Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Albanii za lata 2023 i 2024 (2025/2017(INI))
P10_TA(2025)0155Sprawozdania Komisji w sprawie Albanii za lata 2023 i 2024 Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Albanii za lata 2023 i 2024 (2025/2017(INI))(C/2026/1437)
- uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Albanii, z drugiej strony 1 ,
- uwzględniając wniosek Albanii o członkostwo w UE złożony 24 kwietnia 2009 r.,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1529 z dnia 15 września 2021 r. ustanawiające Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) 2 ,
- uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1449 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ustanowienia Instrumentu Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich 3 ,
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 5 lutego 2020 r. pt. "Usprawnienie procesu akcesyjnego - wiarygodna perspektywa członkostwa w UE dla państw regionu Bałkanów Zachodnich" (COM(2020)0057),
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 8 listopada 2023 r. pt. "Komunikat w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2023 r." (COM(2023)0690), któremu towarzyszy dokument roboczy służb Komisji "Sprawozdanie za rok 2023 dotyczące Albanii" (SWD(2023)0690),
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 8 listopada 2023 r. pt. "Nowy plan wzrostu gospodarczego dla Bałkanów Zachodnich" (COM(2023)0691),
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 marca 2024 r. w sprawie reform poprzedzających rozszerzenie oraz przeglądów polityki (COM(2024)0146),
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 24 lipca 2024 r. pt. "Sprawozdanie na temat praworządności z 2024 r." (COM(2024)0800) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji pt. "Sprawozdanie na temat praworządności z 2024 r. - Rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Albanii" (SWD(2024)0828),
- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 października 2024 r. pt. "Komunikat w sprawie polityki rozszerzenia UE w 2024 r." (COM(2024)0690), któremu towarzyszy dokument roboczy służb Komisji "Sprawozdanie za rok 2024 dotyczące Albanii" (SWD(2024)0690),
- uwzględniając program reform Albanii przedłożony w ramach unijnego Instrumentu Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich, zatwierdzony przez Komisję 23 października 2024 r.,
- uwzględniając sprawozdanie końcowe z misji obserwacji wyborów z ramienia Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka przy Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE/ODIHR) z dnia 29 września 2023 r. w sprawie wyborów lokalnych w Albanii 14 maja 2023 r.,
- uwzględniając sprawozdanie końcowe misji obserwacji wyborów OBWE/ODIHR z dnia 26 lipca 2021 r. w sprawie wyborów parlamentarnych w Albanii 25 kwietnia 2021 r.,
- uwzględniając wspólną opinię Komisji Weneckiej i OBWE/ODIHR z dnia 11 grudnia 2020 r. w sprawie zmian w konstytucji Albanii z dnia 30 lipca 2020 r. oraz w kodeksie wyborczym Albanii z dnia 5 października 2020 r.,
- uwzględniając deklarację z Sofii, przyjętą na szczycie UE-Bałkany Zachodnie 17 maja 2018 r., i załączony do niej program działań priorytetowych z Sofii,
- uwzględniając deklarację z Zagrzebia przyjętą 6 maja 2020 r. podczas szczytu UE-Bałkany Zachodnie,
- uwzględniając oświadczenia ze szczytów UE-Bałkany Zachodnie, które odbyły się w Brukseli w dniach 13 grudnia 2023 r. i 18 grudnia 2024 r.,
- uwzględniając proces berliński zapoczątkowany 28 sierpnia 2014 r.,
- uwzględniając światowy ranking wolności prasy organizacji Reporterzy bez Granic za rok 2024,
- uwzględniając coroczny wskaźnik postrzegania korupcji z 2024 r. opublikowany przez Transparency International,
- uwzględniając raport Światowego Forum Ekonomicznego z 2024 r. pt. "Global Gender Gap Report" [raport w sprawie nierówności płci na świecie],
- uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Albanii,
- uwzględniając art. 55 Regulaminu,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A10-0106/2025),
A. mając na uwadze, że rozszerzenie jest najskuteczniejszym instrumentem polityki zagranicznej UE i geostrategiczną inwestycją w długotrwały pokój, demokrację, stabilność i bezpieczeństwo na kontynencie;
B. mając na uwadze, że UE pozostaje głównym partnerem politycznym i gospodarczym krajów Bałkanów Zachodnich; mając na uwadze, że UE w dalszym ciągu jest zdecydowanie największym partnerem handlowym i inwestycyjnym Albanii oraz największym dostawcą pomocy finansowej;
C. mając na uwadze, że rozszerzenie jest procesem opartym na osiągnięciach, demokracji, praworządności i prawach podstawowych; mając na uwadze, że przystąpienie Albanii do UE zależy od trwałych, pogłębionych i nieodwracalnych reform w podstawowych obszarach, począwszy od praworządności i funkcjonowania instytucji demokratycznych;
D. mając na uwadze, że Albania jest krajem kandydującym do UE od 2014 r., w lipcu 2022 r. rozpoczęła negocjacje akcesyjne, a w listopadzie 2023 r. pomyślnie zakończyła przegląd zgodności prawa krajowego z prawem unijnym;
E. mając na uwadze, że 15 października 2024 r. Albania rozpoczęła negocjacje w sprawie klastra 1 dotyczącego kwestii podstawowych, 17 grudnia 2024 r. w sprawie klastra 6 dotyczącego stosunków zewnętrznych; 14 kwietnia 2025 r. w sprawie klastra 2 dotyczącego kwestii podstawowych, a 22 maja 2025 r. w sprawie klastra 3 dotyczącego konkurencyjności i wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu;
F. mając na uwadze, że Albania jest wiarygodnym partnerem w polityce zagranicznej i jest w pełni dostosowana do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE;
G. mając na uwadze, że Albania jest celem zagranicznych szkodliwych kampanii wpływu, których celem jest wywoływanie niezgody, napięć i przemocy oraz destabilizacja całego regionu, takich jak rosyjska dezinformacja i ingerencja w wybory, a także budzące wątpliwości inwestycje podmiotów spoza UE, takich jak Chiny; mając na uwadze, że rosyjskie i irańskie ataki cybernetyczne przeciwko Albanii w latach 2022 i 2023 zakłóciły krytyczne funkcje rządowe, co pokazuje, że w trakcie procesu integracji z Unią Europejską Albania stoi w obliczu zagrożeń hybrydowych;
H. mając na uwadze, że w albańskim systemie wyborczym nadal występują niedociągnięcia wyborcze i poważne słabości; mając na uwadze, że nie uwzględniono jeszcze w pełni zaleceń OBWE/ODIHR dotyczących dalszej poprawy przebiegu wyborów w Albanii;
I. mając na uwadze, że Albania uczestniczy w misjach i operacjach w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony UE, w tym w operacji EUFOR ALTHEA w Bośni i Hercegowinie;
J. mając na uwadze, że ochrona mniejszości narodowych i etnicznych ma kluczowe znaczenie dla krajów aspirujących do członkostwa w UE; mając na uwadze, że Albania przyjęła przepisy wykonawcze dotyczące zasady wolnego samookreślenia oraz używania języków mniejszościowych;
K. mając na uwadze, że rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie uwydatnia zasadnicze znaczenie rozszerzenia UE dla zapewnienia bezpieczeństwa i stabilności na naszym kontynencie;
1. z zadowoleniem przyjmuje niezmienne zaangażowanie Albanii na rzecz integracji z UE, odzwierciedlające konsensus między wszystkimi partiami politycznymi, zarówno rządowymi, jak i opozycyjnymi, i ogromne poparcie obywateli, oraz wyraża uznanie dla konsekwentnego pełnego dostosowania się Albanii do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE oraz promowania międzynarodowego porządku opartego na zasadach, w tym dla jej kategorycznej odpowiedzi na rosyjską wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie, polegającą na dostosowaniu się do unijnych środków ograniczających przeciwko Rosji i Białorusi; dostrzega aktywną rolę tego kraju w regionie i w inicjatywach regionalnych;
2. z zadowoleniem przyjmuje ambitny cel Albanii, jakim jest zakończenie negocjacji akcesyjnych do końca 2027 r., oraz szybkie postępy poczynione w ostatnich latach, w szczególności otwarcie dwóch klastrów rozdziałów negocjacyjnych w 2024 r. i jak dotąd dwóch kolejnych w 2025 r.; przypomina, że kraje kandydujące przechodzą dogłębną transformację w celu spełnienia kryteriów członkostwa podczas negocjacji akcesyjnych, co trwa tak długo, jak długo trwa wdrażanie niezbędnych reform; podkreśla potrzebę zwiększenia przejrzystości, rozliczalności i inkluzywności procesu akcesyjnego, w tym jego wymiaru parlamentarnego; przestrzega przed wszelkimi działaniami, które mogłyby podważyć mechanizmy kontroli i równowagi;
3. zauważa, że tempo procesu przystąpienia do UE zależy od postępów kraju kandydującego w dostosowywaniu się do dorobku prawnego UE i w jego wdrażaniu, a także od należytego funkcjonowania wszystkich instytucji krajowych, i opiera się na praworządności, dobrych rządach i prawach podstawowych; wzywa Albanię, aby przyspieszyła reformy, których celem jest wzmocnienie praworządności oraz wzrost gospodarczy, walka z korupcją i przestępczością zorganizowaną, zapobieganie handlowi ludźmi, zapewnienie ochrony praw podstawowych oraz poczynienie postępu w obszarach wolności wypowiedzi, swobodnego dostępu do informacji oraz pluralizmu i niezależności mediów;
4. z zadowoleniem przyjmuje nowy unijny Instrument Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich, który zapewni Albanii 922 mln EUR w formie dotacji i pożyczek, gdy kraj ten spełni warunki określone w ambitnym programie reform;
5. odnotowuje przyjęcie przez Albanię krajowego planu integracji europejskiej na lata 2024-2026; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Albania powołała organy odpowiedzialne za proces integracji; apeluje o podjęcie większych wysiłków na rzecz zwiększenia przejrzystości i zaangażowania w komunikację publiczną na temat integracji z UE;
6. z zadowoleniem przyjmuje decyzję o otwarciu biura antenowego Parlamentu Europejskiego dla Bałkanów Zachodnich w Tiranie; zauważa, że biuro będzie służyć jako kluczowy punkt kontaktowy między Parlamentem Europejskim a parlamentami krajowymi, społeczeństwem obywatelskim i lokalnymi partnerami z całego regionu Bałkanów Zachodnich;
7. z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie 18 Albańczyków w stworzoną przez Europejski Komitet Ekonomiczno- Społeczny inicjatywę wyznaczenia członków z krajów kandydujących, której celem jest zacieśnienie więzi z krajami kandydującymi i ułatwienie ich stopniowej integracji z UE;
Instytucje demokratyczne, media i społeczeństwo obywatelskie
8. podkreśla, że konstruktywna debata polityczna i uporządkowane postępowanie parlamentarne są najważniejszymi aspektami demokratycznych rządów; potwierdza wspólną odpowiedzialność albańskich sił politycznych za wzmocnienie konstruktywnego i inkluzywnego dialogu politycznego oraz przezwyciężenie utrzymującej się silnej polaryzacji politycznej w tym kraju; ubolewa z powodu ciągłych konfrontacji i podburzającej retoryki polityków wszystkich partii oraz starć między rządzącą większością a opozycją; podkreśla konieczność wspierania kultury politycznej opartej na wzajemnym szacunku i przestrzeganiu norm demokratycznych, przy zapewnieniu, że rywalizacja polityczna nie osłabi stabilności instytucjonalnej, oraz wykazania pełnego poszanowania dla roli parlamentaryzmu przez położenie kresu atakom politycznym; apeluje o podjęcie prawdziwego dialogu w celu promowania stabilności politycznej i postępu, a także podkreśla potrzebę ponadpartyjnego konsensusu w sprawie programu integracji z UE i znaczącego zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla potrzebę skuteczniejszego nadzoru parlamentarnego i poprawy funkcjonowania instytucji;
9. dostrzega rosnące zagrożenie zagranicznymi wrogimi wpływami i hybrydowymi metodami ingerencji w demokratyczne instytucje Albanii; podkreśla, że narracje prokremlowskie mają na celu podważenie zaufania publicznego do instytucji demokratycznych i promowanie antyzachodnich nastrojów; wzywa Albanię, aby wzmocniła odporność instytucjonalną na tajne finansowanie polityczne, manipulacje medialne i cyberzagrożenia, które mają bezpośredni wpływ na proces przystąpienia Albanii do UE; wzywa instytucje UE, aby uważnie monitorowały narażenie Albanii na wrogie wpływy zagraniczne;
10. z zadowoleniem przyjmuje zablokowanie przez Albanię rosyjskich stron internetowych szerzących dezinformację; podkreśla jednak potrzebę utworzenia skoordynowanego unijno-albańskiego mechanizmu reagowania na dezinformację, wzorowanego na platformie EUvsDisinfo, aby móc szybko obalić narracje Kremla i przeciwdziałać im; opowiada się za zwiększoną współpracą regionalną między krajami Bałkanów Zachodnich w celu wymiany najlepszych praktyk i opracowania wspólnych strategii zwalczania dezinformacji i ingerencji zagranicznej; ostrzega przed rosnącym wpływem mediów wspieranych przez chińskie państwo w Albanii;
11. podkreśla, że na albańskim parlamencie spoczywa obowiązek niezwłocznego respektowania orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego; podkreśla fundamentalną i niezastąpioną rolę parlamentu w zapewnianiu kontroli i równowagi; apeluje do Albanii, aby zapewniła prawdziwą demokratyczną rozliczalność i silniejsze, bardziej przejrzyste rządy;
12. odnotowuje wprowadzone w lipcu 2024 r. zmiany w kodeksie wyborczym Albanii, które umożliwiają albańskiej diasporze głosowanie poza granicami kraju i wprowadzają częściowo otwarte listy kandydatów; odnotowuje wybory parlamentarne z 11 maja 2025 r. i podkreśla, że na podstawie wstępnych wniosków OBWE/ODIHR wybory przeprowadzono w sposób uczciwy i profesjonalny, ale odbyły się one w silnie spolaryzowanym środowisku, a kandydaci nie mieli równych szans; wyraża zaniepokojenie, że partia rządząca odniosła korzyści z powszechnego wykorzystania zasobów administracyjnych; zauważa, że w nadchodzących miesiącach oczekuje się publikacji sprawozdania końcowego OBWE/ODIHR, które będzie zawierać ocenę końcową i zalecenia, które mają zostać wdrożone; wzywa wszystkie ugrupowania, aby wykazały wolę polityczną na rzecz kompleksowej i pluralistycznej reformy systemu wyborczego w celu pełnego i terminowego wdrożenia wszystkich zaleceń OBWE/ODIHR i Komisji Weneckiej, w tym zaleceń dotyczących wyborów i finansowania partii politycznych;
13. ubolewa, że w ostatnich latach sytuacja wolnych mediów i niezależnych dziennikarzy uległa pogorszeniu; z zaniepokojeniem zauważa, że na niezależność i pluralizm mediów w Albanii nadal ma wpływ wysoka koncentracja rynku, nakładanie się interesów biznesowych i politycznych, brak przejrzystości finansowania i własności, zastraszanie i niepewne warunki pracy dziennikarzy; zauważa, że w światowym rankingu wolności prasy z 2024 r. opublikowanym przez Reporterów bez Granic Albania zajmuje 99. miejsce, co odzwierciedla obecne problemy związane z koncentracją własności mediów, ingerencją polityczną i groźbami wobec dziennikarzy; podkreśla, że brak przejrzystości w finansowaniu mediów i strukturach własnościowych zwiększa ryzyko stronniczości redakcyjnej i infiltracji zagranicznej propagandy oraz osłabia zaufanie publiczne do dziennikarstwa; wzywa władze albańskie do zapewnienia przejrzystości własności mediów i egzekwowania polityki zerowej tolerancji dla zastraszania dziennikarzy; apeluje do rządu Albanii o wspieranie niezależnych platform weryfikujących informacje jako sposobu zapewnienia publicznego dostępu do rzetelnych informacji i ochrony integralności przestrzeni informacyjnej;
14. przypomina, że wszelkie zmiany ustaw medialnych powinny być zgodne z zaleceniami Komisji Weneckiej i powinny być wprowadzane w sposób przejrzysty i sprzyjający włączeniu społecznemu, w konsultacji z organizacjami medialnymi, w celu zwiększenia wolności i samoregulacji mediów; z zadowoleniem przyjmuje uruchomioną przez Radę Europy wraz z UE platformę na rzecz ochrony dziennikarstwa i bezpieczeństwa dziennikarzy oraz sieć znaczących organizacji zajmujących się wolnością prasy; ubolewa, że nie poczyniono żadnych postępów w dostosowywaniu ram prawnych do dorobku prawnego i norm UE, w tym europejskiego aktu o wolności mediów 4 ; przypomina o konieczności wzmocnienia dziennikarstwa śledczego, weryfikacji informacji i umiejętności korzystania z mediów i przeciwdziałania nawoływaniu do nienawiści, dezinformacji i nieprawdziwym informacjom; wyraża zaniepokojenie utrzymującą się podżegającą retoryką przeciw mediom, w tym ze strony polityków wysokiego szczebla, urzędników publicznych i innych osób publicznych, która napędza kulturę zastraszania; zdecydowanie potępia coraz częstsze ataki słowne na dziennikarzy poruszających temat praworządności i korupcji, a także mizoginiczne nękanie dziennikarek w internecie, kampanie oszczerstw, przemoc i zamieszki; apeluje również o postawienie sprawców przed wymiarem sprawiedliwości; ubolewa, że w kodeksie karnym nie przewidziano ochrony dziennikarzy przed groźbami i przemocą; wzywa władze do przyjęcia ram prawnych, które skutecznie chroniłyby dziennikarzy, obrońców praw człowieka, działaczy na rzecz ochrony środowiska i inne zainteresowane strony przed niepokojącym wzrostem liczby strategicznych powództw zmierzających do stłumienia debaty publicznej (SLAPP), do zniesienia penalizacji za zniesławienie i do poszanowania roli niezależnego dziennikarstwa jako kluczowej kontroli władzy oraz do współpracy z mediami w sposób zgodny z zasadami demokracji;
15. przypomina, że władze krajowe i lokalne są odpowiedzialne za poprawę przejrzystości, odpowiedzialności i włączenia społecznego przez prowadzenie znaczących i regularnych konsultacji publicznych z zainteresowanymi stronami; z zaniepokojeniem zauważa, że parlament albański wdraża ramy prawne dotyczące konsultacji publicznych głównie w sposób formalny; podkreśla potrzebę zwiększenia przejrzystości danych publicznych i kluczowych projektów legislacyjnych; domaga się zwiększenia zasobów finansowych, zdolności administracyjnych i autonomii fiskalnej władz lokalnych;
16. z zadowoleniem odnotowuje dynamiczne i konstruktywne społeczeństwo obywatelskie Albanii, które w procesie reform odgrywa istotną i pozytywną rolę; z zadowoleniem przyjmuje poprawę monitorowania wyborów i rosnący udział społeczeństwa obywatelskiego w nadzorowaniu procesu demokratycznego; podkreśla, że społeczeństwo obywatelskie ma podstawowe znaczenie dla wspierania demokracji i pluralizmu oraz promowania dobrych rządów i postępu społecznego; zachęca rząd Albanii, aby wzmocnił rolę społeczeństwa obywatelskiego, w tym organizacji działających na rzecz praw kobiet, w procesie przystąpienia do UE, od wczesnego etapu i w przejrzystym procesie legislacyjnym; ubolewa, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego działają w trudnym środowisku i otrzymują ograniczone finansowanie publiczne; nalega, aby stworzyć podstawy skutecznego systemu zwolnień z VAT zgodnie z zobowiązaniami podjętymi przez Albanię w ramach umowy o współpracy między UE a Albanią i IPA III; wzywa władze, aby przyspieszyły prace nad planem działania na lata 2024-2027 dotyczącym strategii politycznej rządu na rzecz bardziej sprzyjającego środowiska dla rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz aby ściśle monitorowały wdrażanie tego planu działania;
17. z zadowoleniem przyjmuje utworzenie nowego stanowiska sekretarza stanu ds. administracji publicznej i walki z korupcją oraz podkreśla, jak ważne jest, aby był on skuteczny i przeprowadził reformy administracji publicznej i antykorupcyjne; jest nadal zaniepokojony ograniczonymi postępami w reformie administracji publicznej; nalega, aby władze albańskie skutecznie wdrożyły przepisy dotyczące rekrutacji opartej na osiągnięciach i przeprowadziły przegląd skuteczności obecnych struktur monitorowania nowej administracji publicznej i reform antykorupcyjnych; podkreśla potrzebę krzewienia kultury odpowiedzialności, bezstronnego dostępu do informacji publicznych i kontroli instytucji publicznych, w tym w odniesieniu do wdrażania programu reform; zauważa, że podmioty publiczne muszą poprawić swoją zgodność z wymogami dotyczącymi przejrzystości i zdolność reagowania na wnioski o udzielenie informacji;
18. ubolewa nad ograniczonymi postępami w dostosowywaniu ram prawnych dotyczących zamówień publicznych do dorobku prawnego UE; wyraża zaniepokojenie nowo wprowadzonymi tymczasowymi wyłączeniami w prawie zamówień publicznych; wzywa władze albańskie do usprawnienia konkurencyjnych postępowań o udzielenie zamówienia zgodnie z dorobkiem prawnym UE;
19. z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione przez Albanię w zakresie poprawy przekazywania danych do Eurostatu;
Prawa podstawowe
20. zauważa, że ramy prawne Albanii dotyczące przemocy ze względu na płeć nie są jeszcze w pełni dostosowane do konwencji stambulskiej; wyraża poważne zaniepokojenie, że przemoc wobec kobiet pozostaje palącą kwestią, a liczba kobietobójstw utrzymuje się na wysokim poziomie; z zadowoleniem przyjmuje utworzenie przez Rzecznika Praw Obywatelskich mechanizmu monitorowania przypadków kobietobójstw; apeluje o usprawnienie usług wsparcia dla ofiar, w szczególności opieki zdrowotnej, finansowania schronisk, bezpłatnej pomocy prawnej oraz reintegracji i rehabilitacji ofiar; podkreśla potrzebę zwiększenia wsparcia finansowego i instytucjonalnego dla programów prewencyjnych, kampanii uświadamiających społeczeństwo oraz specjalistycznych szkoleń dla organów ścigania i organów sądowych w celu zapewnienia podejścia skoncentrowanego na ofiarach;
21. jest zaniepokojony utrzymującymi się niedociągnięciami, np. tym, że przepisy dotyczące osób z niepełnospraw- nościami i równouprawnienia płci wciąż nie zostały dostosowane lub zostały tylko częściowo dostosowane do dorobku prawnego UE; dostrzega potrzebę pełnego dostosowania przez Albanię ram prawnych dotyczących przemocy ze względu na płeć do konwencji stambulskiej; zauważa, że zgodnie ze sprawozdaniem Światowego Forum Ekonomicznego na temat nierówności płci na świecie z 2024 r. Albania spadła o sześć miejsc i zajmuje 23. miejsce na świecie, co wskazuje na pogłębiające się różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn; wyraża poważne zaniepokojenie, że przemoc wobec kobiet pozostaje palącą kwestią, a liczba kobietobójstw utrzymuje się na wysokim poziomie; wzywa do pełnego i skutecznego wdrożenia istniejącego prawodawstwa, w tym do bardziej rygorystycznego wykonywania środków ochrony i poprawy reakcji sądów na przypadki przemocy ze względu na płeć, jak podkreślono w sprawozdaniu Komisji Europejskiej dotyczącym Albanii za 2024 r.;
22. z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie nowego i lepiej finansowanego krajowego planu działania na rzecz osób LGBTI+; ubolewa jednak, że nie poczyniono postępów w inicjowaniu niezbędnych przepisów w tej dziedzinie, i wzywa władze do przyjęcia niezbędnych przepisów dotyczących uznawania tożsamości płciowej i cech płciowych, a także związków partnerskich/małżeństw osób tej samej płci; ubolewa, że osoby LGBTI+ nadal doświadczają gróźb i obraźliwych kampanii w mediach, a instytucje publiczne nie zapewniają im odpowiedniej ochrony; zauważa, że kobiety mieszkające na obszarach wiejskich i w regionach oddalonych, kobiety romskie i pochodzenia egipskiego oraz osoby LGBTI+ wciąż mają ograniczony dostęp do podstawowej opieki zdrowotnej; wzywa instytucje publiczne, aby wykazały się silnym zaangażowaniem w ochronę praw osób LGBTI+ i zdecydowanie przeciwdziałały dyskryminacyjnemu językowi i mowie nienawiści wobec społeczności LGBTI+;
23. wzywa Albanię, aby w pełni szanowała autonomię Autokefalicznego Prawosławnego Kościoła Albanii i powstrzymała się od wszelkich działań, które podważają jego wolność wyrażania przekonań religijnych lub prawa własności; apeluje o zaprzestanie ingerencji w nominacje kościelne oraz o nawiązanie dialogu z władzami religijnymi w celu ochrony pluralizmu religijnego;
24. z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie oczekiwanych aktów wykonawczych dotyczących praw osób należących do mniejszości, w szczególności w zakresie samookreślenia i używania języków mniejszości, w tym na poziomie samorządów lokalnych, oraz podkreśla, że przepisy te muszą zostać w pełni i skutecznie wdrożone, aby umożliwić korzystanie z praw mniejszości i prawa do edukacji w praktyce; wzywa władze do zapewnienia skutecznego wdrożenia tych przepisów, w szczególności poprzez przydzielenie odpowiednich zasobów agencjom centralnym i samorządom lokalnym; wzywa władze do dopilnowania, by przeprowadzono przegląd procedur wyboru członków Komisji ds. Mniejszości Narodowych, zgodnie z zaleceniami Komisji i Komitetu Doradczego ds. Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych; wzywa władze do zwiększenia zdolności Państwowej Komisji ds. Mniejszości Narodowych oraz do zadbania o to, by była ona w pełni funkcjonalna i dysponowała odpowiednimi zasobami; wyraża zaniepokojenie utrzymującymi się problemami dyskryminacji i wykluczenia społecznego, które dotykają grupy mniejszościowe w Albanii; wzywa rząd Albanii do pełnego przestrzegania i ochrony praw człowieka, w tym praw mniejszości, oraz do zapewnienia niezwłocznego i dokładnego badania zarzutów dotyczących naruszeń praw człowieka, w tym mowy nienawiści; wzywa władze Albanii do wzmocnienia mechanizmów instytucjonalnych w celu zapobiegania dyskryminacji i zapewnienia znaczącego udziału w życiu politycznym wszystkich społeczności, zgodnie z zaleceniami zawartymi w sprawozdaniu Komisji Europejskiej z 2024 r. dotyczącym Albanii; wzywa Albanię do ochrony i promowania dziedzictwa kulturowego, języków i tradycji mniejszości narodowych; wzywa Albanię do ochrony i promowania dziedzictwa kulturowego, języków i tradycji mniejszości narodowych; wzywa Albanię do zapewnienia mniejszościom narodowym edukacji w ich języku ojczystym, w tym odpowiedniej edukacji na poziomie podstawowym i średnim w języku greckim w regionach tradycyjnie zamieszkanych przez grecką mniejszość narodową, oraz do zapewnienia wszystkim obywatelom nieograniczonego dostępu do publicznej edukacji na poziomie podstawowym, średnim i wyższym w całym kraju, a tym samym do pełnego wdrożenia odnośnych przepisów;
25. wzywa Albanię do ochrony i zachowania dziedzictwa religijnego i kulturowego greckiej mniejszości prawosławnej, w tym przez renowację i prawne uznanie kościołów i cmentarzy; wzywa władze, by powstrzymały się od wywłaszczenia lub rozbiórki nieruchomości o znaczeniu historycznym lub kulturowym dla mniejszości greckiej;
26. przypomina, że Albania powinna chronić prawo własności, w szczególności przez zdecydowane postępy w zakresie pierwszej rejestracji i wypłat odszkodowań, poprawę przejrzystości państwowego rejestru gruntów oraz jakości danych katastralnych w rejestrze nieruchomości, a także zapewnienie poszanowania prawa do rzetelnego procesu sądowego i skutecznego środka odwoławczego w przypadkach wywłaszczenia i usuwania nieruchomości;
27. zachęca rząd Albanii do zajęcia się niesprawiedliwościami popełnionymi przez reżim komunistyczny w odniesieniu do wszystkich wyznań religijnych i do ich naprawienia;
28. wyraża zaniepokojenie powolnym zwracaniem własności religijnej skonfiskowanej przez komunistów; zauważa ponadto z zaniepokojeniem, że pomimo licznych wniosków ze strony wyznań religijnych rząd Albanii nie zwrócił wszystkich przedmiotów sakralnych, relikwii, ikon i archiwów skonfiskowanych przez reżim komunistyczny 5 ;
29. apeluje o zwiększenie inwestycji w modernizację systemu edukacji oraz zapewnienia jego jakości i włączenia społecznego; wzywa Albanię do wdrożenia środków wspierających możliwości zatrudnienia i edukacji dla osób z niepełnosprawnościami;
30. z zadowoleniem przyjmuje przeprowadzenie spisu ludności w Albanii w 2023 r.; wzywa władze do opublikowania szczegółowych danych i analizy tematycznej zgodnie z zaleceniem Komisji zawartym w jej sprawozdaniu z 2024 r. w sprawie Albanii;
31. z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie ustawy o ochronie danych osobowych, której celem jest pełne dostosowanie do dorobku prawnego UE; wyraża uznanie dla władz Albanii za przyjęcie aktów wykonawczych dotyczących zasad korzystania z utworów osieroconych oraz bazy danych utworów chronionych prawem autorskim, a także sprawiedliwego wynagrodzenia z tego tytułu; wyraża jednak poważne zaniepokojenie przetwarzaniem danych osobowych i niedociągnięciami systemów informatycznych; wzywa władze albańskie, aby wzmocniły zabezpieczenia przed naruszeniami ochrony danych, ulepszyły działania prewencyjne, podniosły świadomość społeczną i zwiększyły zdolności instytucjonalne, aby skutecznie wdrożyć nową ustawę o ochronie danych osobowych; wzywa Albanię do dalszej współpracy z Urzędem UE ds. Własności Intelektualnej;
32. uznaje zacieśnienie współpracy między Albanią a UE w dziedzinie zarządzania przepływami migracyjnymi i kontroli granicznej, w szczególności za sprawą nowej krajowej strategii w dziedzinie migracji na lata 2024-2026 oraz współpracy z Fronteksem; przyjmuje do wiadomości protokół ustaleń między Włochami a Albanią;
Praworządność
33. pochwala postępy Albanii we wdrażaniu reform wymiaru sprawiedliwości mających na celu wzmocnienie niezależności, przejrzystości i rozliczalności sądownictwa oraz w zakończonym w pierwszej instancji procesie weryfikacji; z zadowoleniem przyjmuje uruchomiony przez albański parlament nowy proces reform "Dobre rządy, praworządność i walka z korupcją dla Albanii 2030"; podkreśla, że każda inicjatywa mająca na celu wzmocnienie rządów, praworządności i działań antykorupcyjnych musi opierać się na integracji, przejrzystości i współpracy;
34. wyraża jednak zaniepokojenie utrzymującą się ingerencją polityczną i presją wywieraną na system sądowy; z zaniepokojeniem odnotowuje uchybienia w opartych na merytorycznych kryteriach nominacjach członków Najwyższej Rady Sądowniczej i Wysokiej Rady Prokuratury niebędących sędziami, a także zwraca uwagę na wątpliwości dotyczące ich uczciwości; wyraża ubolewanie z powodu utrzymujących się wyzwań dotyczących funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości odnotowanych w sprawozdaniu SPAK z 2024 r.;
35. apeluje o podjęcie pilnych działań w celu zapewnienia niezależności sądownictwa oraz integralności instytucji;
36. podkreśla, że w 2024 r. Albania zajęła 80. miejsce w rankingu ustanowionym według wskaźnika postrzegania korupcji Transparency International, co wskazuje na potrzebę poczynienia istotnych postępów w zwalczaniu korupcji na wysokim szczeblu oraz w zapewnieniu niezależności sądownictwa; podkreśla, że albańska Specjalna Struktura ds. Zwalczania Korupcji i Przestępczości Zorganizowanej (SPAK) odegrała kluczową rolę w prowadzeniu dochodzeń, ściganiu i skazywaniu w sprawach dotyczących korupcji na wysokim szczeblu, a także w sprawach dotyczących ochrony interesów finansowych UE; podkreśla, że należy zapewnić pełną niezależność instytucji antykorupcyjnych i zachęca do wzmocnienia ich zdolności operacyjnych i dochodzeniowych; z zadowoleniem przyjmuje dochodzenia i postępowania w sprawie korupcji na wysokim szczeblu; podkreśla, że zwiększenie liczby prawomocnych wyroków skazujących w sprawach dotyczących urzędników wysokiego szczebla nadal pozostaje istotnym priorytetem; wzywa wszystkie podmioty do powstrzymania się od wszelkich działań podważających pracę niezależnych instytucji takich jak SPAK; ubolewa, że sądownictwo działa w środowisku zastraszania, a przypadki wywierania na nie nadmiernej presji stanowią poważne zagrożenie dla niezawisłości sądów; wyraża zaniepokojenie, że brak wsparcia instytucjonalnego dla sędziów narażonych na groźby osłabia zaufanie społeczne oraz poważnie zagraża praworządności i procesowi integracji Albanii z UE;
37. odnotowuje wyzwania związane z jakością i skutecznością wymiaru sprawiedliwości, w tym dużą liczbę wakatów sędziowskich, niewystarczającą liczbę pracowników sądów, jakość wstępnego i ustawicznego szkolenia kadr wymiaru sprawiedliwości, spójność orzecznictwa oraz brak nowoczesnego zintegrowanego systemu zarządzania sprawami; zauważa, że przydziały budżetowe są niewystarczające, w szczególności dla komponentu sądowego; podkreśla, że zmniejszenie zaległości w rozpatrywaniu spraw w systemie sądowym powinno pozostać priorytetem; z zadowoleniem przyjmuje jednak fakt, że Trybunał Konstytucyjny Albanii poprawił swoją wydajność dzięki zmniejszeniu zaległości i nadal utrzymuje instytucjonalną kontrolę i równowagę;
38. z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie przepisów krajowych, których celem jest dostosowanie przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy do dorobku prawnego UE; zauważa potrzebę ustanowienia sprawnie funkcjonującego organu ds. odzyskiwania mienia oraz usprawnienia procedur weryfikacji, procesów prowadzenia dochodzeń, ścigania i uzyskiwania wyroków skazujących w sprawach dotyczących korupcji na wysokim szczeblu, w tym przez zajęcie i ostateczną konfiskatę mienia pochodzącego z przestępstwa;
39. wzywa Albanię, aby dalej dostosowywała swoje ramy prawne, a zwłaszcza kodeks karny, do dorobku prawnego UE w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej oraz handlu narkotykami i bronią palną, a także w zakresie zwalczania cyberprzestępczości, ekstremizmu i zagrożeń terrorystycznych; jest nadal zaniepokojony utrzymującym się zagrożeniem ze strony albańskich grup mafijnych i dywersyfikacją ich działalności w Europie; ubolewa nad faktem, że pomimo wysiłków na rzecz likwidacji ich sieci, w tym poprzez wykorzystywanie w dochodzeniach danych pochodzących z usługi szyfrowania komunikacji Sky-ECC, te grupy przestępcze nadal są w dużym stopniu zaangażowane w handel narkotykami i bronią, przemyt migrantów, handel ludźmi i pranie pieniędzy w kilku państwach członkowskich, w szczególności w Niderlandach, Belgii, Włoszech i Francji; odnotowuje powołanie dodatkowych prokuratorów do Prokuratury Specjalnej, a także utworzenie jednostki ds. dochodzeń finansowych; pochwala udział Albanii we wspólnych działaniach i współpracę w ramach europejskiej multidyscyplinarnej platformy przeciwko zagrożeniom przestępstwami (EMPACT) w zakresie handlu narkotykami, prania pieniędzy i cyberprzestępczości; ponadto docenia zintensyfikowaną współpracę z Europolem, Eurojustem, Fronteksem, Interpolem i siecią CARIN w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej i rozbijaniu międzynarodowych sieci przestępczych; zachęca Albanię, aby wzmocniła mechanizmy wymiany informacji wywiadowczych z agencjami UE w celu zwiększenia stabilności w regionie; apeluje o kontynuowanie działań na rzecz dostosowania polityki bezpieczeństwa Albanii do strategii UE w celu zapewnienia bardziej zintegrowanych i odpornych ram bezpieczeństwa w regionie; apeluje do Albanii, aby we współpracy z państwami członkowskimi i agencjami UE wzmocniła walkę z handlem ludźmi; podkreśla potrzebę zwalczania nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką, jako że Albania jest nadal krajem przeznaczenia i krajem tranzytowym; z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie nowej strategii na rzecz ochrony ofiar przestępstw; podkreśla, że ważne jest, aby personel odpowiedzialny za kontrolę migracji przechodził ciągłe szkolenia, tak aby przepisy UE mogły być skutecznie wdrażane, a sieci handlu ludźmi skuteczniej zwalczane;
40. zachęca Europejską Służbę Działań Zewnętrznych i Komisję, aby dalej przyczyniały się do wzmacniania odporności Albanii na zagrożenia hybrydowe w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, manipulacji informacją i ochrony infrastruktury krytycznej; wzywa Albanię, aby oceniła ryzyko związane z bezpośrednimi inwestycjami zagranicznymi oraz monitorowała takie inwestycje, zwłaszcza w sektorach strategicznych, takich jak energetyka, górnictwo i telekomunikacja, aby uniknąć zależności gospodarczych i pułapek zadłużenia, a także chronić interesy narodowe, zwiększyć bezpieczeństwo i zapewnić zgodność ze standardami UE;
41. wzywa UE i kraje Bałkanów Zachodnich, by ustanowiły ramy skutecznej współpracy między Prokuraturą Europejską (EPPO) a krajami przystępującymi w celu ułatwienia ścisłej współpracy oraz ścigania nadużyć związanych z wykorzystaniem funduszy unijnych; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Albania zawarła dwustronne porozumienie robocze z EPPO;
Reformy społeczno-gospodarcze
42. z zadowoleniem odnotowuje zaangażowanie Albanii we wdrażanie unijnego planu wzrostu gospodarczego dla Bałkanów Zachodnich, obejmującego integrację z jednolitym rynkiem UE, regionalną integrację gospodarczą, podstawowe reformy i zwiększone wsparcie finansowe;
43. ponownie podkreśla znaczenie poprawy infrastruktury publicznej w krajach Bałkanów Zachodnich oraz rozbudowy połączeń z państwami członkowskimi UE; przypomina, że Plan gospodarczo-inwestycyjny dla Bałkanów Zachodnich może poprawić łączność regionalną za pomocą infrastruktury kolejowej i drogowej; w tym kontekście wzywa władze wszystkich krajów do ukończenia korytarza VIII łączącego Albanię, Macedonię Północną i Bułgarię; przypomina, że należy udoskonalić sieć połączeń lotniczych między krajami Bałkanów Zachodnich a państwami członkowskimi UE;
44. z zadowoleniem przyjmuje program reform Albanii dotyczący otoczenia działalności gospodarczej, kapitału ludzkiego, cyfryzacji, energii i transformacji ekologicznej, praw podstawowych i praworządności; z zadowoleniem przyjmuje ponadto udział Albanii w unijnym programie "Cyfrowa Europa"; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Albanię uznano za regionalnego lidera administracji publicznej i cyfrowych zamówień publicznych w ramach programu wsparcia na rzecz poprawy zarządzania, prowadzonego przez UE i Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju;
45. zachęca władze Albanii do zmniejszenia zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym przez dalszą poprawę dostępu do edukacji i mieszkań, a także usług socjalnych i opieki zdrowotnej, szczególnie dla osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społecznej oraz grup mniejszościowych, w tym Romów i Egipcjan; apeluje o wdrożenie krajowej strategii ochrony socjalnej Albanii na lata 2024-2030 oraz krajowej strategii zatrudnienia i umiejętności na lata 2023-2030; wzywa Albanię, aby przyjęła dalsze środki na rzecz walki z bezrobociem wśród młodzieży; wzywa również władze albańskie, aby skutecznie wdrożyły krajowy program na rzecz praw dziecka przez zapewnienie pomocy dzieciom zagrożonym wykluczeniem i ubóstwem;
46. wyraża uznanie dla władz albańskich za przyjęcie aktów prawnych dotyczących reformy szkolnictwa wyższego oraz za wdrożenie krajowej strategii na rzecz edukacji na lata 2021-2026; wzywa Albanię do włączenia umiejętności korzystania z mediów jako podstawowego przedmiotu do szkolnych programów nauczania, przy jednoczesnym zapewnieniu nauczycielom specjalnych szkoleń i nowoczesnych zasobów w celu zapewnienia wysokiej jakości nauczania; zachęca do współpracy w ramach unijnych inicjatyw edukacyjnych i sieci regionalnych, takich jak centrum monitorowania umiejętności korzystania z mediów na Bałkanach Zachodnich, w celu wdrożenia najlepszych praktyk w zakresie krytycznego myślenia i edukacji cyfrowej;
47. z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione przez Albanię w zawieraniu dwustronnych umów o zabezpieczeniu społecznym z państwami członkowskimi UE oraz w przygotowaniach do umożliwienia połączenia jej systemu służb zatrudnienia z EURES (europejską siecią służb zatrudnienia);
48. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w listopadzie 2024 r. Albania przystąpiła do jednolitego obszaru płatności w euro, zmniejszając tym samym koszty ponoszone przez obywateli i przedsiębiorstwa oraz przyczyniając się do dalszej integracji Albanii z jednolitym rynkiem; pochwala władze Albanii za dostosowanie do dorobku prawnego UE w zakresie płatności (dyrektywa w sprawie rachunków płatniczych 6 ) oraz za działania, które doprowadziły do usunięcia Albanii z szarej listy Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF); dostrzega starania Albanii na rzecz poprawy konkurencyjności gospodarczej i wzywa jej rząd do kontynuowania reform strukturalnych w celu wspierania bardziej atrakcyjnego otoczenia działalności gospodarczej zgodnie ze standardami UE; ubolewa, że nieskuteczność organów administracji publicznej, nadmierne ramy regulacyjne, korupcja i znacznie rozwinięta gospodarka nieformalna osłabiają otoczenie działalności gospodarczej i utrudniają konkurencję;
49. pochwala poprawę wyników fiskalnych Albanii; apeluje do władz Albanii o dalsze zwiększenie zdolności analizy ryzyka fiskalnego poprzez wzmocnienie odpowiedniego departamentu Ministerstwa Finansów; apeluje o zwiększenie przejrzystości i odpowiedzialności przedsiębiorstw państwowych przez coroczne raporty finansowe; wzywa Albanię do wzmocnienia publicznej wewnętrznej kontroli finansowej i wdrożenia zaleceń najwyższego organu kontroli (ALSAI);
50. z zadowoleniem przyjmuje dalsze dostosowanie przepisów do dorobku prawnego UE w zakresie prywatnych funduszy emerytalnych i ram naprawy oraz restrukturyzacji banków; wzywa Albanię do dokończenia procesu dostosowywania przepisów do dorobku prawnego UE w zakresie ubezpieczeń, rynków kapitałowych, rynków papierów wartościowych, funduszy inwestycyjnych oraz infrastruktury rynku finansowego;
51. z zadowoleniem przyjmuje porozumienie w sprawie obniżenia kosztów roamingu, osiągnięte na szczycie w Tiranie; w związku z tym wzywa władze, podmioty prywatne i wszystkie zainteresowane strony, aby dążyły do osiągnięcia uzgodnionych celów znacznego obniżenia opłat roamingowych za transmisję danych i dalszego obniżenia cen roamingu między Bałkanami Zachodnimi a UE do poziomu zbliżonego do cen krajowych do 2027 r.; z zadowoleniem przyjmuje wdrożenie pierwszego etapu planu działania w zakresie roamingu między Bałkanami Zachodnimi a UE;
52. wyraża zaniepokojenie brakiem postępu w ustanawianiu przepisów prawa spółek w Albanii; wzywa władze albańskie do zakończenia dostosowywania przepisów prawa spółek do dorobku prawnego UE;
Środowisko, bioróżnorodność, energia i transport, zrównoważona turystyka
53. podkreśla, że Albania musi dołożyć wszelkich starań, aby dostosować się do dorobku prawnego UE w dziedzinie środowiska; apeluje o dostosowanie do unijnej dyrektywy w sprawie oceny oddziaływania na środowisko 7 i dyrektywy w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko 8 ; podkreśla potrzebę wzmocnienia walki z przestępstwami przeciwko środowisku;
54. podkreśla potrzebę przejrzystych i włączających konsultacji publicznych zgodnie z konwencją z Aarhus, zapewniających aktywny udział społeczności lokalnych, organizacji pozarządowych oraz instytucji naukowych w procesach decyzyjnych dotyczących środowiska, w szczególności w przypadku projektów mających poważne skutki środowiskowe i społeczno-gospodarcze; ostrzega, że brak odpowiedniego zaangażowania zainteresowanych stron podważa standardy zarządzania i zgodność Albanii ze zobowiązaniami wynikającymi z dorobku prawnego UE; wyraża zaniepokojenie gospodarczymi i środowiskowymi skutkami niekonkurencyjnych projektów rozwojowych finansowanych z zagranicy;
55. przypomina, że Albania musi dołożyć wszelkich starań, aby osiągnąć cele związane z ochroną klimatu, efektywnością energetyczną, dywersyfikacją i ekologizacją dostaw energii i transportu; zauważa, że jakość powietrza i wody oraz gospodarka odpadami nadal stanowią szczególne wyzwania dla kraju; apeluje do rządu centralnego oraz władz lokalnych o zintensyfikowanie działań na rzecz poprawy jakości powietrza i ograniczenia potencjalnie śmiertelnego zanieczyszczenia; apeluje do rządu Albanii o nadanie priorytetu wdrażaniu strategii przystosowywania się do zmiany klimatu, rozwojowi odnawialnych źródeł energii i modernizacji krajowego systemu gospodarki odpadami w celu spełnienia standardów UE i wspierania zrównoważonego wzrostu gospodarczego; zachęca władze albańskie do wzmocnienia środków i inwestycji w celu rozbudowy systemów transportu publicznego i kolejowego;
56. jest głęboko przekonany, że ochrona środowiska i zrównoważony rozwój turystyki muszą iść ze sobą w parze; z zadowoleniem przyjmuje utworzenie pierwszego parku narodowego dzikiej rzeki w Europie - Parku Narodowego Dzikiej Rzeki Wjosy - i apeluje o przeznaczenie wystarczających środków na jego ochronę; wzywa władze do pełnego poszanowania integralności ekologicznej tego parku narodowego oraz do ponownego rozważenia projektów infrastrukturalnych, w szczególności projektu poboru wody z rzeki Shushica, zgodnie z międzynarodowymi standardami i najlepszymi praktykami w zakresie ochrony bioróżnorodności, aby zagwarantować, że różnorodność biologiczna, siedliska i funkcje ekologiczne parku pozostaną nienaruszone; ponownie wyraża zaniepokojenie budową lotniska we Wlorze na obszarze chronionym Wjosa-Narta, co stanowi naruszenie krajowych i międzynarodowych norm ochrony różnorodności biologicznej; wzywa Komisję do zajęcia się tą kwestią w 27. rozdziale negocjacji akcesyjnych; wzywa władze albańskie do przyjęcia przepisów wykonawczych do ustawy o dziedzictwie kulturowym i muzeach;
57. wyraża poważne zaniepokojenie niedawnymi zmianami w albańskiej ustawie o obszarach chronionych, zezwalającymi na realizację dużych projektów infrastrukturalnych i turystycznych w strefach wrażliwych ekologicznie; apeluje o wycofanie tych zmian legislacyjnych w celu zapewnienia pełnej i ścisłej zgodności z krajowymi i międzynarodowymi ramami prawnymi i normami ochrony przyrody oraz rozwiązania problemu zanieczyszczenia odpadami morskimi krajów sąsiadujących;
58. wzywa władze albańskie do wyznaczenia kluczowych obszarów chronionych i skutecznego zarządzania nimi w celu ochrony krytycznie zagrożonych gatunków, w szczególności rysia bałkańskiego, w tym za pomocą kompleksowych programów monitorowania różnorodności biologicznej, a także do wdrożenia i ścisłego egzekwowania przepisów dotyczących zwalczania kłusownictwa; wzywa Albanię, aby zrezygnowała z planów budowy elektrowni wodnej Skawica na rzece Czarny Drin ze względu na jej poważne skutki ekologiczne, społeczne i kulturowe, w tym wysiedlenie lokalnych społeczności;
Współpraca regionalna i polityka zagraniczna
59. wyraża zadowolenie z przyjętego 19 listopada 2024 r. partnerstwa w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony między UE a Albanią, które ustanawia platformę pogłębionego dialogu i zacieśnionej współpracy w kwestiach bezpieczeństwa i obrony oraz stanowi znaczący krok naprzód; podkreśla, jak ważne jest dopilnowanie, by partnerstwo to przełożyło się na konkretne działania, w tym wspólne inicjatywy szkoleniowe, wspólne zdolności wywiadowcze i wzmocnione środki ochrony granic w celu sprostania regionalnym i globalnym zagrożeniom bezpieczeństwa; podkreśla potrzebę pogłębienia współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa na Bałkanach Zachodnich oraz zacieśnienia koordynacji między partnerami regionalnymi w walce z przestępczością zorganizowaną, zagrożeniami cyberbezpieczeństwa i wyzwaniami hybrydowymi; apeluje o większe wsparcie UE dla regionalnych inicjatyw w dziedzinie bezpieczeństwa, które zwiększają stabilność i odporność na Bałkanach Zachodnich; zauważa, że partnerstwo to stanowi znaczący krok naprzód w umacnianiu roli Albanii jako wiarygodnego partnera UE w dziedzinie bezpieczeństwa; podkreśla ponadto, że partnerstwo to ułatwi m.in. wspólne inicjatywy i wysiłki na rzecz budowania zdolności, a tym samym przyczyni się do bardziej odpornej i zintegrowanej architektury bezpieczeństwa na Bałkanach Zachodnich;
60. z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie w 2024 r. krajowej strategii bezpieczeństwa, której celem jest dalsza walka z zagrożeniami hybrydowymi, oraz nową ustawę o cyberbezpieczeństwie; z zadowoleniem przyjmuje wspólną deklarację podpisaną przez Albanię, Kosowo i Chorwację, której celem jest zacieśnienie współpracy i wzmocnienie potencjału obronnego, przy jednoczesnym pełnym poparciu dla euroatlantyckiej oraz regionalnej integracji w dziedzinie obrony;
61. wyraża zaniepokojenie rosnącym wpływem Rosji w sąsiedztwie UE; pochwala działania podjęte w październiku 2024 r. przez albański Urząd ds. Łączności Elektronicznej i Pocztowej (AKEP), które doprowadziły do zamknięcia 155 kont internetowych obsługiwanych przez Rosję i zaangażowanych w rozpowszechnianie dezinformacji, a także ośmiu kont związanych z grupami cyberszpiegostwa 9 ; podkreśla, że środki te odzwierciedlają bieżące wysiłki Albanii na rzecz łagodzenia cyberzagrożeń; wzywa UE do zwiększenia wsparcia dla Albanii w przeciwdziałaniu wrogim wpływom Rosji i w ochronie stabilności w regionie;
62. pochwala pełne dostosowanie się Albanii do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE, w tym poparcie dla sankcji UE wobec państw trzecich, oraz jej pozytywny wkład w misje w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, w szczególności EUFOR Althea, co podkreśla zaangażowanie tego kraju w przyczynianie się do regionalnego i międzynarodowego bezpieczeństwa i stabilności; z zadowoleniem przyjmuje udział Albanii w operacjach prowadzonych przez UE i NATO oraz jej współpracę z Europolem i Interpolem; apeluje o dalszy udział w prowadzonych przez UE operacjach zarządzania kryzysowego oraz misjach w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, takich jak operacja bezpieczeństwa morskiego EUNAVFOR Aspides; uznaje strategiczne znaczenie regionu Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego dla bezpieczeństwa oraz stabilności gospodarczej w Europie; wzywa Albanię do zwiększenia potencjału w zakresie bezpieczeństwa morskiego w koordynacji z UE i NATO;
63. z zadowoleniem odnotowuje nieustanne wysiłki rządu albańskiego na rzecz promowania stosunków dobrosąsiedzkich; przypomina w związku z tym o znaczeniu zobowiązania Albanii do rozstrzygania wszelkich sporów granicznych zgodnie z zasadą pokojowego rozstrzygania sporów oraz z Kartą Narodów Zjednoczonych i Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza, w tym, w razie potrzeby, zgodnie z wyrokami Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości; z zadowoleniem przyjmuje aktywny wkład Albanii w proces berliński; zachęca ponadto do trwałego i konstruktywnego zaangażowania w inicjatywy współpracy regionalnej, zgodnie z wartościami UE i celami polityki rozszerzenia, ponieważ przyczynia się to do utrzymania pokoju, bezpieczeństwa i stabilności na Bałkanach Zachodnich; przestrzega przed wszelkimi działaniami, takimi jak inicjatywa "Otwarte Bałkany", które mogłyby osłabić funkcjonowanie wspólnego rynku regionalnego lub spowodować odejście od procesu berlińskiego, ponieważ stwarzają one przeszkody dla integracji europejskiej i spójności UE, a tym samym potencjalnie zagrażają postępom Albanii na drodze do głębszej integracji regionalnej i europejskiej;
64. z zadowoleniem przyjmuje ratyfikację przez Albanię dwustronnych porozumień o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego z Chorwacją, Czarnogórą i Bułgarią;
65. podkreśla konstruktywną rolę Albanii w promowaniu stabilności i współpracy na Bałkanach Zachodnich, w szczególności za pośrednictwem dwustronnego dialogu z krajami sąsiadującymi i zaangażowania w działalność organizacji regionalnych;
°
° °
66. zobowiązuje swoją przewodniczącą do przekazania niniejszej rezolucji przewodniczącemu Rady Europejskiej, Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawicielce Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz prezydentowi, rządowi i parlamentowi Republiki Albanii.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1437 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie sprawozdań Komisji dotyczących Albanii za lata 2023 i 2024 (2025/2017(INI)) |
| Data aktu: | 2025-07-09 |
| Data ogłoszenia: | 2026-03-31 |