Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Ocena wpływu polityki publicznej w perspektywie średnio- i długoterminowej poprzez budżetowanie międzypokoleniowe (opinia z inicjatywy własnej)
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-SpołecznegoOcena wpływu polityki publicznej w perspektywie średnio- i długoterminowej poprzez budżetowanie międzypokoleniowe (opinia z inicjatywy własnej)(C/2026/12)
Doradczynie i doradcy Luciano MONTI (z ramienia sprawozdawczyni Grupy II)
Decyzja Zgromadzenia Plenarnego 23.1.2025
Podstawa prawna Art. 52 ust. 2 regulaminu wewnętrznego
Sekcja odpowiedzialna Sekcja Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Obywatelstwa
Data przyjęcia przez sekcję 3.9.2025
Data przyjęcia na sesji plenarnej 18.9.2025
Sesja plenarna nr 599
Wynik głosowania (za/przeciw/wstrzymało się) 99/0/0
1. Wnioski i zalecenia
1.1. Niniejsza opinia z inicjatywy własnej ma przyczynić się do wprowadzenia budżetowania międzypokoleniowego poprzez propagowanie podejścia, które zwiększy świadomość na temat sposobu przydzielania zasobów różnym pokoleniom, a zwłaszcza młodym ludziom, w ramach unijnego, krajowego i lokalnego programowania finansowego. Powinno się to odbywać z pełnym poszanowaniem kompetencji oraz autonomii budżetowej państw członkowskich.
1.2. EKES wzywa państwa członkowskie, by systematycznie uwzględniały wymiar międzypokoleniowy w swoich budżetach, np. poprzez stosowanie oceny wpływu polityki na młodzież do wszystkich odpowiednich pozycji budżetu krajowego lub za pomocą innych metod oraz poprzez jasne wskazywanie środków dla danego pokolenia lub potencjalnie dotyczących danego pokolenia. To narzędzie pomogłoby lepiej dostosować wydatki publiczne do zasad sprawiedliwości międzypokoleniowej, a także sprzyjałoby wymianie pokoleniowej między młodzieżą a osobami starszymi. Takie podejście powinno również przyczyniać się do współuczestnictwa młodzieży, zwłaszcza w celu wykrywania środków potencjalnie dotyczących danego pokolenia.
1.3. EKES zachęca, by po wskazaniu głównych priorytetów pokoleniowych i strumieni finansowania rozważono zainicjowanie zorganizowanego i konstruktywnego dialogu młodzieżowego jako integralnej części planowania i monitorowania budżetu. W tym kontekście Rada zwróciła się do Komisji Europejskiej, by zgodnie z zasadą pomocniczości zadbała o uwzględnienie głosu młodzieży na wszystkich szczeblach, poprzez wprowadzenie na szczeblu unijnym testu wpływu polityki UE na młodzież lub oceny wpływu polityki na młodzież, oceny wpływu na młodzież lub innych podobnych instrumentów włączania problematyki młodzieżowej do głównego nurtu 1 .
1.4. Zdaniem EKES-u, aby sprzyjać sprawiedliwości międzypokoleniowej, budżety państw członkowskich powinny zapewniać sprawiedliwą równowagę między wydatkami na rodzinę i dziecko w przeliczeniu na mieszkańca a wydatkami na osoby starsze w przeliczeniu na mieszkańca. W związku z tym apeluje o rozważenie ustanowienia istotnego progu dla wydatków w kategorii "Świadczenia na rzecz rodzin i dzieci" w ramach budżetów na ochronę socjalną, tak by określona część środków publicznych była przeznaczana na ochronę młodzieży.
1.5. EKES podkreśla wagę zapewnienia długoterminowej stabilności systemów ochrony socjalnej poprzez przeprowadzanie jakościowych ocen sprawiedliwości międzypokoleniowej.
1.6. Art. 322 ust. 1 lit. a) 2 Traktatu o funkcjonowaniu UE przewiduje, że Parlament i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Trybunałem Obrachunkowym, przyjmują zasady finansowe określające warunki uchwalania i wykonywania budżetu oraz przedstawiania i kontrolowania rachunków. Zgodnie z tym artykułem Komitet proponuje, by w nowym cyklu programowania polityki spójności na lata 2028-2034 wprowadzić krajowe i regionalne budżetowanie międzypokoleniowe jako element warunkowości, oraz sugeruje realizację nowych planów partnerstwa krajowego i regionalnego. Zapewniłoby to długoterminową stabilność fiskalną i wzmocniłoby sprawiedliwość międzypokoleniową wydatków publicznych.
2. Kontekst
2.1. Kryzysy gospodarcze, społeczne i środowiskowe mają asymetryczny wpływ na różne grupy ludności i szczególnie dotkliwie oddziałują na młodsze pokolenia. Jak podkreśliła Komisja 3 , młodzi ludzie należą do grup najbardziej dotkniętych kryzysami gospodarczymi i społecznymi, co może wywierać trwały wpływ na ich perspektywy zawodowe, dobrostan oraz zaufanie do instytucji. W ciągu ostatniego roku prawie połowa młodych ludzi zgłaszała problemy emocjonalne lub psychospołeczne, a wydarzenia rozgrywające się na świecie, takie jak pandemia COVID-19 i kryzysy geopolityczne, przyczyniły się do wzrostu poziomu stresu 4 .
2.2. Zjawisko starzenia się społeczeństwa w Europie w coraz większym stopniu skłania do zastanowienia się nad kwestią sprawiedliwości międzypokoleniowej, zwłaszcza że stale malejąca grupa osób poniżej 30. roku życia jest narażona na ryzyko niewystarczającej reprezentacji ich interesów w procesie kształtowania polityki przez państwa członkowskie. Dwa czynniki potęgują to ryzyko: po pierwsze, odsetek ludności w tej grupie wiekowej stale maleje; po drugie, ponad połowa osób poniżej 30. roku życia, a konkretnie osoby poniżej 18. roku życia, nie stanowią elektoratu wyborczego. O ile w 2000 r. osoby poniżej 20. roku życia stanowiły 23,7 % ludności, o tyle szacuje się, że do 2030 r. ich udział spadnie do zaledwie 19,2 %. Przewiduje się, że ten odsetek będzie stopniowo malał - do 18,3 % w 2050 r. i do 17,8 % do 2100 r. 5 Podobny spadek obserwuje się w grupie wiekowej 15-24 lata, której udział w liczbie ludności ma się zmniejszyć z 10,5 % w 2020 r. do 9,5 % w 2050 r. 6 , co odzwierciedla szerszą zmianę sytuacji demograficznej w kierunku starzenia się społeczeństwa. Natomiast odsetek osób powyżej 65. roku życia, który w 2000 r. wynosił 16,9 %, ma osiągnąć 26,1 % do końca obecnego dziesięciolecia.
2.3. Zmiany demograficzne mają wpływ na rynki pracy, systemy emerytalne i systemy ochrony socjalnej oraz na pozycję geopolityczną Europy na świecie 7 . Niedobory siły roboczej występują w różnych sektorach i zawodach i prawdopodobnie wzrosną wraz z przewidywanym spadkiem liczby ludności w wieku produkcyjnym z 265 mln w 2022 r. do 258 mln do 2030 r. 8 Jak wskazano w opinii EKES-u SOC/796, współczynnik obciążenia demograficznego osobami starszymi (tj. liczba osób w wieku 65+ przypadająca na 100 osób w wieku 15-64 lat) szybko się zmienia: przewiduje się, że wzrośnie on z 33,3:100 w 2023 r. do 45,5:100 w 2040 r. i do 59,7:100 w 2100 r., co oznacza, że na 100 osób w wieku produkcyjnym będzie przypadać 59,7 emerytów.
2.4. Dane jednoznacznie wskazują na potrzebę zapewnienia stabilności systemów ochrony socjalnej: polityka w zakresie emerytur, ochrony zdrowia i opieki społecznej powinna być skonstruowana w taki sposób, aby unikać nierówności pomiędzy pokoleniami. Jeśli w obliczu starzenia się społeczeństwa w Europie obecna polityka nie będzie przewidywać odpowiednich inwestycji w podniesienie współczynnika urodzeń, zatrudnienie ludzi młodych i uczenie się przez całe życie, istnieje ryzyko, że przyszłe pokolenia nie będą miały dostępu do odpowiedniego poziomu ochrony socjalnej.
3. Uwagi ogólne
3.1. Decyzje polityczne i budżetowe mają wpływ na dystrybucję zasobów publicznych. Państwa członkowskie muszą zwrócić środki finansowe otrzymane za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF), a jednocześnie wspierać inwestycje zaplanowane w ramach nowego planu ReArm Europe, co sprawia, że konieczne jest wprowadzenie środków i gwarancji zapobiegających przerzucaniu nieproporcjonalnego ciężaru na młodsze pokolenia.
3.2. Jak stwierdziła przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen w piśmie określającym zadania, skierowanym do komisarza do spraw sprawiedliwości międzypokoleniowej, młodzieży, kultury i sportu, "Komisja Europejska musi zadbać o to, by podejmowane dziś decyzje nie szkodziły przyszłym pokoleniom, oraz zapewnić poszanowanie interesów obecnych i przyszłych pokoleń w całym procesie kształtowania polityki i stanowienia prawa w UE". W związku z tym należy propagować solidarność i sprawiedliwość międzypokoleniową w dostępie do zasobów. Komisarzowi powierzono zadanie opracowania kompleksowej strategii na rzecz sprawiedliwości międzypokoleniowej, wspieranej przez Wspólne Centrum Badawcze (JRC), które niedawno uruchomiło laboratorium polityki UE, aby ułatwić projektowanie tej strategii 9 . Ta inicjatywa ma na celu uniknięcie podejścia opartego na pracy w silosach poprzez zaangażowanie wszystkich dyrekcji generalnych oraz zakłada współpracę i udział Europejskiego Forum Młodzieży, OECD, Age Platform Europe i innych zewnętrznych zainteresowanych stron we współtworzeniu strategii.
3.3. Jak stwierdzono w opinii EKES-u SOC/759 10 , UE powinna zachęcać państwa członkowskie, aby wzmocniły środki mające na celu przeciwdziałanie niesprawiedliwości między pokoleniami i wspieranie sprawiedliwości społecznej, zapewniając ścisłą koordynację z myślą o spójności polityki. Państwa członkowskie muszą również wzmocnić międzysektorowe strategie polityczne, które mają korzystny wpływ na młodych ludzi i zmniejszają podziały pokoleniowe. W UE zrealizowano w tej dziedzinie kilka projektów pilotażowych, w wyniku których opracowano naukowe badania skutków, badania monitorujące 11 , a nawet oceny ex post projektów przepisów nastawionych na młodych ludzi. Dwa państwa w UE - Austria i Niemcy 12 - przeprowadziły szczególnie interesujące oceny ex ante (Jugend-Check) i ex post, natomiast we Włoszech ocena wpływu polityki na młodzież jest szczególnie rozwinięta na szczeblu lokalnym (Valutazione di Impatto Generazionale 13 ).
3.4. Ocena skutków pokoleniowych średnio- i długoterminowych strategii politycznych powinna wspierać mechanizmy uczestnictwa młodzieży w procesie podejmowania decyzji publicznych, tak aby strategie polityczne powstawały z uwzględnieniem potrzeb i oczekiwań nowych pokoleń. Inicjatywy takie jak test wpływu polityki UE na młodzież 14 , które zostały wprowadzone w niektórych krajach i są propagowane na szczeblu unijnym przez EKES, mają właśnie na celu uprzednią ocenę wpływu nowych przepisów na młodych ludzi, dzięki czemu polityka będzie bardziej inkluzywna i ukierunkowana na przyszłość. W ostatnich konkluzjach 15 Rada zwróciła się do Komisji o dopilnowanie zgodnie z zasadą pomocniczości, by "głos młodych ludzi był uwzględniany na wszystkich szczeblach, poprzez wprowadzenie oceny wpływu polityki na młodzież na szczeblu europejskim, oceny wpływu na młodzież lub innych podobnych instrumentów włączania problematyki młodzieżowej do głównego nurtu polityki". W tym względzie Komisja rozpoczęła również działania na rzecz zaangażowania młodszych pokoleń poprzez inicjatywy unijnego dialogu młodzieżowego 16 oraz dialogów z młodzieżą na temat polityki.
3.5. Warunkowość dotycząca określonych przekrojowych i tematycznych warunków podstawowych została już przyjęta w obecnym cyklu europejskiej polityki spójności na lata 2021-2027. Rozporządzenie ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, EFS+, Funduszu Spójności i innych funduszy, a zwłaszcza jego motyw 21, artykuł 15 oraz zwłaszcza załącznik III i IV do niego określają obecne tematyczne warunki
podstawowe konieczne do skutecznego i wydajnego wykorzystania tych funduszy. Obejmują one krajowe ramy strategiczne na rzecz równouprawnienia płci (warunek podstawowy 4.2), a także strategiczne ramy polityki w obszarach takich jak kształcenie i szkolenie, zdrowie, opieka długoterminowa oraz włączenie społeczne (warunki podstawowe 4.3, 4.4 i 4.6). Te podstawowe warunki mają zastosowanie do obecnego okresu programowania 2021-2027 i stanowią zasadnicze wymogi umożliwiające dostęp do finansowania z funduszy polityki spójności UE w istniejących ramach regulacyjnych 17 . Wymóg warunkowości występuje również w ramach RRF 18 .
4. Konkretne przykłady mechanizmów oceny
4.1. Dokument otwierający debatę Komisji pt. "The Intergenerational Dimension of Fiscal Sustainability" zawiera wyjaśnienie sposobu funkcjonowania bilansów pokoleń i tym samym zapewnia ramy oceny podatków netto poszczególnych pokoleń w ciągu całego życia. Pokazuje, że obecna polityka fiskalna UE nakłada nieproporcjonalne obciążenia na przyszłe pokolenia, przy czym wydatki związane ze starzeniem się społeczeństwa (emerytury, opieka zdrowotna) mają osiągnąć poziom 20 % PKB. W opracowaniu zastosowano dwa kluczowe wskaźniki: międzyokresową lukę budżetową, która mierzy skalę dostosowań koniecznych do ustabilizowania zadłużenia publicznego w ciągu 50 lat, oraz wskaźnik Auerbacha-Gokhale'a-Kotlikoffa (AGK), który określa ilościowo nierównowagę fiskalną między obecnymi a przyszłymi pokoleniami. Ta analiza pokazuje, że przyszli europejscy obywatele mogą być zmuszeni do ponoszenia obciążeń podatkowych 2-3 razy wyższych niż obecni emeryci, nawet jeżeli dzięki reformom emerytalnym uda się znacznie zmniejszyć wpływ nierówności między pokoleniami. Metodyka opisana w tym dokumencie otwierającym debatę opiera się na alokacji wydatków publicznych w podziale na kohorty wiekowe z wykorzystaniem danych statystycznych oraz modelowania ekonomicznego. Wydatki publiczne klasyfikowane są według kategorii funkcjonalnych zgodnie z ramami badania dochodów i warunków życia (SILC) oraz klasyfikacją funkcji sektora instytucji rządowych i samorządowych (COFOG) 19 , co zapewnia porównywalność między krajami. Aby oszacować rozkład wydatków publicznych według wieku, w sprawozdaniu opracowano profile wiekowe dla różnych kategorii wydatków, opierając się na danych administracyjnych, rachunkach narodowych oraz prognozach Komisji. Ta metodyka obejmuje wskazanie głównych beneficjentów usług publicznych, modelowanie wzorców wydatków w cyklu życia oraz zastosowanie tego rozkładu wydatków do danych demograficznych (tzn. wydatki na edukację przypisywane są głównie młodszym grupom wiekowym, koszty opieki zdrowotnej rosną wraz z wiekiem, a wydatki emerytalne przypisuje się starszym kohortom).
4.2. W klasyfikacji COFOG wydatki sektora publicznego podzielone są na dziesięć działów: od "01 - ogólne usługi publiczne" do "10 - ochrona socjalna" 20 . W podręczniku, w części "Assigning an appropriate function: case studies" [Przyporządkowanie odpowiedniej funkcji: analiza przypadków], analizowany jest przypadek 4 - Ochrona młodzieży. Dotyczy on klasyfikacji wydatków publicznych ukierunkowanych na ochronę i wsparcie młodzieży. W ramach klasyfikacji COFOG te wydatki są zazwyczaj przypisywane do funkcji "10.4 - Rodzina i dzieci", która wchodzi w zakres "Działu 10 - Ochrona socjalna". Ta kategoria obejmuje interwencje takie jak: usługi w zakresie ochrony dzieci, dodatki rodzinne i programy pomocy dla młodzieży. W ostatnim dziesięcioleciu wydatki na ochronę socjalną w UE utrzymywały się na stosunkowo stabilnym poziomie i wynosiły około 19-20 % PKB. Przeważającą większość tych środków przypisuje się kategorii wydatków COFOG "Świadczenia związane ze starzeniem się" (około 10-11 % PKB), podczas gdy znacznie mniejsza część (od 1,7 % do 2 %) przeznaczana jest na kategorię "Świadczenia na rzecz rodzin i dzieci" 21 . W ujęciu wieloletnim stosunek wydatków na świadczenia związane ze starzeniem się do wydatków na świadczenia na rzecz rodzin i dzieci utrzymuje się konsekwentnie na poziomie około 10 do 1. Wynika to w oczywisty sposób ze starzenia się społeczeństwa i związanych z tym wydatków emerytalnych, które przesuwają strukturę systemu ochrony socjalnej w kierunku świadczeń dla osób starszych, kosztem inwestycji w politykę rodzinną i wsparcie dla nowo narodzonych dzieci.
4.3. Kolejnym ciekawym przykładem oceny polityki publicznej jest również ocena wpływu polityki na młodzież 22 , która zapewnia systematyczne uwzględnianie wpływu polityki na młodych ludzi. Umożliwia ona klasyfikację środków interwencji jako: ukierunkowanych na młodzież (środki dla danego pokolenia), potencjalnie dotyczących młodego pokolenia lub niekorzystnych z jego perspektywy 23 . Pewne dotychczasowe doświadczenia regionalne i lokalne 24 pokazują, w jaki sposób środki dla danego pokolenia i środki potencjalnie dotyczące danego pokolenia były wdrażane za pośrednictwem ustaw budżetowych, co podkreśla praktyczną użyteczność tej klasyfikacji już na etapie formułowania takich środków. W 2023 r. region Emilia-Romania we Włoszech przeprowadził eksperyment z oceną skutków pokoleniowych w ramach projektu Safe-ER i zastosował ją do programów regionalnych na lata 2021-2027 współfinansowanych z EFS+ oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego 25 . Była to pierwsza próba systematycznego stosowania oceny skutków pokoleniowych na szczeblu regionalnym i unijnym, co przyczyniło się do stworzenia modelu, który można powielić w innych miejscach. Na szczeblu lokalnym gmina Parma jako pierwsza zastosowała ocenę skutków pokoleniowych do swojego jednolitego dokumentu programowego na lata 2023-2025 i dokładnie wskazała środki dla danego pokolenia oraz środki potencjalnie go dotyczące, występujące w jej dokumentach dotyczących planowania. Organy administracji rozpoczęły proces mapowania środków publicznych, klasyfikowania ich według kategorii ustanowionych przez COVIGE (Komitet ds. Oceny Wpływu Polityki Publicznej na Różne Pokolenia) 26 oraz przygotowania pierwszego rocznego sprawozdania na temat oceny skutków pokoleniowych, w którym przedstawiono pierwsze informacje na podstawie monitorowania środków dla danego pokolenia i środków potencjalnie dotyczących danego pokolenia.
4.4. Aby zidentyfikować nierówności związane z wiekiem w polityce publicznej, Europejska Komisja Gospodarcza ONZ (EKG ONZ) opracowała odpowiednią metodykę. To podejście polega na porównywaniu wyników różnych kierunków polityki między grupami wiekowymi oraz obliczaniu na tej podstawie tzw. "ageing gap", czyli przepaści między pokoleniami. Pozwala to decydentom na identyfikację dysproporcji oraz ocenę inkluzywności polityk 27 .
4.5. Podejście oparte na minimalnych progach znajduje częste zastosowanie w ramach RRF, aby propagować i wspierać dwojaką transformację - ekologiczną i cyfrową - dzięki wprowadzeniu celów i systemu oznaczeń. W odniesieniu do transformacji ekologicznej państwa członkowskie zobowiązane były przeznaczyć na ten cel co najmniej 37 % otrzymanych środków, natomiast w przypadku cyfryzacji próg minimalny wynosił 20 % 28 . Aby wykazać zgodność z tymi dwoma celami, wprowadzono system oznaczania (znakowania/flagowania), oparty na podejściu wcześniej przetestowanym w ramach EFS+, który wymaga, aby krajowe lub regionalne plany inwestycyjne określały konkretne działania przyczyniające się do osiągnięcia tych celów.
5. Uwagi szczegółowe
5.1. W opinii SOC/800 29 EKES podkreślił, że "[s]olidarność międzypokoleniowa ma również kapitalne znaczenie dla przezwyciężenia dyskryminacji osób starszych i młodych ze względu na wiek oraz nierówności między pokoleniami w kontekście obecnego rozwoju demograficznego. Niezbędne jest projektowanie polityk i usług społecznych, które przyjmują podejście zgodne z perspektywą przebiegu życia i są sprawiedliwe, przystępne i dostępne dla wszystkich grup wiekowych. Osoby młodsze i starsze często doświadczają dyskryminacji ze względu na sam wiek".
5.2. W tej samej opinii EKES wezwał do ustanowienia solidarności międzypokoleniowej jako jednego z celów Europejskiego Funduszu Społecznego w WRF na lata 2028-2034 i w rozporządzeniach wykonawczych do nich.
5.3. Zgodnie z tymi zasadami oraz w celu ułatwienia realizacji polityki publicznej zapewniającej wyważone podejście międzypokoleniowe i uwzględniającej sprawiedliwość międzypokoleniową w perspektywie średnio- i długoterminowej niniejsza opinia z inicjatywy własnej ma przyczyniać się do wprowadzenia budżetowania międzypokoleniowego. W tym celu zachęca się w niej do podejścia sprzyjającego lepszemu zrozumieniu, w jaki sposób zasoby są przydzielane różnym pokoleniom w ramach europejskiego, krajowego i lokalnego programowania finansowego. Powinno się to odbywać z pełnym poszanowaniem kompetencji oraz autonomii budżetowej państw członkowskich. To podejście powinno również wspierać współuczestnictwo młodzieży - zwłaszcza w identyfikowaniu działań potencjalnie jej dotyczących - z wykorzystaniem istniejących narzędzi, już przetestowanych w niektórych państwach członkowskich, takich jak test wpływu polityki UE na młodzież czy też ocena wpływu polityki na młodzież.
5.4. Podejście oparte na budżetowaniu międzypokoleniowym umożliwiłoby decydentom oraz społeczeństwu lepsze zrozumienie, kto jest docelowym beneficjentem środków przydzielanych w ramach budżetów publicznych. Dzięki zastosowaniu środków łagodzących pozwoliłoby ono zatem na eliminowanie potencjalnych nierówności na niekorzyść którejkolwiek z grup wiekowych oraz na jak najbardziej efektywne i zrównoważone wydatkowanie środków publicznych. W ten sposób może się ono przyczynić do rzeczywistego usprawnienia alokacji i ukierunkowania inwestycji we wszystkich obszarach z perspektywy międzypokoleniowej - w szczególności w dziedzinie polityki społecznej, zatrudnienia, kształcenia i zdrowia.
5.5. Komitet proponuje zwłaszcza, aby mechanizm podobny do tego stosowanego w przypadku krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności oraz EFS+ został zastosowany w polityce spójności UE w celu zapewnienia odpowiednich zasobów w przyszłości zarówno młodszym (młodzieży i dzieciom), jak i starszym pokoleniom (powyżej 65. roku życia) poprzez dokładne określenie pozycji wydatków i środków, które powinny przyczynić się do osiągnięcia sprawiedliwości międzypokoleniowej.
Bruksela, dnia 18 września 2025 r.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.12 |
| Rodzaj: | opinia |
| Tytuł: | Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego - Ocena wpływu polityki publicznej w perspektywie średnio- i długoterminowej poprzez budżetowanie międzypokoleniowe (opinia z inicjatywy własnej) |
| Data aktu: | 2026-01-16 |
| Data ogłoszenia: | 2026-01-16 |