Publikacja wniosku o zatwierdzenie zmiany na poziomie Unii w specyfikacji produktu objętego chronioną nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina na podstawie art. 97 ust. 3 w związku z art. 105 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
Publikacja wniosku o zatwierdzenie zmiany na poziomie Unii w specyfikacji produktu objętego chronioną nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina na podstawie art. 97 ust. 3 w związku z art. 105 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013
(Dz.U.UE C z dnia 6 marca 2026 r.)
W terminie trzech miesięcy od daty niniejszej publikacji organy państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, bądź osoba fizyczna lub prawna mająca uzasadniony interes oraz mająca siedzibę lub miejsce pobytu w państwie trzecim, mogą, zgodnie z art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1143 1 , wnieść sprzeciw do Komisji.
WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ZMIANY W SPECYFIKACJI PRODUKTU NA POZIOMIE UNII
"Tokaj / Tokaji"
PDO-HU-A1254-AM02
Data rozpoczęcia stosowania: 13.03.2018
ZMIANA
1. Wnioskodawca i uzasadniony interes
Rada Wspólnot Winiarskich Regionu Winiarskiego Tokaj
2. Opis i uzasadnienie zmiany
2.1. Doprecyzowanie opisu organoleptycznego rodzajów wina Aszú i Máslás
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Szczególne praktyki enologiczne
Uzasadnienie: drobne uściślenie opisów organoleptycznych
2.2. Zakończenie produkcji rodzajów wina Aszúeszencia, Fordítás wytrawne i Máslás wytrawne oraz przeniesienie odniesienia do liczby "puttony" w przypadku Aszú do przepisów dotyczących oznaczeń
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Opis win
- Szczególne praktyki enologiczne
- Maksymalna wydajność
- Wymogi dodatkowe
Uzasadnienie: w ciągu ostatnich kilku lat produkcja win Fordítás wytrawnego i Máslás wytrawnego spadła do marginalnych ilości. W celu wzmocnienia ChNP Tokaj zamierzeniem jest skoncentrowanie się w przyszłości na mniejszej liczbie rodzajów wina, w związku z czym zaprzestaje się produkcji tych dwóch rodzajów wina.
2.3. Rozdzielenie rodzaju wina Szamorodni (wytrawnego i słodkiego) na rodzaje wina Szamorodni wytrawne i Szamorodni słodkie
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Opis win
- Szczególne praktyki enologiczne
- Maksymalna wydajność
- Wymogi dodatkowe
Uzasadnienie: Do tej pory Szamorodni wytrawne i Szamorodni słodkie były wymienione razem w kategorii Szamorodni (wytrawne i słodkie), natomiast opisy tych win były odrębne. Zmiana nie pociąga za sobą żadnych zmian merytorycznych; upraszcza jedynie wcześniejszy opis produktu.
2.4. Wyjaśnienie norm analitycznych i właściwości organoleptycznych win Aszú, Szamorodni wytrawnego oraz słodkiego, Fordítás, Máslás, win z późnego zbioru i win białych
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Opis win
Uzasadnienie: powodem zmiany jest ujednolicenie jakości wina reprezentowanego przez poszczególne rodzaje wina poprzez dostosowanie norm dotyczących wartości parametrów analitycznych.
Zwiększenie zawartości cukru resztkowego w winach z późnego zbioru prowadzi do poprawy jakości i zapewnia zgodność między rodzajem wina Szamorodni słodkie a rodzajem wina z późnego zbioru. W związku z tym jedyna różnica między tymi dwoma rodzajami wina to okres ich dojrzewania.
2.5. Skrócenie okresu dojrzewania w drewnianych beczkach w przypadku rodzajów wina Aszú, Szamorodni wytrawne, Szamorodni słodkie, Fordítás i Máslás
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Szczególne praktyki enologiczne
Uzasadnienie: w przypadku win z rocznika 2013 zmodyfikowano już okres dojrzewania win Aszú, dlatego należy również zharmonizować okresy dojrzewania rodzajów wina Szamorodni, Fordítás i Máslás.
2.6. Doprecyzowanie podtytułu "Dalsze przepisy w zakresie win specjalnych"
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Szczególne praktyki enologiczne
Uzasadnienie: niniejsza zmiana uzupełni zakres rodzajów wina, które można uzyskać z jednostki winogron aszú zarówno według rodzaju wina, jak i łącznej ilości. Przepisy staną się bardziej przejrzyste zarówno dla producenta, jak i dla konsumenta.
2.7. Usunięcie możliwości fermentacji w szczelnie zamkniętym zbiorniku, która prowadzi do powstawania CO2 podczas produkcji wina musującego Tokaj
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Szczególne praktyki enologiczne
Uzasadnienie: dla wysokiej jakości kategorii wina musującego Tokaj odpowiednie jest wyłącznie dojrzewanie w butelce. Jest to metoda stosowana wyłącznie podczas wtórnej fermentacji i dojrzewania prestiżowych win musujących o wysokiej jakości produkowanych na całym świecie.
2.8. Usunięcie wymogów dotyczących odstępu między krzewami oraz metody zbioru mechanicznego z przepisów dotyczących ich uprawy winorośli
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Szczególne praktyki enologiczne
Uzasadnienie: wystarczy określić minimalną gęstość nasadzeń winorośli i maksymalny odstęp między rzędami, ponieważ odstęp między krzewami można określić na podstawie tych dwóch wartości. Producent może odstąpić od tych wymogów wyłącznie w celu zapewnienia jeszcze lepszej jakości.
Eliminacja metod zbioru mechanicznego jest konieczna, aby zapewnić jakość surowców.
2.9. Zwiększenie minimalnej zawartości cukru w winogronach z późnego zbioru oraz w winogronach nadających się do produkcji win białych
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Szczególne praktyki enologiczne
Uzasadnienie: proces produkcji win z późnego zbioru i wina Szamorodni wytrawnego jest taki sam. Zasadniczą różnicą między tymi dwoma rodzajami wina jest określony obowiązkowy okres dojrzewania w przypadku wina Szamorodni, podczas gdy w przypadku produkcji win z późnego zbioru nie ma takiego obowiązku. Zgodność między tymi dwiema kategoriami można zapewnić poprzez ujednolicenie jakości winogron.
Zgodność z parametrami określonymi dla wprowadzania win do obrotu można zapewnić poprzez zakaz dosładzania win białych oraz zwiększenie zawartości cukru w moszczu wykorzystywanym jako surowiec do poziomu 17 stopni węgierskiej skali moszczu.
2.10. Określenie najwcześniejszej daty wprowadzenia do obrotu rodzajów wina Aszú, Fordítás, Máslás i Szamorodni
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Wymogi dodatkowe
Uzasadnienie: skrócenie okresu dojrzewania rodzajów wina Aszú, Szamorodni, Fordítás i Máslás stanowi ważny element włączenia ich do systemu win specjalnych.
2.11. Zmiana przepisów dotyczących określeń (rocznik wina)
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Wymogi dodatkowe
Uzasadnienie: zasady wskazywania rocznika zostały określone ze względu na wycofane rodzaje produktów oraz w celu zapewnienia konsumentom odpowiednich informacji, zgodnie z obowiązującymi procedurami.
2.12. Wskazanie zawartości cukru resztkowego jest obowiązkowe jedynie w przypadku win białych o zawartości cukru resztkowego przekraczającej 18 g/litr. Należy obowiązkowo podać pełną nazwę rodzaju wina Szamorodni: "száraz szamorodni" [Szamorodni wytrawne], "édes szamorodni" [Szamorodni słodkie]
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Wymogi dodatkowe
Uzasadnienie: w przypadku win białych uznaje się za konieczne podawanie zawartości cukru resztkowego tylko wtedy, gdy przekracza ona 18 g/litr. Zakończenie produkcji rodzajów wina Fordítás wytrawne i Máslás wytrawne umożliwia wprowadzanie do obrotu ujednoliconych słodkich win specjalnych. Szamorodni wytrawne i Szamorodni słodkie pozostają wyjątkami. Wina te wprowadzano do obrotu w ten sposób już wcześniej.
2.13. Określenie minimalnych wymogów dotyczących winogron wykorzystywanych do produkcji wina musującego w odrębnym punkcie
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Szczególne praktyki enologiczne
Uzasadnienie: wino musujące i wino stanowią odrębne kategorie produktów sektora wina, w związku z czym przy określaniu jakości winogron rozdzielono te dwie kategorie i dostosowano je do obowiązujących przepisów.
2.14. Gminy Erdőhorvati, Sárazsadány i Tolcsva: dodanie do wykazu nazw winnic i podwinnic; Gmina Tállya: zmiana i dodanie nazw winnic
Dodanie nazw winnic i podwinnic do wykazu w przypadku gmin Erdőhorvati, Sárazsadány i Tolcsva; zmiana wymienionych nazw winnic i dodanie nazw winnic w przypadku gminy Tállya
Punkty, których dotyczą zmiany: nie ma to wpływu na jednolity dokument. Wpływa to na wykaz nazw winnic i podwinnic załączony do specyfikacji produktu.
Zmiana nazw winnic: dodanie nazwanych winnic i podwinnic do wykazu (załącznik z wykazem winnic)
Uzasadnienie: tradycja historyczna uzasadnia zmianę nazw winnic; w przypadku dodania nowych nazw winnic uznaje się za konieczne wymienienie nazw winnic, które nadają się do produkcji winogron wysokiej jakości.
2.15. Uregulowanie stosowania określenia "wina specjalne"
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Wymogi dodatkowe
Uzasadnienie: zmiana niezbędna w celu zapewnienia informacji konsumentom
2.16. Rozwinięcie opisu dotyczącego wyznaczenia obszaru w odniesieniu do prezentacji na obszarze produkcji w przypadku rodzajów win z późnego zbioru oraz win białych
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Wymogi dodatkowe
Uzasadnienie: ujednolicenie dwóch objętych zmianą rodzajów wina z innymi rodzajami win, które - pod pewnymi ograniczeniami - mogą już być butelkowane.
W przypadku win objętych chronioną nazwą pochodzenia Tokaj jakość wina produkowanego w ramach obecnego systemu, w którym dozwolony jest transport, jest niepewna, ponieważ dojrzewanie win Tokaj wymaga stałych i niezakłóconych warunków; transport i przechowywanie win w innych warunkach wiąże się z szeregiem zagrożeń, które ostatecznie mogą doprowadzić do pogorszenia ich jakości. W przypadku transportu konieczne jest przelanie wina do zbiorników transportowych, a wtedy będzie ono nieuchronnie ulegało utlenieniu oraz uszkodzeniom mechanicznym, a w konsekwencji utraci część swojego charakterystycznego smaku i związków aromatycznych. Im większa odległość transportu, tym większe ryzyko wahań temperatury prowadzących do dalszego utleniania, co w jeszcze większym stopniu zniekształci smak i aromat związane z nazwą pochodzenia. Wyeliminowanie tych zagrożeń wymaga zastosowania ingerencji technologicznej, która w znacznym stopniu zmienia właściwości wina i zniekształca cechy charakterystyczne win związane z chronioną nazwą pochodzenia Tokaj. W związku z tym uzasadniony jest wymóg butelkowania na miejscu w przypadku wszystkich win (rodzajów wina).
2.17. Zezwolenie na mechaniczny zbiór podstawowych win białych i win musujących
Zbiór mechaniczny był zabroniony podczas produkcji win objętych specyfikacją produktu ChNP Tokaj. Doświadczenia z ostatnich lat wykazały, że dostępność pracowników do ręcznego zbioru w krótkim czasie jest ograniczona, a jest to warunek konieczny do produkcji win lekkich i musujących. C oraz wcześniejsze terminy zbiorów oznaczają, że w wielu przypadkach zbiory muszą odbywać się w warunkach wysokich temperatur. Jakość wina i wina musującego można ulepszyć poprzez przyspieszenie zbiorów dzięki zastosowaniu zbioru mechanicznego. Mogłoby to znacząco obniżyć koszty produkcji, umożliwiając znacznie bardziej elastyczne dostosowanie się do warunków rynkowych.
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Szczególne praktyki enologiczne 2.18. Zmiana zasad dotyczących wskazywania mniejszych jednostek geograficznych
Wprowadzenie możliwości zbioru mechanicznego nie dotyczy win wprowadzanych do obrotu ze wskazaniem nazwy winnicy, w przypadku których nadal możliwe są jedynie zbiory ręczne. Należy podkreślić tę zasadę.
Punkty, których dotyczą zmiany:
- Wymogi dodatkowe
JEDNOLITY DOKUMENT
1. Nazwa lub nazwy
Tokaj / Tokaji
2. Rodzaj oznaczenia geograficznego
ChNP - chroniona nazwa pochodzenia
3. Klasyfikacja wina zgodnie z pozycją i kodem Nomenklatury scalonej, o której mowa w art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2024/1143
2204 - Wino ze świeżych winogron, włącznie z winami wzmocnionymi; moszcz gronowy inny niż ten objęty pozycją 2009
4. Kategorie produktów sektora wina
1) Wino
4) Wino musujące
5. Opis wina lub win
5.1. Wino
5.1.1. Wino - Eszencia
Barwa: od jasnej złocistożółtej po głęboko bursztynowożółtą. Zapach: wyjątkowo skoncentrowany; sposób dojrzewania nadaje aromaty, które uzupełniają nuty miodu i suszonych owoców pochodzące z winogron zbotrytyzowanych. Smak: gęsta, oleista konsystencja oraz złożona - niemal niewyczuwalna - zawartość alkoholu, w której nuty miodu i suszonych owoców pochodzące z winogron zbotrytyzowanych łączą się z aromatami powstałymi podczas dojrzewania. Wysoka zawartość cukru resztkowego, zrównoważona wyraźną kwasowością. W przypadku pustych pól zastosowanie mają ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów.
* Brakujące parametry analityczne należy rozumieć zgodnie z obowiązującymi przepisami.
| Ogólne cechy analityczne | |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 27,75 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 8,0 g/l, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 35 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 400 |
5.1.2. Wino - Aszú
Barwa: od jasnej złocistożółtej po głęboko bursztynowożółtą. Zapach: złożona kompozycja aromatów pierwotnych pochodzących z winogron (świeże kwiaty, miód), drugorzędnych cech powstałych podczas fermentacji i dojrzewania (suszone owoce) oraz charakterystycznych nut aszú (Botrytis), przy czym proporcje tej kompozycji zależą od wieku wina. Smak: złożony, w którym elementy kwiatowe i miodowe typowe dla pierwotnych winogron oraz owocowe smaki typowe dla winogron zbotrytyzowanych mieszają się ze smakami powstającymi podczas fermentacji i dojrzewania. Słodki i oleisty, z subtelną kwasowością. W przypadku pustych pól zastosowanie mają ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów.
* Brakujące parametry analityczne należy rozumieć zgodnie z obowiązującymi przepisami.
| Ogólne cechy analityczne | |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 19 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 6,0 g/l, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 35 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 400 |
5.1.3. Wino - Szamorodni wytrawne
Barwa: od jasnej złocistożółtej po intensywnie złocistożółtą. Zapach: aromaty winogron zbotrytyzowanych mieszają się z nutami powstałymi podczas dojrzewania. Smak, aromat: złożony, zdominowany przez smaki i aromaty winogron zbotrytyzowanych. Ma gładką strukturę pomimo wyrazistej kwasowości, którą uzupełniają aromaty powstające podczas dojrzewania pod warstwą drożdży kożuchujących (np. orzechowy charakter). W przypadku pustych pól zastosowanie mają ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów.
* Brakujące parametry analityczne należy rozumieć zgodnie z obowiązującymi przepisami.
| Ogólne cechy analityczne | |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 12 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5 g/l, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 25 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 300 |
5.1.4. Wino - Szamorodni słodkie
Barwa: od jasnej złocistożółtej po intensywnie złocistożółtą. Zapach: aromaty winogron zbotrytyzowanych mieszają się z nutami powstałymi podczas dojrzewania. Smak, aromat: złożony, charakteryzujący się owocowymi i miodowymi elementami wynikającymi z botrytyzacji oraz aromatami powstałymi w trakcie dojrzewania. W przypadku pustych pól zastosowanie mają ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów.
* Brakujące parametry analityczne należy rozumieć zgodnie z obowiązującymi przepisami.
| Ogólne cechy analityczne | |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 16,0 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5 g/l, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 25 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 300 |
5.1.5. Wino - Fordítás
Barwa: od żółtawozielonej po złocistożółtą. Zapach: aromaty winogron zbotrytyzowanych mieszają się z nutami powstałymi podczas dojrzewania. Smak: złożony; cechy charakterystyczne wina obejmują, oprócz miodowych i owocowych nut winogron zbotrytyzowanych oraz aromatów powstałych podczas dojrzewania, wysoką zawartość tanin, które w procesie produkcji uzyskuje się ze skórki winogron aszú w procesie produkcji. Wino słodkie. W przypadku pustych pól zastosowanie mają ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów.
* Brakujące parametry analityczne należy rozumieć zgodnie z obowiązującymi przepisami.
| Ogólne cechy analityczne | |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 16 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5 g/l, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 25 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 400 |
5.1.6. Wino - Máslás
Barwa: zielonkawożółta, od jasnej złocistożółtej po intensywnie złocistożółtą. Zapach: aromaty winogron zbotrytyzowanych mieszają się z nutami powstałymi podczas dojrzewania. Smak, aromat: złożony; charakterystyczne cechy wina obejmują, oprócz miodowych i owocowych nut winogron zbotrytyzowanych oraz aromatów powstałych podczas dojrzewania, nuty drożdżowe uzyskane w procesie produkcji z osadu aszú. Wino słodkie. W przypadku pustych pól zastosowanie mają ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów.
* Brakujące parametry analityczne należy rozumieć zgodnie z obowiązującymi przepisami.
| Ogólne cechy analityczne | |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 16 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5 g/l, wyrażona jako kwas winowy |
| Ogólne cechy analityczne | |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 25 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 400 |
5.1.7. Wino - Wino z późnego zbioru
Barwa: od jasnej złocistożółtej po intensywnie złocistożółtą. Zapach: związki podstawowych aromatów winogron mieszają się z nutami winogron suszonych, czasami zbotrytyzowanych, a także ze związkami zapachowymi (nutami kwiatowymi, owocowymi i korzennymi) powstającymi podczas fermentacji i dojrzewania. Intensywne, zróżnicowane aromaty. Smak: pierwotne aromaty winogron mieszają się z nutami winogron suszonych, czasami zbotrytyzowanych (nutami świeżymi, suszonych owoców, miodu i kwiatów). Złożony, harmonijna równowaga kwasowości, cukru i alkoholu. Oleista konsystencja. W przypadku pustych pól zastosowanie mają ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów.
* Brakujące parametry analityczne należy rozumieć zgodnie z obowiązującymi przepisami.
| Ogólne cechy analityczne | |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 13,6 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5 g/l, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 33,33 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |
5.1.8. Wino - Białe
Barwa: od jasnej żółtawozielonej po słomkowożółtą. Zapach: świeży, kwiatowy, owocowy zapach wynikający z pierwotnych aromatów winogron, z drugorzędnymi aromatami powstałymi podczas fermentacji i dojrzewania. Smak: pełny, pierwotne aromaty świeżych winogron, złożone nuty fermentacji i dojrzewania. Wyrazista, zbilansowana kwasowość, bogate, pełne smaki. W przypadku pustych pól zastosowanie mają ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów.
* Brakujące parametry analityczne należy rozumieć zgodnie z obowiązującymi przepisami.
| Ogólne cechy analityczne | |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 10,6 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 3,5 g/l, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 18 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 200 |
5.2. Wino musujące
(Testowane w temperaturze 8-10 °C) Barwa: jasna, o niewielkiej intensywności, lśniąca i przejrzysta, bez osadu. Zapach: wyraźny, o średniej intensywności, owocowy. Smak: wyrazista kwasowość, czysty smak winogron, czasami nuty mineralne. W przypadku pustych pól zastosowanie mają ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów.
* Brakujące parametry analityczne należy rozumieć zgodnie z obowiązującymi przepisami.
| Ogólne cechy analityczne | |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 9 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 g/l, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 13,33 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | 185 |
6. Praktyki enologiczne
6.1. Szczególne praktyki enologiczne
6.1.1. Wino: Eszencia: obowiązkowe praktyki enologiczne
Szczególna praktyka enologiczna
Wino specjalne Tokaj wytwarzane w wyniku minimalnej fermentacji z ręcznie zbieranych winogron pomarszczonych na krzewie przez pleśń Botrytis cinerea, z których pod własnym ciężarem samoczynnie bez tłoczenia wypływa moszcz.
6.1.2. Wino; Aszú: obowiązkowe praktyki enologiczne
Szczególna praktyka enologiczna
1) Maceracja ręcznie zbieranych winogron, pomarszczonych na krzewie przez pleśń Botrytis cinerea, w moszczu, częściowo sfermentowanym moszczu winogronowym, fermentującym młodym winie lub winie z tego samego rocznika;
2) dojrzewanie przez co najmniej 18 miesięcy w drewnianych beczkach
6.1.3. Wino: Szamorodni wytrawne: obowiązkowe praktyki enologiczne
Szczególna praktyka enologiczna
1) Przetwarzanie gron winogron zawierających zarówno winogrona zbotrytyzowane, jak i zdrowe;
2) dojrzewanie przez co najmniej 6 miesięcy w drewnianych beczkach.
6.1.4. Wino: Szamorodni słodkie: obowiązkowe praktyki enologiczne
Szczególna praktyka enologiczna
1) Przetwarzanie gron winogron zawierających zarówno winogrona zbotrytyzowane, jak i zdrowe;
2) dojrzewanie przez co najmniej 6 miesięcy w drewnianych beczkach.
6.1.5. Wino; Fordítás: obowiązkowe praktyki enologiczne
Szczególna praktyka enologiczna
1) Wylewanie moszczu, częściowo sfermentowanego moszczu winogronowego, częściowo sfermentowanego młodego wina lub wina z tego samego rocznika na wytłoczoną pulpę aszú;
2) dojrzewanie przez co najmniej 6 miesięcy w drewnianych beczkach.
6.1.6. Wino: Máslás: obowiązkowe praktyki enologiczne
Szczególna praktyka enologiczna
1) Wylewanie moszczu, częściowo sfermentowanego moszczu winogronowego lub fermentującego młodego wina z tego samego rocznika na osad wina aszú lub szamorodni;
2) dojrzewanie przez co najmniej 6 miesięcy w drewnianych beczkach.
6.1.7. Wino: Eszencia: niedozwolone praktyki enologiczne (poza tymi wskazanymi w mających zastosowanie przepisach)
Ograniczenie mające zastosowanie do produkcji win
1) wzbogacanie;
2) dosładzanie;
3) zakwaszanie i odkwaszanie,
4) butelkowanie poza obszarem produkcji.
6.1.8. Wino: Aszú: niedozwolone praktyki enologiczne (poza tymi wskazanymi w mających zastosowanie przepisach)
Ograniczenie mające zastosowanie do produkcji win
1) wzbogacanie;
2) dosładzanie;
3) zakwaszanie i odkwaszanie,
4) butelkowanie poza obszarem produkcji.
6.1.9. Wino: Szamorodni wytrawne: niedozwolone praktyki enologiczne (poza tymi wskazanymi w mających zastosowanie przepisach)
Ograniczenie mające zastosowanie do produkcji win
1) wzbogacanie;
2) dosładzanie;
3) zakwaszanie i odkwaszanie,
4) butelkowanie poza obszarem produkcji.
6.1.10. Wino: Szamorodni słodkie: niedozwolone praktyki enologiczne (poza tymi wskazanymi w mających zastosowanie przepisach)
Ograniczenie mające zastosowanie do produkcji win
1) wzbogacanie;
2) dosładzanie;
3) zakwaszanie i odkwaszanie,
4) butelkowanie poza obszarem produkcji.
6.1.11. Wino: Fordítás: niedozwolone praktyki enologiczne (poza tymi wskazanymi w mających zastosowanie przepisach)
Ograniczenie mające zastosowanie do produkcji win
1) wzbogacanie;
2) dosładzanie;
3) zakwaszanie i odkwaszanie,
4) butelkowanie poza obszarem produkcji.
6.1.12. Wino; Máslás: niedozwolone praktyki enologiczne (poza tymi wskazanymi w mających zastosowanie przepisach)
Ograniczenie mające zastosowanie do produkcji win
1) wzbogacanie;
2) dosładzanie;
3) zakwaszanie i odkwaszanie,
4) butelkowanie poza obszarem produkcji.
6.1.13. Wino: Wino z późnego zbioru: niedozwolone praktyki enologiczne (poza tymi wskazanymi w mających zastosowanie przepisach)
Ograniczenie mające zastosowanie do produkcji win
1) Wzbogacanie;
2) dosładzanie;
3) butelkowanie poza obszarem produkcji.
6.1.13.1. Wino: Wino białe: niedozwolone praktyki enologiczne (poza tymi wskazanymi w mających zastosowanie przepisach)
Ograniczenie mające zastosowanie do produkcji win
1) dosładzanie;
2) butelkowanie poza obszarem produkcji.
6.2. Dalsze przepisy dotyczące win specjlanych
6.2.1. Ograniczenie mające zastosowanie do produkcji win
a) W przypadku wykorzystania jagód aszú stosuje się następujące proporcje:
- eszencia: ze 100 kg jagód aszú można wyprodukować maksymalnie 6 litrów,
- eszencia, aszú i fordítás: ze 100 kg jagód Aszú można wyprodukować łącznie 220 litrów eszencia, aszú i fordítás,
- tokaji máslás: ze 100 litrów osadu aszú można wyprodukować maksymalnie 105 litrów;
b) jagody Tokaj aszú to jagody winogron odmian uprawianych w regionie winiarskim Tokaj, pomarszczone wskutek działania pleśni Botrytis cinerea (szlachetnej szarej pleśni), o różowawobrązowej i czekoladowo- brązowej skórce oraz żółtawobrązowym lub brązowym wnętrzu. Jagody aszú są pomarszczone, miąższ jest "tłusty" w dotyku, a ich powierzchnia w różnym stopniu pokryta jest pleśnią Botrytis cinerea.
Wino specjalne Tokaj wytwarzane w wyniku minimalnej fermentacji z ręcznie zbieranych winogron pomarszczonych na krzewie przez pleśń Botrytis cinerea, z których pod własnym ciężarem samoczynnie bez tłoczenia wypływa moszcz.
Podczas przechowywania jagód aszú można je zagęścić, lekko siarkować, schłodzić i przechowywać w atmosferze ochronnej.
Dodanie Eszencia do win Aszú jest tradycyjną praktyką enologiczną.
6.2.2. Produkcja wina musującego
Ograniczenie mające zastosowanie do produkcji win
Wino musujące Tokaj można produkować wyłącznie w butelkach. Czas produkcji wina musującego Tokaj:
Wino musujące musi dojrzewać w butelce przez co najmniej 9 miesięcy, w tym przez okres fermentacji w butelce w celu wytworzenia CO2 oraz dojrzewania cuvée na osadzie, które musi trwać co najmniej 90 dni.
Do tirage liqueur można stosować sacharozę, zagęszczony moszcz winogronowy, rektyfikowany koncentrat moszczu winogronowego oraz moszcz winogronowy, częściowo sfermentowany moszcz winogronowy lub wino. Do dodawania expedition liqueur zastosowanie mają ogólne zasady.
6.3. Zasady dotyczące uprawy winorośli
6.3.1. Praktyka uprawy
6.3.1.1. Zasady dotyczące prowadzenia winorośli
a) w przypadku winnic założonych przed 1 sierpnia 2009 r.: można stosować dowolną metodę uprawy przez cały okres eksploatacji winnicy;
b) w przypadku winnic założonych po 1 sierpnia 2009 r.: prowadzenie w formie głowy (gobelet), kordonu (niskiego, średniego, wysokiego), sznura Guyota lub parasola
6.3.1.2. Zasady dotyczące gęstości obsady
a) w przypadku winnic założonych przed 1 sierpnia 2009 r.: winogrona przeznaczone do produkcji wina o chronionej nazwie pochodzenia mogą być zbierane z każdej winnicy, niezależnie od gęstości nasadzeń, o ile winnica pozostaje w użytkowaniu;
b) w przypadku winnic założonych po 1 sierpnia 2009 r.:
(i) gęstość obsady winorośli co najmniej 4 000 krzewów/ha;
(ii) odstęp między krzewami maksymalnie 1,0 m
(iii) odstęp między rzędami maksymalnie 3,1 m;
c) w przypadku winnic założonych po 1 sierpnia 2017 r.:
(i) gęstość obsady winorośli co najmniej 4 000 krzewów/ha;
(ii) odstęp między rzędami maksymalnie 3,1 m.
6.3.1.3. Metoda przeprowadzania zbiorów
a) zbiór mechaniczny jest dozwolony: wino: białe, wino musujące;
b) w przypadku pozostałych rodzajów wina dozwolone są wyłącznie zbiory ręczne:
c) winogrona aszú muszą być selekcjonowane ręcznie, grono po gronie.
6.3.1.4. Wyznaczanie daty zbiorów
O terminie rozpoczęcia zbiorów co roku decyduje lokalna wspólnota winiarska. Wspólnoty winiarskie publikują datę zbiorów w drodze publicznego ogłoszenia.
6.3.1.5. Minimalna zawartość cukru gronowego
a) Wino bazowe wykorzystywane do produkcji Aszú, Fordítás i Máslás: 12,08 % obj. (19 °MM [węgierska skala moszczu]);
b) Szamorodni wytrawne i Szamorodni słodkie; 13,6 % obj. (21 °MM);
c) z późnego zbioru: 13,6 % obj. (21 °MM);
d) wino białe: 10,60 % obj. (17 °MM);
e) minimalna zawartość cukru w jagodach Aszú wykorzystywanych w przypadku rodzajów wina Eszencia i Aszú: 26,08 % obj. (45 °MM);
f) wino musujące: 9 % obj. (14,9 °MM).
6.4. Maksymalna wydajność
1) Wino musujące
100 hektolitrów z hektara
2) Wino musujące
14 000 kilogramów winogron z hektara
3) Wino - Eszencia
2 000 kilogramów winogron z hektara
4) Wino - Aszú, Szamorodni wytrawne, Szamorodni słodkie, Fordítás, Máslás, wino z późnego zbioru 70 hektolitrów z hektara
5) Wino - Aszú, Szamorodni wytrawne, Szamorodni słodkie, Fordítás, Máslás, wino z późnego zbioru 10 000 kilogramów winogron z hektara
6) Wino - Białe
100 hektolitrów z hektara
7) Wino - Białe
14 000 kilogramów winogron z hektara
7. Wyznaczony obszar geograficzny
Opis wyznaczonego obszaru:
obszary gmin Abaújszántó, Bekecs, Bodrogkeresztúr, Bodrogkisfalud, Bodrogolaszi, Erdőbénye, Erdőhorváti, Golop, Hercegkút, Legyesbénye, Makkoshotyka, Mád, Mezőzombor, Monok, Olaszliszka, Rátka, Sárazsadány, Sárospatak, Sátoraljaújhely, Szegi, Szegilong, Szerencs, Tarcal, Tállya, Tokaj, Tolcsva oraz Vámosújfalu, które według katastru winnic należą do klasy I lub II.
8. Główne odmiany winorośli
Furmint - Furmint Bianco
Hárslevelű - Garszleveljü
Kabar
Kövérszőlő - Grasa de Cotnari
Sárga Muskotály - Weisser
Zéta
9. Opis związku lub związków
9.1. Wino
9.1.1. Opis wyznaczonego obszaru geograficznego
a) Czynniki naturalne i kulturowe:
Wyjątkowe warunki enologiczne oraz wielowiekowe wyróżnienie kulturowe i wartości regionu winiarskiego Tokaj zostały uznane przez Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2002 r., który przyznał mu tytuł światowego dziedzictwa kulturowego w związku z następującymi zasobami naturalnymi i ludzkimi:
klimatowi i mikroklimatowi regionu, na które znaczący wpływ mają rzeki przepływające przez ten region (Bodrog, Tisza) oraz utworzone przez nie tereny wodne i podmokłe; regularnemu występowaniu jesiennych warunków pogodowych sprzyjających powstawaniu winogron zbotrytyzowanych, co ma szczególne znaczenie pod względem mikroklimatu;
warunkom topograficznym regionu winiarskiego i jego osłoniętym klimatycznie położeniu na południowym i południowowschodnim skraju Gór Zemplińskich;
szczególnie zróżnicowanemu składowi skał i gleb obszarów produkcyjnych oraz winnic, głównie pochodzenia wulkanicznego;
typowym i charakterystycznym odmianom winorośli uprawianym w tym regionie (Furmint, Hárslevelű, Sárga Muskotály, a w znacznie mniejszym stopniu Zéta, Kövérszőlő i Kabar);
praktyce produkcji wina oraz technologiom jego przechowywania i dojrzewania, niespotykanym w żadnym innym miejscu na świecie (np. wytwarzanie Aszú, dojrzewanie wina w małych drewnianych beczkach);
pracowitej lokalnej społeczności, która od stuleci uprawia winorośle i produkuje wina.
b) Podstawowe dane geograficzne
Położenie Tokaju na szerokości geograficznej - 48°7' i 48°30'
Położenie Tokaju na długości geograficznej - 21°10' i 21°40'
Średnia temperatura roczna - 10,8 °C
Pierwsze jesienne przymrozki - 15-20 października
Roczne opady - 525 mm
Opady w okresie wegetacji - 313 mm
Liczba godzin nasłonecznienia - 2 009 godzin/rok
Suma temperatur aktywnych - 1 600-1 800 °C
Wysokość położenia winnic - 100-300 m n.p.m.
Liczba godzin nasłonecznienia w sezonie wegetacyjnym - 1 400-1 500 godzin
Pierwszy dzień wiosny ze średnią dzienną temperaturą 10 °C - 20 kwietnia
Ostatni dzień jesieni ze średnią dzienną temperaturą 10 °C - 10 października
Liczba dni przekraczających dzienną średnią temperaturę 10 °C - 175-180 dni
Średnia data ostatnich wiosennych przymrozków - 20 kwietnia
Średnia najwyższa roczna temperatura - 33 °C
Średnia najniższa roczna temperatura - 19 °C
Okres największych opadów - czerwiec
Liczba dni z pokrywą śnieżną - 25-40
Średnia data pierwszych opadów śniegu - 20 listopada
Średnia data ostatnich opadów śniegu - 20 marca
Dominujący kierunek wiatru - północnowschodni
c) Podstawowe dane historyczne
XIII w.: pisemne zapisy tradycji uprawy winorośli w Tokaju sięgają XIII wieku. Rozpoczęto wtedy budowę unikatowych podziemnych piwnic w regionie winiarskim; zachowane źródła pisane wspominają o piwnicach w Olaszliszce i Tolcsvie.
XIV w.: W XIV w. budowa podziemnych piwnic nabiera tempa, a ich liczba znacząco wzrasta. Rozpoczyna się budowa wielopoziomowych labiryntów piwnic, charakterystycznych dla regionu winiarskiego Tokaj.
XV w.: 1494 r. - pierwsza pisemna wzmianka o winach Tokaj (M. Istvánffy: Regni Ung. Historia, Kolonia, 1724 r.)
XVI w.: wina Tokaj stają się coraz bardziej popularne. W tym okresie produkuje się dwa rodzaje wina. Pierwszy to "czyste wino", otrzymywane poprzez deptanie, a drugi to "wino tłoczone", otrzymywane poprzez tłoczenie. Plantatorzy winorośli mieszkający w miastach targowych powiększają swoje grunty; kilka gospodarstw przekształcono w posiadłości szlacheckie. Jest to jeden z okresów największej prosperity w dziejach regionu winiarskiego Tokaj.
1550-1560 r.: następuje istotny przełom w zakresie win Tokaj na rynkach krajowych i międzynarodowych, co wiąże się z okresem poprawy jakości. W regionie winiarskim pojawiają się polscy kupcy. Od połowy XVI w. austriacki dwór cesarski kupuje wina Tokaj i kontynuuje te zakupy przez wiele lat.
1561 r.: "Culturae Vinearum Regulamentum": regulacja zasad uprawy winorośli w regionie Tokaj-Hegyalja.
1571 r.: pierwszy pisemny zapis dotyczący wina Aszú w rejestrze rodziny Garay z dnia 15 maja.
1589 r.: wysokiej jakości wina Tokaj produkowane bez selekcji nazywane są "főbor" (wina pierwszego gatunku).
1590 r.: w dziele Balázsa Szikszaya Fabriciusa zatytułowanym Nomenklatura znajduje się określenie "Vinum passum-aszu szeőleő bor".
XVII w.: nazwa Tokaj staje się coraz bardziej znana na rynku wina. Prawie jedna trzecia produkcji trafia na eksport. Eksport do Polski i Rosji stale rośnie i stopniowo staje się kluczowy dla regionu winiarskiego.
1616-1660 r.: epoka Rakoczych Winiarstwo Tokaju rozwija charakterystyczny wizerunek, znany do dziś. Jest to okres największej prosperity w dziejach regionu. Książę Rakoczy jest właścicielem kilku piwnic i buduje kilka zamków w regionie winiarskim.
1631 r.: kalwiński pastor Máté Szepsi Laczkó (1576-1632) wytwarza pierwsze aszú z winogron z winnicy Oremus w Sátoraljaújhely dla żony księcia Rakoczego, Zsuzsanny Lórántffy.
1641 r.: zbiór zasad produkcji win w regionie Tokaj-Hegyalja
1655 r.: parlament wydaje dekret dotyczący zbiorów z selekcją aszú.
XVIII w.: Ludwik XIV, król Francji, chwali wino aszú podarowane mu przez Franciszka II Rakoczego, wypowiadając słynne słowa: "C'est le roi des vins, et le vin des rois" ("To król win i wino królów"). W tym czasie region staje się znany jako Tokaj-Hegyalja, a dla jasności wino określa się jako wino Tokaj.
1707 r.: aparat państwowy w czasie walk wyzwoleńczych Rakoczego zarządza ogólnokrajową klasyfikację węgierskich regionów winiarskich. Regiony zostają podzielone na pięć grup, a jedynie Tokaj-Hegyalja jest sklasyfikowany jako klasa I. Zaczyna się dostrzegać rolę winnic w kontekście jakości oraz handlu.
1720 r.: w oparciu o nową klasyfikację regionów winiarskich obszary kraju zostają podzielone na trzy klasy. Większość regionu Tokaj-Hegyalja zostaje zaliczona do klasy I. Kategorie winnic określa się na podstawie kryteriów związanych z obszarami produkcji oraz ze zbiorem i jego jakością.
1723 r.: regulacja uprawy winorośli i produkcji wina w Tokaju.
1729 r.: dalsza regulacja uprawy winorośli i produkcji wina w Tokaju.
1733-1798 r.: rosyjski komitet ds. zakupu wina zapewnia dostawy wina Tokaj na carski dwór.
1737 r.: regulacja Tokaju; wyznaczono granice regionu winiarskiego i po raz pierwszy na świecie ustanowiono podstawy ochrony nazwy pochodzenia. Jest to pierwsza na świecie i w Europie regulacja dotycząca nazwy pochodzenia.
1741 r.: dalsza regulacja uprawy winorośli i produkcji wina w Tokaju.
1759 r.: "Máslás" ("mászlás") zostaje po raz pierwszy wymienione w różnych dokumentach.
XIX w.
1826 r.: po raz pierwszy wymieniono "fordítás" ("másodaszú" [aszú wtórne]).
1853 r.: w Mád zostaje utworzona Spółka Akcyjna Hegyalja, mająca reprezentować interesy win Tokaj na rynku.
1857 r.: podmiot zostaje przemianowany na Tokaj-hegyaljai Bormívelő Egyesülés (Stowarzyszenie Producentów Wina Tokaj-Hegyalja), pełniąc głównie funkcję organizacji i organu reprezentującego z zakresie uprawy oraz produkcji wina.
1873 r.: w Tarcal powstaje uczelnia kształcąca winiarzy - Állami Felső Népiskola és Vincellérképezde.
1886 r.: pojawia się filoksera, która w ciągu 10 lat niszczy 90 % upraw winorośli. Odbywa się pierwszy międzynarodowy proces sądowy, w wyniku którego producenci Tokaj uzyskują ochronę marki.
1893 r.: uchwalona zostaje pierwsza węgierska ustawa o winach, zawierająca osobny rozdział dotyczący regulacji nazwy pochodzenia Tokaj.
1898 r.: obszar regionu winiarskiego zostaje zrestrukturyzowany.
XX w.
1920 r.: na skutek zmiany granic państwowych w wyniku traktatu z Trianon od regionu winiarskiego zostają odcięte wsie Szőlőske i Kistornya, a także część miasta Sátoraljaújhely wraz z jego winnicami.
1920-1950 r.: wino Tokaj aszú jest wymieniane w farmakopeach jako lek.
1928 r.: powstaje Tokaj-hegyaljai Hegyközségi Tanács.
1936 r.: ustawa określa technologię produkcji wina aszú.
1949 r.: w Tarcal zostaje utworzona baza badawcza regionu winiarskiego.
1950 r.: rolę szkoły zawodowej w Tarcal przejmuje Szőlészeti és Borászati Szakiskola (później Technikum) utworzona w Sátoraljaújhely.
1950-1990 r.: powstaje Tokaj-hegyaljai Állami Gazdasági Borkombinát, poprzednik Tokaj Kereskedőház, utworzony w wyniku połączenia kilku państwowych gospodarstw rolnych i państwowych winiarni w regionie. Państwowa wytwórnia wina wykupuje winnice od drobnych producentów rolnych i organizuje produkcję oraz handel winem.
1970 r.: międzynarodowa rejestracja nazwy pochodzenia Tokaj na podstawie porozumienia Lizbońskiego.
1982 r.: na szczeblu krajowym i w regionie winiarskim Tokaj zostaje utworzony kataster winnic, system klasyfikacji obszarów produkcji wina.
1990 r.: rozpoczęcie prywatyzacji w regionie winiarskim Tokaj.
1993 r.: zawarcie Umowy między Wspólnotą Europejską a Republiką Węgier w sprawie wzajemnej ochrony i kontroli nazw win (decyzja Rady z dnia 23 listopada 1993 r.), regulującej między innymi wzajemną ochronę nazw pochodzenia, w tym wyłączne używanie nazwy "Tokaj" oraz jej form pochodnych przez Węgry, a także ochronę nazwy "Tokaj" przed winami o nazwach "Tocai" i "Tokay" w Alzacji oraz w regionie Friuli-Wenecja Julijska, z zastrzeżeniem moratorium wygasającego 31 marca 2007 r.
XXI w.
2002 r.: Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO wpisuje region winiarski Tokaj na listę światowego dziedzictwa jako obiekt kulturowy.
2004 r.: ustawa o winie zezwala na stosowanie nazwy "aszú" wyłącznie w odniesieniu do regionu winiarskiego Tokaj. Nazwa regionu winiarskiego zmienia się z Tokaj-Hegyalja na Region Winiarski Tokaj.
2004 r.: utworzenie Tokaji Borbíráló Bizottság [Komitetu Oceny Win Tokaj].
9.1.2. Wino: Opis win
Barwa win Tokaj waha się od zielonkawożółtej po intensywnie bursztynową, w zależności od ich wieku i zawartości Botrytis.
Oprócz pierwotnych aromatów tradycyjnych odmian winorośli w zapachu win specjalnych wyraźnie obecne są nuty wynikające z botrytyzacji (suszone owoce i miód). Zapach wynikający z dojrzewania można wyczuć głównie w winach specjalnych, ale również w bardziej dojrzałych, cielistych wytrawnych winach białych.
Wina te charakteryzują się wyraźną kwasowością; ta kwasowa podstawa jest ważnym elementem ich struktury smakowej. W winach wytrawnych, oprócz cech pierwotnych, mogą również występować nuty mineralne oraz smaki powstałe w trakcie dojrzewania. W połączeniu z elementami wynikającymi z botrytyzacji cechy te zapewniają wina złożone i pełne, o oleistej teksturze. Dzięki wyraźnej kwasowej podstawie słodkie nie stają się płaskie mimo często wysokiej zawartości cukru (100-250 g/l). Charakteryzują się doskonałą równowagą kwasowości, cukru i alkoholu.
9.1.3. Wino: Związek między obszarem produkcji, czynnikiem ludzkim i produktem
a) Klimat a jakość wina
Tokaj ma unikatowy w skali światowej mikroklimat, który szczególnie sprzyja kształtowaniu winogron aszú. Dzięki temu może poszczycić się tradycją wytwarzania naturalnych, szlachetnych win słodkich oraz wysokiej jakości wytrawnych win białych sięgającą XVI w.
Sierpień i początek września są zazwyczaj nadal suche, dzięki czemu winogrona stopniowo osiągają pełną dojrzałość, gdy skórka przejrzałych winogron ulega pomarszczeniu.
Po tym okresie następuje zazwyczaj wilgotna pogoda, co sprzyja rozwojowi infekcji Botrytis cinerea, która jest niezbędna do wytworzenia się jagód Aszú.
Tokaj-Hegyalja jest jednym z regionów winiarskich na świecie, które korzystają z działania Botrytis cinerea, nazywanego przez naszych przodków "szlachetną pleśnią".
"Szlachetna pleśń" to zjawisko, które polega na namnażaniu się Botrytis cinerea na dojrzałych winogronach, co rozpoczyna wyjątkowy proces przejrzewania. Tracąc większość swojej wilgoci, winogrona dotknięte "szlachetną pleśnią" osiągają wysoką koncentrację cukru (55-65 %), natomiast wzrost kwasowości jest mniejszy, ponieważ szlachetna pleśń powoduje naturalne obniżenie kwasowości. Jednocześnie Botrytis wzbogaca walory aromatyczne win, dodając do objętych ChNP win Tokaj wytwarzanych z winogron dotkniętych "szlachetną pleśnią" nuty zapachowe, m.in. miodu oraz świeżych i suszonych owoców (lipa, akacja, morela i pigwa).
b) Warunki glebowe a jakość wina
Skała macierzysta i gleba odgrywają kluczową rolę w jakości win specjalnych i win Tokaj. Specyficzna różnorodność geologiczna obszaru produkcji wynika z wulkanicznych skał Gór Zemplińskich oraz zróżnicowania pokrywającego je tufu. W niektórych miejscach na odcinku stu metrów można znaleźć nawet trzy różne odmiany okruchów tufu. Ponadto głębokość gleby wpływa na warunki uprawy winogron. Najsłynniejsze historyczne winnice regionu Tokaj są zazwyczaj położone wyżej i zawierają okruchy tufu oraz inne zwietrzeliny. W wyniku rozpadu minerałów gleby są jeszcze bogatsze w potas, magnez i wiele innych pierwiastków śladowych. Około 5 % obszaru - na przykład region Tarcal i Tokaj - pokrywa less, który ogrzewa się szybciej, w związku z czym okres wegetacji rozpoczyna się wcześniej. W Tokaju i innych najważniejszych regionach winiarskich na świecie warunki te umożliwiają produkcję win pochodzących z wybranej, konkretnie nazwanej winnicy. Warunki glebowe mają bezpośredni wpływ na jakość wielu rodzajów wina, nadając im nuty mineralne.
c) Dojrzewanie w małych drewnianych beczkach w tradycyjnych podziemnych piwnicach
Oprócz swoich naturalnych uwarunkowań region winiarski Tokaj posiada jeszcze jedną szczególną cechę, stworzoną i ukształtowaną ręką człowieka, która również odgrywa wyjątkową rolę w produkcji wina: piwnice niezbędne do dojrzewania win. Temperatura w piwnicach, które są w większości wykute w tufie, jest niemal stała i wynosi od 8 do 12 °C. Ściany chłodnych piwnic są grubo pokryte szlachetną pleśnią piwniczną (Cladosporium cellare), która odgrywa ważną rolę w utrzymywaniu w nich odpowiedniego poziomu wilgotności powietrza.
Drewno z lasów dębowych w wyższych regionach Gór Zemplińskich jest szczególnie cenne, ponieważ jest doskonałym materiałem bazowym do produkcji beczek. Jak powszechnie wiadomo, materiał beczki w znacznym stopniu wpływa na proces dojrzewania win, a także na ich aromat i barwę. Region winiarski Tokaj może poszczycić się wyjątkową harmonią wina i beczek. W przeciwieństwie do innych regionów świata, w których produkuje się wino, materiał do produkcji beczek nie jest sprowadzany z daleka. Materiał do produkcji beczek rośnie na miejscu, w tym samym regionie, co od starożytności przyczynia się do wytwarzania win o wyjątkowej i oryginalnej jakości.
9.2. Wino musujące
9.2.1. Opis wyznaczonego obszaru
a) Czynniki naturalne i kulturowe:
Warunki enologiczne oraz zasoby naturalne i ludzkie regionu winiarskiego Tokaj są następujące:
- klimat i mikroklimat regionu, na który w znacznym stopniu wpływają rzeki w regionie (Bodrog i Tisza),
- warunki topograficzne regionu winiarskiego i jego osłonięte klimatycznie położenie na południowym i południowowschodnim skraju Gór Zemplińskich;
- szczególnie zróżnicowany skład skał i gleb obszarów produkcyjnych oraz winnic, głównie pochodzenia wulkanicznego,
- typowe i charakterystyczne odmiany winorośli uprawiane w tym regionie (np. Furmint, Hárslevelű, Sárga Muskotály), zachowujące wysoką kwasowość także podczas dojrzewania,
- pracowita lokalna społeczność, która od stuleci uprawia winorośle i produkuje wina.
b) Podstawowe dane geograficzne
Położenie Tokaju na szerokości geograficznej - 48°7' i 48°30'
Położenie Tokaju na długości geograficznej - 21°10' i 21°40'
Średnia temperatura roczna - 10,8 °C
Pierwsze jesienne przymrozki - 15-20 października
Roczne opady - 525 mm
Opady w okresie wegetacji - 313 mm
Liczba godzin nasłonecznienia - 2 009 godzin/rok
Suma temperatur aktywnych - 1 600-1 800 °C
Wysokość położenia winnic - 100-300 m n.p.m.
Liczba godzin nasłonecznienia w sezonie wegetacyjnym - 1 400-1 500 godzin
Pierwszy dzień wiosny ze średnią dzienną temperaturą 10 °C - 20 kwietnia
Ostatni dzień jesieni ze średnią dzienną temperaturą 10 °C - 10 października
Liczba dni przekraczających dzienną średnią temperaturę 10 °C - 175-180 dni
Średnia data ostatnich wiosennych przymrozków - 20 kwietnia
Średnia najwyższa roczna temperatura - 33 °C
Średnia najniższa roczna temperatura - 19 °C
Okres największych opadów - czerwiec
Liczba dni z pokrywą śnieżną - 25-40
Średnia data pierwszych opadów śniegu - 20 listopada
Średnia data ostatnich opadów śniegu - 20 marca
Dominujący kierunek wiatru - północnowschodni
9.2.2. Opis win
Styl wina musującego Tokaj różni się od win musujących z innych obszarów produkcji. Dzięki warunkom panującym na obszarze produkcji i odmianom dopuszczonym w regionie winiarskim Tokaj wina musujące charakteryzują się bogatym stylem, a nie lekkością. W związku z tym w zapachu brakuje wyraźnych nut drożdży i biszkoptów, natomiast wyróżnia się bogaty, owocowy charakter odmian, przywodzący na myśl owoce o białym miąższu. Tekstura win musujących jest bardziej kremowa niż w przypadku innych win musujących wytwarzanych podobną metodą. Średnio lub intensywnie dojrzały owocowy smak jest zrównoważony subtelną kwasowością, która nadaje winom strukturę. Wina mają aromatyczny i elegancki finisz.
9.2.3. Związek między obszarem produkcji, czynnikiem ludzkim i produktem
Region winiarski Tokaj znajduje się na obszarze, który jest marginalny pod względem produkcji wina i charakteryzuje się wyraźnym klimatem kontynentalnym. Wiąże się to z długim okresem przebarwiania jagód. Powolnemu przebarwianiu sprzyjają charakterystyczne dla regionu winiarskiego gleby wulkaniczne, które nie pozwalają na zachwianie równowagi wegetatywnej winorośli na korzyść nadmiernego rozwoju ulistnienia. W związku z tym odmianowy charakter winogron rozwija się w optymalnym tempie, a odmiany te są w stanie zachować delikatną kwasowość i dojrzały owocowy charakter. Dzięki temu uzyskuje się winogrona o optymalnej dojrzałości pod względem biologicznym do produkcji wina musującego, w którym można zachować wysoką, ale jednocześnie harmonijną kwasowość przy umiarkowanej zawartości alkoholu. Ponadto kwasowość sprawia, że wina przeznaczone do wykorzystania jako wina bazowe nadają się do produkcji wina musującego, ponieważ zawartość kwasu jabłkowego nie jest zbyt duża, ale jest bogata, nadaje charakteru i jest dobrze zintegrowana. Typowe węgierskie odmiany winorośli produkowane w regionie winiarskim nadają tym winom musującym bogaty owocowy smak.
10. Dodatkowe wymogi zasadnicze (pakowanie, etykietowanie i inne wymogi)
Zasady dotyczące określeń
Ramy prawne:
ustalone przez organ zarządzający ChNP/ChOG w przypadkach przewidzianych przez państwa członkowskie
Rodzaj wymogów dodatkowych:
przepisy dodatkowe dotyczące etykietowania
Opis wymogu:
a) zamiast określenia "oltalom alatt álló erdetmegjelölés" [chroniona nazwa pochodzenia] można również stosować określenie "védett eredetű" [chronione pochodzenie]. Można również stosować określenie "borkülönlegesség" [wino specjalne] zamiast określenia "oltalom alatt álló erdetmegjelölés" [chroniona nazwa pochodzenia] w odniesieniu do rodzajów wina Aszú, Eszencia, Szamorodni wytrawne, Szamorodni słodkie, Fordítás i Máslás;
b) podanie rocznika jest obowiązkowe. Co najmniej 85 % użytych winogron musi zostać zebrane w danym roku;
c) wskazanie zawartości cukru jest obowiązkowe w przypadku rodzajów wina białego, w których zawartość cukru przekracza 18 g/l;
d) określenia tradycyjne dopuszczone do stosowania i określenia o ograniczonym stosowaniu:
(i) w przypadku rodzajów wina Eszencia, Fordítás, Máslás, Szamorodni wytrawne i Szamorodni słodkie: "muzeális bor" [wino historyczne], "borkülönlegesség" [wino specjalne];
(ii) W przypadku rodzaju wina Aszú: "muzeális bor" [wino historyczne], "borkülönlegesség" [wino specjalne] "Aszú (3)(4)(5)(6) puttonyos" (gdzie wyrażenie "6 puttonyos" można stosować wyłącznie w odniesieniu do Aszú o zawartości cukru resztkowego wynoszącej co najmniej 150 g/l);
(iii) w przypadku rodzajów wina z późnego zbioru i wina białego: "muzeális bor" [wino historyczne]l
e) określenie "cuvée" lub "küvé" można umieszczać wyłącznie na etykietach win produkowanych poprzez kupażowanie kilku odmian winorośli;
f) w przypadku rodzajów wina Szamorodni wytrawne i Szamorodni słodkie należy podać pełną nazwę: "száraz szamorodni" [wytrawne szamorodni] i "édes szamorodni" [słodkie szamorodni].
Można wskazywać mniejsze jednostki geograficzne
Ramy prawne:
ustalone przez organ zarządzający ChNP/ChOG w przypadkach przewidzianych przez państwa członkowskie
Rodzaj wymogów dodatkowych:
przepisy dodatkowe dotyczące etykietowania
Opis wymogu:
a) gminy:
można wskazywać mniejsze jednostki geograficzne:
gminy:
Abaújszántó, Bekecs, Bodrogkeresztúr, Bodrogkisfalud, Bodrogolaszi, Erdőbénye, Erdőhorváti, Golop, Hercegkút, Legyesbénye, Makkoshotyka, Mád, Mezőzombor, Monok, Olaszliszka, Rátka, Sárazsadány, Sárospatak, Sátoraljaújhely, Szegi, Szegilong, Szerencs, Tarcal, Tállya, Tokaj, Tolcsva, Vámosújfalu;określenie granic: granice administracyjne;
b) nazwane winnice: zgodnie z wykazem w załączniku do specyfikacji produktu wśród przesłanych dokumentów uzupełniających;
c) kryteria:
(i) 100 % zgodność pochodzenia;
(ii) 100 % zgodność rocznika;
(iii) 100 % zgodność odmiany, jeżeli odmiana jest wskazana;
(iv) zbiór ręczny jest obowiązkowy;
d) związek między mniejszymi jednostkami geograficznymi a znakami towarowymi: zasady dotyczące wskazywania pochodzenia winogron wykorzystywanych do produkcji win nie mają zastosowania do produktów winiarskich opatrzonych zarejestrowanymi znakami towarowymi ani znakami towarowymi ustanowionymi przez stosowanie przed 11 maja 2002 r., które zawierają wyłącznie nazwę mniejszej jednostki geograficznej lub odniesienie do krajowego regionu geograficznego bądź składają się wyłącznie z tej nazwy lub tego odniesienia.
Zasady dotyczące prezentacji (1)
Ramy prawne:
ustalone przez organ zarządzający ChNP/ChOG w przypadkach przewidzianych przez państwa członkowskie
Rodzaj wymogów dodatkowych:
pakowanie w wyznaczonym obszarze geograficznym
Opis wymogu:
a) Rodzaje wina Aszú, Eszencia, Fordítás, Máslás, Szamorodni wytrawne i Szamorodni słodkie
(i) można butelkować wyłącznie na wyznaczonym obszarze produkcji.
UZASADNIENIE: powody butelkowania na miejscu: dojrzewanie win specjalnych Tokaj wymaga stałego i niezakłóconego środowiska w specjalnych piwnicach o temperaturze 10-12 °C, pokrytych szlachetną pleśnią. Transport i przenoszenie win, a także przechowywanie ich w odmiennych warunkach powodują pogorszenie jakości. Ze względu na ich wyjątkowy skład, który różni się od innych win, przygotowanie lokalnych win specjalnych przed butelkowaniem wymaga dużego doświadczenia i specjalistycznej wiedzy, którą posiadają wyłącznie eksperci z tego regionu winiarskiego. Pełne monitorowanie procesu i gwarancja pochodzenia wymagają butelkowania na miejscu;
(ii) mogą być wprowadzane do obrotu wyłącznie w butelkach Tokaj;
Opis butelki Tokaj: szklana butelka posiadająca prosty, cylindryczny korpus z długą szyjką o następujących przybliżonych proporcjach:
- wysokość cylindrycznego korpusu/całkowita wysokość: 1:2,7
- całkowita wysokość/średnica podstawy = 1:3,6
Butelka może zawierać wypukłą pieczęć wykonaną z tego samego szkła co butelka, zawierającą nazwę "Tokaj"/"Tokaji", nazwę marki producenta wina, symbol graficzny firmy lub inne informacje. Pojemność butelki wynosi zazwyczaj 0,5 litra, ale dopuszcza się również butelki o pojemności 0,375, 0,25, 0,1875 lub 0,1 litra.
(iii) wymóg dotyczący butelkowania nie ma zastosowania do win produkowanych przez producentów we własnej piwnicy na terenie regionu winiarskiego Tokaj, przeznaczonych do lokalnej konsumpcji.
Zasady dotyczące prezentacji (2)
Ramy prawne:
ustalone przez organ zarządzający ChNP/ChOG w przypadkach przewidzianych przez państwa członkowskie
Rodzaj wymogów dodatkowych:
pakowanie w wyznaczonym obszarze geograficznym
Opis wymogu:
b) Rodzaj wino z późnego zbioru:
(i) można butelkować wyłącznie na wyznaczonym obszarze produkcji.
UZASADNIENIE: w przypadku win objętych chronioną nazwą pochodzenia Tokaj jakość wina produkowanego w ramach obecnego systemu, w którym dozwolony jest transport, jest niepewna, ponieważ dojrzewanie win Tokaj wymaga stałych i niezakłóconych warunków; transport i przechowywanie win w innych warunkach wiąże się z szeregiem zagrożeń, które ostatecznie mogą doprowadzić do pogorszenia ich jakości. W przypadku transportu konieczne jest przelanie wina do zbiorników transportowych, a wtedy będzie ono nieuchronnie ulegało utlenieniu oraz uszkodzeniom mechanicznym, a w konsekwencji utraci część swojego charakterystycznego smaku i związków aromatycznych. Im większa odległość transportu, tym większe ryzyko wahań temperatury prowadzących do dalszego utleniania, co w jeszcze większym stopniu zniekształci smak i aromat związane z nazwą pochodzenia. Wyeliminowanie tych zagrożeń wymaga zastosowania ingerencji technologicznej, która w znacznym stopniu zmienia właściwości wina i zniekształca cechy charakterystyczne win związane z chronioną nazwą pochodzenia Tokaj. W związku z tym uzasadniony jest wymóg butelkowania na miejscu w przypadku wszystkich win (rodzajów wina);
(ii) można rozlewać wyłącznie do szklanych butelek o pojemności 0,375, 0,5 (butelka inna niż Tokaj) lub 0,75 litra;
(iii) wymóg dotyczący butelkowania nie ma zastosowania do win produkowanych przez producentów we własnej piwnicy na terenie regionu winiarskiego Tokaj, przeznaczonych do lokalnej konsumpcji.
Zasady dotyczące prezentacji (3)
Ramy prawne:
ustalone przez organ zarządzający ChNP/ChOG w przypadkach przewidzianych przez państwa członkowskie
Rodzaj wymogów dodatkowych:
pakowanie w wyznaczonym obszarze geograficznym
Opis wymogu:
c) Rodzaj wino białe:
(i) można butelkować wyłącznie na wyznaczonym obszarze produkcji.
UZASADNIENIE: w przypadku win objętych chronioną nazwą pochodzenia Tokaj jakość wina produkowanego w ramach obecnego systemu, w którym dozwolony jest transport, jest niepewna, ponieważ dojrzewanie win Tokaj wymaga stałych i niezakłóconych warunków; transport i przechowywanie win w innych warunkach wiąże się z szeregiem zagrożeń, które ostatecznie mogą doprowadzić do pogorszenia ich jakości. W przypadku transportu konieczne jest przelanie wina do zbiorników transportowych, a wtedy będzie ono nieuchronnie ulegało utlenieniu oraz uszkodzeniom mechanicznym, a w konsekwencji utraci część swojego charakterystycznego smaku i związków aromatycznych. Im większa odległość transportu, tym większe ryzyko wahań temperatury prowadzących do dalszego utleniania, co w jeszcze większym stopniu zniekształci smak i aromat związane z nazwą pochodzenia. Wyeliminowanie tych zagrożeń wymaga zastosowania ingerencji technologicznej, która w znacznym stopniu zmienia właściwości wina i zniekształca cechy charakterystyczne win związane z chronioną nazwą pochodzenia Tokaj. W związku z tym uzasadniony jest wymóg butelkowania na miejscu w przypadku wszystkich win (rodzajów wina);
(ii) można wprowadzać do obrotu w szklanych butelkach o maksymalnej pojemności 0,75 litra i 1,5 litra (butelka "magnum") (odstępstwo wyłącznie za zgodą Rady Wspólnot Winiarskich Regionu Winiarskiego Tokaj);
(iii) wymóg dotyczący butelkowania nie ma zastosowania do win produkowanych przez producentów we własnej piwnicy na terenie regionu winiarskiego Tokaj, przeznaczonych do lokalnej konsumpcji.
Produkcja poza wyznaczonym obszarem produkcji
Ramy prawne:
ustalone przez organ zarządzający ChNP/ChOG w przypadkach przewidzianych przez państwa członkowskie
Rodzaj wymogów dodatkowych:
odstępstwo dotyczące produkcji na wyznaczonym obszarze geograficznym
Opis wymogu:
Produkcja poza obszarem produkcji jest dozwolona wyłącznie w przypadku wina musującego. Możliwe jest również przeprowadzenie fermentacji i butelkowania wina musującego na Węgrzech poza wyznaczonym obszarem produkcji za zgodą Rady Wspólnot Winiarskich Regionu Winiarskiego Tokaj.
Link do specyfikacji produktu
https://boraszat.kormany.hu/download/5/01/f2000/TOKAJ_term%C3%A9kle%C3%ADr%C3%A1s_2020%20kn.pdf
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1380 |
| Rodzaj: | ogłoszenie |
| Tytuł: | Publikacja wniosku o zatwierdzenie zmiany na poziomie Unii w specyfikacji produktu objętego chronioną nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina na podstawie art. 97 ust. 3 w związku z art. 105 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 |
| Data aktu: | 2026-03-06 |
| Data ogłoszenia: | 2026-03-06 |