej współpracy z władzami krajowymi i regionalnymi w celu uproszczenia zasad finansowania, usprawnienia procedur składania wniosków i zapewnienia szybszego dostępu do funduszy na projekty dotyczące przystępnych cenowo mieszkań;
30. zauważa, że inwestycje w przystępne cenowo i zrównoważone mieszkania dla ludności na obszarach o szczególnych cechach demograficznych powinny być kolejnym priorytetem strategicznym funduszy spójności UE w następnych wieloletnich ramach finansowych po 2027 r.;
31. wzywa Komisję do dopilnowania, aby żadne finansowanie przystępnych cenowo mieszkań nie zagrażało wkładom wydatków na rzecz klimatu w ramach polityki spójności;
32. podkreśla znaczenie ochrony historycznych centrów miast i zachowania europejskiego dziedzictwa historycznego i kulturowego przy projektowaniu inicjatyw mieszkaniowych i inicjatyw na rzecz efektywności energetycznej; zwraca uwagę na ogromny potencjał zrównoważonej renowacji pustych i starych budynków, kładąc nacisk na efektywne gospodarowanie zasobami, zapewnienie przystępnych cenowo mieszkań oraz wzmocnienie spójności społecznej, zwłaszcza we wsiach i małych społecznościach; apeluje, aby w ramach polityki spójności aktywnie wspierać energooszczędne renowacje i inwestycje w przystępne cenowo mieszkania, które promują zerowe emisje netto zgodnie z dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków; apeluje ponadto o zachęty, w tym wsparcie fiskalne i techniczne dla władz lokalnych i regionalnych, aby promować renowację i ponowne wykorzystanie nieużytkowanych lub opuszczonych budynków z myślą o zwiększeniu podaży mieszkań bez dodatkowego wykorzystania gruntów;
33. podkreśla pilną potrzebę zajęcia się wyzwaniami mieszkaniowymi, przed którymi stoją młodzi ludzie, napotykający coraz większe przeszkody w dostępie do przystępnych cenowo mieszkań, zwłaszcza na obszarach miejskich o dużym zapotrzebowaniu i w regionach o wysokim bezrobociu młodzieży; zaznacza, że trzeba ściślej zintegrować Społeczny Fundusz Klimatyczny z instrumentami polityki spójności, w szczególności pod względem wspierania inwestycji w mieszkania socjalne i przystępne cenowo oraz ukierunkowanej pomocy, aby młodych ludzi bardziej było stać na czynsze; podkreśla znaczenie włączenia młodych ludzi i młodych rodzin do krajowych strategii mieszkaniowych i apeluje o dostosowane do potrzeb środki, w tym zachęty podatkowe, pożyczki o obniżonym oprocentowaniu, gwarancje najmu i szeroko zakrojone gwarancje w celu kupujących mieszkanie po raz pierwszy; zachęca państwa członkowskie do rozważenia zachęt podatkowych dla właścicieli nieruchomości, którzy wynajmują je osobom młodym lub rodzinom na podstawie umów długoterminowych, co pomoże rozszerzyć rynek wynajmu i ustabilizować ceny; opowiada się za wykorzystaniem instrumentów polityki spójności w celu zwiększenia inwestycji w zakwaterowanie studenckie i przystępne cenowo mieszkania oraz za zapewnieniem dostępu do stabilnych możliwości mieszkaniowych wspieranych przez transport publiczny, podstawowe usługi i edukację, zwłaszcza dla młodych ludzi z gospodarstw domowych o niskich dochodach; sugeruje w związku z tym, że przyszły EFS+ po 2027 r. powinien ułatwiać młodym ludziom dostęp do mieszkań za pomocą poświadczeń lub innych programów finansowych, aby zwiększyć przystępność cenową pożyczek;
34. ponadto wzywa Komisję, aby w przyszłej polityce spójności uwzględniła propagowanie odporności terytorialnej i wsparcia dla społeczności i rodzin, zwłaszcza na obszarach wiejskich i wyspiarskich, przez zapewnianie dostępu do mieszkań odpornych na skutki klęsk żywiołowych i nieoczekiwanych zdarzeń, zwłaszcza w regionach w dużym stopniu narażonych na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych związanych ze zmianą klimatu; postuluje, aby z funduszy UE wspierano odbudowę mieszkań w przypadku klęsk żywiołowych oraz promowano zasadę lepszej odbudowy budynków; uważa, że ryzyko związane z klimatem w nieproporcjonalnym stopniu wpływa na słabsze grupy społeczne, co dodatkowo ogranicza ich zdolność do podniesienia się po klęskach żywiołowych;
35. uważa, że w przystępnym cenowo wsparciu mieszkaniowym należy priorytetowo traktować przebudowę i renowację nowych budynków oraz promować neutralne dla klimatu i zasobooszczędne metody budowlane, zakwaterowanie zbiorowe oraz ekologiczną mobilność, aby poprawiać jakość życia; podkreśla potrzebę dostosowania wszystkich inwestycji mieszkaniowych finansowanych przez UE do celów Europejskiego Zielonego Ładu przez zapewnienie wysokich standardów efektywności energetycznej, zmniejszenie ubóstwa energetycznego i włączenie środków przystosowania się do zmiany klimatu; wzywa Komisję do pilnego przeprowadzenia przeglądu załącznika I do rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów oraz, w oparciu o jego analizę, do uznania inwestycji w mieszkania socjalne, przystępne cenowo i zrównoważone za przyczyniające się do realizacji celów klimatycznych, co umożliwi państwom członkowskim osiągnięcie celów w zakresie wydatków na rzecz klimatu na poziomie 30 %; apeluje o zrównoważony sektor budowlany przy wsparciu polityki spójności, wykorzystujący materiały pochodzenia biologicznego i stosujący wyceny oparte na rzeczywistych kosztach, w tym kosztach utrzymania i kosztach środowiskowych; w tym kontekście podkreśla znaczenie wzmocnienia zasady "zanieczyszczający płaci" i promowania dekarbonizacji, aby osiągnąć cele Europejskiego Zielonego Ładu i porozumienia paryskiego;
36. proponuje włączenie do przyszłej polityki spójności zwiększonego finansowania mieszkalnictwa na podstawie krajowych, regionalnych i lokalnych strategii na rzecz przystępnych cenowo i zrównoważonych mieszkań dla gospodarstw domowych znajdujących się w trudnej sytuacji, o niskich i średnich dochodach, rodzin wielodzietnych i niepełnych, w tym rozwiązań w zakresie życia społecznego i wspomaganego dla osób z niepełnosprawnościami i osób starszych; uznaje rolę władz lokalnych i regionalnych w opracowywaniu tych strategii; nalega, aby finansowanie to przyczyniało się do spójności społecznej w całej UE; przypomina o znaczeniu silnych powiązań między obszarami wiejskimi i miejskimi oraz o potrzebie szczególnego wsparcia kobiet na obszarach wiejskich;
37. wzywa Komisję, aby uwzględniła położenie kresu bezdomności, zwalczanie nieodpowiednich warunków mieszkaniowych i przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu wśród ludności o najniższych dochodach jako wyraźne cele polityki spójności na okres po 2027 r. oraz by przeznaczyła solidne środki finansowe na te priorytety; ponadto apeluje o uznanie dostępu do mieszkań i powiązanych usług za kluczowy obszar przyszłych celów politycznych, ze szczególnym naciskiem na wspieranie przyszłych pokoleń i na agendę miejską; podkreśla, że środki związane z mieszkalnictwem finansowane w ramach polityki spójności muszą odpowiadać potrzebom i specyfice władz lokalnych i regionalnych oraz przyczyniać się do realizacji celów spójności określonych w traktatach; proponuje, aby Komisja powiązała inwestycje w usługi transportowe i usługi użyteczności publicznej z zapewnieniem przystępnych cenowo mieszkań, aby dać beneficjentom odpowiedni dostęp do podstawowych usług, oraz wzywa państwa członkowskie do zadbania o spójność między krajowymi strategiami politycznymi dotyczącymi mieszkalnictwa, transportu i usług użyteczności publicznej;
38. wzywa Komisję i EBI do uwzględnienia w przyszłej polityce spójności szczególnego wymogu określonego czasu trwania, z perspektywy zrównoważonego rozwoju, operacji obejmujących inwestycje w przystępną cenowo i zrównoważoną infrastrukturę mieszkaniową z funduszy polityki spójności, aby zapobiec spekulacji nieruchomościami; jest zdania, że Komisja powinna stworzyć ramy prawne pozwalające na to, aby grunty i domy, które otrzymują finansowanie ze środków UE, pozostały w rękach administracji publicznej, podmiotów oferujących mieszkania socjalne i innych podmiotów nienastawionych na zysk lub, w stosownych przypadkach, pod ich zarządem, tak aby beneficjenci końcowi środków i użytkownicy końcowi tych mieszkań pozostali ich posiadaczami;
39. zaleca uwzględnienie długoterminowych warunków dla beneficjentów funduszy polityki spójności dotyczących przystępnych cenowo mieszkań, aby wspierać "prawo do pozostania" w obszarach miast objętych nadzorem nad wysokością czynszu - zwłaszcza na obszarach doświadczających presji mieszkaniowej spowodowanej turystyką, gentryfikacją lub spekulacją inwestycyjną, w tym w centrach miast, na wyspach, w regionach najbardziej oddalonych i w strefach przybrzeżnych; nie należy przy tym bezzasadnie dyskryminować legalnych działań na rynku nieruchomości; zaleca również wykluczenie krótkoterminowych inwestorów spekulacyjnych przez ustanowienie zabezpieczeń przed krótkoterminowymi transakcjami spekulacyjnymi, w tym ograniczeń dotyczących szybkiej odsprzedaży; podkreśla, jak ważne jest zapewnienie "prawa do pozostania" obywatelom na obszarach, na których nie ma odpowiednich i przystępnych cenowo mieszkań; wzywa Komisję do wydania szczegółowych wytycznych dotyczących sposobu wdrażania i egzekwowania tej zasady we wszystkich strategiach politycznych UE; apeluje o bardziej zdecydowane włączenie tej zasady, jako zasady przekrojowej, do wszystkich strategii politycznych UE, tak by sprzyjały one osiągnięciu celów spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej zapisanych w art. 3 i 174 TFUE;
40. wzywa Komisję do włączenia nowego europejskiego Bauhausu jako autonomicznego programu do wieloletnich ram finansowych na lata 2028-2034 i przeznaczenia na niego wystarczających zasobów finansowych, aby uwzględnić wartości nowego europejskiego Bauhausu w inicjatywach i odpowiednich przyszłych przepisach promowanych w europejskiej strategii na rzecz przystępnych cenowo mieszkań;
41. przypomina, że polityka spójności powinna zachęcać do współpracy między architektami, urbanistami, promotorami, inżynierami, pracownikami budowlanymi i innymi specjalistami, aby zapewnić kompleksowe podejście do rozwoju obszarów miejskich i wiejskich oraz przyczynić się do zaradzenia trwającym kryzysom mieszkaniowym;
°
° °
42. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Europejskiemu Komitetowi Regionów oraz parlamentom krajowym i regionalnym państw członkowskich.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1474 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 września 2025 r. w sprawie znaczenia inwestycji w ramach polityki spójności w rozwiązaniu obecnego kryzysu mieszkaniowego (2024/2120(INI)) |
| Data aktu: | 2025-09-10 |
| Data ogłoszenia: | 2026-04-09 |