(Dz.U.UE C z dnia 24 stycznia 2025 r.)
EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR),
Uwzględniając:
- Traktat o Unii Europejskiej z Maastricht ustanawiający Europejski Komitet Regionów, który odbył pierwszą sesję plenarną w 1994 r., a także fakt, że w tym traktacie do istniejących form reprezentacji w UE dodano szczebel niższy niż krajowy i skodyfikowano zasadę pomocniczości w prawie europejskim,
- kolejne poszerzenie kompetencji KR-u w traktacie z Amsterdamu (w którym przyznano Parlamentowi Europejskiemu prawo do bezpośrednich konsultacji z KR-em i poszerzono dziedziny, w których konsultacje z nim są obowiązkowe), w traktacie z Nicei (w którym nałożono wymóg, by członkinie i członkowie KR-u posiadali mandat wyborczy społeczności regionalnej lub lokalnej lub byli odpowiedzialni politycznie przed wybranym zgromadzeniem) oraz w traktacie lizbońskim (w którym przyznano KR-owi prawo do wnoszenia skarg do Trybunału Sprawiedliwości UE w celu ochrony jego prerogatyw lub w razie naruszenia zasady pomocniczości),
A także mając na uwadze:
- rezolucję "Wyniki Konferencji w sprawie przyszłości Europy i działania następcze" z dnia 30 czerwca 2022 r. 1 ,
- swoją deklarację z okazji 10. Europejskiego Szczytu Regionów i Miast, która została przyjęta w Mons dnia 10 marca 2024 r. 2 ,
Zgromadzenie polityczne regionów i miast UE
1. Zwraca uwagę, że Europejski Komitet Regionów powstał jako zgromadzenie polityczne. Powierzono mu reprezentowanie legitymacji i różnorodności europejskich gmin i regionów w procesie decyzyjnym UE, doradzanie instytucjom europejskim w sprawie przepisów mających wpływ na władze lokalne i regionalne za pośrednictwem ich demokratycznie wybranych przedstawicieli, przyczynianie się do stosowania zasad pomocniczości i bliskości oraz budowanie pomostów między obywatelami a instytucjami europejskimi, a także stanie na straży zasad pomocniczości i proporcjonalności na wszystkich etapach procesu legislacyjnego UE.
2. Zwraca uwagę, że KR opracowuje strategie polityczne i działania, które docierają do szerszego grona niż sami członkowie. Reprezentuje obecnie 1,2 mln polityków wybranych na szczeblu lokalnym i regionalnym w UE, którzy odpowiadają za połowę wszystkich inwestycji publicznych w UE, za jedną trzecią wydatków publicznych oraz za jedną czwartą dochodów podatkowych. Władze szczebla niższego niż krajowy są odpowiedzialne za wdrażanie do dwóch trzecich prawodawstwa UE, w związku z czym ich przedstawiciele mają możliwość zdobycia bezpośredniego doświadczenia oraz uzyskania informacji o sposobie, w jaki można zapewnić Europejkom i Europejczykom korzyści z polityki UE niezależnie od miejsca zamieszkania.
3. Podkreśla zasadniczy wkład KR-u w najważniejsze etapy integracji europejskiej. Ten wkład obejmuje czynną rolę członkiń i członków KR-u w Konwencie w sprawie przyszłości Europy w 2001 r., podczas którego powierzono KR-owi stanie na straży zapisanych w traktatach UE zasad pomocniczości i proporcjonalności, a także jego udział w Konferencji w sprawie przyszłości Europy w 2021 r. Konferencja dowiodła wartości dodanej aktywnego udziału regionów oraz władz lokalnych w opracowywaniu i realizacji polityki, a jej uczestnicy zalecili większe włączenie KR-u w kształtowanie polityki UE.
4. Podkreśla pierwszoplanową rolę, jaką władze lokalne i regionalne oraz KR odgrywały w ostatnich dziesięcioleciach i będą odgrywać w przyszłości w procesie rozszerzenia UE. Ta rola sprzyja współpracy i dialogowi między władzami lokalnymi i regionalnymi w UE oraz w krajach kandydujących, a zarazem zapewnia uwzględnienie wymiaru terytorialnego w procesie akcesyjnym, by uzyskać poparcie opinii publicznej dla rozszerzenia UE oraz przyczynić się do sprawnej integracji nowych państw członkowskich.
5. Zaznacza, że jego postulaty oraz zalecenia polityczne opierają się na konkretnych i aktualnych informacjach zebranych w terenie oraz że nadal doskonali swe zdolności analityczne, by jeszcze skuteczniej pomagać prawodawcom europejskim poprzez podnoszenie świadomości na temat wpływu Unii oraz jej polityki na społeczności lokalne i regionalne. Zwraca jednak uwagę, że niewystarczające zasoby ograniczały do tej pory jego dążenia, co z kolei pozbawia decydentów UE kluczowej wiedzy oraz najważniejszych danych mogących wesprzeć ich w pracach legislacyjnych.
6. Przypomina swój cenny wkład w opracowanie i propagowanie zasad aktywnej pomocniczości oraz wielopoziomowego sprawowania rządów, które mają zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania i legitymacji demokratycznej UE. Właściwe stosowanie tych zasad zapewniłoby bardziej oparte na dowodach i skuteczniejsze przepisy oraz strategie polityczne UE, a tym samym lepiej zaspokajałoby potrzeby obywateli europejskich.
7. Podkreśla, że wraz z władzami lokalnymi i regionalnymi wspiera władze lokalne i regionalne w Ukrainie od pierwszego dnia pełnowymiarowej inwazji na ten kraj w ramach partnerskiej współpracy w celu realizacji natychmiastowych działań oraz długoterminowych projektów odbudowy.
8. Z dumą odnotowuje zarówno swój wyjątkowy współudział w krzewieniu spójności terytorialnej jako pierwszoplanowego celu Unii Europejskiej, jak i swe pełne zaangażowanie na rzecz realizacji zasady "nie szkodzić spójności". Zwraca uwagę, że propaguje nieustannie zarówno wymiar terytorialny polityki UE, jak i współpracę terytorialną oraz transgraniczną, a także dąży do tego, by w procesie decyzyjnym UE uwzględniano perspektywę lokalną i regionalną.
9. Podkreśla, że między innymi dzięki jego staraniom Europejski Zielony Ład przekształcił się w bardziej ukierunkowane terytorialnie ramy oparte na wielopoziomowym sprawowaniu rządów, uwzględniające różnorodne realia terytorialne i gospodarcze w całej UE. Podkreśla swoje aktywne zaangażowanie i wkład w globalne negocjacje klimatyczne w ostatnim dziesięcioleciu, podczas których zwracał uwagę, że władze lokalne i regionalne muszą uczestniczyć w wytyczaniu celów w zakresie klimatu i różnorodności biologicznej, by ułatwić ich realizację. Opowiada się za lokalizacją celów zrównoważonego rozwoju, ponieważ zwiększy to odporność, dobrobyt i zrównoważoność w gospodarkach i w społeczeństwach europejskich.
Dalsza perspektywa
10. Zobowiązuje się do dalszego budowania pomostów między Europejczykami a instytucjami UE oraz do dalszego rozwijania własnych zdolności zbierania informacji w terenie w celu poprawy prawodawstwa europejskiego za pośrednictwem takich sieci jak RegHub, a także realizacji ocen oddziaływania terytorialnego oraz weryfikacji wpływu polityki na rozwój obszarów wiejskich.
11. Podkreśla, że globalne systemy ekologiczne, gospodarcze, społeczne i systemy bezpieczeństwa, a także UE jako ich integralna część, pilnie potrzebują reform. Komitet podkreśla decydującą rolę poziomu lokalnego i regionalnego w opracowywaniu innowacyjnych rozwiązań, które pozwolą stawić czoła głównym wyzwaniom społecznym. Apeluje przy tym, by stale uwzględniać kulturę i lokalną specyfikę. Miasta i regiony dobrze wiedzą, czym na co dzień żyją ich mieszkańcy, i jako społeczności mogą wnieść ważny wkład w lepsze warunki dla dobrostanu, umacniania społeczeństwa obywatelskiego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Demokracja, umiejętności, otwarta wymiana najlepszych praktyk i wiedzy opartej na badaniach naukowych oraz współpraca stanowią fundament rozwoju ludzkości, który należy wzmacniać zarówno w UE, jak i na świecie.
12. Potwierdza swoje zobowiązanie do promowania włączenia młodych ludzi w debaty polityczne na szczeblu UE. Wskazuje na swój program "Młode osoby z mandatem wyborczym", dzięki któremu około tysiąca młodych, wybranych na szczeblu lokalnym polityków miało możliwość poznać bliżej proces decyzyjny UE i który uświadamia obywatelom wagę europejskiej współpracy między przywódcami lokalnymi z młodego pokolenia w całej Europie i w krajach sąsiednich.
13. Uważa, że ambitna reforma funkcjonowania UE jest konieczna, aby podołać przyszłym wyzwaniom. Niezbędne jest przy tym wzmocnienie roli KR-u w sprawach mających wpływ terytorialny. Dlatego z zadowoleniem przyjmuje apel Parlamentu Europejskiego o zainicjowanie Konwentu Europejskiego w celu przygotowania takich zmian w traktatach. Domaga się pełnego włączenia członkiń i członków KR-u we wszelkie przyszłe konwenty w sprawie przeglądu traktatów i podjęcia przy tym kwestii reformy Komitetu Regionów, w ramach której uznano by specyfikę regionów o kompetencjach ustawodawczych, zapewniając im odpowiednią formę uczestnictwa zgodną z zasadami pomocniczości i proporcjonalności.
14. Zamierza realizować nową wizję współpracy i podziału odpowiedzialności między wszystkimi szczeblami sprawowania rządów. Ponadto, aby kontynuować ciągłe starania na rzecz aktywnego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych we wszystkie etapy cyklu legislacyjnego, z niecierpliwością oczekuje na wdrożenie niedawno odnowionych umów o współpracy z Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim. W obu umowach uznano znaczenie KR-u jako zgromadzenia politycznego.
15. Oczekuje, że współprawodawcy uznają go za obserwatora w negocjacjach trójstronnych 3 na podstawie bardziej pluralistycznego porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie uproszczenia i lepszego stanowienia prawa. Spodziewa się również, że będzie uczestniczyć w posiedzeniach Rady i grup roboczych w obszarach polityki o silnym ukierunkowaniu terytorialnym i tym samym utoruje drogę do rozwinięcia swej roli instytucjonalnej.
16. Będzie nadal przyczyniać się do pielęgnowania kultury gotowości i prognozowania strategicznego. Stawia sobie za cel doskonalenie swej umiejętności oceniania prawodawstwa oraz inicjatyw UE z uwzględnieniem aspektu terytorialnego na podstawie informacji i doświadczeń zebranych w terenie.
17. Podkreśla znaczenie równowagi płci wśród swoich członków i wzywa wszystkie państwa członkowskie UE, by dążyły do zapewnienia równowagi płci przy mianowaniu członków Europejskiego Komitetu Regionów.
18. Stwierdza ponownie, że jego podstawowym priorytetem jest obrona wartości demokratycznych UE i że przyczyni się ona do sprostania wyzwaniom społecznym. Jego celem jest również zachowanie spójności społeczeństw europejskich, które zmagają się z coraz większą fragmentacją, zmianami demograficznymi, przemianami systemowymi oraz następującymi tuż po sobie kryzysami, przy czym opowiada się za podejściem "myśl globalnie, działaj lokalnie".
19. Wzywa władzę budżetową Unii do współpracy z Komitetem w celu rozwiązania problemu strukturalnego niedoboru zasobów, co jest sprzeczne z duchem Traktatu, i ponownie wyraża ambicję wykorzystania wszelkich nowych zasobów do zwiększenia wkładu w prace prawodawców UE przy jednoczesnym wzmocnieniu więzi obywateli z Unią w terenie. W związku z tym podtrzymuje zobowiązanie do wykazania swej wartości dodanej i do dalszego rozwijania się jako proaktywna, dynamiczna, sprawna i innowacyjna instytucja.
20. Zobowiązuje się do dalszych prac nad wspieraniem i wzmacnianiem spójności terytorialnej jako pierwszoplanowego celu UE, który ma zasadnicze znaczenie dla interesów Komitetu. Będzie gwarantować uwzględnienie perspektywy lokalnej i regionalnej w procesie decyzyjnym z myślą o pełnej spójności terytorialnej, społecznej i gospodarczej. Będzie zabiegał, by samorządów lokalnych i regionalnych nie postrzegano jedynie jako wykonawców celów, które ustalono na poziomie centralnym. Samorządy powinny samodzielnie określać swoje potrzeby - które należy respektować.
Bruksela, dnia 20 listopada 2024 r.
Janów Podlaski, Stanisławów, Małkinia Górna, Staroźreby, Branice, Janów - te miejscowości 1 stycznia 2026 r. uzyskają status miast. Jedna z gmin zmieni nazwę, a w przypadku 21 gmin miejskich i wiejskich dojdzie do zmiany granic gmin. Rada Ministrów zmieniała w wielu wypadkach granice, mimo negatywnej opinii niektórych samorządów, których zmiany dotyczą. MSWiA zapowiedział nowelizację przepisów, tak aby ograniczyć konflikty.
31.12.2025
Określenie wysokości opłat za krew i jej składniki wydawane przez jednostki organizacyjne publicznej służby krwi, obowiązujące przez cały kolejny rok zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia, które wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r. Zakłada ono, że od przyszłego roku stawki za poszczególne składniki krwi znacznie wzrosną w porównaniu do 2025 r., przekraczając znacznie poziom inflacji.
31.12.2025
Przełom roku to okres, kiedy wchodzi w życie wiele nowych regulacji prawnych. Dużo zmian czeka zarówno przedsiębiorców, jak i zwykłego Kowalskiego. Przybywa obowiązków podatkowych, ale za to biznes ma odczuć pozytywnie skutki tegorocznych wysiłków deregulacyjnych - albo znikną niektóre bariery, albo przynajmniej małe i średnie firmy będą nimi mniej ograniczane. Trendem jest większa ilość elektroniki, Polacy muszą też jednak zaktualizować sobie wiedzę o ojczystym języku.
31.12.2025
Od 1 stycznia 2026 roku do stażu pracy, który ma wpływ na uprawnienia pracownicze takie jak np. długość urlopu wypoczynkowego, zaliczana będzie praca na umowie zleceniu czy prowadzenie działalności gospodarczej. Wzrośnie też minimalne wynagrodzenie za pracę oraz minimalna stawka godzinowa i wyniesie odpowiednio 4806 zł brutto i 31,40 zł brutto. Do 7 tys. zł wzrośnie zasiłek pogrzebowy, a ZUS przeliczy świadczenia emerytom czerwcowym. A to nie jedyne zmiany w prawie, które warto odnotować.
31.12.2025
13 grudnia 2025 r. weszła w życie ustawa o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych. Nowe przepisy upraszczają procedury zawierania i ewidencjonowania układów, przewidują możliwość skorzystania ze wsparcia mediatorki lub mediatora w rokowaniach oraz pozwalają regulować m.in. kwestie godzenia życia zawodowego i prywatnego, równości płci, procedur antymobbingowych czy wykorzystywania nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji.
30.12.2025
Wskaźnik referencyjny POLSTR, który za dwa lata ma definitywnie zastąpić WIBOR, po raz pierwszy pojawił się w powszechnie obowiązujących przepisach. Jego stawkę określił resort finansów w obwieszeniu dotyczącym tzw. safe harbour przy cenach transferowych obowiązującym od 1 stycznia 2026 r.
29.12.2025| Identyfikator: | Dz.U.UE.C.2025.277 |
| Rodzaj: | Rezolucja |
| Tytuł: | Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów - Czerpanie z 30 lat Europejskiego Komitetu Regionów - władze lokalne i regionalne kształtujące przyszłość UE |
| Data aktu: | 24/01/2025 |
| Data ogłoszenia: | 24/01/2025 |