Rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest w sprawie przyszłości Partnerstwa Wschodniego oraz nowych perspektyw polityki rozszerzenia UE: w kierunku potrzeby pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w regionie, przyjęta w dniu 30 października 2025 r.
Rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest w sprawie przyszłości Partnerstwa Wschodniego oraz nowych perspektyw polityki rozszerzenia UE: w kierunku potrzeby pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w regionie, przyjęta w dniu 30 października 2025 r.
(Dz.U.UE C z dnia 26 lutego 2026 r.)
ZGROMADZENIE PARLAMENTARNE EURONEST,
A. mając na uwadze, że polityka dotycząca Partnerstwa Wschodniego (PW), zainaugurowana w 2009 r., okazała się w dużej mierze skuteczna we wzmacnianiu odporności oraz zacieśnianiu więzi politycznych i gospodarczych w całym regionie PW; mając na uwadze, że polityka dotycząca PW stanowi kluczowe narzędzie służące realizacji priorytetów regionalnych, w szczególności reform w zakresie praworządności oraz bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście bezprawnej, niczym niesprowokowanej i nieuzasadnionej pełnoskalowej inwazji wojskowej Rosji na Ukrainę, która trwa już prawie cztery lata;
B. mając na uwadze, że polityka rozszerzenia UE jest najskuteczniejszym narzędziem polityki zagranicznej UE; mając na uwadze, że perspektywa przystąpienia do UE pozostaje kluczowym czynnikiem długoterminowego bezpieczeństwa, pokoju, stabilności i dobrobytu w Europie oraz nadal przyczynia się do propagowania wspólnych wartości, w tym demokracji, praworządności i poszanowania praw podstawowych, a jednocześnie sprzyja wzrostowi gospodarczemu;
C. mając na uwadze, że transformacja demokratyczna sprzyjająca włączeniu społecznemu wymaga pełnej ochrony i pełnego udziału wszystkich obywateli, niezależnie od ich orientacji seksualnej, tożsamości płciowej, ekspresji płciowej czy cech płciowych; mając na uwadze, że równość płci i niedyskryminacja stanowią podstawowe wartości Unii Europejskiej;
D. mając na uwadze, że otwarcie negocjacji akcesyjnych z Mołdawią i Ukrainą 25 czerwca 2024 r. stanowi historyczny kamień milowy na ich drodze do integracji europejskiej oraz sygnał polityczny potwierdzający zaangażowanie Unii w przyszłe członkostwo tych krajów, czemu powinno towarzyszyć jak najszybsze otwarcie negocjacji w ramach klastra I (kwestie podstawowe);
E. mając na uwadze, że Armenia i Azerbejdżan odnotowały historyczny postęp w kierunku zakończenia trwającego od niemal czterdziestu lat konfliktu, parafując Porozumienie w sprawie ustanowienia pokoju i nawiązania stosunków międzypaństwowych; mając na uwadze, że trwały pokój, współpraca i pojednanie pozostają kluczowe dla stabilności i bezpieczeństwa szerszego regionu PW;
F. mając na uwadze, że Parlament Armenii przyjął 26 marca 2025 r. ustawę w sprawie integracji z UE, czym rozpoczął proces przystąpienia do Unii i potwierdził swoje zaangażowanie w zacieśnianie relacji z UE;
G. mając na uwadze, że niedawne wydarzenia w Gruzji - w tym sfałszowane wybory parlamentarne z 26 października 2024 r., ogłoszenie przez rząd 28 listopada 2024 r. zamiaru odłożenia rozmów akcesyjnych z UE do 2028 r., a następnie wdrożenie szeregu aktów ustawodawczych o charakterze antydemokratycznym, mających na celu uciszenie wszelkich możliwych głosów sprzeciwu, w szczególności ze strony społeczeństwa obywatelskiego, środowisk akademickich i niezależnych mediów, atakowanie mniejszości, zwłaszcza społeczności LGBTI+, oraz eliminowanie realnej demokratycznej opozycji politycznej - uwypukliły poważny regres demokracji;
H. mając na uwadze, że trzydziestoletni autorytarny reżim na Białorusi, kierowany przez Alaksandra Łukaszenkę, nadal systematycznie represjonuje działaczy politycznych, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, obrońców praw człowieka, związkowców, prawników i dziennikarzy - zarówno w kraju, jak i za granicą;
I. mając na uwadze, że władze Azerbejdżanu drastycznie ograniczają przestrzeń działania społeczeństwa obywatelskiego i niezależnych mediów, stosując szeroko zakrojone i wyniszczające represje wobec obrońców praw człowieka, związkowców, dziennikarzy oraz działalności obywatelskiej i politycznej, a także ograniczając wolności obywatelskie; mając na uwadze, że liczba więźniów politycznych w Azerbejdżanie gwałtownie wzrosła w ostatnich latach i wynosi niemal 400; mając na uwadze, że sytuacja w zakresie praw człowieka w Azerbejdżanie jest równie zła jak na Białorusi, jeśli nie gorsza; mając na uwadze, że misja obserwacji wyborów Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) oceniła, że ostatnie wybory prezydenckie, przeprowadzone w lutym 2024 r., "nie były konkurencyjne" oraz "przebiegały w atmosferze restrykcji"; mając na uwadze, że misja obserwacji wyborów OBWE dodała, iż "niedawne aresztowania krytycznie nastawionych dziennikarzy utrudniły mediom swobodne działanie", co wzbudziło poważne zaniepokojenie w związku z tajnością głosowania, brakiem zabezpieczeń uniemożliwiających oddanie większej liczby głosów niż jeden, oznakami dorzucania głosów do urn oraz nieregularnościami w liczeniu i przekazywaniu wyników głosowania;
1. podkreśla i docenia, że w czasach niestabilności politycznej, regresu demokracji, nasilającego się autorytaryzmu oraz wyzwań dla międzynarodowego porządku opartego na zasadach, jak również złożoności geopolitycznej spotęgowanej wojną napastniczą Rosji przeciwko Ukrainie polityka PW odegrała kluczową rolę w utrzymaniu punktu odniesienia dla krajów PW i ich obywateli w zakresie zasad i wartości Unii Europejskiej; jest przekonane, że jedynym sposobem na zachowanie dotychczasowych osiągnięć, zapewnienie pomyślnej przyszłości i - co najważniejsze - zagwarantowanie długoterminowych, trwałych i nieodwracalnych zmian oraz zbliżenia do Unii Europejskiej jest dalsze inwestowanie w skuteczne środki na rzecz praworządności, stabilne instytucje demokratyczne i bezpieczeństwo, wraz ze zwiększonymi inwestycjami w przeciwdziałanie dezinformacji; podkreśla znaczenie walki z dezinformacją, ponieważ gdy Rosja nie prowadzi inwazji militarnej w danym kraju PW, dąży do zdominowania tamtejszej przestrzeni informacyjnej, czego wyraźnym przykładem jest Gruzja; zaznacza, że polityka PW nadal zapewnia ramy umożliwiające utrzymanie stałego zaangażowania rządów i społeczeństwa obywatelskiego w celu zachowania demokratycznej rozliczalności i nadzoru, niezależnie od jakiegokolwiek zawieszenia czy odroczenia negocjacji akcesyjnych z UE;
2. wzywa UE do zorganizowania do 2027 r. politycznego szczytu PW w celu ustalenia zmienionych priorytetów zatwierdzonych przez państwa członkowskie UE, kraje PW oraz społeczeństwo obywatelskie; podkreśla, że w wieloletnich ramach finansowych na lata 2028-2034 należy zwrócić szczególną uwagę na Europejski Instrument Sąsiedztwa, tak by zapewnić odpowiednie wsparcie dla odnowionych po 2025 r. priorytetów polityki PW; podkreśla kluczową rolę społeczeństwa obywatelskiego jako wiarygodnego partnera dialogu i siłę napędową zmian; wyraża głębokie zaniepokojenie niedawnymi cięciami środków finansowych i apeluje o wzmocnienie wsparcia instytucjonalnego, programów budowania zdolności oraz trwałych mechanizmów podstawowego finansowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego w krajach PW, w tym organizacji działających na wygnaniu;
3. wzywa UE, by dostosowała politykę PW do nowych realiów geopolitycznych, biorąc pod uwagę fakt, że podczas gdy niektóre kraje PW zmierzają w kierunku coraz głębszego regresu demokracji, inne dążą obecnie do członkostwa w UE, co może podważać znaczenie obecnych ram PW; zauważa, że reforma Partnerstwa Wschodniego musi koncentrować się na różnych dynamikach w poszczególnych krajach partnerskich i być do nich dostosowana, a także stawiać na pierwszym miejscu państwa, które wykazują pełne zaangażowanie w wartości i zasady UE; zauważa, że w reformie Partnerstwa Wschodniego można by również uwzględnić rozszerzenie obecnego zakresu geograficznego polityki PW; podkreśla jednak, że nie powinno to odbywać się ze szkodą dla zobowiązania UE do wspierania demokracji i praw człowieka we wszystkich krajach PW;
4. przypomina o transformacyjnej sile polityki rozszerzenia UE, która jest jedną z najbardziej udanych polityk Unii; przypomina, że proces przystąpienia do UE jest procesem politycznym opartym na osiągnięciach i ścisłej warunkowości, oraz potwierdza obowiązywanie kryteriów kopenhaskich; uznaje potrzebę zwiększenia skuteczności unijnej strategii rozszerzenia oraz - w razie potrzeby - jej aktualizacji w świetle nowego, wymagającego i szybko zmieniającego się kontekstu geopolitycznego;
5. przypomina, że unijna pomoc finansowa i techniczna dla krajów PW jest uzależniona od poszanowania praworządności, instytucji demokratycznych i praw podstawowych, zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami oraz ochrony interesów finansowych Unii; podkreśla, że wzajemna rozliczalność między Unią Europejską a krajami PW jest kluczowa dla zapewnienia zaufania, przejrzystości i długoterminowej współpracy;
6. ponownie potępia w najsurowszych możliwych słowach bezprawną, niczym niesprowokowaną i nieuzasadnioną pełnoskalową inwazję wojskową Rosji na Ukrainę, która trwa już cztery lata, oraz współudział w niej nielegalnego reżimu Łukaszenki; domaga się, by Rosja zakończyła wszelkie działania wojskowe w Ukrainie i przeciwko niej oraz wycofała wszystkie siły zbrojne i cały sprzęt wojskowy z terytorium Ukrainy w jej granicach uznanych przez społeczność międzynarodową, w tym na jej wodach terytorialnych; zdecydowanie podkreśla niezbywalne prawo Ukrainy do samoobrony zgodnie z art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych; potwierdza zaangażowanie UE i krajów PW na rzecz przywrócenia w Ukrainie pełnego, sprawiedliwego i trwałego pokoju, zgodnego z Kartą Narodów Zjednoczonych, respektującego suwerenność i integralność terytorialną Ukrainy i opartego na warunkach akceptowalnych dla Ukrainy i jej obywateli;
7. ponownie stanowczo potępia fakt, że obywatele Ukrainy są zmuszani do służby w siłach zbrojnych państwa- agresora, że mieszkańcy czasowo okupowanych terytoriów Ukrainy są przymuszani do uzyskiwania rosyjskich paszportów oraz że ukraińska tożsamość jest niszczona, a dzieci i młodzież są poddawane indoktrynacji i militaryzacji - co stanowi rażące naruszenie postanowień IV konwencji genewskiej z 1949 r.;
8. uznaje, że zwycięstwo Ukrainy oraz przywrócenie jej pełnej integralności terytorialnej w jej granicach uznanych przez społeczność międzynarodową, w tym na jej wodach terytorialnych, ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia pełnego, sprawiedliwego i trwałego pokoju, bezpieczeństwa i stabilności nie tylko w regionie PW, lecz na całym kontynencie europejskim; podkreśla, że sukces Ukrainy w obronie europejskich wartości demokracji, praworządności i suwerenności terytorialnej przed rosyjską wojną napastniczą stanowi kluczowy czynnik odstraszający przed dalszymi próbami destabilizacji w Europie; zaznacza, że trwały pokój w Europie jest niemożliwy bez ustanowienia solidnych gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy, które będą zapobiegać przyszłym aktom agresji ze strony Rosji; apeluje do UE i jej partnerów międzynarodowych o wzmożone wsparcie zdolności obronnych Ukrainy oraz jej powojennej odbudowy jako inwestycji w europejską architekturę bezpieczeństwa; zwraca uwagę, że przyszłe członkostwo Ukrainy w UE znacznie wzmocni wschodnie granice Unii i przyczyni się do zbiorowego bezpieczeństwa wszystkich narodów europejskich;
9. wzywa władze Ukrainy, by utrzymały demokrację, prawa człowieka i pluralizm parlamentarny, by rozwijały instytucje demokratyczne, zapewniły funkcjonowanie niezależnych mediów, opozycji politycznej, organów ds. zwalczania korupcji oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego na drodze do skutecznego otwarcia pierwszego rozdziału negocjacji z UE dotyczącego kwestii podstawowych, opartego na kryteriach kopenhaskich, jak również by powstrzymały się od działań podważających jedność obywatelską i polityczną, by zniosły wszelkie ograniczenia dotyczące swobodnej dyplomacji parlamentarnej oraz by zreformowały system sądowy i system egzekwowania prawa zgodnie z wymogami UE; podkreśla, że wartości demokratyczne stanowią podstawę skutecznego sprzeciwu wobec trwającej rosyjskiej agresji w walce o wolność;
10. wyraża pełne poparcie dla prowadzonego obecnie przez prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) dochodzenia w sprawie sytuacji w Ukrainie, obejmującego domniemane zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości oraz ludobójstwo; z zadowoleniem przyjmuje ratyfikację przez Ukrainę statutu rzymskiego MTK; wyraża głębokie zaniepokojenie sankcjami nałożonymi przez Stany Zjednoczone na MTK oraz jego prokuratorów, sędziów i pracowników, stanowiącymi poważny atak na międzynarodowy system wymiaru sprawiedliwości; wzywa Komisję, by niezwłocznie uruchomiła status blokujący, a państwa członkowskie - by pilnie wzmogły starania dyplomatyczne o ochronę i zabezpieczenie MTK jako niezbędnego fundamentu międzynarodowego systemu wymiaru sprawiedliwości;
11. oddaje cześć tysiącom osób, które straciły życie w walce o wolną, niezależną i demokratyczną Ukrainę; ponownie wyraża niezachwianą solidarność z narodem Ukrainy oraz poparcie dla niepodległości, suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy w jej granicach uznanych przez społeczność międzynarodową, w tym na jej wodach terytorialnych; potępia systematyczną deportację oraz bezprawne przetrzymywanie tysięcy ukraińskich dzieci przez Federację Rosyjską, co stanowi poważne naruszenie prawa międzynarodowego, w tym Konwencji ONZ o prawach dziecka, oraz podstawowych zasad międzynarodowego prawa humanitarnego; potępia ponadto fakt, że działaniom tym towarzyszą celowe oddzielanie dzieci od rodzin, bezprawne nadawanie im obywatelstwa rosyjskiego oraz próby przymusowej asymilacji obywateli Ukrainy z kulturą i tożsamością niemającymi żadnego związku z ich rodzimym środowiskiem, językiem czy tradycjami; podkreśla, że praktyki te stanowią zamach na samą istotę godności ludzkiej i wymagają zdecydowanej i zjednoczonej reakcji społeczności międzynarodowej; nawołuje do natychmiastowego i bezwarunkowego powrotu wszystkich poszkodowanych dzieci do Ukrainy pod nadzorem międzynarodowym;
12. przypomina o potrzebie dalszego wzmacniania międzynarodowej struktury rozliczalności za zbrodnię agresji przeciwko Ukrainie; popiera dalsze prowadzenie rejestru szkód spowodowanych agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy jako kluczowego instrumentu służącego do dokumentowania szkód, strat i krzywd spowodowanych przez wojnę; apeluje o ustanowienie specjalnego trybunału do spraw zbrodni agresji przeciwko Ukrainie, który zapewni pociągnięcie do odpowiedzialności osób odpowiedzialnych na najwyższym szczeblu politycznym i wojskowym; wzywa wszystkich partnerów do działania na rzecz podpisania do końca 2025 r. międzynarodowego traktatu ustanawiającego Komisję ds. Roszczeń dla Ukrainy jako mechanizmu uzupełniającego, który ma zagwarantować reparacje i skuteczny wymiar sprawiedliwości dla ofiar;
13. stanowczo potępia skrajną brutalność i systematyczne okrucieństwo stosowane przez Rosjan wobec ukraińskich cywilów i jeńców wojennych, w szczególności prowadzone przez siły rosyjskie egzekucje ukraińskich jeńców wojennych, które stanowią zbrodnię wojenną i poważne naruszenie konwencji genewskich, a także ciężkie tortury, znęcanie się oraz niedożywienie, jakim poddawani są ukraińscy jeńcy wojenni; wzywa Rosję, by natychmiast wyraziła zgodę na kompleksową, opartą na zasadzie "wszyscy za wszystkich" wymianę jeńców wojennych z Ukrainą i by przeprowadziła ją zgodnie z zobowiązaniami wynikającymi z międzynarodowego prawa humanitarnego i Konwencji genewskiej o traktowaniu jeńców wojennych, a także by uwolniła wszystkich bezprawnie przetrzymywanych ukraińskich cywilów;
14. docenia pomoc humanitarną udzielaną Ukrainie przez państwa członkowskie UE i kraje PW, w szczególności przez Mołdawię; przypomina, że od marca 2022 r. UE zapewniła - na podstawie dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony 1 - bezpieczeństwo i schronienie ponad 4 mln Ukraińców uciekających przed wojną; z zadowoleniem przyjmuje decyzję UE z czerwca 2025 r. o przedłużeniu tej tymczasowej ochrony do marca 2027 r.;
15. podkreśla, że wojna napastnicza Rosji przeciwko Ukrainie stanowi egzystencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa i stabilności Europy oraz regionu PW; przypomina, że silna ingerencja polityczna Rosji, próby aneksji i nielegalna okupacja terytoriów w innych krajach PW, takich jak okupowany separatystyczny region w Gruzji oraz Naddniestrze w Republice Mołdawii, również stanowią poważne zagrożenie dla regionu PW i całej Europy; w związku z tym apeluje o zaostrzenie sankcji gospodarczych i finansowych wobec Federacji Rosyjskiej oraz ograniczenie operacji handlowych z tym państwem do czasu zakończenia przez nie wojny napastniczej przeciwko Ukrainie i hybrydowych ataków zagrażających krajom UE i PW; zwraca uwagę, że trwały pokój i bezpieczeństwo ludzi w regionie PW mają zasadnicze znaczenie dla UE; ponownie wyraża jednoznaczne poparcie dla suwerenności, integralności terytorialnej i niezależności politycznej krajów PW w granicach uznanych przez społeczność międzynarodową, w tym na wodach terytorialnych, a także wspiera ich wysiłki na rzecz pełnego egzekwowania tych zasad;
16. przypomina o znaczeniu propagowania strategicznych celów bezpieczeństwa ludzi i trwałego pokoju w całym regionie PW i poza nim; w tym kontekście z uznaniem odnosi się do szczytu Armenia-Azerbejdżan zorganizowanego w Stanach Zjednoczonych 8 sierpnia 2025 r., podczas którego parafowano Porozumienie w sprawie ustanowienia pokoju i nawiązania stosunków międzypaństwowych, a przywódcy Armenii i Azerbejdżanu potwierdzili, że wszystkie regionalne połączenia i infrastruktura zostaną otwarte na podstawie poszanowania suwerenności, integralności terytorialnej i jurysdykcji obu państw, w tym w ramach projektu łączności o nazwie Trump Route for International Peace and Prosperity (Szlak Trumpa na rzecz Międzynarodowego Pokoju i Dobrobytu); pochwala determinację obu rządów, by zakończyć trwający niemal czterdzieści lat konflikt; zachęca strony do jak najszybszego podpisania i ratyfikowania traktatu pokojowego; docenia aktywne zaangażowanie UE we wspieranie tego procesu i przedmiotowych negocjacji; apeluje o dalsze postępy w procesie wytyczania granicy oraz o pełne wycofanie sił Azerbejdżanu z terytorium Republiki Armenii; przypomina o konieczności rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii jeńców armeńskich przetrzymywanych w Azerbejdżanie oraz przesiedlonych Ormian z dawnego autonomicznego regionu Górskiego Karabachu oraz apeluje o zaprzestanie niszczenia armeńskiego dziedzictwa kulturowego na tym obszarze;
17. uważa, że należy dostosować politykę PW do obecnych wyzwań i dynamiki geopolitycznej; wyraża głębokie zaniepokojenie rosnącą skalą organizowanych przez Federację Rosyjską kampanii dezinformacyjnych i propagandowych w krajach PW; zauważa, że działaniom tym towarzyszy zaawansowana ingerencja w krajowe procesy polityczne, realizowana przez zajęcie przestrzeni informacyjnej, w tym zarówno tradycyjnych mediów, jak i sieci społecznościowych;
18. apeluje o ustanowienie wzmocnionych mechanizmów UE i zintensyfikowaną współpracę międzynarodową w celu przeciwdziałania rosyjskiej dezinformacji i propagandzie w krajach PW, które to działania mają na celu destabilizowanie społeczeństw, podważanie zaufania do instytucji demokratycznych oraz szerzenie fałszywych narracji na temat Unii Europejskiej i jej wartości - w tym wprowadzających w błąd twierdzeń, jakoby członkostwo w UE wiązało się z utratą suwerenności i tożsamości narodowej; podkreśla, że kluczowe znaczenie ma wzmocnienie zbiorowej odporności na nadużywanie sztucznej inteligencji do tworzenia i rozpowszechniania dezinformacji i treści sfabrykowanych, a także skuteczne identyfikowanie, kwestionowanie i neutralizowanie manipulacyjnych narracji rosyjskich, w tym tych, które mają na celu ukrywanie lub usprawiedliwianie zbrodni;
19. podkreśla, że ten niepokojący trend, który nasilił się w ostatnich latach, narusza stabilność i integralność regionu oraz może stwarzać poważne zagrożenia dla przyszłego bezpieczeństwa regionu i całego sąsiedztwa UE;
20. uważa, że bezpieczeństwo UE jest ściśle powiązane z bezpieczeństwem jej bezpośrednich europejskich sąsiadów; z dużym niepokojem obserwuje i potępia ciągłe podejmowane przez Rosję próby destabilizacji krajów PW poprzez zagraniczne manipulacje informacjami i ingerencje w informacje, cyberataki, korupcję wyborczą, bezprawne finansowanie zewnętrzne zamachów politycznych, groźby, ingerencje w procesy wyborcze, okupację terytorialną, nadużywanie instytucji religijnych i instrumentalizację religii, a także mobilizację i radykalizację online mające na celu niweczenie europejskich aspiracji krajów PW i podważenie ich stabilności; podkreśla rosnący wpływ zakrojonych na szeroką skalę kampanii dezinformacyjnych i kampanii w mediach społecznościowych, celowo zaprojektowanych w celu dzielenia społeczeństw, podważania zaufania do instytucji demokratycznych oraz destabilizowania porządku politycznego; wzywa UE i jej partnerów do dalszego wzmacniania programów budowania odporności, inicjatyw w zakresie umiejętności korzystania z mediów oraz działań z zakresu komunikacji strategicznej; apeluje o silniejszą współpracę wojskową i w zakresie bezpieczeństwa z krajami kandydującymi i partnerami, w tym w obszarach odporności, cyberbezpieczeństwa, przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym, łagodzenia skutków tych zagrożeń, zarządzania granicami, zwalczania terroryzmu oraz przeciwdziałania dezinformacji, a także o zwiększenie wsparcia dla obrony cywilnej; ponownie podkreśla potrzebę ścisłej współpracy z NATO w tym zakresie; nawołuje do silniejszej współpracy wojskowej i w zakresie bezpieczeństwa z Ukrainą oraz dalszego wspierania oporu tego państwa wobec rosyjskiej agresji poprzez kontynuację istniejących programów i tworzenie nowych, a przy tym przypomina o działaniach podjętych już przez UE na rzecz Ukrainy; z zadowoleniem przyjmuje podpisanie pierwszego partnerstwa w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony z Mołdawią w 2024 r., które może służyć za wzór pogłębionej współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa z krajami PW, oraz objęcie Armenii Europejskim Instrumentem na rzecz Pokoju (EPF) w lipcu 2024 r.; w pełni popiera misje wojskowe i cywilne w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony w krajach PW;
21. wzywa kraje PW, by stopniowo dostosowywały swoje polityki do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE; wzywa kraje PW, by dostosowały się do polityki sankcyjnej UE wobec Rosji za jej wojnę napastniczą przeciwko Ukrainie, a jednocześnie by zagwarantowały, że nie staną się kanałami omijania sankcji; apeluje do państw członkowskich UE, by nadal wzmacniały reżim sankcyjny wobec Rosji i jej sojuszników, w pełni i kompleksowo wdrażały przyjęte środki oraz przeciwdziałały obchodzeniu sankcji; wzywa państwa członkowskie UE i kraje PW do ściślejszego monitorowania przedsiębiorstw produkujących i sprzedających produkty wojskowe i produkty podwójnego zastosowania, które Federacja Rosyjska wykorzystuje do produkcji rakiet i dronów używanych w brutalnych atakach przeciwko Ukrainie, a także do podjęcia stanowczych działań wobec wszystkich zaangażowanych podmiotów;
22. wzywa UE i jej partnerów międzynarodowych do podjęcia zdecydowanych działań na rzecz konfiskaty immobilizowanych rosyjskich aktywów państwowych, tak by zapewnić ich wykorzystanie na rekonstrukcję i odbudowę Ukrainy jako zgodnego z prawem międzynarodowym środka rozliczalności i zadośćuczynienia; podkreśla, że Rosja musi ponieść pełną odpowiedzialność finansową za zniszczenia i szkody, które spowodowała;
23. potępia systemowy atak reżimu Gruzińskiego Marzenia na gruzińskie instytucje demokratyczne, opozycję polityczną, niezależne media, społeczeństwo obywatelskie, środowisko akademickie i niezawisłość sądów; ubolewa nad sfałszowanymi wyborami parlamentarnymi z 26 października 2024 r., przeprowadzonymi z naruszeniem norm i standardów demokratycznych, i w związku z tym nie uznaje samozwańczej władzy partii Gruzińskie Marzenie; stanowczo potępia brutalne tłumienie pokojowych protestów, arbitralne zatrzymywanie zwykłych obywateli, dziennikarzy, działaczy i liderów politycznych oraz systematyczne naruszanie podstawowych wolności; wzywa władze Gruzji do niezwłocznego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych oraz innych bezprawnie przetrzymywanych osób; szczególnie nalega na natychmiastowe i bezwarunkowe uwolnienie laureatki Nagrody im. Sacharowa, Mzii Amaglobeli oraz na wycofanie wszystkich postawionych jej zarzutów; potępia jej motywowane politycznie areszt i ściganie; z głębokim ubolewaniem stwierdza, że rządząca partia Gruzińskie Marzenie porzuciła drogę do integracji europejskiej i członkostwa w NATO; zauważa, że przyjęcie antydemokratycznych przepisów doprowadziło do zawieszenia procesu integracji Gruzji z UE; odnotowuje, że plany Gruzińskiego Marzenia dotyczące zakazania działalności partii politycznych oznaczałyby w praktyce ustanowienie w Gruzji dyktatury jednopartyjnej i wymagają natychmiastowej reakcji społeczności międzynarodowej; wzywa Komisję i Radę do przeglądu ruchu bezwizowego z Gruzją z zamiarem jego zawieszenia wobec określonych osób odpowiedzialnych za regres tego państwa w kierunku autorytaryzmu; podkreśla, że to Gruzińskie Marzenie ponosi pełną odpowiedzialność za wszelkie konsekwencje wynikające z możliwego zawieszenia ruchu bezwizowego dla obywateli Gruzji;
24. wzywa przewodniczącą Komisji, wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawicielkę Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz przewodniczącego Rady Europejskiej do podjęcia działań dyplomatycznych wysokiego szczebla z przywódcami państw członkowskich w celu zapewnienia, bez zbędnej zwłoki, zdecydowanej i jednoznacznej reakcji Unii Europejskiej na dokonujące się ostateczne demontowanie porządku demokratycznego w Gruzji; zwraca się do instytucji Unii o wsparcie niezależnych mediów gruzińskich wszelkimi dostępnymi instrumentami, w tym finansowymi, aby chronić wolność prasy i pluralizm mediów w Gruzji;
25. ponownie stwierdza, że nie uznaje tzw. wyboru Alaksandra Łukaszenki na prezydenta Białorusi 26 stycznia 2025 r.; uważa obecny reżim na Białorusi za pozbawiony legitymacji, bezprawny i przestępczy; potwierdza swoje niezachwiane poparcie dla Białorusinów w dążeniu do demokracji, wolności i przestrzegania praw człowieka; potępia trwające represje na Białorusi; przypomina, że z powodów politycznych uwięzionych pozostaje ponad 1 250 więźniów politycznych, w tym laureat Nagrody Nobla Pokojowej, Ales Bialacki, oraz 37 dziennikarzy; przypomina w szczególności sprawę Andrzeja Poczobuta, wybitnego polsko-białoruskiego dziennikarza i wieloletniego orędownika wolności demokratycznych, który nadal jest niesłusznie przetrzymywany na Białorusi jako więzień polityczny; domaga się jego natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia, a także uwolnienia wszystkich pozostałych więźniów politycznych;
26. podkreśla ważną rolę europejskich fundacji politycznych działających w krajach PW, które to fundacje przyczyniają się do budowania odpornych i pluralistycznych społeczeństw poprzez edukację polityczną oraz wspieranie projektów na rzecz demokracji i dialogu; apeluje o dalszą ochronę i wsparcie europejskich fundacji politycznych w obliczu narastających represji;
27. potępia coraz częstsze prześladowania chrześcijan i innych mniejszości religijnych w części regionu, w szczególności na Białorusi i w Rosji; podkreśla ważną rolę kościołów i wspólnot religijnych jako kluczowych podmiotów promujących pojednanie, spójność społeczną oraz obronę godności ludzkiej; ubolewa nad decyzją administracji USA o zamrożeniu środków Agencji Stanów Zjednoczonych ds. Rozwoju Międzynarodowego (USAID), która to decyzja wywarła bezpośrednio negatywny wpływ na organizacje społeczeństwa obywatelskiego i zagraża niezależności mediów, a może też prowadzić do zwiększenia kontroli ze strony oligarchów oraz szerzenia propagandy zagranicznej; podkreśla, że zagrożona jest kluczowa rola organizacji społeczeństwa obywatelskiego w opracowywaniu, wdrażaniu i ocenie krajowych przepisów w krajach PW, a także we wspieraniu reform demokratycznych; wzywa UE do wsparcia organizacji społeczeństwa obywatelskiego w krajach PW przez ułatwienie im lepszego dostępu do finansowania unijnego;
28. z zadowoleniem przyjmuje znaczące pogłębienie relacji UE-Armenia, w tym niedawne porozumienie polityczne dotyczące tekstu nowego programu partnerstwa UE-Armenia, najnowszą ustawę Armenii dotyczącą rozpoczęcia procesu przystąpienia do UE, rozpoczęcie dialogu w sprawie liberalizacji reżimu wizowego we wrześniu 2024 r., przedłużenie mandatu misji Unii Europejskiej w Armenii oraz zwiększone wsparcie finansowe UE w ramach planu odporności i wzrostu gospodarczego dla Armenii na lata 2024-2027 o wartości 270 mln EUR; uznaje starania Armenii na rzecz wspierania stabilności w regionie Zakaukazia;
29. wzywa UE do wzmacniania niezależnych mediów oraz zwiększenia wsparcia dla dziennikarzy w krajach PW; wyraża głębokie zaniepokojenie arbitralnymi zatrzymaniami, nękaniem i przemocą wobec dziennikarzy w Gruzji oraz przyjmowaniem drakońskiego prawodawstwa, takiego jak ustawa o rejestracji agentów zagranicznych; przypomina, że rosyjska wojna napastnicza przeciwko Ukrainie wywarła poważny wpływ na niezależne media; apeluje, by UE nadała priorytet fizycznemu i cyfrowemu bezpieczeństwu dziennikarzy oraz opracowała niezależne i przejrzyste systemy wsparcia finansowego dla niezależnych mediów w celu przeciwdziałania dezinformacji; potępia reżim białoruski za jego przepisy dotyczące "ekstremizmu", wedle których większość niezależnych mediów uznaje się za "ekstremistyczne"; z zadowoleniem przyjmuje wsparcie UE dla niezależnych mediów białoruskich, w tym poprzez utworzenie centrum wolności mediów umożliwiającego redakcjom kontynuowanie działalności, wzmacnianie bezpieczeństwa cyfrowego i dostarczanie obywatelom informacji opartych na faktach mimo cenzury i represji; jest głęboko zaniepokojony całkowitym brakiem wolności prasy w Azerbejdżanie, gdzie represje ze strony władz nasilają się wobec nielicznych pozostałych niezależnych mediów i dziennikarzy; jest oburzony surowymi wyrokami więzienia wydawanymi w sprawach motywowanych politycznie w Azerbejdżanie, m.in. w następstwie represji wymierzonych w redakcję Abzas Media oraz inne media wyrażające opinie krytyczne; domaga się zagwarantowania wolności prasy i wolności wypowiedzi oraz nienakładania ograniczeń na organizacje medialne; wzywa władze Azerbejdżanu do niezwłocznego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych oraz innych bezprawnie przetrzymywanych osób; szczególnie nalega na natychmiastowe i bezwarunkowe uwolnienie z aresztu domowego dr. Gubada Ibadoghlou i wycofanie wszystkich zarzutów wobec niego oraz potępia jego polityczne prześladowanie; przypomina stanowisko Parlamentu Europejskiego,w którym PE wezwał Komisję do zawieszenia protokołu ustaleń w sprawie strategicznego partnerstwa w dziedzinie energii między UE i Azerbejdżanem z 2022 r.; z zadowoleniem przyjmuje pulę środków w wysokości 1,5 mln EUR na wsparcie ekosystemu informacyjnego Armenii;
30. zauważa nowe strategiczne podejście UE do regionu Morza Czarnego i oczekuje przedstawienia dalszych szczegółów; podkreśla strategiczne znaczenie regionu Morza Czarnego dla współpracy regionalnej, bezpieczeństwa energetycznego i obronności krajów PW; apeluje o włączenie strategii na rzecz regionu Morza Czarnego w politykę PW oraz zapewnienie jej synergii z procesem rozszerzenia.
| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2026.1109 |
| Rodzaj: | rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest w sprawie przyszłości Partnerstwa Wschodniego oraz nowych perspektyw polityki rozszerzenia UE: w kierunku potrzeby pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w regionie, przyjęta w dniu 30 października 2025 r. |
| Data aktu: | 2026-02-26 |
| Data ogłoszenia: | 2026-02-26 |