NOWOŚĆ LEX Cyberbezpieczeństwo Twoja tarcza w cyfrowym świecie!
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego - Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019.

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY I EUROPEJSKIEGO TRYBUNAŁU OBRACHUNKOWEGO
Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019

(2020/C 384/01)

(Dz.U.UE C z dnia 13 listopada 2020 r.)

SPIS TREŚCI

WPROWADZENIE

RAMY POLITYCZNE I FINANSOWE UNII EUROPEJSKIEJ, ZARZĄDZANIE I ROZLICZALNOŚĆ

OŚWIADCZENIE KSIĘGOWEGO DOŁĄCZONE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA W ROKU BUDŻETOWYM 2019

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORAZ INFORMACJE DODATKOWE

BILANS

SPRAWOZDANIE Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI

RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

OMÓWIENIE I ANALIZA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA BUDŻETU ORAZ INFORMACJE DODATKOWE

GLOSARIUSZ

WYKAZ SKRÓTÓW

WPROWADZENIE

Mam przyjemność przedstawić roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok 2019. Sprawozdanie zawiera pełny przegląd finansów UE i stan wykonania budżetu UE za ostatni rok, w tym informacje na temat zobowiązań warunkowych, zobowiązań finansowych i innych zobowiązań Unii. Sprawozdanie finansowe odzwierciedla wieloletni charakter działań Unii oraz zawiera wyjaśnienia dotyczące najważniejszych danych finansowych i ich zmian. Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej wchodzi w skład zintegrowanego pakietu sprawozdawczości finansowej i sprawozdawczości w zakresie rozliczalności Komisji, i stanowi podstawowy element naszego rozwiniętego systemu rozliczalności finansowej.

Po raz kolejny okazało się, że budżet UE oznacza wartość dodaną dla obywateli, przedsiębiorstw i regionów: mimo ograniczonej kwoty, stanowiącej około 2 % wszystkich wydatków publicznych w Unii, uzupełnia on budżety państw członkowskich i wspiera nasze wspólne priorytety polityczne.

Budżet na 2019 r. był przedostatnim budżetem w ramach bieżących wieloletnich ram finansowych (WRF). Sprawnie wdrażano prawie wszystkie programy; wyjątkiem były nowe programy, takie jak Europejski program rozwoju przemysłu obronnego czy działania, w przypadku których proces ustawodawczy zakończył się w ostatnim czasie. Wykonanie budżetu UE r. wyniosło ogółem 178,8 mld EUR w środkach na zobowiązania i 159,1 mld EUR w środkach na płatności.

Zgodnie z wnioskiem Komisji Europejskiej z maja 2018 r. znaczną część budżetu na 2019 r. przeznaczono na programy mające na celu stymulację tworzenia nowych miejsc pracy, zwłaszcza dla osób młodych, oraz pobudzenie wzrostu gospodarczego, inwestycji strategicznych i procesu konwergencji. Ponadto UE dalej wspierała działania służące skutecznemu podejmowaniu wyzwań związanych z migracją, zarówno wewnątrz UE, jak i poza jej granicami.

Środki na rzecz wspierania wzrostu gospodarczego i zmniejszania różnic gospodarczych między regionami wyniosły niemal połowę zaangażowanych funduszy. W ramach finansowania unijnego przeznaczono 12,4 mld EUR na badania naukowe i innowacje w ramach programu "Horyzont 2020", m.in. w dziedzinie obliczeń wielkiej skali. Również w innych dziedzinach budżet okazał się inwestycją na przyszłość: zapewnił wzrost wydatków na kształcenie i szkolenie o 20 % w porównaniu z 2018 r. w przypadku programu Erasmus+ i o 37 % w przypadku instrumentu "Łącząc Europę", który wspiera infrastrukturę transportową i cyfrową. Wsparcie dla rolnictwa i obszarów wiejskich pozostało stabilne na poziomie 57,9 mld EUR, przyczyniając się również do przeciwdziałania zmianie klimatu oraz do propagowania trwałego wzrostu gospodarczego.

W budżecie na 2019 r. zapewniono niezbędną elastyczność pozwalającą zająć się wewnętrznym aspektem problemów związanych z migracją - przeznaczono łącznie 1,2 mld EUR na wsparcie Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz 533 mln EUR na zarządzanie granicami i bezpieczeństwo granic z Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Przeznaczono również łączną kwotę 5 mln EUR na utworzenie nowego urzędu, Prokuratury Europejskiej, do celów ścigania przestępstw przeciwko budżetowi UE, w tym oszustw, prania pieniędzy i korupcji.

Jeszcze przed nastaniem kryzysu związanego z COVID-19 budżet UE na 2019 r. ukazał znaczenie funkcjonowania wieloletnich ram finansowych, które zapewniają niezbędne środki i elastyczność, aby działać i reagować w obliczu nadchodzących wyzwań. Ta elastyczność będzie odgrywać istotną rolę również w kolejnych wieloletnich ramach finansowych, które są najważniejszym elementem planu odbudowy dla Europy.

Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej sporządza się zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości Sektora Publicznego. Aby utrzymać te standardy Komisja nieustannie ulepsza swoje zasady i procedury, strukturę organizacyjną oraz elastyczność. Spójna i skuteczna sprawozdawczość zapewnia zgodność prawną, a także zwiększa stopień rozliczalności wydatków UE. Ułatwia ona współpracę z obywatelami i innymi zainteresowanymi stronami oraz utrzymanie ich zaufania do Unii Europejskiej.

Johannes HAHN
Komisarz ds. budżetu i zasobów ludzkich

RAMY POLITYCZNE I FINANSOWE UNII EUROPEJSKIEJ, ZARZĄDZANIE I ROZLICZALNOŚĆ

Unia Europejska (UE) jest unią, której państwa członkowskie przyznają kompetencje do osiągnięcia ich wspólnych celów. Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Wartości te są wspólne państwom członkowskim w społeczeństwie opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz na równości kobiet i mężczyzn.

1.
RAMY POLITYCZNE I FINANSOWE

Traktaty UE

Nadrzędne cele i zasady, którymi kierują się Unia i instytucje europejskie, określono w Traktatach. Unia i instytucje Unii mogą działać wyłącznie w granicach kompetencji przyznanych im na mocy traktatów na potrzeby osiągnięcia celów określonych w tych Traktatach, przy czym muszą czynić to zgodnie z zasadami 5  pomocniczości i proporcjonalności. Aby osiągnąć cele i realizować kierunki swojej polityki, Unia zapewnia sobie niezbędne środki finansowe. Komisja odpowiada za propagowanie ogólnego interesu Unii, co obejmuje wykonanie budżetu i zarządzanie programami we współpracy z państwami członkowskimi oraz zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.

UE realizuje cele ustanowione w Traktacie za pomocą szeregu narzędzi, jednym z których jest budżet UE. Pozostałe narzędzia to na przykład wspólne ramy legislacyjne lub wspólne strategie polityczne.

Priorytety polityczne Komisji

Priorytety polityczne Komisji są określane w wytycznych politycznych przewodniczącego Komisji. Komisja, która objęła urząd w dniu 1 grudnia 2019 r., pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen skoncentruje się na następujących sześciu naczelnych celach:

6 NACZELNYCH CELÓW

Europejski Zielony Ład

Aspirowanie do miana pierwszego kontynentu neutralnego dla klimatu

Gospodarka służąca ludziom

Działania na rzecz sprawiedliwości społecznej i dobrobytu

Europa na miarę ery cyfrowej

Zapewnienie ludziom dostępu do technologii najnowszej generacji

Promowanie naszego europejskiego stylu życia

Budowa Unii równości, w której wszyscy mamy taki sam dostęp do szans

Silniejsza pozycja Europy na świecie

Europa, która mierzy wyżej, stając się jedynym w swoim rodzaju odpowiedzialnym globalnym liderem

Nowy impuls dla demokracji europejskiej

Pielęgnowanie, ochrona i wzmacnianie naszej demokracji

Poprzednia Komisja skoncentrowała się na dziesięciu priorytetach wyznaczonych przez byłego przewodniczącego Jeana-Claude'a Junckera i zgodnych z realizowaną wówczas unijną strategią długoterminowego wzrostu, tj. strategią "Europa 2020":

Pobudzenie zatrudnienia, wzrostu i inwestycji
Połączony jednolity rynek cyfrowy
Stabilna unia energetyczna oparta na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu
Pogłębiony i sprawiedliwszy rynek wewnętrzny oparty na wzmocnionej bazie przemysłowej
Pogłębiona i bardziej sprawiedliwa unia gospodarcza i walutowa (UGW)
Zrównoważona i postępowa polityka handlowa w celu wykorzystania możliwości płynących z globalizacji
Obszar sprawiedliwości i przestrzegania praw podstawowych oparty na wzajemnym zaufaniu
Ku nowej polityce migracji
Silniejsza pozycja Europy na arenie międzynarodowej
Unia demokratycznych zmian

Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030

Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i jej 17 celów zrównoważonego rozwoju przyjęte przez Organizację Narodów Zjednoczonych we wrześniu 2015 r. nadały nowy impuls ogólnoświatowym wysiłkom zmierzającym do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju. UE odegrała istotną rolę w kształtowaniu Agendy 2030, co stanowiło odzwierciedlenie faktu, że zrównoważony rozwój od dawna stanowił priorytet procesu integracji europejskiej. Cele zrównoważonego rozwoju są silnie zakorzenione w Traktatach UE i włączone w główny nurt wszystkich polityk i inicjatyw UE. Budżet UE odgrywa zasadniczą rolę w stawianiu czoła wielu wyzwaniom związanym ze zrównoważonym rozwojem, takim jak ubóstwo, bezrobocie młodzieży, zdrowie i dobrostan, zmiana klimatu, utrata różnorodności biologicznej, zrównoważona energia i migracja.

Wieloletnie ramy finansowe i programy wydatków

Strategie polityczne wspierane ze środków z budżetu UE są realizowane zgodnie z wieloletnimi ramami finansowymi (WRF) i odpowiednimi przepisami sektorowymi określającymi programy wydatków. Przekładają one priorytety polityczne UE na warunki finansowe w wystarczająco długim okresie, aby były one skuteczne i zapewniły spójną długoterminową perspektywę beneficjentom środków unijnych i współfinansującym organom krajowym. Roczne maksymalne kwoty (pułapy) określa się dla łącznych wydatków UE oraz dla głównych kategorii wydatków (działów). Suma pułapów dla wszystkich działów daje łączny pułap środków na zobowiązania. Wieloletnie ramy finansowe przyjmuje się jednomyślnie, co wskazuje na zgodę wszystkich państw członkowskich w odniesieniu do celów i poziomu wydatków (maksymalny poziom zobowiązań budżetowych i płatności), za zgodą Parlamentu Europejskiego. Bieżące WRF obejmują lata 20142020.

Porozumienie międzyinstytucjonalne

Uzupełnieniem wieloletnich ram finansowych jest porozumienie międzyinstytucjonalne 6 , które jest porozumieniem politycznym pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją. Celem tego porozumienia, przyjętego w 2013 r. zgodnie z art. 295 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) jest wdrożenie dyscypliny budżetowej oraz poprawa funkcjonowania corocznej procedury budżetowej i współpracy między instytucjami w kwestiach budżetowych, jak również zapewnienie należytego zarządzania finansami.

Budżet roczny

Budżet roczny jest sporządzany przez Komisję i zazwyczaj zostaje uzgodniony do połowy grudnia z Parlamentem Europejskim i Radą zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 314 TFUE. Zgodnie z zasadą równowagi budżetowej łączne dochody muszą odpowiadać łącznym wydatkom (środkom na płatności) w danym roku budżetowym.

Głównymi źródłami finansowania UE są dochody z tytułu zasobów własnych, które są uzupełniane innymi dochodami. Istnieją trzy rodzaje zasobów własnych: tradycyjne zasoby własne (takie jak cła i opłaty wyrównawcze od cukru), zasoby własne oparte na podatku od wartości dodanej (VAT) oraz zasoby oparte na dochodzie narodowym brutto (DNB). Inne dochody wynikające z działań UE (np. grzywny za naruszenie zasad konkurencji) stanowią na ogół mniej niż 10 % łącznej kwoty dochodów. Całkowita kwota zasobów własnych niezbędna do sfinansowania budżetu jest uwarunkowana łączną kwotą wydatków pomniejszoną o pozostałe dochody. W obecnych WRF całkowita kwota zasobów własnych nie może przekroczyć 1,20 % łącznego dochodu narodowego brutto (DNB) państw członkowskich.

Tryby zarządzania

Budżet UE jest wykonywany w trzech trybach zarządzania, które określają sposób wypłacania środków pieniężnych i zarządzania nimi:

Zarządzanie dzielone: Komisja zarządza znaczną częścią budżetu w ramach systemu zarządzania dzielonego we współpracy z państwami członkowskimi, w szczególności w obszarach funduszy strukturalnych i rolnictwa.
Zarządzanie bezpośrednie: Komisja może również sama zarządzać programami i może powierzyć wdrażanie określonych programów agencjom wykonawczym.
Zarządzanie pośrednie: Zarządzanie decyzjami dotyczącymi wydatków może odbywać się również w sposób pośredni za pośrednictwem innych organów unijnych lub spoza Unii. Rozporządzenie finansowe lub umowy o przyznanie wkładu określają niezbędne mechanizmy kontroli i sprawozdawczości dla tych podmiotów, a także nadzór Komisji w przypadku powierzenia zadań związanych z wykonywaniem budżetu agencjom krajowym, Grupie Europejskiego Banku Inwestycyjnego, państwom trzecim, organizacjom międzynarodowym (np. Bankowi Światowemu lub Organizacji Narodów Zjednoczonych) i innym podmiotom (np. agencjom zdecentralizowanym UE, wspólnym przedsięwzięciom).

Rozporządzenie finansowe

Rozporządzenie finansowe (RF) 7  mające zastosowanie do budżetu ogólnego stanowi centralny dokument architektury regulacyjnej finansów UE. Określono w nim szczegółowo przepisy finansowe mające zastosowanie do wykonania budżetu UE oraz rolę poszczególnych podmiotów zaangażowanych w zapewnienie należytego wykorzystania środków finansowych i w osiągnięcie wyznaczonych celów.

2.
ZARZĄDZANIE I ROZLICZALNOŚĆ
2.1.
STRUKTURA INSTYTUCJONALNA

UE dysponuje ramami instytucjonalnymi, które mają na celu propagowanie jej wartości, realizację jej celów, służenie jej interesom, interesom jej obywateli oraz interesom państw członkowskich, jak również zapewnianie spójności, skuteczności i ciągłości jej polityk oraz działań. Strukturę organizacyjną tworzą instytucje, agencje i inne organy unijne, które uwzględnia się w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym UE pod warunkiem spełnienia kryteriów konsolidacji określonych w rozporządzeniu finansowym oraz zgodności z mającymi zastosowanie regułami rachunkowości (wykaz podmiotów objętych zakresem konsolidacji znajduje się w informacji dodatkowej 9).

Parlament Europejski pełni, wspólnie z Radą, funkcje prawodawczą i budżetową. Komisja odpowiada politycznie przed Parlamentem Europejskim. Rada pełni również funkcje kształtowania polityki i koordynacji zgodnie z ogólnym kierunkiem polityki i priorytetami Unii określonymi przez Radę Europejską.

Komisja jest odpowiedzialna za planowanie, przygotowywanie i przedstawianie wniosków w sprawie przepisów; zarządzanie politykami UE, w tym monitorowanie wdrażania przepisów UE oraz zapewnianie ich egzekwowania; przyznawanie finansowania unijnego i zarządzanie programami finansowymi; oraz reprezentowanie UE na forum międzynarodowym.

Komisja wykonuje budżet w dużej mierze we współpracy z państwami członkowskimi 8 . Wspólnie zapewniają wykorzystanie środków zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami. Przepisy określają również obowiązki państw członkowskich w zakresie kontroli i audytu w przypadku, gdy wspólnie wykonują one budżet, oraz wynikającą stąd odpowiedzialność. Przewidują ono także obowiązki i szczegółowe zasady dla każdej instytucji UE w odniesieniu do jej własnych wydatków.

2.2.
STRUKTURA ZARZĄDZANIA KOMISJI

Komisja posiada unikalny system zarządzania z wyraźnym podziałem na struktury nadzoru politycznego i nadzoru administracyjnego oraz odpowiednio określone linie odpowiedzialności i rozliczalności finansowej 9 .

Funkcjonowanie wewnętrzne Komisji opiera się na szeregu kluczowych zasad leżących u podstaw dobrego rządzenia: jasnym określeniu ról i obowiązków, silnym zaangażowaniu w zarządzanie wynikami i zgodności z ramami prawnymi, przejrzystych mechanizmach rozliczalności, ramach regulacyjnych o wysokiej jakości i sprzyjających włączeniu społecznemu, otwartości i przejrzystości oraz na wysokich standardach zachowania etycznego.

Komisja sprawuje swoje funkcje pod przewodnictwem kolegium komisarzy, które wyznacza priorytety i ponosi ogólną odpowiedzialność polityczną za pracę Komisji. Przewodniczący Komisji decyduje o wewnętrznej organizacji Komisji tak, aby zapewnić spójność, skuteczność i kolegialność jej działania. Ustalenia wewnętrzne tworzą strukturę solidnych narzędzi kontroli i zarządzania, które pozwalają kolegium komisarzy przyjąć odpowiedzialność polityczną za pracę Komisji, a mianowicie za podejmowane przez nią decyzje, jak również za funkcje koordynacyjne, wykonawcze i zarządcze zgodnie z postanowieniami Traktatów.

Kolegium powierza operacyjne wykonanie budżetu i zarządzanie finansowe dyrektorom generalnym i szefom służb, którzy odpowiadają za strukturę administracyjną Komisji 10 . Takie zdecentralizowane podejście tworzy kulturę administracyjną, która zachęca urzędników do wzięcia odpowiedzialności za działania, nad którymi sprawują kontrolę, i wymaga od nich udzielenia zapewnienia w odniesieniu do działań, za które są odpowiedzialni.

Służby centralne wspierają dyrektorów generalnych i szefów służb w wykonywaniu ich obowiązków. W szczególności Rada Zarządzania Korporacyjnego zapewnia koordynację, nadzór, doradztwo i kierunki strategiczne w zakresie kwestii związanych z zarządzaniem korporacyjnym w obszarach obejmujących zarządzanie zasobami finansowymi i ludzkimi, zarządzanie ryzykiem, zarządzanie wynikami, zarządzanie systemem informatycznym, cyberbezpieczeństwo i bezpieczeństwo fizyczne, ciągłość działania, łączność oraz zarządzanie informacjami 11 .

Ten system zarządzania opiera się na Traktatach i na przestrzeni czasu ulegał zmianom wynikającym z konieczności dostosowania się do zmieniającego się środowiska i zachowania zgodności z najlepszymi praktykami określonymi w odpowiednich normach międzynarodowych 12 . W ramach dalszego usprawniania i zwiększania skuteczności ustaleń wprowadzonych w 2018 r. 13  uwzględniono czynności audytowe przeprowadzone przez Europejski Trybunał Obrachunkowy 14  i Służbę Audytu Wewnętrznego Komisji. Zgodnie z wymogiem określonym w rozporządzeniu finansowym (art. 247) sprawozdanie roczne z zarządzania i wykonania zawiera informacje dotyczące głównych zasad zarządzania w Komisji.

Europejskiej stanowi przykład najlepszej praktyki?"].

2.3.
RAMY WYKONANIA BUDŻETU UE

Wdrażanie rzetelnych ram wykonania ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia silnego koncentrowania się na wynikach, wartości dodanej na poziomie europejskim i prawidłowym zarządzaniu programami UE. Ramy wykonania budżetu UE są w wysokim stopniu rozwinięte i zajmują wyższe miejsce niż system któregokolwiek z indywidualnych państw ocenianych przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w jej standardowym indeksie ram budżetowania wynikowego.

Ramy wykonania budżetu UE obejmują kilku rodzajów i poziomów celów i wskaźników strategicznych. Uwzględniają one również komplementarność i włączenie do głównego nurtu polityki (w tym w dziedzinie walki z zmianą klimatu lub równouprawnienia płci) i programów, a także kluczową rolę państw członkowskich w wykonywaniu budżetu UE.

Cele, wskaźniki i zadania są ujęte w podstawie prawnej programów i każdego roku Komisja przedstawia sprawozdania na ich temat w dokumentach programowych towarzyszących projektowi budżetu. Te ostatnie dostarczają informacji koniecznych do zrozumienia realizacji programów i zmierzenia ich wyników; obejmuje to długoterminowe zobowiązania finansowe w ramach wieloletnich ram finansowych, wskaźniki bazowe wyników programu (punkty wyjścia działań w ramach polityki), cele (które należy osiągnąć na koniec wieloletniego okresu programowania) oraz cele cząstkowe.
Aby zapewnić przydzielanie zasobów na realizację priorytetów oraz aby zagwarantować wysoką wydajność i wartość dodaną każdego działania, Komisja promuje zasady zadaniowości. Ponadto w ostatnich latach opracowała ona podejście, które promuje lepszą równowagę między zgodnością a wykonaniem.
Sprawozdanie roczne z zarządzania i wykonania zawiera kompleksowy przegląd wykonania budżetu UE, zarządzania tym budżetem i jego ochrony. Zawiera również wyjaśnienie, w jaki sposób budżet UE wspiera realizację priorytetów politycznych Unii Europejskiej, objaśnienie wyników osiągniętych w ramach budżetu UE oraz roli, jaką Komisja odgrywa w zapewnianiu i promowaniu najwyższych standardów zarządzania budżetem i finansami.

Dzięki tym elementom władza budżetowa jest w stanie uwzględniać informacje o wynikach w corocznej procedurze budżetowej.

2.4.
ZARZĄDZANIE FINANSAMI W KOMISJI

W Komisji role i obowiązki związane z zarządzaniem finansami są wyraźnie określone (np. w rozporządzeniu finansowym i regulaminie wewnętrznym 15  i odpowiednio wykonywane. Jako delegowani urzędnicy zatwierdzający dyrektorzy generalni i szefowie służb Komisji są odpowiedzialni za należyte zarządzanie finansami UE, zgodność z przepisami rozporządzenia finansowego, zarządzanie ryzykiem i ustanowienie odpowiednich ram kontroli wewnętrznej.

Kompetencje urzędników zatwierdzających obejmują cały proces zarządzania, poczynając od określenia, co należy zrobić, aby zrealizować cele polityki ustalone przez daną instytucję, aż po zarządzanie działaniami pod względem operacyjnym i należytego zarządzania finansami. Zadania mogą następnie zostać powierzone dyrektorom, kierownikom działu i innym urzędnikom, którzy tym samym stają się subdelegowanymi urzędnikami zatwierdzającymi. Każdy delegowany urzędnik zatwierdzający może korzystać ze wsparcia jednego lub dwóch dyrektorów odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem i kontrolę wewnętrzną w celu prowadzenia nadzoru wdrażania systemów kontroli wewnętrznej i monitorowania tych systemów.

Centralne służby Komisji zapewniają wytyczne oraz doradztwo i promują najlepsze praktyki, w tym za pośrednictwem prac Rady Zarządzania Korporacyjnego.

Rozporządzenie finansowe zawiera wymóg sporządzenia przez każdego urzędnika zatwierdzającego rocznego sprawozdania z działalności zawierającego informacje na temat tego, co zostało osiągnięte, kontroli wewnętrznej i zarządzania finansami w danym roku. Roczne sprawozdanie z działalności zawiera oświadczenie, że zasoby wykorzystano zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami oraz że wprowadzono procedury kontroli dające niezbędne gwarancje legalności i prawidłowości operacji leżących u podstaw rozliczeń. Na poziomie Komisji sprawozdanie roczne z zarządzania i wykonania jest głównym instrumentem, poprzez który kolegium komisarzy przyjmuje odpowiedzialność za zarządzanie finansami budżetu UE.

Księgowy Komisji jest odpowiedzialny na szczeblu centralnym za zarządzanie zasobami finansowymi, procedury odzyskiwania należności, ustanawianie reguł rachunkowości na podstawie Międzynarodowych Standardów Rachunkowości Sektora Publicznego i metod w tym zakresie, zatwierdzanie systemów rachunkowości oraz sporządzanie sprawozdań Komisji i skonsolidowanego rocznego sprawozdania finansowego UE. Ponadto księgowy ma obowiązek podpisania rocznego sprawozdania finansowego z oświadczeniem, że przedstawia ono rzetelnie, we wszystkich istotnych aspektach, sytuację finansową, wyniki operacji oraz przepływy pieniężne Unii. Roczne sprawozdanie finansowe jest przyjmowane przez kolegium komisarzy. Księgowy sprawuje niezależną funkcję i ponosi główną odpowiedzialność, jeżeli chodzi o sprawozdawczość finansową w Komisji.

Audytor wewnętrzny Komisji to także funkcja scentralizowana i niezależna, która polega na udzielaniu niezależnych porad i wydawaniu opinii oraz zaleceń dotyczących jakości i funkcjonowania systemów kontroli wewnętrznej w Komisji, agencjach UE i innych autonomicznych organach.

Komitet ds. Audytu zapewnia niezależność audytora wewnętrznego i monitoruje jakość audytów wewnętrznych oraz działania następcze podejmowane przez Komisję w stosunku do zaleceń z audytów wewnętrznych i zewnętrznych, a także w stosunku do ustaleń i zaleceń Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w związku z absolutorium dotyczących wiarygodności skonsolidowanych rocznych sprawozdań finansowych. Rola doradcza komitetu przyczynia się do ogólnej dalszej poprawy skuteczności i efektywności Komisji pod względem osiągania jej celów oraz ułatwia nadzór Kolegium nad stosowanymi przez Komisję praktykami zarządzania, zarządzania ryzykiem oraz kontroli wewnętrznej.

2.5.
SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA

Sprawozdawczość dotycząca budżetu UE jest realizowana za pomocą pakietu zintegrowanej sprawozdawczości finansowej i sprawozdawczości w zakresie rozliczalności, który łączy obszerne informacje dotyczące wykonywania, wyników, zarządzania finansami i ochrony budżetu UE. Obejmuje to skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe UE, sprawozdanie roczne z zarządzania i wykonania (obejmujące ocenę finansów Unii opartą na uzyskanych wynikach), roczne sprawozdanie z przeprowadzonych audytów wewnętrznych, długoterminową prognozę przyszłych wpływów i wypływów obejmującą kolejne pięć lat oraz sprawozdanie dotyczące działań następczych podjętych po absolutorium. Pakiet zintegrowanej sprawozdawczości finansowej i sprawozdawczości w zakresie rozliczalności zapewnia obywatelom pełny wgląd w sytuację finansową i operacyjną budżetu UE każdego roku.

Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe UE zawiera informacje finansowe na temat działalności instytucji, agencji i innych organów UE z punktu widzenia rachunkowości memoriałowej i budżetowej. Nie obejmuje ono sprawozdań rocznych państw członkowskich.

Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe UE obejmuje dwie oddzielne, choć powiązane ze sobą części:

skonsolidowane sprawozdanie finansowe oraz
sprawozdania z wykonania budżetu, które zawierają zbiorczą ewidencję wykonania budżetu.

Ponadto do skonsolidowanego rocznego sprawozdania finansowego UE dołącza się omówienie i analizę sprawozdania finansowego, w których podsumowano istotne zmiany i tendencje w sprawozdaniu finansowym oraz wyjaśniono istotne zagrożenia i niepewności, w obliczu których staje UE i którym musi sprostać w przyszłości.

Sprawozdawczość i rozliczalność w Komisji:

Zintegrowana sprawozdawczość finansowa i sprawozdawczość w zakresie rozliczalności Art. 247 RF- Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe UE

- Sprawozdanie roczne z zarządzania i wykonania dotyczące budżetu UE (w tym sprawozdanie z oceny finansów UE)

- Sprawozdanie roczne dotyczące audytów wewnętrznych

- Długoterminowa prognoza przyszłych wpływów i wypływów na okres pięciu lat

- Sprawozdanie w sprawie działań następczych w związku z absolutorium

Inne sprawozdania- Pakiet komunikacyjny w związku z orędziem o stanie Unii

- Sprawozdanie ogólne z działalności UE

- Roczne sprawozdania z działalności dyrekcji generalnych

- Sprawozdanie z zarządzania budżetem i finansami

2.6.
KONTROLA ZEWNĘTRZNA I PROCEDURA UDZIELANIA ABSOLUTORIUM

Zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami zarządzanie funduszami musi być efektywne, skuteczne i ekonomiczne. W celu zapewnienia wystarczającej pewności, że fundusze unijne są odpowiednio wykorzystywane we właściwy sposób, opracowano ramy rozliczalności oparte na wyczerpującej sprawozdawczości, audycie zewnętrznym i politycznej kontroli.

Co roku Europejski Trybunał Obrachunkowy, stosując systematyczne i szczegółowe podejście, bada wiarygodność sprawozdań, kontroluje legalność i prawidłowość wszystkich przychodów i wydatków oraz upewnia się co do należytego zarządzania finansami i rzetelności aspektów jakościowych budżetowania, w tym kwestii wykonania. Publikacja rocznego sprawozdania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego stanowi punkt wyjścia procedury udzielania absolutorium. Audytorzy przygotowują również sprawozdania specjalne dotyczące konkretnych wydatków lub obszarów polityki lub problemów związanych z zarządzaniem lub budżetem.

Po wydaniu zalecenia przez Radę Parlament Europejski podejmuje decyzję o udzieleniu lub nieudzieleniu ostatecznej zgody znanej jako "udzielenie absolutorium budżetowego" w odniesieniu do sposobu wykonania przez Komisję budżetu UE w danym roku. Roczna procedura udzielania absolutorium zapewnia, że Komisja ponosi odpowiedzialność polityczną za wykonanie budżetu UE.

Decyzja o udzieleniu absolutorium opiera się również na zintegrowanej sprawozdawczości finansowej i sprawozdawczości w zakresie rozliczalności Komisji, na przesłuchaniach komisarzy oraz odpowiedziach udzielonych na pytania pisemne skierowane do Komisji.

OŚWIADCZENIE KSIĘGOWEGO DOŁĄCZONE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za 2019 r. sporządzono na podstawie informacji przedstawionych przez instytucje i organy na mocy art. 246 ust. 2 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Unii Europejskiej. Niniejszym oświadczam, że sprawozdanie to zostało sporządzone zgodnie z tytułem XIII tego rozporządzenia finansowego oraz z zasadami, regułami i metodami rachunkowości określonymi w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

Księgowi tych instytucji i organów przekazali mi wszystkie informacje niezbędne w celu sporządzenia sprawozdania prezentującego aktywa i zobowiązania Unii Europejskiej oraz wykonanie budżetu, jak również potwierdzili ich wiarygodność.

Niniejszym poświadczam, że w oparciu o wyżej wymienione informacje oraz kontrole, które uznałem za niezbędne przed podpisaniem sprawozdania finansowego Komisji Europejskiej, mam wystarczającą pewność, że sprawozdanie rzetelnie przedstawia, we wszystkich istotnych aspektach, sytuację finansową, wyniki operacji oraz przepływy pieniężne Unii Europejskiej.

Rosa ALDEA BUSQUETS
Księgowy Komisji
18 czerwca 2020 r.

NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA W ROKU BUDŻETOWYM 2019

Wykonanie budżetu Unii na 2019 r.

Budżet UE odgrywa ważną rolę we wspieraniu realizacji unijnych polityk i priorytetów. Mimo ograniczonej kwoty, stanowiącej około 2 % wszystkich wydatków publicznych w Unii, uzupełnia on budżety państw członkowskich, wyraźnie koncentrując się na inwestycjach i dodatkowości. Stanowi kluczowe narzędzie wśród szerokiej gamy instrumentów polityki i instrumentów regulacyjnych na szczeblu europejskim, służące realizacji priorytetów politycznych uzgodnionych przez wszystkie państwa członkowskie UE, ujętych w formie wieloletnich ram finansowych obejmujących różne programy i maksymalne pułapy wydatków.

Przyjęty w dniu 12 grudnia 2018 r. budżet UE na 2019 r. potwierdza, że UE kieruje środki finansowe tam, gdzie są one potrzebne. W roku 2019, zgodnie z wnioskiem Komisji Europejskiej z maja 2018 r., największą część budżetu UE przeznaczono na stymulację tworzenia nowych miejsc pracy, zwłaszcza dla osób młodych, oraz pobudzenie wzrostu gospodarczego, inwestycji strategicznych i procesu konwergencji. UE dalej wspierała również działania służące skutecznemu podejmowaniu wyzwań związanych z migracją, zarówno wewnątrz UE, jak i poza jej granicami.

Budżet przyjęty na 2019 r. przyczynił się do wzmocnienia i odporności europejskiej gospodarki oraz propagowania solidarności i bezpieczeństwa zarówno w obrębie jej granic, jak i poza jej granicami. Budżet na 2019 r. był przedostatnim budżetem w ramach bieżących wieloletnich ram finansowych (WRF). Sprawnie wdrażano prawie wszystkie programy; wyjątkiem były nowe programy, takie jak Europejski program rozwoju przemysłu obronnego czy działania, w przypadku których proces ustawodawczy zakończył się w ostatnim czasie.

Wykonanie budżetu UE w 2019 r. wyniosło ogółem 178,8 mld EUR w środkach na zobowiązania i 159,1 mld EUR w środkach na płatności. Wykonanie to można uznać za zadowalające, biorąc pod uwagę tylko niewielkie korekty dokonywane w ciągu roku. Po przeniesieniu kwot na 2020 r. wykonanie osiągnęło poziom 99,4 % w przypadku środków na zobowiązania i 99,5 % w przypadku środków na płatności.

Środki na rzecz wspierania wzrostu gospodarczego i zmniejszania różnic gospodarczych między regionami wyniosły niemal połowę zaangażowanych funduszy. W ramach finansowania unijnego przeznaczono 12,4 mld EUR na badania naukowe i innowacje w ramach programu "Horyzont 2020", m.in. w dziedzinie obliczeń wielkiej skali. Zwiększył się budżet na kształcenie i szkolenie (wzrost o 20 % w przypadku Erasmus+ w porównaniu z 2018 r.) oraz infrastrukturę transportową i cyfrową (wzrost o 37 % w przypadku instrumentu "Łącząc Europę"). Wsparcie dla rolnictwa i obszarów wiejskich pozostało stabilne na poziomie 57,9 mld EUR, przyczyniając się również do przeciwdziałania zmianie klimatu oraz do propagowania trwałego wzrostu gospodarczego.

W budżecie na 2019 r. przewidziano niezbędną elastyczność pozwalającą zająć się wewnętrznymi aspektami problemów związanych z migracją - przeznaczono łącznie 1,2 mld EUR na wsparcie Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz 533 mln EUR na zarządzanie granicami i bezpieczeństwo granic z Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Przeznaczono również łączną kwotę 5 mln EUR na utworzenie nowego urzędu, Prokuratury Europejskiej, do celów ścigania przestępstw przeciwko budżetowi UE, w tym oszustw, prania pieniędzy i korupcji.

Sprawozdania finansowe - najważniejsze wydarzenia

Bilans

W pozycji rzeczowych aktywów trwałych cztery satelity wyniesione na orbitę w 2018 r., w 2019 r. przeszły pomyślnie testy orbitalne. W 2019 r. dodano je do konstelacji operacyjnej, co zwiększyło liczbę satelitów do 26 - zob. informacja dodatkowa 2.2.
Wartość aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży wzrosła o 3,0 mld EUR dzięki dalszemu finansowaniu funduszy gwarancyjnych EFIS i EFZR oraz instrumentów finansowych programu "Horyzont 2020". Stan udzielonych pożyczek zmniejszył się o 1,3 mld EUR w następstwie spłaty przez Rumunię i Łotwę pożyczek wypłaconych w ramach bilansu płatniczego, co zostało częściowo skompensowane przez nowe pożyczki udzielone w ramach pomocy makrofinansowej - zob. informacja dodatkowa 2.4.
Płatności zaliczkowe (tj. zaliczki wypłacone beneficjentom środków unijnych) wzrosły nieznaczenie o 1,5 mld EUR do kwoty 51,4 mld EUR - zob. informacja dodatkowa 2.5.
Ogółem łączne kwoty należności i kwot należnych utrzymały się na poziomie zbliżonym do ubiegłorocznego i wyniosły 24,0 mld EUR - zob. informacja dodatkowa 2.6.
Spadek długoterminowej stopy procentowej wykorzystywanej do wyceny świadczeń z tytułu świadczeń pracowniczych (tzw. stopy dyskontowej), która po raz pierwszy była ujemna, doprowadził do znacznego wzrostu, o 17,2 mld EUR, zobowiązań na koniec roku - zob. informacja dodatkowa 2.9.
Spłata pożyczek zaciągniętych na pokrycie deficytu bilansu płatniczego w wysokości 1,5 mld EUR spowodowała zmniejszenie stanu zobowiązań finansowych, które zostało częściowo skompensowane przez nowo zaciągnięte pożyczki związane z pożyczkami udzielonymi w ramach pomocy makrofinansowej - zob. informacja dodatkowa 2.11.
Zobowiązania i rozliczenia międzyokresowe pozostały na poziomie zbliżonym do poziomu z 2018 r. i wyniosły łącznie 94,1 mld EUR - zob. informacje dodatkowe 2.12 i 2.13.

Sprawozdanie z finansowych wyników działalności

Po stronie przychodów odnotowano wzrost o 3,0 mld EUR zasobów własnych opartych na DNB w następstwie korekt kwot z poprzednich lat (głównie za lata 2012-2017), ponieważ podstawy DNB zaktualizowano o dane rzeczywiste. W 2019 r. dochody z grzywien wyniosły 4,3 mld EUR - zob. informacja dodatkowa 3.1/3.4.
Wydatki poniesione w ramach zarządzania dzielonego wzrosły o 4,8 mld EUR, co wynika z poprawy realizacji programów w ramach EFRR i Funduszu Spójności w trakcie obowiązywania obecnych wieloletnich ram finansowych - zob. informacja dodatkowa 3.9.

Zobowiązania warunkowe

W 2019 r. gwarancje budżetowe wzrosły o 2,7 mld EUR w związku z podpisaniem nowych działań w ramach EFIS i upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich, gwarantowanych przez budżet UE - zob. informacja dodatkowa 4.1.1.

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORAZ INFORMACJE DODATKOWE 16

SPIS TREŚCI

BILANS

SPRAWOZDANIE Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI

RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1. ISTOTNE ZASADY (POLITYKI) RACHUNKOWOŚCI

2. INFORMACJE DODATKOWE DO BILANSU

3. INFORMACJE DODATKOWE DO SPRAWOZDANIA Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI

4. ZOBOWIĄZANIA I AKTYWA WARUNKOWE

5. ZOBOWIĄZANIA BUDŻETOWE I PRAWNE

6. ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

7. UJAWNIENIE INFORMACJI NA TEMAT PODMIOTÓW POWIĄZANYCH

8. ZDARZENIA NASTĘPUJĄCE PO DNIU BILANSOWYM

9. ZAKRES KONSOLIDACJI

BILANS

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
AKTYWA TRWAŁE
Wartości niematerialne i prawne2.1515446
Rzeczowe aktywa trwałe2.211 38011 185
Inwestycje rozliczane zgodnie z metodą praw własności2.3591591
Aktywa finansowe2.466 71465 231
Płatności zaliczkowe2.526 24026 006
Należności z tytułu transakcji wymiany i należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany2.63 607416
109 047103 875
AKTYWA OBROTOWE
Aktywa finansowe2.44 5144 168
Płatności zaliczkowe2.525 20623 968
Należności z tytułu transakcji wymiany i należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany2.620 36724 248
Zapasy2.76873
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty2.819 74518 113
69 90070 570
AKTYWA OGÓŁEM178 947174 444
ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE
Świadczenia emerytalno-rentowe oraz inne świadczenia pracownicze2.9(97 659)(80 456)
Rezerwy2.10(3 710)(3 281)
Zobowiązania finansowe2.11(53 071)(53 289)
(154 440)(137 025)
ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE

Rezerwy

2.10(1 116)(852)
Zobowiązania finansowe2.11(1 446)(2 617)
Zobowiązania2.12(27 241)(32 227)
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychody przyszłych okresów2.13(67 227)(63 186)
(97 030)(98 882)
ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM(251 470)(235 907)
AKTYWA NETTO(72 523)(61 463)
Kapitały rezerwowe2.145 0374 961
Kwoty, do wniesienia których należy wezwać państwa członkowskie (1)2.15(77 560)(66 424)
AKTYWA NETTO(72 523)(61 463)
(1)

W dniu 4 grudnia 2019 r. Parlament Europejski przyjął budżet, który przewiduje spłatę zobowiązań krótkoterminowych Unii z zasobów własnych, które zostaną pobrane lub do wniesienia których wezwane zostaną państwa członkowskie w 2020 r. Ponadto zgodnie z art. 83 regulaminu pracowniczego (rozporządzenie Rady (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 z dnia 29 lutego 1968 r. (Dz.U. L 56 z 4.3.1968, s. 1), z późn. zm.) państwa członkowskie wspólnie gwarantują wypłacanie świadczeń emerytalnych i rentowych.

SPRAWOZDANIE Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI

w mln EUR

Informacja dodatkowa20192018
PRZYCHODY
Przychody z transakcji innych niż transakcje wymiany
Zasoby własne oparte na DNB3.1108820105 780
Tradycyjne zasoby własne3.221 23522 767
Zasoby własne oparte na VAT3.318 12817 624
Grzywny3.44 2916 740
Odzyskanie wydatków3.52 6272 215
Inne3.62 0723 312
157 174158 438
Przychody z transakcji wymiany

Przychody finansowe

3.71 8173 115
Inne3.81 2981 379
3 1164 494
Przychody ogółem160 289162 932
KOSZTY
Wydatkowane przez państwa członkowskie3.9
Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji(43 951)(43 527)
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz inne instrumenty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich(13 541)(13 149)
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności(35 178)(30 230)
Europejski Fundusz Społeczny(11 218)(11 935)
Inne(2 608)(2 826)
Wydatkowane przez Komisję, agencje wykonawcze i fundusze powiernicze3.10(18 942)(17 551)
Wydatkowane przez inne agencje i organy UE3.11(3 131)(3 396)
Wydatkowane przez państwa trzecie i organizacje międzynarodowe3.11(4 085)(4 016)
Wydatkowane przez inne podmioty3.11(2 875)(3 569)
Koszty personelu oraz rent i emerytur3.12(11 366)(10 929)
Koszty finansowe3.13(1 491)(1 677)
Inne koszty3.14(7 109)(6 208)
Koszty ogółem(155 493)(149 014)
WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK4 79613 918

RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

w mln EUR

20192018
Wynik ekonomiczny za dany rok4 79613 918
Działalność operacyjna

Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych

107104
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych1 022998
(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu udzielonych pożyczek1 2551 041
(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu płatności zaliczkowych(1 472)(947)
(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu należności z tytułu transakcji wymiany i należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany691(12 299)
(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu zapasów5222
Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych oraz innych świadczeń pracowniczych17 2037 334
Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu rezerw693594
Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań finansowych(1 389)(1 007)
Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań(4 985)(6 821)
Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów i przychodów przyszłych okresów4 041(716)
Nadwyżka budżetowa za poprzedni rok ujęta jako przychód niepieniężny(1 803)(556)
Aktualizacja wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych (w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności nie uwzględniono zmian stanu pozycji niepieniężnych)(14 164)(4 396)
Pozostałe zmiany stanu pozycji niepieniężnych111(71)
Działalność inwestycyjna
(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych(1 392)(1 583)
(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu inwestycji rozliczanych zgodnie z metodą praw własności(1)(9)
(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży(2 964)(1 811)
(Zwiększenie)/zmniejszenie aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt(121)7
PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO1 633(5 998)
Zwiększenie/(zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów1 633(5 998)
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek roku18 11324 111
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec roku19 74518 113

ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO

w mln EUR

Kwoty, do wniesienia których należy wezwać państwa członkowskie Skumulowana nadwyż- ka/(Skumulowany deficyt)Inne kapitały rezerwoweKapitał z aktualizacji wycenyAktywa netto
STAN NA 31.12.2017(75 234)4 598278(70 359)
Zmiany stanu kapitału rezerwowego Funduszu Gwarancyjnego(186)186--
Zmiany wartości godziwej--(47)(47)
Aktualizacja wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych(4 396)--(4 396)
Inne30(54)-(24)
Wynik budżetowy za 2017 r. zapisany na dobro państw członkowskich(556)--(556)
Wynik ekonomiczny za rok13 918--13 918
STAN NA 31.12.2018(66 424)4 730231(61 463)
Zmiany stanu kapitału rezerwowego Funduszu Gwarancyjnego(21)21--
Zmiany wartości godziwej--160160
Aktualizacja wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych(14 164)--(14 164)
Inne56(105)-(49)
Wynik budżetowy za 2018 r. zapisany na dobro państw członkowskich(1 803)--(1 803)
Wynik ekonomiczny za dany rok4 796--4 796
STAN NA DZIEŃ 31.12.2019(77 560)4 646391(72 523)

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1.
ISTOTNE ZASADY (POLITYKI) RACHUNKOWOŚCI
1.1.
PODSTAWA PRAWNA I ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Księgi rachunkowe UE prowadzi się zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniającym rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylającym rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 17 , dalej zwanym rozporządzeniem finansowym (RF).

Zgodnie z art. 80 rozporządzenia finansowego UE sporządza swoje sprawozdanie finansowe w oparciu o system rachunkowości memoriałowej bazujący na międzynarodowych standardach rachunkowości dla sektora publicznego (MSRSP). Wspomniane zasady rachunkowości przyjęte przez księgowego Komisji muszą być stosowane przez wszystkie instytucje i organy UE objęte zakresem konsolidacji, aby zapewnić wewnętrzną spójność skonsolidowanych sprawozdań finansowych UE.

Stosowanie nowych i zmienionych reguł rachunkowości UE

Nowe reguły rachunkowości UE mające zastosowanie w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2019 r. lub później

W odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2019 r. lub później moc obowiązującą uzyskały następujące reguły rachunkowości przyjęte przez księgowego Komisji:

Reguła rachunkowości UE nr 20 "Połączenia podmiotów sektora publicznego", która opiera się na MSRSP nr 40 "Połączenia podmiotów sektora publicznego", ustanawia wymogi dotyczące klasyfikacji, uznawania i wyceny połączeń podmiotów sektora publicznego, tj. łączenia oddzielnych operacji w ramach jednego podmiotu sektora publicznego.

W ramach tej reguły rozróżnia się dwa rodzaje połączeń podmiotów sektora publicznego: łączenia i przejęcia. Łączenie oznacza połączenie podmiotów sektora publicznego, w ramach którego żadna ze stron nie przejmuje kontroli nad jedną operacją lub ich większą liczbą, lub - w przypadku gdy jedna ze stron połączenia przejmuje kontrolę - istnieją dowody potwierdzające, że przedmiotowe połączenie ma ekonomiczny charakter łączenia (w regule przedstawiono szereg wskaźników dotyczących analizy i procesu decyzyjnego umożliwiających dokonanie takiej oceny). Przejęcie oznacza połączenie podmiotów sektora publicznego, w ramach którego jedna ze stron przejmuje kontrolę nad jedną operacją lub ich większą liczbą i istnieją dowody potwierdzające, że przedmiotowe połączenie nie stanowi łączenia.

Połączenia podmiotów sektora publicznego, które są klasyfikowane jako łączenie, wykazuje się według zmodyfikowanej metody łączenia udziałów, która wymaga, aby podmiot powstały w wyniku połączenia ujmował możliwe do zidentyfikowania aktywa, zobowiązania i wszelkie udziały niekontrolujące będące przedmiotem połączenia według ich wartości bilansowej wraz z odpowiadającym im zwiększeniem lub zmniejszeniem aktywów netto (tj. nie prowadząc do powstania wartości firmy).

Połączenia podmiotów sektora publicznego, które są klasyfikowane jako przejęcia, wykazuje się według metody przejęcia, która wymaga, aby przejęte możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i przejęte zobowiązania były ujmowane według ich wartości godziwej na dzień przejęcia, a udziały niekontrolujące w przejętej operacji ujmuje się według proporcjonalnego udziału możliwych do zidentyfikowania aktywów netto przejętych operacji. W przeciwieństwie do łączenia przejęcie prowadzi do powstania wartości firmy (wycenianej jako nadwyżka przekazanej zapłaty oraz wszelkich udziałów niekontrolujących nad kwotami netto na dzień przejęcia możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań).

Reguła przewiduje odrębne wymogi informacyjne, aby umożliwić użytkownikom sprawozdania finansowego UE ocenę charakteru i skutków finansowych łączenia lub przejęcia, jak również skutków finansowych korekt ujętych w bieżącym okresie sprawozdawczym, które dotyczą takich transakcji zrealizowanych w danym okresie lub w poprzednich okresach sprawozdawczych.

Ponieważ w przedmiotowym okresie sprawozdawczym nie przeprowadzono żadnych połączeń podmiotów sektora publicznego, nowa reguła nie ma wpływu na sprawozdanie finansowe za 2019 r.

Nowe reguły rachunkowości Unii Europejskiej przyjęte, lecz jeszcze nie obowiązujące w dniu 31 grudnia 2019 r.

Brak nowych reguł rachunkowości Unii Europejskiej przyjętych, lecz jeszcze nie obowiązujących w dniu 31 grudnia 2019 r.

1.2.
ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Celem sprawozdania finansowego jest dostarczenie przydatnych dla szerokiego kręgu odbiorców informacji o sytuacji finansowej, wynikach i przepływach pieniężnych danego podmiotu. W przypadku UE, będącej podmiotem sektora publicznego, bardziej konkretnym celem jest dostarczenie informacji przydatnych w procesie decyzyjnym oraz wykazanie, że podmiot rozlicza się z powierzonych mu środków. Niniejszy dokument został sporządzony w oparciu o wyżej wymienione cele.

Ogólne założenia (lub zasady rachunkowości), których należy przestrzegać przy sporządzaniu sprawozdania finansowego, są określone w regule rachunkowości UE nr 1 "Sprawozdania finansowe" i są identyczne z zasadami opisanymi w Międzynarodowych Standardach Rachunkowości Sektora Publicznego (MSRSP) nr 1 i obejmują: rzetelną prezentację, zasadę memoriału, założenie kontynuowania działalności, ciągłość prezentacji, istotność, agregowanie, kompensowanie i porównywalność informacji.

Cechy jakościowe sprawozdawczości finansowej to przydatność, wierne odzwierciedlenie (wiarygodność), zrozumiałość, terminowość, porównywalność i sprawdzalność.

1.3.
KONSOLIDACJA

Zakres konsolidacji

Skonsolidowane sprawozdania finansowe UE obejmują wszystkie znaczące jednostki kontrolowane, wspólne ustalenia umowne i jednostki stowarzyszone. Pełna lista jednostek objętych konsolidacją znajduje się w informacji dodatkowej 9. Na chwilę obecną znajdują się na niej 52 jednostki kontrolowane i 1 jednostka stowarzyszona. Jednostki kontrolowane obejmują instytucje Unii (uwzględniając Komisję, ale nie Europejski Bank Centralny) oraz agencje UE (z wyjątkiem agencji dawnego drugiego filara, tj. wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa). Za jednostkę kontrolowaną uznaje się również Europejską Wspólnotę Węgla i Stali w likwidacji. Jedyną jednostką stowarzyszoną UE jest Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI).

Jednostki objęte konsolidacją, które nie mają istotnego znaczenia dla skonsolidowanych sprawozdań finansowych UE jako całości, nie muszą podlegać konsolidacji ani być rozliczane zgodnie z metodą praw własności, jeżeli będzie się to wiązało z nadmiernym nakładem czasu lub nadmiernymi kosztami dla UE. Jednostki te określa się mianem "mniejszych jednostek" i umieszcza na osobnej liście w informacji dodatkowej 9. W 2019 r. siedem jednostek zostało zaklasyfikowanych jako takie mniejsze jednostki.

Jednostki kontrolowane

Aby określić zakres konsolidacji, stosuje się koncepcję kontroli. Do jednostek kontrolowanych zalicza się jednostki, przez które UE jest narażona na zmienne świadczenia, lub ma prawo do zmiennych świadczeń, na podstawie swojego udziału, lub ma możliwość wpływania na charakter i wysokość tych świadczeń dzięki swojej władzy nad daną jednostką. Wykonywanie tego typu uprawnień musi być możliwe na bieżąco i musi dotyczyć określonej działalności jednostki. Jednostki kontrolowane są w pełni objęte konsolidacją. Konsolidacja rozpoczyna się od samego początku objęcia kontroli, a kończy się z momentem zakończenia sprawowania kontroli.

Najpowszechniejszymi wskaźnikami sprawowania kontroli w ramach UE są: utworzenie jednostki na mocy traktatów założycielskich lub prawa wtórnego, finansowanie jednostki z budżetu UE, posiadanie praw głosu w organach zarządzających, przeprowadzanie kontroli przez Trybunał Obrachunkowy i udzielanie absolutorium przez Parlament Europejski. Dla każdej jednostki dokonuje się oceny, aby móc zadecydować, czy co najmniej jedno z wyżej wymienionych kryteriów jest wystarczające do stwierdzenia faktu sprawowania kontroli.

Wszystkie istotne transakcje i salda pomiędzy jednostkami kontrolowanymi przez UE podlegają wyeliminowaniu, a niezrealizowane zyski i straty z takich transakcji nie są istotne, więc nie zostały wyeliminowane.

Wspólne ustalenia umowne

Wspólne ustalenie umowne to umowa, w ramach której UE i druga strona lub większa ich liczba sprawują wspólną kontrolę. Współkontrola jest to określony w wiążącej umowie podział kontroli nad ustaleniem umownym, który występuje tylko wówczas, gdy decyzje dotyczące istotnej działalności wymagają jednomyślnej zgody stron sprawujących współkontrolę. Wspólne umowy mogą mieć formę wspólnych przedsięwzięć albo wspólnych operacji. Wspólne przedsięwzięcie to wspólne ustalenie umowne zorganizowane za pośrednictwem oddzielnego narzędzia, w ramach którego strony sprawujące wspólną kontrolę nad ustaleniem umownym mają udział w aktywach netto wynikających z tego ustalenia umownego. Udziały we wspólnych przedsięwzięciach wykazywane są zgodnie z metodą praw własności (zob. informacja dodatkowa 1.5.4). Wspólna operacja jest wspólnym ustaleniem umownym, w którym strony sprawujące współkontrolę nad ustaleniem umownym mają prawa do aktywów i obowiązki dotyczące zobowiązań powiązanych z ustaleniem umownym. Udziały we wspólnych operacjach wykazywane są poprzez uznawanie w sprawozdaniach finansowych UE swoich aktywów i zobowiązań, przychodów i kosztów oraz udziału we wspólnych aktywach, zobowiązaniach i przychodach oraz wspólnie ponoszonych kosztach.

Jednostki stowarzyszone

Jednostki stowarzyszone to jednostki, na które UE bezpośrednio lub pośrednio wywiera znaczący wpływ, lecz nie ma nad nimi wyłącznej ani wspólnej kontroli. Przyjmuje się, że znaczący wpływ występuje wtedy, gdy UE posiada bezpośrednio lub pośrednio przynajmniej 20 % praw głosu. Udziały w jednostkach stowarzyszonych wykazywane są metodą praw własności (zob. informacja dodatkowa 1.5.4).

Jednostki nieobjęte konsolidacją, których środkami zarządza Komisja

Środkami wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego dla pracowników UE, Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz funduszu gwarancyjnego dla uczestników zarządza w ich imieniu Komisja. Z uwagi na to, że jednostki te nie są kontrolowane przez UE, nie są one jednak ujęte w jej skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.

1.4.
PODSTAWA SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Sprawozdania finansowe są przedkładane co roku. Rok budżetowy rozpoczyna się dnia 1 stycznia i kończy dnia 31 grudnia.

1.4.1.
Waluta i zasady przeliczania

Waluta funkcjonalna i sprawozdawcza

O ile nie określono inaczej, sprawozdanie finansowe prezentowane jest w mln euro, przy czym euro jest walutą funkcjonalną UE.

Transakcje i salda

Transakcje w walutach obcych przelicza się na euro według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Dodatnie i ujemne różnice kursowe wynikające z rozliczenia transakcji w walutach obcych oraz z ponownego przeliczenia według kursów wymiany obowiązujących na koniec roku pieniężnych składników aktywów i zobowiązań denominowanych w walutach obcych ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. Różnice wynikające z przeliczenia dotyczące niepieniężnych instrumentów finansowych zaklasyfikowanych jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wykazywane są w kapitale z aktualizacji wyceny.

Inne metody przeliczania stosuje się w przypadku rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, które zachowują wartość w euro według kursu na dzień zakupu.

Stan na koniec roku pieniężnych składników aktywów i zobowiązań denominowanych w walutach obcych przelicza się na euro według kursu Europejskiego Banku Centralnego (EBC) obowiązującego na dzień 31 grudnia:

Kurs wymiany EUR

Waluta31.12.201931.12.2018Waluta31.12.201931.12.2018
BGN1,95581,9558PLN4,25684,3014
CZK25,408025,7240RON4,7834,6635
DKK7,47157,4673SEK10,446810,2548
GBP0,85080,8945CHF1,08541,1269
HRK7,43957,4125JPY121,9400125,8500
HUF330,5300320,9800USD1,12341,145
1.4.2.
Wykorzystanie szacunków

Zgodnie z MSRSP i ogólnie przyjętymi zasadami rachunkowości kwoty wykazane w sprawozdaniu finansowym muszą opierać się na szacunkach i założeniach kierownictwa, których podstawą są możliwie jak najbardziej wiarygodne dostępne informacje. Istotne szacunki dotyczą m.in.: kwot na zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych, ryzyka finansowego związanego z należnościami oraz kwotami ujawnionymi w informacjach dodatkowych dotyczących instrumentów finansowych, naliczonych przychodów i biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów, rezerw, stopnia utraty wartości w przypadku wartości niematerialnych i prawnych, rzeczowych aktywów trwałych, możliwej do uzyskania wartości netto zapasów, aktywów i zobowiązań warunkowych. Rzeczywiste wyniki mogą nie pokrywać się z tymi szacunkami. Zmiany w zakresie szacunków znajdują odzwierciedlenie w okresie, w którym stają się one wiadome, jeżeli dana zmiana wywiera wyłącznie wpływ na dany okres, lub w tym okresie i w przyszłych okresach, jeżeli wywiera wpływ na obydwa te okresy.

1.5.
BILANS
1.5.1.
Wartości niematerialne i prawne

Składnik wartości niematerialnych i prawnych to możliwy do zidentyfikowania niepieniężny składnik aktywów, nieposiadający postaci fizycznej. Składnik wartości niematerialnych i prawnych uznaje się za możliwy do zidentyfikowania, jeżeli można go wyodrębnić (tj. można odseparować go od danego podmiotu lub wydzielić go z tego podmiotu, np. w rezultacie jego sprzedaży, przeniesienia, udzielenia licencji na korzystanie z niego, jego wynajęcia lub wymiany, indywidualnie albo w połączeniu z powiązaną umową, możliwym do zidentyfikowania składnikiem aktywów lub zobowiązaniem, niezależnie od tego, czy taki jest zamiar danego podmiotu) albo jeżeli jest on przedmiotem wiążących ustaleń (m.in. praw wynikających z umów lub innych praw przewidzianych w obowiązujących przepisach), niezależnie od tego, czy takie prawa można przenieść lub wyodrębnić z danego podmiotu lub odseparować je od innych praw i obowiązków).

Zakupione wartości niematerialne i prawne wykazywane są według kosztu historycznego pomniejszonego o zakumulowaną amortyzację i straty z tytułu utraty wartości. Wartości niematerialne i prawne powstałe w wyniku procesów wewnętrznych są kapitalizowane, gdy spełnione są odpowiednie kryteria określone w zasadach rachunkowości UE, a koszty dotyczą wyłącznie etapu wytworzenia danego składnika aktywów. Koszty, które można kapitalizować, obejmują wszystkie koszty, które da się bezpośrednio przyporządkować i które są niezbędne do opracowania, wytworzenia i przygotowania danego składnika aktywów, aby mógł on funkcjonować w sposób zgodny z zamierzeniami kierownictwa. Koszty powiązane z działalnością naukowobadawczą, koszty prac rozwojowych oraz koszty utrzymania, których nie można kapitalizować, ujmuje się jako koszty okresu, w którym zostały poniesione.

Wartości niematerialne i prawne amortyzuje się metodą liniową przez szacowany okres ich użytkowania (od 3 do 11 lat). Szacowany okres użytkowania tych aktywów odpowiada ich okresowi ekonomicznej użyteczności lub okresowi użyteczności określonemu w drodze umowy.

1.5.2.
Rzeczowe aktywa trwałe

Wszystkie rzeczowe aktywa trwałe wykazywane są według kosztu historycznego pomniejszonego o umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości. Koszt obejmuje wydatki, które da się bezpośrednio przyporządkować do nabycia, budowy lub przekazania składnika aktywów.

Późniejsze koszty są uwzględniane w wartości bilansowej składnika aktywów lub ujmowane jako odrębny składnik aktywów, jedynie gdy jest prawdopodobne, że przyszłe korzyści ekonomiczne lub świadczenia związane z danym składnikiem aktywów wpłyną do UE oraz pod warunkiem że możliwa jest wiarygodna wycena kosztu tego składnika aktywów. Koszty związane z naprawą i utrzymaniem wykazywane są w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności w okresie obrachunkowym, w którym zostały poniesione.

Grunty nie podlegają amortyzacji, jako że uznaje się, że mają one nieokreślony okres użytkowania. Środki trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji, ponieważ aktywa te nie są jeszcze dostępne do użytku. Inne składniki aktywów amortyzowane są metodą liniową w celu alokacji ich kosztu pomniejszonego o ich wartość końcową przez szacunkowy okres ich użytkowania w następujący sposób:

Rodzaj aktywówStawka amortyzacji metodą liniową
Budynki4 % do 10 %
Sprzęt kosmiczny8 % do 25 %
Urządzenia i wyposażenie techniczne10 % do 25 %
Meble i środki transportu10 % do 25 %
Sprzęt komputerowy25 % do 33 %
Inne10 % do 33 %

Zyski i straty ze zbycia ustala się, porównując wpływy, pomniejszone o koszty sprzedaży, z wartością bilansową zbywanego składnika aktywów, i ujmuje się je w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

Leasing

Umowa leasingowa jest to umowa, na mocy której w zamian za opłatę lub serie opłat leasingodawca przekazuje leasingobiorcy prawo do użytkowania danego składnika aktywów przez uzgodniony okres. Umowy leasingowe klasyfikuje się jako umowy dotyczące leasingu finansowego albo umowy dotyczące leasingu operacyjnego.

Umowy dotyczące leasingu finansowego to umowy, w których na leasingobiorcę przenosi się zasadniczo całość ryzyka i wszystkie korzyści związane z prawem własności. Zawierając umowę dotyczącą leasingu finansowego jako leasingobiorca, aktywa objęte umową dotyczącą leasingu finansowego uznaje się za aktywa, a obowiązki wynikające z leasingu za zobowiązania od momentu, w którym okres leasingu rozpoczyna bieg. Aktywa i zobowiązania ujmuje się jako kwoty odpowiadające wartości godziwej składnika aktywów objętego umową leasingową lub - jeżeli ich wartość jest niższa - wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych określanych w momencie rozpoczęcia leasingu. W okresie leasingu aktywa posiadane na podstawie leasingu finansowego amortyzuje się przez okres użytkowania składnika aktywów lub przez okres leasingu, w zależności od tego, który z nich jest krótszy. Minimalne opłaty leasingowe dzieli się między koszty finansowania (część odsetkowa) a zmniejszenie kwoty niezaspokojonych zobowiązań (część kapitałowa). Koszty finansowania przydziela się do każdego okresu przypadającego w okresie leasingu, aby wygenerować stałą okresową stopę procentową w odniesieniu do pozostałego bilansu zobowiązania, które przedstawia się - w stosownych przypadkach - jako obrotowe/trwałe. Warunkowe opłaty leasingowe księguje się jako koszty w okresie, w których je poniesiono.

Leasing operacyjny to leasing inny niż leasing finansowy, tj. leasing, w ramach którego leasingodawca ponosi zasadniczo całość ryzyka i wszystkie korzyści wynikające z prawa własności do składnika aktywów. W przypadku zawarcia umowy dotyczącej leasingu operacyjnego w charakterze leasingobiorcy raty leasingu operacyjnego ujmuje się metodą liniową jako koszt w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności przez okres leasingu, przy czym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie przedstawia się ani składnika aktywów będącego przedmiotem leasingu, ani zobowiązania leasingowego.

1.5.3.
Utrata wartości aktywów niefinansowych

Utrata wartości to strata przyszłych korzyści ekonomicznych lub świadczeń związanych ze składnikiem aktywów wykraczająca poza systematyczne uznawanie straty przyszłych korzyści ekonomicznych lub świadczeń związanych ze składnikiem aktywów w postaci amortyzacji lub umorzenia (w stosownych przypadkach). Aktywa o nieokreślonym okresie użytkowania nie podlegają amortyzacji ani umorzeniu i są corocznie kontrolowane pod kątem utraty wartości. Składniki aktywów podlegające amortyzacji/umorzeniu analizuje się pod kątem utraty wartości za każdym razem, gdy w dniu sprawozdawczym istnieje wskazanie, że dany składnik aktywów może podlegać utracie wartości. Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w kwocie, o którą wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna to wartość godziwa składnika aktywów pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkowa, w zależności od tego, która z tych wartości jest wyższa.

Wartości końcowe i okresy użytkowania wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych poddawane są przeglądowi i w razie konieczności korygowane, co najmniej raz do roku. Jeżeli przyczyny utraty wartości ujętej w poprzednich latach nie mają już zastosowania, odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości są odpowiednio odwracane.

1.5.4.
Inwestycje rozliczane zgodnie z metodą praw własności

Udziały w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach

Inwestycje rozliczane zgodnie z metodą praw własności początkowo ujmuje się według kosztu, przy czym początkową wartość bilansową zwiększa się lub zmniejsza następnie, aby ująć dalsze wkłady, udział UE w nadwyżce lub deficycie jednostki, w której dokonano inwestycji, oraz wszelkie przypadki utraty wartości i wypłaty dywidendy. Wartość bilansowa inwestycji w sprawozdaniu finansowym na dzień bilansowy jest równa kosztowi początkowemu wraz ze wszystkimi zmianami. Udział UE w nadwyżce lub deficycie jednostki, w której dokonano inwestycji, ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności, a jej udział w zmianach w kapitale własnym jednostki, w której dokonano inwestycji, ujmuje się w kapitałach rezerwowych w aktywach netto. Otrzymane wypłaty z inwestycji obniżają wartość bilansową aktywów.

Jeżeli udział UE w deficycie inwestycji rozliczanej zgodnie z metodą praw własności jest równy jej udziałowi w tej inwestycji lub go przekracza, UE przestaje ujmować swój udział w przyszłych stratach ("nieujęte straty"). Po zredukowaniu udziału UE do wartości zerowej na wszelkie dodatkowe straty tworzy się rezerwy, a zobowiązanie ujmuje się tylko w takiej wysokości, w jakiej UE powzięła prawny lub zwyczajowo oczekiwany obowiązek lub dokonała płatności w imieniu danej jednostki.

Jeżeli występują oznaki utraty wartości, w razie konieczności dokonuje się odpisu do niższej wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalną określa się zgodnie z zasadami opisanymi w informacji dodatkowej 1.5.3. Jeżeli przyczyny utraty wartości przestają mieć zastosowanie w późniejszym terminie, dokonuje się odwrócenia odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości do wartości bilansowej, jaka zostałaby określona, gdyby nie dokonano żadnego odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości.

W przypadku gdy UE posiada przynajmniej 20 % funduszu kapitału inwestycyjnego, nie dąży do wywierania znaczącego wpływu. Takie fundusze traktuje się zatem jako instrumenty finansowe i klasyfikuje jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.

Jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć zaklasyfikowanych jako mniejsze jednostki (zob. informacja dodatkowa 1.3) nie rozlicza się według metody praw własności. Wkłady UE na rzecz tych jednostek rozlicza się jako koszty poniesione w danym okresie.

1.5.5.
Aktywa finansowe

Klasyfikacja

UE klasyfikuje swoje aktywa finansowe w następujących kategoriach "aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt", "pożyczki i należności", "inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności" oraz "aktywa finansowe dostępne do sprzedaży". Klasyfikacja instrumentów finansowych ustalana jest w momencie początkowego ujęcia i podlega ponownej wycenie na każdy dzień bilansowy.

(i)
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt

Składnik aktywów finansowych zalicza się do kategorii składnika aktywów "wycenianego według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt", jeżeli został nabyty zasadniczo w celu sprzedaży w perspektywie krótkoterminowej lub jeżeli został do niej zaklasyfikowany przez jednostkę. W kategorii tej ujmuje się również instrumenty pochodne. Należące do tej kategorii aktywa uznaje się za aktywa obrotowe, jeżeli ich zbycie przewidziane jest w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego.

(ii)
Pożyczki i należności

Pożyczki i należności to aktywa finansowe niebędące instrumentami pochodnymi, ze stałymi lub ustalonymi płatnościami, nienotowane na aktywnym rynku. Powstają one, gdy UE przekazuje środki pieniężne, towary lub usługi bezpośrednio dłużnikowi i nie ma zamiaru wprowadzać należności do obrotu lub w przypadku, gdy UE wstępuje w prawa pierwotnego kredytodawcy po dokonaniu przez UE płatności w ramach umowy gwarancji. Płatności należne w terminie do 12 miesięcy od dnia bilansowego uznaje się za aktywa obrotowe. Płatności należne w terminie przekraczającym 12 miesięcy od dnia bilansowego uznaje się za aktywa trwałe. Pożyczki i należności obejmują depozyty terminowe o pierwotnym terminie zapadalności powyżej trzech miesięcy.

(iii)
Inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności

Inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności to aktywa finansowe niebędące instrumentami pochodnymi, ze stałymi lub ustalonymi płatnościami i stałymi terminami zapadalności, które UE ma zamiar i może utrzymywać do terminu zapadalności. W ciągu ostatniego roku budżetowego UE nie utrzymywała żadnych inwestycji zaliczających się do tej kategorii.

(iv)
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży to aktywa niebędące instrumentami pochodnymi, które zostały przypisane do niniejszej kategorii lub które nie zaliczają się do żadnej z pozostałych kategorii. Klasyfikuje się je jako aktywa obrotowe lub trwałe, w zależności od okresu, przez który UE planuje je posiadać. Inwestycje w jednostkach nieobjętych konsolidacją ani nieujmowanych metodą praw własności oraz inne inwestycje kapitałowe (np. operacje w oparciu o kapitał podwyższonego ryzyka) również klasyfikuje się jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.

Początkowe ujęcie i wycena

Zakup i sprzedaż aktywów finansowych sklasyfikowanych jako aktywa finansowe "wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt", "utrzymywane do upływu terminu zapadalności" lub "dostępne do sprzedaży", ujmuje się na dzień transakcji, czyli dzień, w którym UE zobowiązała się kupić lub sprzedać składnik aktywów. Ekwiwalenty środków pieniężnych i pożyczki ujmuje się, gdy środki pieniężne są deponowane w instytucji finansowej lub przekazywane pożyczkobiorcom. Instrumenty finansowe ujmuje się początkowo według wartości godziwej. W przypadku wszystkich aktywów finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt koszty transakcji dodaje się do wartości godziwej przy początkowym ujęciu. Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt ujmuje się początkowo w wartości godziwej, a koszty transakcji ujmuje się jako koszty w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

W początkowym ujęciu wartość godziwa składnika aktywów finansowych odpowiada zwykle cenie transakcji (tj. wartości godziwej otrzymanej zapłaty), chyba że wartość godziwa tego instrumentu została potwierdzona poprzez porównanie z obserwacjami innych bieżących transakcji rynkowych na takich samych instrumentach lub na podstawie techniki wyceny, której zmienne obejmują jedynie dane pochodzące z obserwacji rynków (np. w przypadku niektórych kontraktów na instrumenty pochodne). Jednakże wartość godziwą udzielonej pożyczki długoterminowej, która jest nieoprocentowana lub oprocentowana poniżej rynkowych stóp procentowych, ustala się jako wartość bieżącą wszystkich przyszłych wpływów środków pieniężnych dyskontowanych w oparciu o obowiązującą rynkową stopę procentową dla podobnego instrumentu o podobnym ratingu.

Pożyczki udzielone wycenia się w ich kwocie nominalnej, którą uznaje się za wartość godziwą pożyczki. Istnieją ku temu następujące powody:

"Otoczenie rynkowe" pożyczek UE jest bardzo specyficzne i różni się od rynku kapitałowego, na którym emitowane są obligacje komercyjne lub skarbowe. Pożyczkodawcy na rynku kapitałowym mają bowiem możliwość wyboru alternatywnych inwestycji, co znajduje swoje odzwierciedlenie w cenach rynkowych. UE jest jednak pozbawiona tej możliwości, jako że nie może ona inwestować środków na rynkach kapitałowych; pożycza ona środki tylko po to, by udzielić pożyczek o takiej samej stopie procentowej. Oznacza to, że w odniesieniu do pożyczonych przez siebie środków UE nie dysponuje innymi możliwościami udzielania pożyczek ani inwestowania tych środków. Dlatego też nie istnieją koszty alternatywne i tym samym nie ma podstawy do porównania ze stopami rynkowymi. W rzeczywistości pożyczki udzielane przez UE same w sobie stanowią osobny rynek. Zasadniczo, jako że nie można zastosować opcji kosztu alternatywnego, cena rynkowa nie oddaje rzetelnie istoty operacji udzielania pożyczek przez UE W związku z tym nie jest właściwe ustalanie wartości godziwej pożyczek UE poprzez odniesienie do obligacji komercyjnych i skarbowych.
Ponadto, jako że nie istnieje aktywny rynek ani podobne transakcje, z którymi można by porównać operacje udzielania pożyczek przez UE, stopa procentowa stosowana przez UE do ustalenia wartości godziwej pożyczek udzielanych w ramach EFSM, pożyczek na wsparcie bilansu płatniczego oraz innych takich pożyczek, powinna być równa pobieranej stopie procentowej.
Co więcej, w przypadku tych pożyczek, między pożyczkami udzielonymi i zaciągniętymi występują efekty równoważące z uwagi na ich charakter wzajemny (ang. back-to-back). Stąd też efektywna stopa procentowa dla pożyczki udzielonej równa się efektywnej stopie procentowej powiązanych pożyczek zaciągniętych. Poniesione przez UE koszty transakcji, którymi następnie obciąża się beneficjenta pożyczki, są bezpośrednio ujmowane w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

Instrumenty finansowe usuwa się z ksiąg w przypadku wygaśnięcia praw do otrzymywania przepływów pieniężnych z inwestycji oraz w przypadku, gdy UE przeniosła zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z prawem własności na inny podmiot.

Późniejsza wycena

a)
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt wycenia się następnie według wartości godziwej. Zyski i straty wynikające ze zmiany wartości godziwej kategorii "instrumenty finansowe wykazywane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt" ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności w okresie, w którym powstały.
b)
Pożyczki i należności ujmuje się po zamortyzowanym koszcie w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. W przypadku pożyczek udzielonych z pożyczonych funduszy ta sama efektywna stopa procentowa stosowana jest do udzielonych i zaciągniętych pożyczek, gdyż pożyczki te mają cechy operacji wzajemnych (ang. back-to-back), a różnice między warunkami i kwotami pożyczek udzielonych i zaciągniętych nie są istotne. Poniesione przez UE koszty transakcji, którymi następnie obciąża się beneficjenta pożyczki, są bezpośrednio ujmowane w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.
c)
Aktywa utrzymywane do upływu terminu zapadalności ujmuje się po zamortyzowanym koszcie w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. UE obecnie nie posiada inwestycji utrzymywanych do terminu zapadalności.
d)
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wycenia się następnie według wartości godziwej. Zyski i straty wynikające ze zmiany wartości godziwej aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży ujmuje się w kapitale z aktualizacji wyceny, z wyjątkiem różnic wynikających z przeliczenia walut dotyczących składników aktywów pieniężnych, które ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. W przypadku usunięcia z ksiąg lub sprzedaży lub utraty wartości aktywów sklasyfikowanych jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, skumulowane korekty wartości godziwej ujęte uprzednio w kapitale z aktualizacji wyceny ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. Odsetki od aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży obliczone w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. Dywidendy od instrumentów kapitałowych dostępnych do sprzedaży ujmuje się po stwierdzeniu prawa UE do otrzymania płatności.

Wartość godziwą inwestycji notowanych na aktywnych rynkach ustala się w oparciu o bieżące oferowane ceny zakupu. W przypadku składników aktywów finansowych, dla których nie ma aktywnego rynku (oraz w przypadku nienotowanych papierów wartościowych i instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym), UE określa wartość godziwą w oparciu o techniki wyceny. Obejmują one wykorzystanie niedawnych transakcji na warunkach rynkowych, odniesienie do innych analogicznych instrumentów, analizę zdyskontowanych przepływów pieniężnych, modele wyceny opcji oraz inne metody wyceny powszechnie stosowane przez uczestników rynku.

Inwestycje w fundusze venture capital, sklasyfikowane jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, które nie są notowane na aktywnym rynku, wycenia się według przypisanej wartości aktywów netto, którą uznaje się za równą ich wartości godziwej.

W przypadku gdy nie można w wiarygodny sposób wycenić wartości godziwej inwestycji w instrumenty kapitałowe, które nie są notowane na aktywnym rynku, inwestycje te wycenia się po koszcie pomniejszonym o straty z tytułu utraty wartości.

Utrata wartości aktywów finansowych

Utrata wartości danego składnika aktywów finansowych następuje tylko i wyłącznie wtedy, gdy istnieją obiektywne dowody na utratę wartości w związku z jednym lub większą liczbą zdarzeń, które miały miejsce po początkowym ujęciu składnika aktywów, oraz gdy zdarzenie (lub zdarzenia) powodujące stratę ma (mają) wpływ na szacunkowe przyszłe przepływy pieniężne związane z danym składnikiem aktywów finansowych, który to wpływ można w wiarygodny sposób oszacować. Dokonywany jest wówczas odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości. Na każdy dzień sprawozdawczy UE ocenia, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości danego składnika aktywów finansowych.

a)
Aktywa wykazywane po zamortyzowanym koszcie

Jeżeli istnieją obiektywne dowody straty z tytułu utraty wartości pożyczek i należności lub inwestycji utrzymywanych do terminu zapadalności wykazywanych po zamortyzowanym koszcie, kwotę straty wycenia się jako różnicę między wartością bilansową składnika aktywów a wartością bieżącą szacunkowych przyszłych przepływów pieniężnych (z wyłączeniem przyszłych strat kredytowych, które nie zostały poniesione), dyskontowaną według pierwotnej efektywnej stopy procentowej dla składnika aktywów finansowych. Wartość bilansowa składnika aktywów jest zmniejszana, a kwota straty ujmowana jest w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. Jeżeli pożyczka lub inwestycja utrzymywana do terminu zapadalności ma zmienne oprocentowanie, w celu wyceny straty z tytułu utraty wartości przyjmuje się stopę dyskontową odpowiadającą bieżącej efektywnej stopie procentowej określonej w umowie. Wartość bieżącą szacunkowych przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu zabezpieczonego składnika aktywów finansowych oblicza się na podstawie przepływów pieniężnych, które mogą wynikać z zajęcia, pomniejszonych o koszty uzyskania i sprzedaży zabezpieczenia, bez względu na prawdopodobieństwo zajęcia. Jeżeli w kolejnym okresie kwota straty z tytułu utraty wartości ulegnie zmniejszeniu oraz jeżeli zmniejszenie to można w obiektywny sposób powiązać ze zdarzeniem mającym miejsce po ujęciu utraty wartości, w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności dokonuje się odwrócenia uprzednio ujętego odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości.

b)
Aktywa wyceniane według wartości godziwej

W przypadku inwestycji kapitałowych zaklasyfikowanych jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, podczas ustalania, czy nie nastąpiła utrata wartości papierów wartościowych, należy wziąć pod uwagę istotny lub trwały (trwający przez dłuższy okres) spadek wartości godziwej papierów wartościowych poniżej ich kosztu. Jeżeli istnieją tego rodzaju dowody dla aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, łączną kwotę straty - ustaloną jako różnica między kosztem nabycia a bieżącą wartością godziwą, pomniejszoną o wszelkie straty z tytułu utraty wartości tego składnika aktywów finansowych ujęte uprzednio w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności - usuwa się z kapitałów rezerwowych i ujmuje w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości instrumentów kapitałowych ujęte w odpowiednim sprawozdaniu z finansowych wyników działalności nie są odwracane w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. Jeżeli w kolejnym okresie wartość godziwa instrumentu dłużnego zaklasyfikowanego jako składnik aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży wzrośnie i jeżeli wzrost ten w obiektywny sposób można powiązać ze zdarzeniem mającym miejsce po ujęciu odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości, dokonuje się odwrócenia odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

1.5.6.
Zapasy

Zapasy wycenia się według kosztu lub według wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z tych kwot jest niższa. Koszt ustala się z zastosowaniem metody FIFO ("pierwsze weszło, pierwsze wyszło"). Koszt wyrobów gotowych i produkcji w toku obejmuje koszty surowców, robocizny bezpośredniej, inne koszty, które da się bezpośrednio przyporządkować, oraz powiązane pośrednie koszty produkcji (przy normalnej zdolności produkcyjnej). Możliwa do uzyskania wartość netto stanowi szacunkową cenę sprzedaży w toku zwykłej działalności gospodarczej pomniejszoną o koszty realizacji i koszty sprzedaży. Zapasy utrzymywane w celu dystrybucji nieodpłatnej lub za stawkę nominalną wycenia się według kosztu lub aktualnego kosztu odtworzenia, w zależności od tego, która z tych wartości jest niższa. Aktualny koszt odtworzenia stanowi koszt, który UE musiałaby ponieść, aby nabyć składnik aktywów na dzień sprawozdawczy.

1.5.7.
Kwoty płatności zaliczkowych

Płatności zaliczkowe są formą płatności z wyprzedzeniem na rzecz beneficjenta, mającą na celu zapewnienie finansowania z góry. Może być ono rozbite na szereg płatności dokonywanych w okresie wskazanym w danej umowie, decyzji, danym porozumieniu lub akcie podstawowym. Płatność lub zaliczka musi zostać wykorzystana na cele, na które była przeznaczona, w okresie wskazanym w umowie albo podlega zwrotowi. Beneficjent, który nie poniesie kosztów kwalifikowalnych, zobowiązany jest do zwrotu UE przyznanej zaliczki. Ponieważ UE zachowuje kontrolę nad płatnościami zaliczkowymi i jest upoważniona do otrzymania zwrotu z tytułu części niekwalifikowalnej, kwotę ujmuje się jako składnik aktywów.

Płatności zaliczkowe początkowo ujmuje się w bilansie w momencie przekazania środków pieniężnych odbiorcy. Wycenia się je w kwocie przekazanej zapłaty. W kolejnych okresach płatności zaliczkowe są wyceniane w kwocie początkowo ujętej w bilansie pomniejszonej o wydatki kwalifikowalne (w tym w stosownych przypadkach kwoty szacunkowe) poniesione w danym okresie.

Odsetki od płatności zaliczkowych ujmuje się w chwili ich uzyskania zgodnie z przepisami odnośnej umowy. Szacunek przychodów z tytułu naliczonych odsetek dokonywany jest na koniec roku w oparciu o najbardziej wiarygodne dane, a następnie uwzględniany jest w bilansie.

Pozostałe zaliczki dla państw członkowskich, wynikające ze zwracania przez UE kwot wypłaconych przez państwo członkowskie jako zaliczki na rzecz beneficjentów (w tym w ramach instrumentów finansowych objętych zarządzaniem dzielonym), uwzględnia się jako aktywa i ujmuje w pozycji "Płatności zaliczkowe". Następnie pozostałe zaliczki dla państw członkowskich wycenia się w kwocie początkowo ujętej w bilansie pomniejszonej o najlepsze możliwe oszacowanie wydatków kwalifikowanych poniesionych przez beneficjentów końcowych, obliczone na podstawie rozsądnych i mających poparcie faktograficzne założeń.

Wkłady UE do funduszy powierniczych Europejskiego Funduszu Rozwoju lub innych jednostek nieobjętych konsolidacją również klasyfikuje się jako płatności zaliczkowe, gdyż ich celem jest umożliwienie funduszowi powierniczemu finansowania działań określonych w celach danego funduszu. Wkłady UE do funduszy powierniczych wycenia się w kwocie początkowo ujętej w bilansie pomniejszonej o wydatki kwalifikowane, w tym w stosownych przypadkach kwoty szacunkowe, poniesione przez fundusz powierniczy w okresie sprawozdawczym i alokowane do wkładu UE zgodnie z umową dotyczącą danego projektu.

1.5.8.
Należności z tytułu transakcji wymiany i należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany

W zasadach rachunkowości UE ustanowiono wymóg odrębnej prezentacji transakcji wymiany i transakcji innych niż transakcje wymiany. Aby odróżnić te dwie kategorie, pojęcie "należności" zastrzega się do transakcji wymiany, natomiast w odniesieniu do "transakcji innych niż transakcje wymiany", tj. transakcji, w ramach których UE otrzymuje wartości od innej jednostki, nie przekazując bezpośrednio w zamian wartości zbliżonej, stosuje się termin "kwoty należne" (np. kwoty należne od państw członkowskich związane z zasobami własnymi).

Należności z tytułu transakcji wymiany spełniają kryteria definicji instrumentów finansowych i w związku z tym klasyfikuje się je jako pożyczki i należności i odpowiednio wycenia (zob. informacja dodatkowa 1.5.5). Ujawnienia w informacjach dodatkowych na temat instrumentów finansowych w odniesieniu do należności z tytułu transakcji wymiany obejmują naliczone przychody i czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów z tytułu transakcji wymiany, ponieważ nie są one istotne. Na podstawie doświadczeń z ubiegłych lat dokonuje się ogólnego odpisu aktualizującego wartość w odniesieniu do nierozliczonych nakazów odzyskania środków nieobjętych jeszcze żadnym określonym odpisem.

Kwoty należne z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany ujmuje się w wartości godziwej w dniu nabycia (skorygowanej o odsetki i kary) pomniejszonej o odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości. Odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości kwot należnych z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany dokonuje się, gdy istnieją obiektywne dowody na to, że UE nie będzie w stanie pobrać wszystkich należnych kwot zgodnie z pierwotnymi warunkami należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany. Kwota odpisu aktualizującego stanowi różnicę między wartością bilansową składnika aktywów a jego wartością odzyskiwalną. Kwota odpisu ujmowana jest w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. Na podstawie doświadczeń z ubiegłych lat dokonuje się również ogólnego odpisu aktualizującego wartość w odniesieniu do nierozliczonych nakazów odzyskania środków nieobjętych jeszcze żadnym określonym odpisem. W informacji dodatkowej 1.5.14 przedstawiono informacje dotyczące ujęcia naliczonych dochodów na koniec roku. Kwoty wykazane w bilansie i ujawnione jako należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany nie są instrumentami finansowymi, ponieważ w przeciwieństwie do nich nie wynikają z umowy, która powodowałaby powstanie zobowiązań finansowych lub instrumentów kapitałowych. Niemniej jednak, w informacjach dodatkowych do sprawozdania finansowego należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany ujawnia się w stosownych przypadkach razem z należnościami z tytułu transakcji wymiany.

1.5.9.
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty są instrumentami finansowymi, które obejmują środki pieniężne w kasie, depozyty bankowe płatne na żądanie lub w krótkim terminie i inne krótkoterminowe wysoce płynne inwestycje o pierwotnym terminie zapadalności do trzech miesięcy.

1.5.10.
Świadczenia pracownicze

UE zapewnia pracownikom szereg świadczeń (wynagrodzenie oraz świadczenia z tytułu zabezpieczenia społecznego). Do celów rachunkowości należy je zaklasyfikować jako krótkoterminowe świadczenia pracownicze i świadczenia po okresie zatrudnienia.

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze to te świadczenia należne, które podlegają rozliczeniu przed upływem dwunastu miesięcy od końca okresu sprawozdawczego, w którym pracownik wykonywał pracę, takie jak wynagrodzenia, urlop wypoczynkowy, płatne zwolnienie chorobowe, a także inne krótkoterminowe dodatki pracownicze. Krótkoterminowe świadczenia pracownicze ujmowane są jako koszty, kiedy wykonywana jest związana z nimi praca. Zobowiązanie ujmuje się w kwocie, która ma być wypłacona, jeśli na UE ciąży prawny lub zwyczajowo oczekiwany obowiązek zapłaty w wyniku przeszłego zatrudnienia pracownika i jeśli zobowiązanie to można w sposób wiarygodny oszacować.

Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia

UE przyznaje pracownikom szereg świadczeń po okresie zatrudnienia, które obejmują świadczenia emerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy oraz rentę rodzinną w ramach systemu emerytalno-rentowego dla urzędników europejskich, jak również opiekę medyczną w ramach wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego (zob. informacja dodatkowa 2.9). Świadczenia te przyznaje się w ramach jednego planu - który jest jednak podzielony na dwa programy - i należy traktować je podobnie, aby rzetelnie przedstawiać sytuację i odzwierciedlać rzeczywistość gospodarczą:

i.
System emerytalno-rentowy urzędników europejskich: Świadczenia przyznawane w ramach tego umownego systemu 18  odnoszą się do stażu pracy, renty inwalidzkiej i rodzinnej, jak również dodatków rodzinnych, śmierci przed odejściem na emeryturę w przypadku tych pracowników, którzy pracują lub pracowali w instytucjach Unii Europejskiej, agencjach lub innych organach UE, lub członków rodzin po zmarłych urzędnikach lub emerytach. Wkład pracowników z ich wynagrodzeń w przewidywane koszty tych świadczeń wynosi jedną trzecią tych kosztów.
ii.
Wspólny system ubezpieczenia chorobowego (JSIS). W ramach tego systemu UE zapewnia pracownikom Komisji Europejskiej, instytucji, agencji i innych organów UE zabezpieczenie zdrowotne poprzez zwrot kosztów leczenia. Świadczenia przyznane w ramach tego systemu osobom biernym zawodowo (tj. emerytom, sierotom itp.) uznaje się za świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia.

UE zapewnia również członkom instytucji Unii Europejskiej świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia za pośrednictwem odrębnych systemów emerytalno-rentowych. Przedstawiono je w pozycji "Inne systemy świadczeń emerytalnych". W ramach tych systemów UE zapewnia świadczenia emerytalne członkom Komisji, Trybunału Sprawiedliwości i Sądu, Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, Rady Unii Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Sądu do spraw Służby Publicznej oraz Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich i Inspektorowi Ochrony Danych. UE zapewnia zabezpieczenie zdrowotne członkom instytucji Unii poprzez wspólny system ubezpieczenia chorobowego.

Wyżej wymienione świadczenia po okresie zatrudnienia uznawane są za zobowiązania UE z tytułu określonych świadczeń i oblicza się je na każdy dzień sprawozdawczy poprzez oszacowanie kwoty przyszłych świadczeń, które wypracowali pracownicy w okresie bieżącym i we wcześniejszych okresach, dyskontując tę kwotę oraz odejmując wartość godziwą wszelkich aktywów programu. Obliczanie zobowiązań z tytułu określonych świadczeń dokonywane jest corocznie w oparciu o metodę prognozowanych uprawnień jednostkowych. Wartość bieżącą zobowiązania z tytułu określonych świadczeń określa się, dyskontując szacunkowe przyszłe wypływy środków pieniężnych w oparciu o stopy procentowe obligacji państwowych denominowanych w walucie, w której zostaną wypłacone świadczenia, i których termin zapadalności jest zbliżony do terminu realizacji powiązanych zobowiązań emerytalno-rentowych.

Świadczenia po okresie zatrudnienia przyznawane pracownikom UE są włączone do jednego planu obejmującego zarówno system emerytalno-rentowy urzędników europejskich, jak i system ubezpieczenia chorobowego z prawem do ubezpieczenia w ramach wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego, które zależy od nabycia prawa do ubezpieczenia w ramach systemu emerytalno-rentowego. Zgodnie z warunkami tego jednego planu, jak określono w regulaminie pracowniczym, niektóre uprawnienia, takie jak prawo do opóźnionego wypłacenia emerytury lub niższego świadczenia emerytalnego w ramach systemu emerytalno-rentowego urzędników europejskich, nabywa się po 10 latach służby. Uprawnienia nabyte w ramach jednego planu przez kolejne lata służby pracownika są jednak istotnie wyższe niż te początkowo ustalone uprawnienia, co znajduje odzwierciedlenie w kolejnych corocznie nabywanych prawach emerytalno-rentowych.

Stąd też, aby zobrazować ekonomiczny charakter zaistniałej transakcji, czego wymaga wierne odzwierciedlenie będące jedną z cech jakościowych sprawozdawczości finansowej, jak określono zarówno w regule rachunkowości Unii Europejskiej nr 1, jak i w ramach koncepcyjnych MSRSP, poniesione koszty zatrudnienia ujmowane są w oparciu o metodę liniową w trakcie szacowanego okresu służby czynnej pracownika, tj. okresu od dnia, gdy praca wykonywana przez pracownika uprawniła go do świadczeń w ramach programu świadczeń (niezależnie od tego, czy świadczenia te są uzależnione od dalszej pracy, czy też nie), do dnia, począwszy od którego dalsza praca wykonywana przez pracownika nie będzie prowadziła do powstania istotnej kwoty dodatkowych świadczeń w ramach programu, poza kwotą wynikającą ze wzrostu wynagrodzeń. Podejście to jest stosowane konsekwentnie względem świadczeń przewidzianych w ramach jednego planu.

Aktualizacja wyceny zobowiązania netto z tytułu określonych świadczeń obejmuje zyski i straty aktuarialne oraz zwrot z aktywów programu; są one ujmowane bezpośrednio w aktywach netto.

UE ujmuje koszty odsetkowe netto (dochody) i inne koszty związane z programami określonych świadczeń w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności pod pozycją "Koszty personelu oraz rent i emerytur".

Kiedy przewidziane świadczenia są zmieniane lub ograniczane, powiązana zmiana w świadczeniach, która odnosi się do przeszłego zatrudnienia bądź zysku lub straty spowodowanych ograniczeniem, ujmowana jest niezwłocznie w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. Zyski i straty wynikające z rozliczenia są ujmowane w dniu rozliczenia. Koszty przeszłego zatrudnienia ujmuje się niezwłocznie w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności, chyba że zmiany uzależnione są od pozostawania pracowników w służbie przez określony czas (okres nabywania uprawnień).

1.5.11.
Rezerwy

Rezerwy ujmuje się, gdy UE związana jest prawnym lub zwyczajowo oczekiwanym zobowiązaniem wobec osób trzecich w wyniku przeszłych zdarzeń, gdy istnieje większe prawdopodobieństwo, że w celu realizacji zobowiązania konieczny będzie wypływ środków, niż że nie będzie to konieczne, oraz gdy kwotę można wiarygodnie oszacować. Nie ujmuje się rezerw na przyszłe straty operacyjne. Kwotę rezerwy ustala się poprzez najlepsze możliwe oszacowanie kosztów, które według przewidywań trzeba będzie ponieść w celu realizacji bieżącego zobowiązania na dzień sprawozdawczy. W przypadkach, w których rezerwa odnosi się do zbioru wielu pozycji, przy szacunkowym określaniu kwoty zobowiązania uwzględnia się wszystkie możliwe wyniki oraz odpowiadające im prawdopodobieństwa (metoda "oczekiwanej wartości").

Rezerwy na umowy rodzące obciążenia wycenia się według wartości bieżącej przewidywanych kosztów rozwiązania umowy lub przewidywanych kosztów netto kontynuacji umowy, w zależności od tego, która tych kwot kosztów jest niższa.

1.5.12.
Zobowiązania finansowe

Zobowiązania finansowe są klasyfikowane jako zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt, jako zobowiązania finansowe ujmowane po zamortyzowanym koszcie lub jako zobowiązania z tytułu gwarancji finansowych.

Zaciągnięte pożyczki obejmują pożyczki od instytucji kredytowych i zobowiązania potwierdzone certyfikatami. Zaciągnięte pożyczki ujmuje się początkowo w wartości godziwej, czyli w wysokości wpływów z tytułu uzyskania pożyczki (wartości godziwej otrzymanej zapłaty) po odliczeniu poniesionych kosztów transakcji, a następnie wykazuje się je po zamortyzowanym koszcie w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej; wszelkie różnice pomiędzy wpływami (po odliczeniu kosztów transakcji) a wartością wykupu ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności w okresie pożyczkowym w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. W przypadku pożyczek udzielonych z pożyczonych środków metody efektywnej stopy procentowej nie można stosować do udzielonych i zaciągniętych pożyczek ze względu na zasadę istotności. Poniesione przez UE koszty transakcji, którymi następnie obciąża się beneficjenta pożyczki, są bezpośrednio ujmowane w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

Zobowiązania finansowe zaklasyfikowane jako wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt obejmują instrumenty pochodne, jeśli ich wartość godziwa jest ujemna. Są księgowane w taki sam sposób jak aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt; zob. informacja dodatkowa 1.5.5.

Zobowiązania z tytułu gwarancji finansowych ujmuje się początkowo według wartości godziwej, którą jest wartość otrzymanej premii. Następnie zobowiązanie z tytułu gwarancji finansowej jest aktualizowane do wyższej z dwóch wartości: najlepszego możliwego oszacowania spodziewanych kosztów, które według przewidywań trzeba będzie ponieść w celu realizacji zobowiązania z tytułu gwarancji finansowej, lub początkowo ujętej kwoty, w odpowiednich przypadkach pomniejszonej o zakumulowaną amortyzację. UE ujmuje zobowiązanie z tytułu gwarancji finansowych, gdy otrzymuje zapłatę za udzielenie gwarancji, tj. na warunkach rynkowych lub gdy wartość godziwą gwarancji można wycenić w wiarygodny sposób. Jeżeli dla bezpośrednio równoważnej umowy gwarancji nie istnieje aktywny rynek, UE ujawnia udzieloną gwarancję jako zobowiązanie warunkowe (zob. informacja dodatkowa 1.7.2) lub - gdy istnieje większe prawdopodobieństwo, że w celu realizacji zobowiązania konieczny będzie wypływ środków, niż że nie będzie to konieczne - UE ujmuje rezerwę (zob. informacja dodatkowa 1.5.11).

Zobowiązania finansowe klasyfikuje się jako zobowiązania długoterminowe, z wyjątkiem składników, których termin wymagalności przypada w terminie krótszym niż 12 miesięcy od dnia bilansowego.

Fundusze powiernicze UE uznawane za część działań operacyjnych Komisji uwzględnia się w zapisach księgowych Komisji i poddaje dalszej konsolidacji w rocznych sprawozdaniach finansowych UE. W związku z tym wkłady do funduszy powierniczych UE od innych darczyńców spełniają warunki przychodów z transakcji innych niż transakcje wymiany i są ujmowane jako zobowiązania finansowe do momentu spełnienia warunków związanych z przekazywanymi wkładami, tj. poniesienia kosztów kwalifikowalnych przez fundusz powierniczy. Fundusz powierniczy musi finansować określone projekty i w momencie likwidacji zwrócić pozostałe środki. Na dzień bilansowy pozostającą kwotę zobowiązań związanych z wkładami wycenia się w kwocie otrzymanych wkładów pomniejszonej o koszty poniesione przez fundusz powierniczy, w tym w stosownych przypadkach kwoty szacunkowe. Do celów sprawozdawczych koszty netto przydziela się do wkładów innych darczyńców proporcjonalnie do wkładów netto wpłaconych na dzień 31 grudnia. Taka alokacja wkładów ma jedynie charakter orientacyjny. W przypadku likwidacji funduszu powierniczego rzeczywisty podział pozostałych zasobów zostanie określony przez zarząd funduszu powierniczego.

1.5.13.
Zobowiązania

Znacząca kwota zobowiązań UE stanowi kwoty do zapłaty z tytułu zestawień poniesionych wydatków od beneficjentów dotacji lub innych form finansowania przez UE (transakcje inne niż transakcje wymiany). Są one ujmowane jako zobowiązania w kwocie roszczenia w momencie otrzymania zestawienia poniesionych wydatków. Po weryfikacji i zatwierdzeniu kosztów kwalifikowalnych zobowiązania wycenia się w wysokości zatwierdzonej i kwalifikowalnej kwoty.

Zobowiązania z tytułu zakupu towarów i usług ujmowane są w momencie otrzymania faktury w wysokości pierwotnej kwoty, a powiązane koszty ujmowane są w momencie realizacji i akceptacji dostaw i usług przez UE.

1.5.14.
Rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychodów

Transakcje i zdarzenia ujmuje się w sprawozdaniu finansowym w okresie, do którego się odnoszą. Na koniec roku, w przypadku gdy faktura nie została jeszcze wystawiona, a usługa lub dostawa została zrealizowana przez UE, lub w przypadku istnienia porozumienia umownego (np. poprzez odniesienie do traktatu), w sprawozdaniu finansowym ujmuje się naliczone przychody. Ponadto na koniec roku, w przypadku gdy faktura została wystawiona, ale usługi lub dostawy nie zostały jeszcze zrealizowane, przychody uznaje się za przychody przyszłych okresów i ujmuje w kolejnym okresie obrachunkowym.

Również koszty ujmuje się w okresie, do którego się odnoszą. Na koniec okresu obrachunkowego bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów są ujmowane w oparciu o szacowaną kwotę zobowiązań do przeniesienia przypadających na dany okres. Obliczenia biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dokonuje się zgodnie z wydanymi przez Komisję szczegółowymi wytycznymi operacyjnymi i praktycznymi, które mają zapewnić wierne odzwierciedlenie w sprawozdaniu finansowym zjawisk ekonomicznych i innych zjawisk, które ma ono przedstawiać. Analogicznie, jeżeli za usługi lub towary, których jeszcze nie otrzymano, dokonano płatności z góry, koszty zostaną odroczone i ujęte w kolejnym okresie obrachunkowym.

1.6.
SPRAWOZDANIE Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI
1.6.1.
Przychody

PRZYCHODY Z TRANSAKCJI INNYCH NIŻ TRANSAKCJE WYMIANY

Zdecydowana większość przychodów UE dotyczy transakcji innych niż transakcje wymiany:

Zasoby własne oparte na DNB oraz zasoby własne oparte na VAT

Przychody ujmuje się za okres, za który Komisja wysyła do państw członkowskich wezwanie do zapłaty należnych składek. Wykazywane są w wysokości "kwoty, do której wniesienia wezwano". Ponieważ zasoby oparte na VAT i DNB bazują na szacunkach za dany rok budżetowy, można wprowadzać w nich zmiany do czasu podania ostatecznych danych przez państwa członkowskie. Wpływ zmian w zakresie wartości szacunkowych uwzględnia się przy ustalaniu nadwyżki lub deficytu netto za okres, w którym nastąpiła zmiana.

Tradycyjne zasoby własne

Kwoty należne z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany i powiązane przychody ujmuje się w chwili otrzymania właściwego miesięcznego wyciągu z konta "A" (obejmującego pobrane cła oraz kwoty należne, które są zabezpieczone i nie są kwestionowane) od państw członkowskich. Na dzień sprawozdawczy dochody pobrane przez państwa członkowskie za dany okres, lecz niewypłacone jeszcze Komisji, szacuje się i ujmuje jako naliczone przychody. Kwartalne wyciągi z konta

"B" (obejmującego cła niepobrane i niezabezpieczone, jak również kwoty zabezpieczone zakwestionowane przez dłużnika) otrzymane od państw członkowskich ujmuje się jako przychody pomniejszone o koszty poboru, do których zatrzymania uprawnione są państwa członkowskie. Ponadto ujmuje się zmniejszenie wartości w wysokości szacunkowych środków, które mogą nie zostać odzyskane.

Grzywny

Przychód z tytułu grzywien ujmuje się po podjęciu przez UE decyzji o nałożeniu grzywny i oficjalnym powiadomieniu o takiej decyzji jej adresata. Po podjęciu decyzji o nałożeniu grzywny, od daty powiadomienia przedsiębiorstwa mają dwa miesiące na:

a)
zaakceptowanie decyzji - wówczas zobowiązani są do uiszczenia grzywny we wskazanym terminie, a kwota zostaje ostatecznie pobrana przez UE; lub
b)
odrzucenie decyzji - wówczas składają skargę na mocy prawa Unii.

Jednak nawet w wypadku złożenia skargi grzywna musi zostać zapłacona we wskazanym terminie trzech miesięcy, ponieważ skarga nie ma skutku zawieszającego (art. 278 TFUE). Otrzymane środki pieniężne wykorzystywane są w celu rozliczenia kwoty należnej. Za zgodą księgowego Komisji przedsiębiorstwo może jednak przedłożyć zamiast tego gwarancję bankową na odnośną kwotę. W takim przypadku grzywna pozostaje kwotą należną. Jeżeli nie otrzymano środków pieniężnych ani gwarancji, a doszło do wystąpienia wątpliwości co do wypłacalności przedsiębiorstwa, ujmuje się zmniejszenie wartości należnej kwoty.

Jeżeli przedsiębiorstwo zaskarży decyzję i dokona tymczasowej zapłaty grzywny, kwotę ujmuje się jako zobowiązanie warunkowe, lub, jeżeli wydaje się prawdopodobne, że Sąd może nie wydać wyroku korzystnego dla UE, konieczne jest ujęcie rezerwy na pokrycie związanego z tym ryzyka. W przypadku gdy przedłożona została gwarancja, należy dokonać odpowiedniego odpisu aktualizującego wartość nieuregulowanej kwoty należnej.

Uzyskane przez Komisję skumulowane odsetki z rachunków bankowych, na których zdeponowane były płatności, ujmuje się jako przychody i odpowiednio zwiększa wszelkie zobowiązania warunkowe.

Od 2010 r. Komisja zarządza wszystkimi tymczasowo zainkasowanymi grzywnami za pomocą specjalnie w tym celu utworzonego funduszu (BUFI), inwestując w instrumenty finansowe.

PRZYCHODY Z TRANSAKCJI WYMIANY

Przychody ze sprzedaży towarów i usług ujmuje się, gdy znaczące ryzyko oraz korzyści wynikające z własności towarów zostają przeniesione na kupującego. Przychody związane ze świadczeniem usług ujmuje się poprzez odniesienie do etapu realizacji transakcji na dzień sprawozdawczy.

Przychody i koszty odsetkowe

Przychody i koszty odsetkowe ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. Jest to metoda obliczenia zamortyzowanego kosztu składnika aktywów lub zobowiązań finansowych oraz alokacji przychodów lub kosztów odsetkowych w danym okresie. Obliczając efektywną stopę procentową, UE szacuje przepływy pieniężne przy uwzględnieniu wszystkich warunków umownych dotyczących danego instrumentu finansowego (na przykład opcji wcześniejszej spłaty), lecz nie bierze pod uwagę przyszłych strat kredytowych. W obliczeniach uwzględniane są wszystkie wynagrodzenia i opłaty zapłacone lub uzyskane przez strony umowy, które stanowią integralną część efektywnej stopy procentowej, koszty transakcji oraz wszelkie inne premie lub dyskonta.

Po dokonaniu odpisu aktualizującego wartość składnika aktywów finansowych lub grupy podobnych aktywów finansowych wskutek straty z tytułu trwałej utraty wartości, przychody odsetkowe ujmuje się w oparciu o stopę procentową, za pomocą której dyskontuje się przyszłe przepływy pieniężne w celu ustalenia wysokości odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości.

Przychody z tytułu dywidend

Przychody z tytułu dywidend lub podobne podziały zysku ujmuje się z chwilą powstania uprawnienia do otrzymania płatności.

1.6.2.
Koszty

Koszty z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany stanowią większość kosztów UE. Odnoszą się one do transferów na rzecz beneficjentów i dzielą się na trzy kategorie: wierzytelności, transfery na mocy umów oraz dotacje, wkłady i darowizny uznaniowe.

Transfery ujmuje się jako koszty w okresie, w którym miały miejsce zdarzenia leżące u ich podstaw, pod warunkiem że przepisy (rozporządzenie finansowe, regulamin pracowniczy lub inne przepisy) dopuszczają tego rodzaju transfer lub została podpisana umowa dopuszczająca transfer, beneficjent spełnia wszelkie kryteria kwalifikowalności oraz możliwe jest wiarygodne oszacowanie kwoty.

Otrzymany wniosek o płatność lub zestawienie poniesionych wydatków spełniające kryteria ujmowania wykazywane są jako koszt w wysokości kwalifikowalnej kwoty. Na koniec roku poniesione koszty kwalifikowalne należne beneficjentom, lecz jeszcze przez nich nie zgłoszone, szacuje się i ujmuje jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Koszty z tytułu transakcji wymiany wynikające z zakupu towarów i usług ujmuje się z chwilą realizacji i akceptacji dostaw przez UE. Wycenia się je po kwocie początkowej określonej na fakturze. Ponadto na dzień bilansowy koszty związane z usługami dostarczonymi w okresie, za który jeszcze nie otrzymano lub nie zaakceptowano faktury, szacuje się i ujmuje w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

1.7.
AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE
1.7.1.
Aktywa warunkowe

Składnik aktywów warunkowych to składnik aktywów, który może powstać na skutek przeszłych zdarzeń i którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero poprzez wystąpienie lub niewystąpienie niepewnego przyszłego zdarzenia lub kilku takich zdarzeń, które nie są w pełni zależne od UE. Informacje o aktywach warunkowych ujawnia się, jeśli wpływ korzyści ekonomicznych lub innych świadczeń jest prawdopodobny.

1.7.2.
Zobowiązania warunkowe

Zobowiązanie warunkowe to zobowiązanie, które może powstać na skutek przeszłych zdarzeń i którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero poprzez wystąpienie lub niewystąpienie niepewnego przyszłego zdarzenia lub kilku takich zdarzeń, które nie są w pełni zależne od UE, lub obecne zobowiązanie, które powstaje na skutek przeszłych zdarzeń, ale nie jest ujmowane w sprawozdaniu, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby w celu wykonania zobowiązania konieczny był wypływ środków reprezentujących korzyści ekonomiczne lub świadczenia, albo, w rzadkich przypadkach, gdy kwoty zobowiązania nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie. Zobowiązania warunkowe wykazuje się, chyba że możliwość wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia jest odległa.

1.8.
RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Na podstawie informacji o przepływach pieniężnych przeprowadza się ocenę zdolności UE do generowania środków pieniężnych i ich ekwiwalentów oraz ocenę potrzeb UE w zakresie wykorzystywania tych przepływów pieniężnych.

Rachunek przepływów pieniężnych sporządzono, wykorzystując metodę pośrednią. Oznacza to, że wynik ekonomiczny w danym roku budżetowym korygowany jest o wpływ transakcji bezgotówkowych, rozliczeń międzyokresowych wynikających z przeszłych lub przyszłych operacyjnych wpływów lub płatności gotówkowych oraz pozycji przychodów lub kosztów związanych z inwestowaniem przepływów pieniężnych.

Przepływy pieniężne wynikające z transakcji w walucie obcej są ujmowane w walucie sprawozdawczej UE (euro) poprzez przeliczenie kwoty w obcej walucie według kursu wymiany euro na walutę obcą obowiązującego w dniu przepływu pieniężnego.

W przedstawionej tabeli przepływu środków pieniężnych ujęto przepływy pieniężne w danym okresie według podziału na działalność operacyjną i inwestycyjną (UE nie prowadzi działalności finansowej).

Działalność operacyjna to działalność UE, której nie zalicza się do działalności inwestycyjnej. Zalicza się do niej większość prowadzonej działalności. Pożyczek udzielanych beneficjentom (w stosownych przypadkach również powiązanych zaciąganych pożyczek) nie uważa się za działalność inwestycyjną (ani finansową), ponieważ wpisują się one w cele ogólne i tym samym dotyczą codziennej działalności UE.

Do działalności inwestycyjnej zalicza się nabywanie i zbywanie wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych, jak również pozostałych inwestycji, których nie uwzględniono w ekwiwalentach środków pieniężnych. Do działalności inwestycyjnej nie zalicza się pożyczek udzielanych beneficjentom. W tej pozycji wykazane mają być rzeczywiste inwestycje, których dokonała UE.

2.
INFORMACJE DODATKOWE DO BILANSU

AKTYWA

2.1.
WARTOŚCI NIEMATERIALNE I PRAWNE

w mln EUR

Wartość bilansowa brutto na 31.12.20181 073
Zwiększenia178
Rozdysponowanie(20)
Przesunięcia między kategoriami aktywów0
Inne zmiany(1)
Wartość bilansowa brutto na 31.12.20191 230
Zakumulowana amortyzacja na 31.12.2018(627)
Odpis amortyzacyjny za rok(107)
Amortyzacja odpisana0
Rozdysponowanie19
Przesunięcia między kategoriami aktywów0
Inne zmiany0
Zakumulowana amortyzacja na 31.12.2019(715)
Wartość bilansowa netto na 31.12.2019515
Wartość bilansowa netto na 31.12.2018446

Powyższe kwoty odnoszą się przede wszystkim do oprogramowania komputerowego.

2.2.
RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

Kategoria "Sprzęt kosmiczny" obejmuje operacyjne aktywa trwałe związane z dwoma unijnymi programami kosmicznymi: globalnym systemem nawigacji satelitarnej (GNSS), tj. Galileo i EGNOS, oraz unijnym programem obserwacji i monitorowania Ziemi - Copernicus, natomiast aktywa systemów kosmicznych, które nie są jeszcze operacyjne, są uwzględniane w pozycji "Środki trwałe w budowie".

W przypadku Galileo cztery satelity wyniesione na orbitę w 2018 r. z powodzeniem przeszły testy orbitalne. W 2019 r. dodano je do konstelacji operacyjnej, co zwiększyło łączną liczbę satelitów do 26. Operacyjne aktywa trwałe programu Galileo, obejmujące zarówno satelity, jak też instalacje naziemne, pomniejszone o zakumulowaną amortyzację, na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosiły 2 489 mln EUR (w 2018 r.: 2 410 mln EUR). Pozostałe środki trwałe w budowie wynoszą łącznie 1 361 mln EUR (w 2018 r.: 1 324 mln EUR). Rozwój systemu Galileo będzie trwał do czasu, aż system osiągnie pełną zdolność operacyjną. Po ukończeniu konstelacja Galileo będzie obejmowała 30 satelitów (w tym 6 satelitów zapasowych).

Jeżeli chodzi o program Copernicus, żadne nowe satelity nie zaczęły działać w 2019 r. Łączna wartość operacyjnych aktywów trwałych w ramach programu Copernicus wynosi 1 153 mln EUR (w 2018 r.: 1 455 mln EUR), bez zakumulowanej amortyzacji. Kolejna kwota 1 453 mln EUR dotycząca satelitów w ramach programu Copernicus została ujęta w pozycji "Środki trwałe w budowie" (w 2018 r.: 1 207 mln EUR).

Aktywa trwałe związane z infrastrukturą naziemną europejskiego systemu wspomagania satelitarnego (EGNOS) o wartości 37 mln EUR (w 2018 r.: 52 mln EUR) również zostały ujęte w pozycji "Sprzęt kosmiczny". Ponadto środki trwałe w budowie systemu EGNOS wynoszą 238 mln EUR (w 2018 r.: 130 mln EUR).

Aktywa związane z unijnymi programami kosmicznymi powstają przy wsparciu ze strony Europejskiej Agencji Kosmicznej.

Rzeczowe aktywa trwałe

w mln EUR

Grunty i budynkiSprzęt kosmicznyUrządzenia i wyposażenie techniczneMeble i środki transportuSprzęt komputerowyInneLeasing finansowyŚrodki trwałe w budowieOgółem
Wartość bilansowa brutto na 31.12.20185 6265 2596412706343272 6203 19918 575
Zwiększenia11710241460211189411 306
Rozdysponowanie(1)(0)(117)(28)(58)(29)(3)-(236)
Przesunięcia między kategoriami aktywów154411(7)377(98)(477)0
Inne zmiany(0)-0(0)0(0)-(10)(10)
Wartość bilansowa brutto na 31.12.20195 8955 6805422596443252 6383 65319 635
Zakumulowana amortyzacja na 31.12.2018(3 279)(1 342)(540)(198)(521)(255)(1 257)(7 390)
Odpis amortyzacyjny za rok(190)(659)(31)(17)(64)(27)(94)(1 083)
Korekty amortyzacji0-397140(0)61
Rozdysponowanie10671743263157
Przesunięcia między kategoriami aktywów(35)-7(2)(5)035(0)
Inne zmiany--0(0)0(0)-0
Zakumulowana amortyzacja na 31.12.2019(3 503)(2 001)(457)(194)(533)(255)(1 313)(8 255)
WARTOŚĆ BILANSOWA NETTO NA 31.12.20192 3923 6798565110701 3253 65311 380
WARTOŚĆ BILANSOWA NETTO NA 31.12.20182 3473 91710172113721 3633 19911 185
2.3.
INWESTYCJE ROZLICZANE ZGODNIE Z METODĄ PRAW WŁASNOŚCI

Udział UE, reprezentowanej przez Komisję, w Europejskim Funduszu Inwestycyjnym (EFI) jest traktowany jak udział w jednostce stowarzyszonej i wyceniany metodą praw własności. EFI jest instytucją finansową UE specjalizującą się w dostarczaniu kapitału wysokiego ryzyka oraz w gwarancjach na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). EFI ma siedzibę w Luksemburgu i funkcjonuje na zasadach partnerstwa publiczno-prywatnego, którego członkami są Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), UE i grupa instytucji finansowych. Na dzień 31 grudnia 2019 r. udział własnościowy UE w EFI wynosił 29,7 % (w 2018 r.: 29,7 %) i 29,7 % praw głosu (w 2018 r.: 29,7 %). Zgodnie ze swoim statutem EFI ma obowiązek przeznaczyć co najmniej 20 % swojego rocznego wyniku netto na statutowy kapitał rezerwowy, do czasu aż łączna rezerwa osiągnie 10 % kapitału subskrybowanego. Rezerwa ta nie podlega dystrybucji.

w mln EUR

Europejski Fundusz Inwestycyjny
Udział na 31.12.2018591
Wkłady-
Otrzymane dywidendy(3)
Udział w wyniku finansowym netto53
Udział w aktywach netto(49)
Udział na 31.12.2019591

Następujące wartości bilansowe można przypisać UE w oparciu o procentowy udział:

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
EFI ogółemEFI ogółem
Aktywa2 9652 662
Zobowiązania(975)(674)
Przychody337291
Wydatki(161)(167)
Nadwyżka/(deficyt)176124

Uzgodnienie powyższych skróconych informacji finansowych z wartością bilansową udziałów EFI przedstawia się następująco:

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Aktywa netto jednostki stowarzyszonej1 9901 988
Udziały własnościowe WE w EFI29,70 %29,70 %
Wartość bilansowa591591

Na dzień 31 grudnia 2019 r. UE, reprezentowana przez Komisję, opłaciła 20 % subskrybowanych udziałów w kapitale EFI, przy czym kwota wkładu niewniesionego wobec braku wezwania była następująca:

w mln EUR

Kapitał EFI ogółemSubskrypcja UE
Kapitał podstawowy ogółem4 5001 337

w mln EUR

Kapitał EFI ogółemSubskrypcja UE
Wpłacony(900)(267)
Niewniesiony wobec braku wezwania3 6001 070
2.4.
AKTYWA FINANSOWE

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
Trwałe
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży2.4.115 21113 657
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt2.4.213414
Pożyczki2.4.351 36851 560
66 71465 231
Obrotowe
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży2.4.13 1961 786
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt2.4.232
Pożyczki2.4.31 3162 380
4 5144 168
Ogółem71 22869 398
2.4.1.
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Inwestycje BUFI1 8631 888
EWWiS w likwidacji1 4591 506
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju188188
Program emerytalny personelu miejscowego ESDZ75-
3 5853 582
Fundusze gwarancyjne na potrzeby gwarancji budżetowych: Fundusz Gwarancyjny EFIS6 6545 000
Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych2 5452 465
Fundusz gwarancyjny EFZR5959
9 7947 474

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
instrumenty finansowe finansowane z budżetu UE:
"Horyzont 2020"2 4552 031
Instrument "Łącząc Europę"699540
Program finansowania zgodnie z systemem podziału ryzyka597679
Unijne instrumenty kapitałowe na rzecz MŚP507464
Europejski Fundusz na rzecz Europy Południowo-Wschodniej166115
Operacje w oparciu o kapitał podwyższonego ryzyka112113
Program finansowania efektywności energetycznej105101
Inne387343
5 0284 386
Ogółem18 40715 443
Trwałe15 21113 657
Obrotowe3 1961 786

Wśród posiadanych przez UE aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży na łączną kwotę 18 407 mln EUR znajdują się dłużne papiery wartościowe (np. skrypty dłużne) o wartości 14 998 mln EUR (w 2018 r.: 13 993 mln EUR), instrumenty kapitałowe na kwotę 2 801 mln EUR (w 2018 r.: 1 365 mln EUR) i inwestycje w fundusze rynku pieniężnego (takie jak jednolity fundusz EBI) w kwocie 608 mln EUR (w 2018 r.: 85 mln EUR).

Inwestycje BUFI

Tymczasowo zainkasowane grzywny związane ze sprawami z zakresu konkurencji Komisja przydziela do specjalnego funduszu (BUFI - fundusz "grzywien budżetowych") i inwestuje w instrumenty dłużne zaklasyfikowane jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.

EWWiS w likwidacji

Jeżeli chodzi o kwoty dotyczące Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS) w likwidacji, wszystkie aktywa finansowe dostępne do sprzedaży stanowią dłużne papiery wartościowe denominowane w euro i notowane na aktywnym rynku.

Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju

UE posiada udziały w formie inwestycji finansowej w kapitale Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR), w którym liczba posiadanych udziałów na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosiła 90 044 (w 2018 r.:90 044 udziały), co stanowi 3 % łącznego subskrybowanego kapitału podstawowego. UE subskrybowała udziały na łączną kwotę 900 mln EUR w kapitale podstawowym, z czego obecnie wkład niewniesiony wobec braku wezwania wynosi 713 mln EUR. Zgodnie z porozumieniem ustanawiającym EBOR udziałowcy mają pewne ograniczenia umowne, takie jak fakt, że udziały nie są zbywalne, a ich wykup jest ograniczony do maksymalnej wysokości pierwotnej ceny nabycia.

UE wycenia inwestycje w EBOR według wartości godziwej. Pierwotną cenę nabycia uważa się za najlepszy szacunek wartości godziwej, w szczególności ze względu na ograniczenia umowne, o których mowa powyżej. Mimo że udziały EBOR nie są notowane na żadnym rynku giełdowym, w kapitale własnym jednostki, w której dokonano inwestycji, ostatnio miały miejsce transakcje (emisja kapitału według wartości nominalnej), co wskazuje, że w takiej sytuacji koszt stanowi najlepszy szacunek wartości godziwej.

FUNDUSZE GWARANCYJNE NA POTRZEBY GWARANCJI BUDŻETOWYCH

Fundusz Gwarancyjny EFIS

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie EFIS (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1017 19  Fundusz Gwarancyjny EFIS utworzono w celu zapewnienia bufora płynnościowego w odniesieniu do ewentualnych strat poniesionych przez EBI w związku z finansowaniem i operacjami inwestycyjnymi, które kwalifikują się do objęcia unijną gwarancją EFIS na mocy umowy w sprawie EFIS - zob. informacja dodatkowa 4.1.1. Fundusz Gwarancyjny EFIS jest finansowany z wkładów z budżetu UE. Środki funduszu pochodzą również ze zwrotów z zainwestowanych środków funduszu gwarancyjnego, przychodów UE uzyskanych jako wynagrodzenie za gwarancję zapewnioną w ramach umowy w sprawie EFIS oraz z kwot odzyskanych przez EBI od zalegających ze spłatami dłużników w związku z uruchomionymi wcześniej gwarancjami. Na koniec 2019 r. aktywa EFIS wyniosły 6 688 mln EUR (w 2018 r.: 5 452 mln EUR), z czego 6 654 mln EUR została zainwestowana w aktywa finansowe dostępne do sprzedaży (w 2018 r.: 5 000 mln EUR), natomiast pozostała kwota 1 879 mln EUR (w 2018 r.: 2 688 mln EUR) została już zaangażowana, a nie została jeszcze wypłacona do funduszu i ujęto ją w zobowiązaniach budżetowych pozostających do spłaty (RAL), a także ujawniono ją jako nieujęte jako koszty zobowiązania pozostające do spłaty w informacji dodatkowej 5.1. Fundusz będzie stopniowo zasilany, aż osiągnie kwotę 9,1 mld EUR, tj. 35 % łącznych zobowiązań z tytułu unijnej gwarancji EFIS.

Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych

Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych ma zastosowanie do pożyczek gwarantowanych przez budżet UE, w szczególności pożyczek udzielanych przez EBI poza UE, finansowanych z zasobów własnych EBI, oraz pożyczek udzielanych w ramach pomocy makrofinansowej (MFA), jak również pożyczek Euratomu udzielanych poza UE - zob. informacja dodatkowa 4.1.1. Funduszem zarządza EBI - jego celem jest zapewnienie środków na pokrycie wszelkich niespłaconych pożyczek objętych gwarancją UE. Środki funduszu pochodzą z wpłat z budżetu UE, wpływów z odsetek od zainwestowanych środków funduszu oraz kwot odzyskanych od zalegających ze spłatami dłużników, w odniesieniu do których fundusz musiał już uruchomić gwarancję. Wartość Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych powinna być utrzymana na docelowym poziomie odpowiadającym 9 % objętych gwarancją pożyczek niespłaconych na koniec roku. Różnicę między kwotą docelową a wartością aktywów funduszu na koniec roku pokrywa się z budżetu UE w roku N+2, zaś nadwyżkę zwraca się do budżetu UE.

Fundusz gwarancyjny EFZR

Na mocy rozporządzenia w sprawie EFZR (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1601 20  ustanowiono fundusz gwarancyjny EFZR w celu zapewnienia buforu płynnościowego na wypadek uruchomienia gwarancji unijnej udzielonej na podstawie odpowiednich umów gwarancji EFZR. Fundusz gwarancyjny EFZR jest finansowany z wkładów z budżetu UE i z wkładów z 11. EFR do budżetu UE oraz z dobrowolnych wkładów państw członkowskich i innych uczestników. Fundusz ten jest również zasilany ze zwrotów z zainwestowanych środków funduszu, kwot odzyskanych od dłużników, którzy nie wykonali zobowiązania, przychodów i wszelkich innych płatności uzyskanych przez Unię zgodnie z umowami gwarancji EFZR. Ogółem według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r. do funduszu gwarancyjnego wpłynęło 600 mln EUR, z czego kwota 595 mln EUR została zainwestowana w aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, a kolejna kwota 95 mln EUR (w 2018 r.: 325 mln EUR) została już zaangażowana, a nie została jeszcze wypłacona i ujęto ją w zobowiązaniach budżetowych pozostających do spłaty (RAL), a także ujawniono ją jako nieujęte jako koszty zobowiązania pozostające do spłaty w informacji dodatkowej 5.1. Fundusz gwarancyjny EFZR będzie stopniowo zasilany, aż osiągnie kwotę 750 mln EUR, tj. 50 % łącznych przyszłych zobowiązań wynikających z gwarancji EFZR, pokrywanych z budżetu UE, przy czym kwota ta będzie dalej powiększana o inne wkłady.

INSTRUMENTY FINANSOWE FINANSOWANE Z BUDŻETU UE

"Horyzont 2020"

Na mocy rozporządzenia UE ustanawiającego "Horyzont 2020" - program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (na lata 2014-2020) ustanowiono nowe instrumenty finansowe mające na celu zwiększenie dostępu do finansowania dla podmiotów zaangażowanych w badania i innowacje. Te instrumenty to: instrument pożyczkowo-gwarancyjny InnovFin na rzecz badań naukowych i innowacji, w ramach którego Komisja dzieli ryzyko finansowe związane z portfelem nowych operacji finansowych EBI; InnovFin do celów gwarancji dla MŚP, w tym instrument gwarancji nieograniczonych co do kwoty w inicjatywie dotyczącej MŚP (SIUGI) - instrumenty gwarancyjne zarządzane przez EFI umożliwiające udzielanie gwarancji i kontrgwarancji pośrednikom finansowym w odniesieniu do nowych portfeli pożyczek (w ramach SIUGI Komisja dzieli ryzyko finansowe związane z gwarancjami udzielanymi przez państwa członkowskie, EFI i EBI); oraz instrument kapitałowy InnovFin na rzecz badań naukowych i innowacji - zapewniający inwestycje w fundusze venture capital i zarządzany przez EFI.

Mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka

Mechanizmem finansowania opartym na podziale ryzyka (RSFF) zarządza EBI, a portfel inwestycyjny Komisji wykorzystuje się na pokrycie ryzyka finansowego z tytułu pożyczek i gwarancji udzielonych przez EBI na rzecz kwalifikowalnych projektów badawczych. Łącznie w ramach WRF na lata 2007-2013 UE przydzieliła do RSFF do 1 mld EUR. W ramach WRF na lata 2014-2020 nie przewiduje się nowych wkładów budżetowych na rzecz RSFF. Biorąc pod uwagę fakt, że znaczna część pozostających do spłaty operacji RSFF została już spłacona, w 2019 r. EBI częściowo zwolnił gwarancję UE, co doprowadziło do zmniejszenia kwoty zobowiązania warunkowego UE ujawnionej w informacji dodatkowej 4.1.3.

Instrument "Łącząc Europę"

Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 21  instrument dłużny "Łącząc Europę" (CEF) utworzono w celu ułatwienia projektom infrastrukturalnym dostępu do finansowania w sektorach transportu, telekomunikacji i energii. Instrument jest zarządzany przez EBI w porozumieniu z UE. Dłużny instrument finansowy "Łącząc Europę" stanowi kontynuację instrumentu gwarancji kredytowych dla projektów TEN-T (LGTT) i fazy pilotażowej inicjatywy w zakresie obligacji projektowych (PBI). Instrument umożliwia podział ryzyka związanego z finansowaniem dłużnym w postaci długu uprzywilejowanego i podporządkowanego lub gwarancji oraz wsparcie w zakresie obligacji projektowych. Po dniu 19 czerwca 2019 r., od chwili wprowadzenia pierwszej zmiany w umowie o przyznanie wkładu zawartej z EBI, wszystkie operacje realizowane przez EBI w ramach instrumentu "Łącząc Europę" przypisuje się do jednego z dwóch portfeli: portfela dłużnego lub niepodlegającego sekurytyzacji portfela finansowego.

Unijne instrumenty kapitałowe na rzecz MŚP

Są to instrumenty kapitałowe finansowane w ramach programu COSME, Programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji, programu MAP oraz projektu pilotażowego "Transfer technologii", które są nadzorowane przez EFI i wspierają - poprzez inwestycje w odpowiednich wyspecjalizowanych funduszach venture capital - tworzenie i finansowanie unijnych MŚP na etapie rozpoczęcia działalności (etap start-up) i jej rozwoju.

2.4.2.
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt

w mln EUR

Rodzaj instrumentu pochodnego31.12.201931.12.2018
Wartość nominalnaWartość godziwaWartość nominalnaWartość godziwa
Walutowe kontrakty terminowe typu forward39334762
Gwarancja w odniesieniu do portfela kapitałowego1 43913467414
Ogółem1 8321371 15016
Trwałe1 43913467414
Obrotowe39334762

UE zawiera walutowe kontrakty terminowe typu forward w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem walutowym związanym z dłużnymi papierami wartościowymi denominowanymi w USD będącymi w posiadaniu Funduszu Gwarancyjnego EFIS. W ramach walutowych kontraktów typu forward UE przekazuje umownie uzgodnioną wartość nominalną w walucie obcej ("płatności dokonywane"), jak przedstawiono w tabeli powyżej, a następnie otrzyma wartość nominalną w EUR ("płatności otrzymywane") w terminie zapadalności. Takie kontrakty na instrumenty pochodne wycenia się według wartości godziwej w dniu bilansowym i klasyfikuje jako aktywa finansowe albo zobowiązania finansowe według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt, w zależności od tego, czy wartość godziwa jest dodatnia, czy ujemna.

Pozycja "Gwarancja w odniesieniu do portfela kapitałowego" obejmuje gwarancje udzielane przez UE instytucjom finansowym w odniesieniu do portfeli inwestycji kapitałowych klasyfikowanych jako pochodne instrumenty finansowe i ujmowanych jako składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt. Łączna kwota odpowiada zasadniczo gwarancji EFIS przyznanej przez UE na rzecz grupy EBI, w ramach której kwota bazowych inwestycji kapitałowych dokonanych przez EBI i EFI wynosi 1 420 mln EUR (w 2018 r.: 674 mln EUR). Wartość godziwa gwarancji UE na rzecz portfeli kapitałowych EFIS wyniosła 134 mln EUR (w 2018 r.: 14 mln EUR).

Hierarchia wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Poziom 1: Ceny notowane na aktywnych rynkach15 48213 993
Poziom 2: Obserwowalne dane inne niż ceny notowane1 543275
Poziom 3: Techniki wyceny z wykorzystaniem danych nieopartych na obserwowalnych danych rynkowych1 5181 191
Ogółem18 54415 459

W okresie sprawozdawczym nie występowały przesunięcia pomiędzy poziomem 1 i 2.

Uzgodnienie aktywów finansowych wycenionych przy użyciu technik wyceny z wykorzystaniem danych nieopartych na obserwowalnych danych rynkowych (poziom 3)

w mln EUR

Saldo otwarcia na 1.1.20191 191
Zakup, sprzedaż, emisja i rozliczenia173
Zyski lub straty za okres w przychodach finansowych lub kosztach finansowania90
Zyski lub straty w aktywach netto71
Przesunięcia do poziomu 3-
Przesunięcia z poziomu 3-
Inne(8)
Saldo zamknięcia na 31.12.20191 518
2.4.3.
Pożyczki

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
Pożyczki na pomoc finansową

Inne pożyczki

2.4.3.1

2.4.3.2

52 564

121

53 873

67

Ogółem52 68453 939
Trwałe

Obrotowe

51 368

1 316

51 560

2 380

2.4.3.1.
Pożyczki na pomoc finansową

w mln EUR

EFSMWsparcie bilansu płatniczegoPomoc ma- krofinansowaEuratomEWWiS w likwidacjiOgółem
Ogółem na 31.12.201847 4001 7344 3882549853 873
Nowe udzielone pożyczki--420--420
Spłaty-(1 500)(52)(40)(97)(1 689)
Różnice kursowe----55
Zmiany wartości bilansowej(6)(33)(1)(0)(6)(45)
Utrata wartości------
Ogółem na 31.12.201947 3942014 754214052 564
Trwałe46 8002004 112178-51 290
Obrotowe594164335-1 273

Wartość nominalna pożyczek na pomoc finansową na dzień 31 grudnia 2019 r. wyniosła 51 941 mln EUR (w 2018 r.: 53 206 mln EUR). Zmiana wartości bilansowej odpowiada zmianom naliczonych odsetek.

EFSM umożliwia przyznanie pomocy finansowej państwu członkowskiemu, które ma trudności lub jest istotnie zagrożone poważnymi trudnościami z racji nadzwyczajnych okoliczności pozostających poza jego kontrolą. Pomoc może być udzielona w formie pożyczki lub linii kredytowej. Zgodnie z konkluzjami Rady Ecofin z dnia 9 maja 2010 r. pułap tego mechanizmu ograniczono do 60 mld EUR, jednak istnieje ograniczenie prawne, zgodnie z którym łączna kwota pożyczek lub linii kredytowych jest ograniczona do marginesu dostępnego w ramach pułapu zasobów własnych. Zaciągnięte pożyczki związane z pożyczkami wypłaconymi w ramach EFSM są gwarantowane przez budżet UE. Nie przewiduje się zaangażowania EFSM w nowe programy finansowania ani zawierania przez nie nowych umów o udzielenie pożyczek.

Instrument wsparcia bilansu płatniczego jest opartym na założeniach politycznych instrumentem finansowym, który umożliwia udzielanie średnioterminowej pomocy finansowej państwom członkowskim UE, które nie przyjęły euro. Umożliwia on udzielanie pożyczek państwom członkowskim, które mają trudności lub są poważnie zagrożone trudnościami z bieżącym bilansem płatniczym lub przepływem kapitału. Maksymalna kwota pożyczek, jakich można udzielić w ramach tego instrumentu, wynosi 50 mld EUR. Zaciągnięte pożyczki związane z pożyczkami wypłaconymi w ramach bilansu płatniczego są gwarantowane przez budżet UE. W 2019 r. Rumunia spłaciła pozostałą część swojej niespłaconej pożyczki w wysokości 1 mld EUR, a Łotwa spłaciła 500 mln EUR z pozostałej do spłaty kwoty 700 mln EUR.

Pomoc makrofinansowa stanowi formę pomocy finansowej, której zakres UE rozszerzyła na państwa partnerskie zmagające się z kryzysem w bilansie płatniczym. Pomoc ta przyjmuje formę średnio- bądź długoterminowych pożyczek lub dotacji, albo odpowiedniego połączenia tych instrumentów, i zasadniczo służy uzupełnieniu finansowania zapewnianego w ramach programu dostosowań i reform wspieranego przez MFW. Pożyczki te są objęte gwarancją z Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych. W roku, który zakończył się dnia 31 grudnia 2019 r., dokonano dalszych wypłat pożyczek w ramach pomocy makrofinansowej na łączną kwotę 420 mln EUR, w tym 300 mln EUR dla Tunezji, 100 mln EUR dla Jordanii i 20 mln EUR dla Mołdawii - zob. również informacja dodatkowa 4.1.2.

Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom, reprezentowana przez Komisję) pożycza środki finansowe zarówno państwom członkowskim, jak i państwom spoza UE, a także podmiotom z tych państw na finansowanie projektów dotyczących instalacji energetycznych. W odniesieniu do pożyczek udzielonych przez Euratom uzyskano od osób trzecich gwarancje w wysokości 214 mln EUR (w 2018 r.: 254 mln EUR) - zob. informacja dodatkowa 4.1.2.

Pożyczki EWWiS w likwidacji nie są pożyczkami o charakterze pomocy finansowej, lecz wekslami własnymi w celu utrzymania przepływów pieniężnych równolegle do zaciągniętych pożyczek. Jednakże, podobnie jak w przypadku pożyczek o charakterze pomocy finansowej, udzielano ich z pożyczonych funduszy zgodnie z art. 54 i 56 Traktatu EWWiS na finansowanie projektów. Ostatnie weksle własne zostały w pełni spłacone w 2019 r.

Efektywne stopy procentowe udzielonych pożyczek (wyrażone jako przedział stóp procentowych) przedstawiały się następująco:

31.12.201931.12.2018
Pomoc makrofinansowa (MFA)0 % - 3,82 %0 % - 3,82 %
Euratom0,08 % - 5,76 %0,08 % - 5,76 %
Bilans płatniczy (BOP)2,88 %2,88 % - 3,38 %
Europejski mechanizm stabilizacji finansowej (EFSM)0,50 % - 3,75 %0,50 % - 3,75 %
EWWiS w likwidacji-5,23 % - 5,81 %
2.4.3.2.
Inne pożyczki

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Pożyczki na specjalnych warunkach7364
Pożyczki EWWiS w likwidacji na budownictwo czynszowe12
Depozyty terminowe460
Ogółem12167
Trwałe7838
Obrotowe4228

Wartość nominalna innych pożyczek na dzień 31 grudnia 2019 r. wyniosła 728 mln EUR (w 2018 r.: 617 mln EUR).

Pożyczki na specjalnych warunkach z preferencyjnym oprocentowaniem udzielane są w ramach współpracy z państwami trzecimi.

Depozyty terminowe obejmują głównie kwoty o okresie zapadalności wynoszącym od 3 do 12 miesięcy, które to kwoty nie spełniają wymogów definicji ekwiwalentów środków pieniężnych.

Utrata wartości pozostałych pożyczek

w mln EUR

31.12.2018ZwiększeniaOdwróceniaUmorzenieInne31.12.2019
Pożyczki na specjalnych warunkach82---10
Pożyczki będące przedmiotem subrogacji57975--4658
Ogółem58777--4668

Pożyczki będące przedmiotem subrogacji są pożyczkami niespłaconymi, udzielonymi przez EBI i gwarantowanymi przez budżet UE, w odniesieniu do których wszystkie prawa zostały przeniesione na UE w następstwie płatności z Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych lub z Funduszu Gwarancyjnego EFIS. W przypadku tych pożyczek dokonano pełnego odpisu aktualizacyjnego z tytułu wartości w kwocie 658 mln EUR (w 2018 r.: 579 mln EUR). Uruchomienia gwarancji zostały częściowo pokryte z rezerw finansowych utworzonych w latach poprzednich. Na podstawie stosownych umów zawartych między UE a EBI, EBI wszczyna w imieniu UE postępowania mające na celu odzyskanie wszelkich należnych kwot.

2.5.
PŁATNOŚCI ZALICZKOWE

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
Trwałe
Płatności zaliczkowe2.5.122 13521 814
Inne zaliczki dla państw członkowskich2.5.24 0454 122
Wkłady do funduszy powierniczych6071
26 24026 006
Obrotowe
Płatności zaliczkowe2.5.122 31421 572
Inne zaliczki dla państw członkowskich2.5.22 8922 396
25 20623 968
Ogółem51 44649 974

Kwoty płatności zaliczkowych w ramach różnych programów muszą być wystarczające, aby zapewnić beneficjentowi niezbędne finansowanie, które umożliwi mu rozpoczęcie projektu i kontynuowanie jego realizacji, przy jednoczesnym zabezpieczeniu interesów finansowych UE oraz uwzględnieniu ograniczeń prawnych i operacyjnych, a także ograniczeń związanych z efektywnością kosztową.

2.5.1.
Płatności zaliczkowe

w mln EUR

Kwota bruttoRozliczone w ramach rozliczeń międzyokresowychKwota netto na- 31.12.2019Kwota bruttoRozliczone w ramach rozliczeń międzyokresowychKwota netto na 31.12.2018
Zarządzanie dzielone
EFRROW oraz inne instrumenty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich3 193-3 1933 743-3 743
EFRRi FS17 985(3 540)14 44418 088(3 461)14 627
EFS6 830(1 530)5 3016 548(1 147)5 401
Inne3 549(1 463)2 0864 684(2 498)2 186
31 557(6 533)25 02433 063(7 105)25 958
Zarządzanie bezpośrednie
Wydatkowane przez:
Komisję12 839(8 344)4 49512 531(8 262)4 269
Agencje wykonawcze UE16 522(10 339)6 18415 012(9 540)5 472

w mln EUR

Kwota bruttoRozliczone w ramach rozliczeń międzyokresowychKwota netto na- 31.12.2019Kwota bruttoRozliczone w ramach rozliczeń międzyokresowychKwota netto na 31.12.2018
Fundusze powiernicze858(665)194585(433)152
30 219(19 347)10 87228 127(18 234)9 893
Zarządzanie pośrednie
Wydatkowane przez:
Inne agencje i organy UE1 162(678)484762(207)555
Państwa trzecie1 491(861)6301 546(879)667
Organizacje międzynarodowe8 289(5 317)2 9727 684(5 053)2 631
Inne podmioty10 570(6 104)4 4679 107(5 426)3 681
21 513(12 960)8 55319 099(11 565)7 534
Ogółem83 289(38 840)44 44980 289(36 904)43 386
Trwałe22 135-22 13521 814-21 814
Obrotowe61 154(38 840)22 31458 476(36 904)21 572

Płatności zaliczkowe oznaczają wypłacone pieniądze, a tym samym wykonanie środków na płatności. Jak wyjaśniono w informacji dodatkowej 1.5.7, są to zaliczki, które nie zostały jeszcze ujęte jako koszty. Chociaż płatności zaliczkowe zmniejszają w związku z tym wysokość zobowiązań pozostających do spłaty (zob. informacja dodatkowa 5.1), stanowią one koszty, które w dalszym ciągu należy zatwierdzić i uwzględnić w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

W przypadku zarządzania dzielonego niemal wszystkie płatności zaliczkowe odnoszą się do obecnego okresu programowania. Istnieje kwota początkowych płatności zaliczkowych, która nie zostanie rozliczona (tj. uwzględniona w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności) przed końcem tego okresu programowania i którą wykazuje się jako zaliczkowanie długoterminowe. Istnieje też kwota rocznych płatności zaliczkowych, którą rozlicza się corocznie i wykazuje się jako zaliczkowanie krótkoterminowe. W 2019 r. w ramach nowych płatności zaliczkowych wypłacono 10,5 mld EUR. W przypadku zarządzania dzielonego płatności zaliczkowe utrzymują się na stabilnym poziomie w porównaniu z rokiem 2018, z wyjątkiem spadku kwot w ramach EFRROW wynikającego z płatności zaliczkowych pozostałych z poprzedniego okresu programowania. Kwoty te zostały rozliczone w ciągu roku.

Jeżeli chodzi o zarządzanie bezpośrednie, największa część płatności zaliczkowych dotyczy pozycji związanych z badaniami (głównie program "Horyzont 2020" wdrażany przez Komisję i agencje wykonawcze UE) i wynosi 7,8 mld EUR (w 2018 r.: 6,8 mld EUR). Wzrost ten wynika z umów zawartych w 2019 r., w odniesieniu do których wniesiono płatności zaliczkowe.

W przypadku zarządzania pośredniego płatności zaliczkowe obejmują głównie programy polityki wewnętrznej, takie jak Erasmus, Galileo i EGNOS, ale także instrumenty związane ze stosunkami zewnętrznymi, takie jak ENI (Europejski Instrument Sąsiedztwa), Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju oraz IPA (Instrument Pomocy Przedakcesyjnej). Wzrost kwoty płatności zaliczkowych na rzecz organizacji międzynarodowych dotyczy głównie wymienionych powyżej instrumentów związanych ze stosunkami zewnętrznymi. Zwiększenie kwoty płatności zaliczkowych na rzecz innych podmiotów jest związane głównie z programem Erasmus wdrażanym przez agencje narodowe z uwagi na rozpoczęcie obowiązywania nowych umów w 2019 r.

Zabezpieczenia otrzymane w związku z płatnościami zaliczkowymi

Są to zabezpieczenia, których Komisja wymaga w niektórych przypadkach od beneficjentów innych niż państwa członkowskie przy wypłacie zaliczek (płatności zaliczkowych). W przypadku tego rodzaju zabezpieczeń wykazuje się dwie wartości - "wartość nominalną" i "wartość bieżącą". W przypadku wartości nominalnej zdarzenie generujące jest związane z istnieniem zabezpieczenia. W przypadku wartości bieżącej zdarzeniem generującym zabezpieczenie jest wypłacenie płatności zaliczkowej w ramach gwarancji, po czym następuje obniżenie jej kwoty w ramach późniejszych rozliczeń. Na dzień 31 grudnia 2019 r. wartość nominalna uzyskanych gwarancji w odniesieniu do płatności zaliczkowych wynosiła 492 mln EUR, natomiast wartość bieżąca tych gwarancji - 406 mln EUR (w 2018 r.: odpowiednio 516 mln EUR i 420 mln EUR).

Niektóre kwoty płatności zaliczkowych wypłacone w ramach siódmego programu ramowego w zakresie badań i rozwoju technologicznego (7PR) i programu "Horyzont 2020" są w istocie pokrywane z funduszu gwarancyjnego dla uczestników (PGF). Jest to instrument wzajemnych gwarancji ustanowiony w celu zabezpieczenia ryzyka finansowego związanego z niedokonaniem płatności przez beneficjentów w trakcie realizacji działań pośrednich w ramach 7PR oraz programu "Horyzont 2020". Wszyscy uczestnicy działań pośrednich otrzymujący dotację z UE wnoszą 5 % łącznej otrzymanej kwoty na poczet kapitału PGF.

Na dzień 31 grudnia 2019 r. płatności zaliczkowe objęte PGF wynosiły 2,1 mld EUR (w 2018 r.: 2 mld EUR). UE (reprezentowana przez Komisję) działa jako przedstawiciel wykonawczy udziałowców PGF, ale to oni są jego właścicielami.

Aktywa PGF na koniec roku wynosiły ogółem 2,2 mld EUR (w 2018 r.: 2,1 mld EUR). Aktywa PGF obejmują także aktywa finansowe zarządzane przez Komisję. Ponieważ PGF jest odrębną jednostką, jego aktywa nie podlegają konsolidacji w niniejszym sprawozdaniu finansowym UE.

2.5.2.
Inne zaliczki dla państw członkowskich

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Zaliczki dla państw członkowskich w ramach instrumentów finansowych3 3043 675
objętych zarządzaniem dzielonym
Programy pomocy3 6342 843
Ogółem6 9376 518
Trwałe4 0454 122
Obrotowe2 8922 396

Zaliczki dla państw członkowskich w ramach instrumentów finansowych objętych zarządzaniem dzielonym

W ramach programów finansowanych z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych można dokonywać płatności zaliczkowych z budżetu UE na rzecz państw członkowskich, aby zasilić instrumenty finansowe (tj. pożyczki, inwestycje kapitałowe lub gwarancje). Te instrumenty finansowe są tworzone i zarządzane przez państwa członkowskie, a nie Komisję. Środki pieniężne niewykorzystane w ramach tych instrumentów na koniec roku stanowią własność UE (tak jak w przypadku całego zaliczkowania) i dlatego traktuje się je jako składnik aktywów w bilansie UE.

Okres 2014-2020:

Szacuje się, że z kwoty 7 146 mln EUR wypłaconej w ramach polityki spójności kwota 3 247 mln EUR pozostała niewykorzystana na dzień 31 grudnia 2019 r. Kwota ta obejmowała wkład państw członkowskich w inicjatywę dotyczącą MŚP, instrument zachęcający sektor bankowy do udzielania MŚP dodatkowych pożyczek (wypłacono kwotę 1 198 mln EUR, która nie obejmowała kwot wciąż stanowiących płatności zaliczkowe, z czego szacuje się, że 324 mln EUR są jeszcze niewykorzystane).

W przypadku rozwoju obszarów wiejskich kwota 54 mln EUR pozostała niewykorzystana na koniec roku.

Okres 2007-2013:

Wszelkie kwoty dotyczące polityki spójności uznaje się albo za wykorzystane, albo za realokowane na inne działania, a zatem na dzień 31 grudnia 2019 r. w bilansie nie są wykazywane żadne aktywa. Należy zauważyć, że rzeczywiste wykorzystanie w ramach różnych instrumentów zostanie poddane przeglądowi w ramach procesu zamykania programów w nadchodzących latach.

Programy pomocy

Podobnie zaliczki wypłacone przez państwa członkowskie w związku z różnymi programami pomocy (pomoc państwa, środki związane z rynkiem w ramach EFRG lub środki inwestycyjne EFRROW), które nie zostały wykorzystane na koniec roku, wykazuje się w bilansie UE po stronie aktywów (zaliczki). Komisja oszacowała wartość tych zaliczek w oparciu o informacje dostarczone przez państwa członkowskie; odpowiednie kwoty ujęto w podpozycji "Programy pomocy" powyżej.

Okres 2014-2020:

Na koniec roku niewykorzystane kwoty szacowano na 2 044 mln EUR, jeżeli chodzi o politykę spójności, oraz na 1 460 mln EUR, jeżeli chodzi o rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich.

Okres 2007-2013:

Szacuje się, że 130 mln EUR wypłaconych w kontekście rozwoju obszarów wiejskich pozostało niewykorzystanych na koniec 2019 r.

2.6.
NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU TRANSAKCJI WYMIANY I NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU TRANSAKCJI INNYCH NIŻ TRANSAKCJE WYMIANY

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
Trwałe
Należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany2.6.12 422397
Należności z tytułu transakcji wymiany2.6.21 18519
3 607416
Obrotowe
Należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany2.6.119 32822 212
Należności z tytułu transakcji wymiany2.6.21 0382 036
20 36724 248
Ogółem23 97424 664
2.6.1.
Należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
Trwałe2.6.1.12 422
Państwa członkowskie397
2 422397
Obrotowe
Państwa członkowskie2.6.1.16 18010 900
Grzywny za naruszenie zasad konkurencji2.6.1.211 3019 727
Naliczone przychody i czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów2.6.1.31 7881 511
Inne należności5974
19 32822 212
Ogółem21 75022 609
2.6.1.1.
Należności od państw członkowskich

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Rachunki A TZW5 4785 609
Odrębne rachunki TZW1 5911 612
Należne zasoby własne72 758
Utrata wartości(931)(991)
Inne-86
Kwoty należne związane z zasobami własnymi6 1459 075
Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (EFRG)1 7221 708
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz inne instrumenty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich879954
Utrata wartości(822)(788)
Należności związane z EFRG i rozwojem obszarów wiejskich1 7791 875
Płatności zaliczkowe do odzyskania443145
VAT zapłacony i podlegający odzyskaniu4445
Inne należności od państw członkowskich191158
Ogółem8 60211 297
Trwałe2 422397
Obrotowe6 18010 900

Największa kwota ujęta w pozycji "Trwałe" dotyczy kwot należnych od państw członkowskich, przy czym znaczny wzrost tej kwoty odnotowano w związku z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego prowadzonym przeciwko Zjednoczonemu Królestwu (UK) (zob. wyjaśnienia poniżej) - w ubiegłym roku kwota ta, która opiewa na 2,1 mld EUR, była ujęta w pozycji "Obrotowe". Podobnie jak w latach ubiegłych, w pozycji "Trwałe" ujęto również kwoty związane z niewykonanymi decyzjami w ramach kontroli zgodności rozliczeń w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Odzyskiwanie kwot związanych z tymi decyzjami odbywa się w ratach rocznych.

Opisane powyżej przeniesione kwoty z pozycji "Obrotowe" do pozycji "Trwałe" tłumaczy również istotne zmniejszenie bieżących kwot należnych od państw członkowskich. Spadek ten wynika również z faktu, że w 2019 r. nie przewiduje się otrzymania żadnych zasobów własnych w związku z budżetem korygującym w porównaniu z 2018 r. - zob. poniżej.

Kwoty należne związane z zasobami własnymi

"Rachunek A" oznacza miesięczne zestawienia, w których państwa członkowskie przekazują Komisji informacje o ustalonych kwotach należności w ramach tradycyjnych zasobów własnych, które to należności nie zostały jeszcze odzyskane. Na tradycyjne zasoby własne (TZW) składają się cła i opłaty wyrównawcze od cukru pobierane przez państwa członkowskie w imieniu Komisji.

Według stanu na koniec roku "rachunek A" utrzymywał się zasadniczo na poziomie zbliżonym do 3 mld EUR, jednak zarówno w 2018 r., jak i w 2019 r. bilans obejmował dodatkowe kwoty TZW związane z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego prowadzonym przeciwko Zjednoczonemu Królestwu (zob. wyjaśnienia poniżej) oraz z innymi sprawozdaniami z inspekcji TZW. Ponieważ zastosowanie mają odsetki za zwłokę w wysokości 1,2 mld EUR (w 2018 r.: 1,3 mld EUR), kwoty te są zatem ujmowane również w niniejszym rocznym sprawozdaniu finansowym (zob. informacje dodatkowe 2.6.2 i 3.7).

Jeżeli chodzi o postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, dnia 8 marca 2018 r. Komisja przesłała do Zjednoczonego Królestwa wezwanie do usunięcia uchybienia (naruszenie nr 2018/2008), ponieważ Zjednoczone Królestwo nie wywiązało się z przewidzianego w prawie Unii obowiązku udostępnienia budżetowi UE prawidłowej kwoty tradycyjnych zasobów własnych. Ponieważ Zjednoczone Królestwo nie udzieliło zadowalającej odpowiedzi ani na wezwanie do usunięcia uchybienia, ani na uzasadnioną opinię przesłaną w dniu 24 września 2018 r., w dniu 6 marca 2019 r. Komisja potwierdziła swoją decyzję o wniesieniu sprawy o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i wytoczyła powództwo w tym zakresie w dniu 7 marca 2019 r. Sprawa miała swój początek w sprawozdaniu OLAF z 2017 r., w którym wykazano, że importerzy w Zjednoczonym Królestwie unikali płacenia znacznych kwot należności celnych, wykorzystując fikcyjne i fałszywe faktury oraz nieprawidłowe deklaracje wartości celnej przy wwozie. Na podstawie metodyki opracowanej przez OLAF i JRC oraz w oparciu o dostępne informacje Komisja szacuje, że efektem naruszania przepisów unijnych przez Zjednoczone Królestwo w okresie od listopada 2011 r. do października 2017 r. były straty w budżecie UE wynoszące 2,1 mld EUR (netto, tj. po odliczeniu od kwoty brutto wynoszącej 2,7 mld EUR kosztów poboru, które mają zostać zatrzymane przez Zjednoczone Królestwo). Zjednoczone Królestwo nie akceptuje metody zastosowanej przez Komisję do oszacowania powyższych strat. Dotychczasowy przebieg toczącego się postępowania sądowego i udostępnione do tej pory informacje sugerują, że postępowanie to będzie miało długoterminowy charakter. Dlatego też zarówno kwotę główną wynoszącą 2,1 mld EUR, jak i szacunkowe odsetki za zwłokę wynoszące 1,1 mld EUR naliczone do końca 2019 r. (w porównaniu z odsetkami w wysokości 0,7 mld EUR naliczonymi i zatwierdzonymi do końca 2018 r.) zaklasyfikowano jako aktywa długoterminowe.

W rachunku tym Komisja dodatkowo uwzględniła należności w wysokości 0,2 mld EUR w zakresie ustalonych ceł oraz odsetki za zwłokę, których kwotę obliczono na podstawie najnowszych dostępnych informacji. Kwota 0,7 mld EUR początkowo zatwierdzona w 2018 r. została skorygowana w dół po otrzymaniu nowych informacji od organów Zjednoczonego Królestwa w 2019 r. (zob. informacje dodatkowe 2.6.2 i 3.7).

"Odrębny rachunek" oznacza rachunek, na którym przedstawia się ustalone należności, których nie ujęto na rachunku A, ponieważ nie zostały odzyskane przez państwa członkowskie i nie objęto ich żadnym zabezpieczeniem (lub jeżeli zabezpieczenie zostało przekazane, a należności i tak zostały zakwestionowane). Należności te podlegają utracie wartości na podstawie informacji przekazywanych co roku przez państwa członkowskie. Kwoty te utrzymywały się zasadniczo na zbliżonym poziomie na koniec każdego roku, jak wykazano powyżej.

"Należne zasoby własne" w 2018 r. oznaczają kwoty należne powstałe w związku z budżetem korygującym nr 6/2018 przyjętym w dniu 12 grudnia 2018 r. Odpowiednie kwoty zostały zapisane przez państwa członkowskie w pierwszym dniu roboczym stycznia 2019 r. Nie stwierdzono istnienia żadnej takiej kwoty w odniesieniu do 2019 r.

Należności związane z EFRG i rozwojem obszarów wiejskich

Pozycja ta obejmuje przede wszystkim kwoty należne od państw członkowskich na dzień 31 grudnia 2019 r., na podstawie kwot zadeklarowanych i poświadczonych przez państwa członkowskie na dzień 15 października 2019 r. Kwoty należne powstałe w okresie między zadeklarowaniem tych kwot a dniem 31 grudnia 2019 r. podlegają oszacowaniu. Komisja szacuje także wysokość odpisu aktualizującego wartość w odniesieniu do kwot należnych od beneficjentów, których odzyskanie jest mało prawdopodobne. Ujęcie takiej korekty nie oznacza, że Komisja odstępuje od odzyskania tych kwot w przyszłości. W korekcie uwzględnia się także odliczenie w wysokości 20 %, które odpowiada kwocie, którą państwa członkowskie mają prawo zatrzymać na pokrycie kosztów administracyjnych.

2.6.1.2.
Należności z tytułu grzywien za naruszenie zasad konkurencji

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Należność z tytułu kwoty grzywien brutto14 60613 022
Płatności tymczasowe(3 125)(3 131)
Utrata wartości(180)(164)
Ogółem11 3019 727
Trwałe--
Obrotowe11 3019 727

Płatności tymczasowe dotyczą głównie wpływów gotówkowych od przedsiębiorstw, które jednak wniosły odwołanie lub wciąż mają możliwość wniesienia do unijnych sądów odwołania od decyzji w sprawie nałożenia grzywien. W związku z możliwością zwrotu tych kwot ukaranym przedsiębiorstwom ujmuje się zobowiązania warunkowe (zob. informacja dodatkowa 4.1.4).

Ukarane przedsiębiorstwa, które wniosły lub planują wnieść odwołanie, mają możliwość albo dokonać płatności tymczasowych, albo dostarczyć Komisji gwarancje bankowe. W przypadku grzywien niezainkasowanych na koniec roku Komisja zaakceptowała gwarancje finansowe, których łączna wartość wynosi 11 133 mln EUR (w 2018 r.: 9 354 mln EUR).

Kwoty odpisów z tytułu utraty wartości odzwierciedlają indywidualną ocenę przeprowadzoną przez Komisję w odniesieniu do kwot grzywien niezainkasowanych ani nie objętych gwarancją, których Komisja nie spodziewa się odzyskać.

Wzrost kwot należnych z tytułu grzywien za naruszenie zasad konkurencji jest spowodowany głównie jedną znaczącą grzywną (1 494 mln EUR) - przedsiębiorstwo pokryło tę grzywnę przy wykorzystaniu gwarancji bankowej zatwierdzonej przez Komisję. Pozostała część wzrostu wynikająca z innych grzywien za naruszenie zasad konkurencji nałożonych w ciągu roku (2 597 mln EUR) została w dużej mierze zrównoważona grzywnami, które zostały ostatecznie zainkasowane w 2019 r. (zob. informacja dodatkowa 2.8.1).

2.6.1.3.
Naliczone przychody i czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Naliczone przychody1 5021 240
Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów związane z transakcjami innymi niż transakcje wymiany286272
Ogółem1 7881 511
Trwałe--
Obrotowe1 7881 511

Naliczone przychody obejmują kwotę 1,4 mld EUR (w 2018 r.: 1,1 mld EUR), którą Komisja spodziewa się odzyskać od państw członkowskich w obszarze spójności. Odzyskanie będzie wynikiem badania i zatwierdzenia rocznych sprawozdań finansowych przedłożonych przez państwa członkowskie na początku 2020 r. Tę procedurę zatwierdzenia rocznych sprawozdań finansowych państw członkowskich wprowadzono w obszarze spójności w odniesieniu do okresu programowania 2014-2020.

2.6.2.
Należności z tytułu transakcji wymiany

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Trwałe
Odsetki za zwłokę1 137-
Inne należności4819
1 18519
Obrotowe
Od klientów269232
Utrata wartości należności od klientów(153)(143)
Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów związane z transakcjami238243
wymiany
Inne6841 704
1 0382 036
Ogółem2 2232 055

Pozycja "Trwałe odsetki za zwłokę" obejmuje postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, o którym mowa w informacji dodatkowej 2.6.1.1. W 2018 r. odsetki te ujęto w pozycji "Obrotowe".

Pozostałe należności obrotowe odnoszą się głównie do odsetek za zwłokę. Spadek w 2019 r. jest spowodowany głównie sklasyfikowaniem odsetek dotyczących postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego jako trwałych i skorygowaniem w dół TZW przedstawionych w sprawozdaniach z inspekcji (zob. informacja dodatkowa

2.6.1.1).

2.7.
ZAPASY

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Materiały naukowe4752
Inne2121
Ogółem6873
2.8.
ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
Rachunki - administracje finansowe i banki centralne15 51912 932
Rachunki bieżące9179
Rachunki zaliczkowe75
Przekazanie (środki pieniężne w drodze)00
Rachunki bankowe na potrzeby wykonania budżetu2.8.115 61713 017
Środki pieniężne związane z instrumentami finansowymi2.8.21 5672 377
Środki pieniężne związane z grzywnami2.8.31 2581 438
Środki pieniężne związane z innymi instytucjami, agencjami i organami1 2081 167
Środki pieniężne związane z funduszami powierniczymi97114
Ogółem19 74518 113
2.8.1.
Rachunki bankowe na potrzeby wykonania budżetu

W tej pozycji ujęto wszelkie środki pieniężne, które Komisja przechowuje na rachunkach bankowych w poszczególnych państwach członkowskich i państwach EFTA (administracja finansowa lub bank centralny), jak również na rachunkach bieżących w bankach komercyjnych, na rachunkach zaliczkowych, a także na rachunkach środków podręcznych (petty cash). Saldo środków pieniężnych na koniec 2019 r. wynika z następujących głównych elementów:

Kwota grzywien nałożonych przez Komisję w związku z naruszeniami reguł konkurencji, tj. 2,6 mld EUR, ostatecznie zainkasowana w 2019 r., ale jeszcze nieuwzględniona w żadnym budżecie korygującym, została również ujęta w saldzie środków pieniężnych na koniec roku.
Saldo środków obejmuje również niewykorzystane jeszcze środki na płatności z tytułu dochodów przeznaczonych na określony cel i inne środki na płatności w wysokości 9,7 mld EUR z budżetu na 2019 r.
2.8.2.
Środki pieniężne związane z instrumentami finansowymi

Kwoty wykazane w tej pozycji obejmują przede wszystkim ekwiwalenty środków pieniężnych, którymi w imieniu Komisji zarządzają powiernicy w celu wdrażania określonych programów za pomocą instrumentów finansowych finansowanych z budżetu UE oraz środki pieniężne i ich ekwiwalenty utrzymywane w funduszach gwarancyjnych związanych z gwarancjami budżetowymi (zob. informacja dodatkowa 2.4.1). Środki pieniężne należące do instrumentów finansowych i funduszy gwarancyjnych mogą zostać wykorzystane jedynie na dane programy.

2.8.3.
Środki pieniężne związane z grzywnami

Środki te obejmują kwoty otrzymane w związku z grzywnami nałożonymi przez Komisję, w przypadku których postępowanie jest nadal w toku. Kwoty te znajdują się na specjalnych rachunkach depozytowych, które wykorzystywane są wyłącznie do tego celu. W przypadkach, gdy została złożona skarga lub kiedy nie wiadomo, czy druga strona złoży skargę, odnośną kwotę wykazuje się jako zobowiązanie warunkowe w informacji dodatkowej 4.1.4.

Od 2010 r. Komisja zarządza wszelkimi kolejnymi tymczasowo zainkasowanymi grzywnami, korzystając z funduszu BUFI i inwestując dostępne środki w instrumenty finansowe zaklasyfikowane jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży (zob. informacja dodatkowa 2.4.1).

ZOBOWIĄZANIA

2.9.
ŚWIADCZENIA EMERYTALNO-RENTOWE ORAZ INNE ŚWIADCZENIA PRACOWNICZE

Zobowiązania z tytułu systemu świadczeń pracowniczych netto

w mln EUR

System emerytalno-rentowy urzędników europejskichInne systemy świadczeń emerytalnychWspólny system ubezpieczenia chorobowegoOgółem na 31.12.2019Ogółem na 31.12.2018
Zobowiązania z tytułu określonych świadczeń83 8422 14912 07198 06280 871
Aktywa programunie dotyczy(94)(309)(403)(415)
Zobowiązania netto83 8422 05511 76297 65980 456

Wzrost łącznych zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych wynika głównie ze wzrostu zobowiązań netto systemu emerytalno-rentowego urzędników europejskich, będącego największym istniejącym systemem. Do wzrostu wspomnianych zobowiązań związanych z systemem emerytalno-rentowym urzędników europejskich doszło głównie z uwagi na straty aktuarialne spowodowane zmianami w założeniach finansowych wprowadzonymi w związku z gwałtownym spadkiem nominalnej stopy dyskontowej. Ponadto z uwagi na fakt, że nominalną stopę dyskontową koryguje się o poziom inflacji, aby uzyskać rzeczywistą stopę dyskontową, w tym roku rzeczywista stopa dyskontowa była po raz pierwszy ujemna - co oznacza, że jakakolwiek kwota jest obecnie warta więcej niż w przyszłości: doprowadziło to do znaczącego wzrostu kwoty zobowiązania na koniec roku (zob. informacja dodatkowa 2.9.3). Niższa stopa dyskontowa wywarła podobny wpływ na pozostałe mniejsze systemy.

Ponadto prawa nabyte w ciągu roku z tytułu zatrudnienia przewyższają świadczenia wypłacone w ciągu roku. Odnotowano również wzrost spowodowany rocznym kosztem odsetek (odwrócenie dyskonta zobowiązań) oraz straty aktuarialne wynikające z korekty założeń.

2.9.1.
System emerytalno-rentowy urzędników europejskich

To zobowiązanie z tytułu określonych świadczeń to wartość bieżąca przewidywanych przyszłych płatności, których UE musi dokonać w celu wywiązania się z zobowiązań emerytalno-rentowych wynikających z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym i w okresach ubiegłych. System ma jednak charakter bieżący, w związku z czym wszystkie płatności, które corocznie muszą zostać dokonane z systemu, są co roku uwzględniane w budżecie UE.

Zgodnie z art. 83 regulaminu pracowniczego świadczenia przewidziane w pracowniczym systemie emerytalno-rentowym pokrywane są z budżetu UE. System ten ma charakter systemu umownego, a państwa członkowskie wspólnie gwarantują wypłacanie tych świadczeń. Obowiązkowe składki emerytalne odejmuje się od wynagrodzeń podstawowych czynnych pracowników - obecnie stanowią one 9,7 % wynagrodzenia. Składki te uznaje się za dochód budżetowy w danym roku i wkład w ogólne finansowanie wydatków UE; zob. również informacja dodatkowa 3.6.

Zobowiązania w ramach systemu emerytalno-rentowego wyceniono na podstawie liczby pracowników objętych systemem emerytalno-rentowym urzędników europejskich (pracownicy aktywni zawodowo, pracownicy na emeryturze, byli pracownicy aktywni zawodowo przebywający obecnie na rencie z tytułu niezdolności do pracy oraz osoby pozostające na utrzymaniu zmarłych pracowników) na dzień 31 grudnia 2019 r. oraz obowiązujących na ten dzień zasad określonych w regulaminie pracowniczym. Wycena ta została przeprowadzona w oparciu o metody określone w MSRSP 39 (a zatem zgodnie z 12. regułą rachunkowości UE).

2.9.2.
Inne systemy świadczeń emerytalnych

Pozycja ta obejmuje zobowiązania emerytalno-rentowe wobec członków i byłych członków Komisji, Trybunału Sprawiedliwości (oraz Sądu), Trybunału Obrachunkowego, Rady i Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej oraz Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich i Europejskiego Inspektora Ochrony Danych. W pozycji tej ujęto również zobowiązanie dotyczące świadczeń emerytalno-rentowych dla posłów do Parlamentu Europejskiego.

2.9.3.
Wspólny system ubezpieczenia chorobowego

Oprócz powyższych systemów świadczeń emerytalnych dokonuje się również wyceny w celu oszacowania zobowiązań UE związanych ze wspólnym systemem ubezpieczenia chorobowego (JSIS) w odniesieniu do kosztów opieki zdrowotnej, które trzeba ponieść po okresie aktywności pracowników (z odliczeniem ich składek). Jak wskazano w informacji dodatkowej 1.5.10, przy obliczaniu wysokości tych zobowiązań uwzględnia się całkowity okres służby czynnej, co zapewnia spójne uwzględnienie obu systemów - systemu emerytalno-rentowego i systemu ubezpieczenia chorobowego - składających się na pracowniczy program świadczeń po okresie zatrudnienia. Biorąc pod uwagę obowiązek wiernego przedstawienia ekonomicznego charakteru zaistniałej sytuacji, zgodnie zarówno z regułą rachunkowości UE, jak i z MSRSP, przy przypisywaniu świadczeń do okresów służby nie przyjęliśmy bardziej rygorystycznej interpretacji MSRSP 39. Naliczanie kosztów zatrudnienia w przypadku wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego w pełnym zakresie przez okres 10 lat w odniesieniu do wszystkich urzędników, a nie za okres czynnej służby pracownika, skutkowałoby wzrostem kwoty zobowiązania z tytułu określonych świadczeń na koniec roku o 4,3 mld EUR. Jak już wspomniano, takie bardziej rygorystyczne podejście nie byłoby jednak zgodne z cechą jakościową, jaką jest wierne odzwierciedlenie, a zatem nie uznano by, że dostarcza ono wiarygodnych informacji zgodnie z regułą rachunkowości UE nr 1 i koncepcyjnymi ramami MSRSP. Szacunek ten jest bardzo wrażliwy na zmianę bieżącego statusu administracyjnego personelu (w szczególności na liczbę członków zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę na czas określony, co do których przewiduje się, że w przyszłości uzyskają status urzędnika).

Zmiany wartości bieżącej zobowiązanie z tytułu określonych świadczeń pracowniczych

Wartość bieżąca zobowiązania z tytułu określonych świadczeń to wartość zdyskontowana przewidywanych przyszłych płatności, których dokonanie wymagane jest do wywiązania się z zobowiązań wynikających z pracy wykonywanej przez pracowników w okresie bieżącym i w okresach ubiegłych.

Poniżej przedstawiono analizę zmian zobowiązań z tytułu określonych świadczeń w bieżącym roku:

w mln EUR

System emerytalno-rentowy urzędników europejskichInne systemy świadczeń emerytalnychWspólny system ubezpieczenia chorobowegoOgółem
Wartość bieżąca na 31.12.201870 0171 8658 99080 871
Ujęte w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności
Koszty bieżącego zatrudnienia2 824842773 185
Koszty odsetek1 339301801 549
Koszty przeszłego zatrudnienia-(60)-(60)
Ujęte w aktywach netto
Aktualizacja wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych
(Zyski)/straty aktuarialne wynikające z korekty założeń1 91077(339)1 648
(Zyski)/straty aktuarialne wynikające z założeń demograficznych-0-0
(Zyski)/straty aktuarialne wynikające z założeń finansowych9 3392203 06512 625
Inne(1 587)(67)(101)
Wypłacone świadczenia(1 756)
Wartość bieżąca na 31.12.201983 8422 14912 07198 062

Koszt bieżącego zatrudnienia stanowi wzrost wartości bieżącej zobowiązań z tytułu określonych świadczeń wynikający z bieżącego zatrudnienia członków w bieżącym roku.

Koszt odsetek odnosi się do wzrostu w ciągu danego okresu wartości bieżącej zobowiązania z tytułu określonych świadczeń na skutek tego, że termin rozliczenia świadczeń zbliżył się o jeden okres.

Zyski i straty aktuarialne wynikające z korekt założeń odnoszą się do skutków różnic pomiędzy oczekiwaniami przedstawionymi w założeniach na 2019 r. sporządzonych w ubiegłym roku a tym, co faktycznie nastąpiło w 2019 r.

Zyski i straty aktuarialne wynikające z założeń aktuarialnych (zmiennych demograficznych, takich jak rotacja pracowników i umieralność, i finansowych, takich jak stopy dyskontowe i oczekiwane poziomy wzrostu wynagrodzeń) powstają, gdy założenia te są aktualizowane, aby odzwierciedlić zmiany w podstawowych uwarunkowaniach.

Świadczenia (np. świadczenia emerytalno-rentowe lub zwroty kosztów leczenia) wypłaca się w trakcie roku zgodnie z zasadami systemu. Wypłata tych świadczeń prowadzi do spadku zobowiązań z tytułu określonych świadczeń.

Aktywa programu

w mln EUR

Inne systemy świadczeń emerytalnychWspólny system ubezpieczenia chorobowegoOgółem
Wartość bieżąca na 31.12.2018119296415
Zmiana aktywów programu netto(25)14(12)
Wartość bieżąca na 31.12.201994309403

Założenia aktuarialne - świadczenia pracownicze

Podstawowe założenia aktuarialne zastosowane do wyceny dwóch głównych systemów świadczeń pracowniczych UE przedstawiono poniżej:

System emerytalno-rentowy urzędników europejskichWspólny system ubezpieczenia chorobowego
2019
Nominalna stopa dyskontowa1,1 %1,2 %
Spodziewana stopa inflacji1,3 %1,3 %
Rzeczywista stopa dyskontowa(0,2) %(0,1) %
Spodziewana stopa wzrostu wynagrodzeń1,8 %1,8 %
Wskaźniki charakteryzujące tendencje dotyczące kosztów leczenianie dotyczy3,0 %
Wiek emerytalny63/64/6663/64/66
2018
Nominalna stopa dyskontowa1,9 %2,0 %
Spodziewana stopa inflacji1,4 %1,5 %
Rzeczywista stopa dyskontowa0,5 %0,5 %
Spodziewana stopa wzrostu wynagrodzeń1,9 %1,8 %
Wskaźniki charakteryzujące tendencje dotyczące kosztów leczenianie dotyczy3,0 %
Wiek emerytalny63/64/6663/64/66

Współczynniki umieralności na 2018 i 2019 r. oparto na tablicy trwania życia unijnych urzędników służby cywilnej (EULT 2018).

Nominalną stopę dyskontową określa się jako wartość dochodowości obligacji zerokuponowych denominowanych w euro (o okresie zapadalności wynoszącym 22 lata zgodnie ze stanem na grudzień 2019 r. w przypadku systemu emerytalno-rentowego urzędników europejskich i 26 lat w przypadku wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego). Zastosowana stopa inflacji to przewidywana stopa inflacji w równoważnym okresie. Następnie określa się ją empirycznie, w oparciu o przewidywane wartości określone w indeksowanych obligacjach na europejskich rynkach finansowych. Rzeczywistą stopę dyskontową oblicza się na podstawie nominalnej stopy dyskontowej i przewidywanej długoterminowej stopy inflacji.

Choć spadek rzeczywistej stopy dyskontowej, tj. różnicy między nominalną stopą dyskontową a oczekiwaną stopą inflacji, obserwowano już od kilku lat, w 2019 r. był on szczególnie gwałtowny. Spadek rzeczywistej stopy dyskontowej wynika głównie z obniżenia poziomu nominalnej stopy dyskontowej, co jest zgodne z globalną tendencją, jaką można zaobserwować na rynkach finansowych. Ponieważ oczekiwana stopa inflacji zmniejszyła się tylko nieznacznie, spadek nominalnej stopy dyskontowej nie został zrównoważony i przełożył się na istotne obniżenie rzeczywistej stopy dyskontowej, co doprowadziło do sytuacji, w której stopa ta po raz pierwszy przyjęła wartość ujemną, przyczyniając się do znacznej straty aktuarialnej wynikającej z założeń finansowych.

Analizy wrażliwości

Analiza wrażliwości opiera się na symulacjach, które podlegają zmianom - przy założeniu, że pozostałe czynniki pozostają niezmienione -wartości odpowiednich założeń i obserwacji reakcji modelu.

Wspólny system ubezpieczenia chorobowego - wrażliwość

Zmiana o dziesięć punktów bazowych w zakładanych wskaźnikach charakteryzujących tendencje dotyczące kosztów leczenia miałaby następujące skutki:

w mln EUR

20192018
Wzrost o 0,1 %Spadek o 0,1 %Wzrost o 0,1 %Spadek o 0,1 %
Łączna kwota kosztów bieżącego zatrudnienia oraz kosztów odsetek będących składnikami okresowych kosztów leczenia po okresie zatrudnienia8(8)12(12)
Zobowiązania z tytułu określonych świadczeń352(341)253(246)

Zmiana zakładanej stopy dyskontowej o dziesięć punktów bazowych (0,1 %) miałaby następujące skutki:

w mln EUR

20192018
Wzrost o 0,1 %Spadek o 0,1 %Wzrost o 0,1 %Spadek o 0,1 %
Zobowiązania z tytułu określonych świadczeń(311)322(219)226

Zmiana zakładanej stopy wzrostu wynagrodzeń o dziesięć punktów bazowych (0,1 %) miałaby następujące skutki:

w mln EUR

20192018
Wzrost o 0,1 %Spadek o 0,1 %Wzrost o 0,1 %Spadek o 0,1 %
Zobowiązania z tytułu określonych świadczeń(30)29(26)25

Zmiana o jeden rok przyjętego wieku emerytalnego miałaby następujące skutki:

w mln EUR

20192018
Podwyższenie o jeden rokObniżenie o jeden rokPodwyższenie o jeden rokObniżenie o jeden rok
Zobowiązania z tytułu określonych świadczeń(363)383(91)54

Wrażliwość systemu emerytalno-rentowego urzędników europejskich

Zmiana zakładanej stopy dyskontowej o dziesięć punktów bazowych (0,1 %) miałaby następujące skutki:

w mln EUR

20192018
Wzrost o 0,1 %Spadek o 0,1 %Wzrost o 0,1 %Spadek o 0,1 %
Zobowiązania z tytułu określonych świadczeń(1 797)1 854(1 434)1 478

Zmiana zakładanej stopy wzrostu wynagrodzeń o dziesięć punktów bazowych (0,1 %) miałaby następujące skutki:

w mln EUR

20192019
Wzrost o 0,1 %Spadek o 0,1 %Wzrost o 0,1 %Spadek o 0,1 %
Zobowiązania z tytułu określonych świadczeń1 774(1 724)1 427(1 388)

Zmiana o jeden rok przyjętego wieku emerytalnego miałaby następujące skutki:

w mln EUR

20192018
Podwyższenie o jeden rokObniżenie o jeden rokPodwyższenie o jeden rokObniżenie o jeden rok
Zobowiązania z tytułu określonych świadczeń(620)771(573)645
2.10.
REZERWY

w mln EUR

Stan na

31.12.2018

Dodatkowe rezerwyCofnięte kwoty niewykorzystaneKwoty wykorzystanePrzesunięcia między kategoriamiZmiana w szacunkachStan na

31.12.2019

Sprawy sądowe:
Rolnictwo270439-(269)0-441
Inne1004(8)(6)121103
Likwidacja obiektów jądrowych1 933--(34)-2332 132
Rezerwy finansowe1 551587(1)(206)071 938
Inne27831(34)(24)(12)(27)211
Ogółem4 1321 061(43)(539)02144 826
Trwałe3 281871(17)(278)(362)2153 710
Obrotowe852190(27)(261)362(2)1 116

Rezerwy to kwoty oszacowane w wiarygodny sposób, które powstają na skutek przeszłych zdarzeń i prawdopodobnie będą musiały zostać pokryte w przyszłości z budżetu UE.

Sprawy sądowe

W pozycji tej wykazano szacunkowe kwoty, które prawdopodobnie będzie należało wypłacić po zakończeniu roku w związku z toczącymi się sprawami sądowymi. Kwoty ujęte w pozycji "Rolnictwo" obejmują czynności prawne podejmowane przez państwa członkowskie przeciwko decyzjom w ramach kontroli zgodności obliczeń wydanym w odniesieniu do EFRG.

Likwidacja obiektów jądrowych

Od 2017 r. podstawa istnienia rezerwy została zmieniona zgodnie ze zaktualizowaną strategią programu JRC w zakresie likwidacji obiektów jądrowych i gospodarowania odpadami z 2017 r. Przegląd strategii oraz potrzeb w zakresie budżetu i personelu przeprowadzono razem z niezależną grupą ekspertów ds. programu JRC w zakresie likwidacji obiektów jądrowych i gospodarowania odpadami. Jest to najlepszy dostępny szacunek budżetu oraz personelu potrzebnego do ukończenia likwidacji obiektów jądrowych JRC w Isprze, Geel, Karlsruhe i Petten.

Zgodnie z zasadami rachunkowości UE ta rezerwa jest indeksowana wskaźnikiem inflacji, a następnie dyskontowana do jej wartości bieżącej netto (w oparciu o krzywą swapu w euro). Na dzień 31 grudnia 2019 r. stan tej rezerwy wynosił w związku z tym 2 132 mln EUR, podzielone na kwoty, których wykorzystania należy się spodziewać w 2020 r. (31 mln EUR) i później (2 101 mln EUR). Wzrost w porównaniu z 2018 r. wynika głównie z obniżenia stopy dyskontowej stosowanej w odniesieniu do szacunkowych przyszłych kosztów.

Należy zauważyć, że znaczna niepewność związana z długoterminowym planowaniem likwidacji obiektów jądrowych może mieć wpływ na ten szacunek, który w przyszłości może znacząco wzrosnąć. Główne źródła niepewności są związane ze stanem końcowym likwidowanego obiektu, materiałami jądrowymi, gospodarowaniem odpadami i aspektami związanymi z ich unieszkodliwieniem, niekompletnym określeniem krajowych ram regulacyjnych lub ich brakiem, skomplikowanymi i czasochłonnymi procedurami udzielania zezwoleń oraz przyszłymi zmianami na przemysłowym rynku likwidacji.

Rezerwy finansowe

Rezerwy finansowe to przede wszystkim rezerwy odpowiadające szacunkowym stratom, które zostaną poniesione w związku z gwarancjami udzielonymi w ramach różnych instrumentów finansowych. Dotyczy to przypadków, gdy podmioty, którym powierzono to zadanie, są upoważnione do udzielania gwarancji we własnym imieniu, ale z upoważnienia i na ryzyko UE. Istnieją ograniczenia dotyczące ryzyka finansowego ponoszonego przez UE w związku z gwarancjami i tworzone są rezerwy aktywów finansowych na pokrycie przyszłych uruchomień gwarancji. Pozycja ta obejmuje również rezerwy na pokrycie niespłaconych kredytów udzielonych Syrii przez EBI w ramach upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich i tym samym zagwarantowanych przez UE za pośrednictwem Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych. Długoterminowe rezerwy finansowe są dyskontowane do ich wartości bieżącej netto.

Zwiększenie rezerw finansowych jest związane ze wzrostem ilości operacji objętych gwarancją w ramach instrumentów finansowych "Horyzont 2020" i COSME.

2.11.
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
Trwałe
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu2.11.153 06253 281
Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt2.11.297
53 07153 289
Obrotowe
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu2.11.11 4232 602
Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt2.11.2415
Zobowiązania z tytułu gwarancji finansowych2.11.320-
1 4462 617
Ogółem54 51755 906
2.11.1.
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
Pożyczki na pomoc finansową2.11.1.152 56453 872
Inne zobowiązania finansowe2.11.1.21 9212 012
Ogółem54 48555 884
Trwałe53 06253 281
Obrotowe1 4232 602
2.11.1.1.
Pożyczki na pomoc finansową

w mln EUR

EFSMWsparcie bilansu płatniczegoPomoc ma- krofinansowaEuratomEWWiS w likwidacjiOgółem
Ogółem na 31.12.201847 4001 7344 3882549753 872
Nowe udzielone pożyczki--420--420
Spłaty-(1 500)(52)(40)(97)(1 689)
Różnice kursowe----55
Zmiany wartości bilansowej(6)(33)(1)-(5)(44)
Ogółem na 31.12.201947 3942014 754214052 564
Trwałe46 8002004 112178-51 290
Obrotowe594164335-1 273

Zaciągnięte pożyczki obejmują głównie zobowiązania potwierdzone certyfikatami na kwotę 52 433 mln EUR (w 2018 r.: 53 725 mln EUR). Zmiany wartości bilansowej odpowiadają zmianom naliczonych odsetek.

Spłata powyższych zaciągniętych pożyczek jest ostatecznie gwarantowana przez budżet UE - zob. informacja dodatkowa 4.1.2 - i, co za tym idzie, przez każde państwo członkowskie.

Efektywne stopy procentowe zaciągniętych pożyczek (wyrażone jako przedział stóp procentowych)

31.12.201931.12.2018
Pomoc makrofinansowa (MFA)0 % - 3,82 %0 % - 3,82 %
Euratom0 % - 5,68 %0 % - 5,68 %
Bilans płatniczy (BOP)2,88 %2,88 % - 3,38 %
Europejski mechanizm stabilizacji finansowej (EFSM)0,50 % - 3,75 %0,50 % - 3,75 %
EWWiS w likwidacji-6,91 % - 8,97%
2.11.1.2.
Inne zobowiązania finansowe

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Trwałe

Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego

1 2441 331
Budynki, których cena zakupu płacona jest w ratach385314
Inne144115
1 7721 760

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Obrotowe
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego9793
Budynki, których cena zakupu płacona jest w ratach3629
Grzywny do zwrotu-125
Inne175
149252
Ogółem1 9212 012

Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego

w mln EUR

Kwoty do zapłaty w przyszłości
< 1 rok1-5 lat> 5 latZobowiązania ogółem
Grunty i budynki913327881 211
Inne aktywa trwałe5124-129
Ogółem na 31.12.2019974567881 340
Część odsetkowa54189157400
Przyszłe minimalne opłaty leasingowe ogółem na 31.12.20191506449461 741
Przyszłe minimalne opłaty leasingowe ogółem na 31.12.20181536541 0891 896

Kwoty związane z leasingiem i z budynkami zostaną sfinansowane z przyszłych budżetów.

2.11.2.
Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt

w mln EUR

Rodzaj instrumentu pochodnego31.12.201931.12.2018
Wartość nominalnaWartość godziwaWartość nominalnaWartość godziwa
Gwarancja w odniesieniu do portfela kapitałowego7521053620
Opcja walutowa (opcja typu put spread)132112
Ogółem7651254622

w mln EUR

Rodzaj instrumentu pochodnego31.12.201931.12.2018
Wartość nominalnaWartość godziwaWartość nominalnaWartość godziwa
Trwałe1489827
Obrotowe617446415

Gwarancja w odniesieniu do portfela kapitałowego

Gwarancje udzielane w odniesieniu do portfela kapitałowego klasyfikuje się jako zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt, gdyż nie spełniają one wymogów definicji zobowiązania z tytułu gwarancji finansowych - zob. informacja dodatkowa 1.5.12. Według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r. pozycja ta dotyczy głównie gwarancji udzielonej przez UE w ramach instrumentów finansowych "Horyzont 2020" (zob. informacja dodatkowa 2.4.1) na rzecz grupy EBI w odniesieniu do portfela operacji kapitałowych. Zobowiązanie finansowe UE wycenia się na podstawie wartości bazowych inwestycji.

Opcja walutowa

Na dzień 31 grudnia 2019 r. UE posiada pochodny instrument finansowy (opcja walutowa - opcja typu put spread), w ramach którego zabezpiecza się przed ryzykiem dewaluacji waluty obcej (UAH) związanym z kredytami udzielonymi MŚP na Ukrainie przez instytucje finansowe, aby poprawić dostęp do finansowania, jak również aby zwiększyć atrakcyjność warunków kredytowych na Ukrainie. Na podstawie warunków umowy UE zapewnia swoim partnerom - w odniesieniu do każdego kwalifikującego się kredytu i do maksymalnej wartości 30 % - możliwość wezwania do wniesienia unijnego wkładu w przypadku dewaluacji UAH w stosunku do EUR.

Hierarchia wartości godziwej zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Poziom 1: Ceny notowane na aktywnych rynkach--
Poziom 2: Obserwowalne dane inne niż ceny notowane22
Poziom 3: Techniki wyceny z wykorzystaniem danych nieopartych na obserwowalnych danych rynkowych1020
Ogółem1222
2.11.3.
Zobowiązania z tytułu gwarancji finansowych

Gwarancję EFIS dotyczącą portfela dłużnego wypłaconą przez EBI w ramach segmentu operacji EFIS obejmującego infrastrukturę i innowacje, a także gwarancję objętą upoważnieniem EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich ustanowioną na potrzeby pożyczek EBI wypłacanych w ramach Inicjatywy EBI na rzecz budowania odporności, zaklasyfikowano jako zobowiązanie z tytułu gwarancji finansowej. Na dzień 31 grudnia 2019 r. zobowiązanie z tytułu gwarancji finansowych w ramach EFIS wyniosło zero EUR (w 2018 r.: zero EUR), ponieważ dochody uzyskane z tytułu tej gwarancji przekroczyły oczekiwane straty, przy czym zobowiązanie z tytułu gwarancji finansowej objętej upoważnieniem EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich ustanowionej w ramach Inicjatywy EBI na rzecz budowania odporności wynosi 20 mln EUR (zob. informacja dodatkowa 4.1.1).

2.12.
ZOBOWIĄZANIA

w mln EUR

Kwota bruttoKorektyKwota netto na- 31.12.2019Kwota bruttoKorektyKwota netto na- 31.12.2018
Zestawienia poniesionych wydatków i faktury otrzymane od następujących podmiotów:

Państwa członkowskie

EFRROW oraz inne instrumenty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich21(0)21247-247
EFRRi FS8 068(2 437)5 63110 761(1 724)9 037
EFS2 882(558)2 3255 195(496)4 699
Inne852(45)807632(75)557
Podmioty prywatne i publiczne1 562(180)1 3811 461(179)1 282
Otrzymane zestawienia poniesionych wydatków i faktury ogółem13 384(3 220)10 16518 296(2 475)15 821
EFRG16 255nie dotyczy16 25514 772nie dotyczy14 772
Zobowiązania z tytułu zasobów własnychnie dotyczy-769nie dotyczy769
Zobowiązania różne539nie dotyczy539570nie dotyczy570
Inne283nie dotyczy283294nie dotyczy294
Ogółem30 462(3 220)27 24134 701(2 475)32 227

Zobowiązania obejmują faktury i zestawienia poniesionych wydatków, które otrzymano, ale które nie zostały opłacone do końca roku. Początkowo są one ujmowane w momencie otrzymania faktur / zestawień poniesionych wydatków w kwocie roszczeń. Następnie zobowiązania koryguje się, aby odzwierciedlały jedynie kwoty zatwierdzone po dokonaniu przeglądu kosztów oraz kwoty uznane za kwalifikowalne. Kwoty uznane za niekwalifikowalne umieszcza się w kolumnie "Korekty"; największe kwoty dotyczą działań strukturalnych.

W okresie programowania 2014-2020 rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów (RWP) mające zastosowanie do funduszy strukturalnych (EFRR i EFS), Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR) przewiduje ochronę budżetu UE poprzez systematyczne zatrzymywanie 10 % płatności okresowych. Po zakończeniu roku budżetowego (1 lipca-30 czerwca) określonego w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów do lutego zostaje zakończony cykl kontroli w drodze kontroli zarządczych prowadzonych przez instytucje zarządzające i audytów prowadzonych przez instytucje audytowe. Komisja analizuje dokumenty dające gwarancję i zestawienia wydatków przedłożone przez odpowiednie organy w państwach członkowskich. Zapłaty/odzyskania salda końcowego dokonuje się dopiero po zakończeniu tej oceny i zatwierdzeniu zestawienia wydatków. Kwota zatrzymana zgodnie z tym przepisem na koniec 2019 r. wyniosła 7,6 mld EUR. Część tej kwoty (2 mld EUR) uznaje się za niekwalifikowalną na podstawie informacji przedłożonych przez państwa członkowskie w zestawieniach wydatków i również umieszcza w kolumnie "Korekty". Ostatni składnik korekt dotyczących zobowiązań stanowią kwoty odpowiadające innym zaliczkom dla państw członkowskich (zob. informacja dodatkowa 2.5.2), które są nadal do wypłaty na koniec roku (0,5 mld EUR).

Odnotowano spadek zobowiązań dotyczących polityki spójności (EFRR, Fundusz Spójności, EFS). Kwota roszczeń dotyczących lat 2007-2013 obniżyła się do poziomu 1,9 mld EUR (w 2018 r.: 3,5 mld EUR) w związku z tym, że Komisja zatwierdziła i wypłaciła końcowe zestawienia poniesionych wydatków przedłożone przez państwa członkowskie za ten okres. Jednocześnie kwota roszczeń dotyczących lat 2014-2020 zmniejszyła się do 5,8 mld EUR (w 2018 r.: 10 mld EUR) z uwagi na mniejszą liczbę otrzymanych zestawień poniesionych wydatków do zapłaty według stanu na dzień 31 grudnia w porównaniu z rokiem ubiegłym. Proces wdrażania programów wciąż jednak postępuje (zob. EFRR, Fundusz spójności - informacja dodatkowa 3.9), o czym świadczy fakt, że zobowiązania ogółem w przypadku EFRR i Funduszu Spójności utrzymują się na stałym poziomie - zob. wzrost biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów, informacja dodatkowa 2.13.

Wzrost zobowiązań związanych z EFRG wiąże się z tym, jak zobowiązania EFRG ogółem rozkładają się na zobowiązania i bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów. Zobowiązania EFRG ogółem pozostają na stałym poziomie i wynoszą 44 448 mln EUR w porównaniu z 44 159 mln EUR w roku ubiegłym. W 2019 r. kwoty, które zostały już zadeklarowane przez państwa członkowskie na koniec roku (ujęte jako zobowiązania), przewyższają jednak kwoty z 2018 r.

Wnioski o płatności zaliczkowe

Oprócz wspomnianych powyżej kwot na koniec 2019 r. kwota z tytułu wniosków o płatności zaliczkowe, które wpłynęły, lecz nie zostały jeszcze zrealizowane na koniec roku, wynosiła 0,5 mld EUR. Zgodnie z zasadami rachunkowości UE kwot tych nie księguje się jako zobowiązania.

Zobowiązania z tytułu zasobów własnych

Zobowiązania z tytułu zasobów własnych odnoszą się do składek państw członkowskich wnoszonych do budżetu UE, które miały zostać zwrócone na koniec roku. Budżety korygujące wykonuje się zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr 609/2014 22 . Kwota na dzień 31 grudnia 2018 r. wynikała z przyjęcia budżetu korygującego nr 6/2018 w dniu 12 grudnia 2018 r. Zgodnie z tym przepisem odpowiednie kwoty zostały zwrócone państwom członkowskim w pierwszym dniu roboczym w styczniu 2019 r. Ponieważ w tym roku nie przyjęto podobnego budżetu korygującego, nie miały również miejsca takie zobowiązania.

2.13.
BIERNE ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE KOSZTÓW I PRZYCHODY PRZYSZŁYCH OKRESÓW

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów66 86062 877
Przychody przyszłych okresów25196
Inne116213
Ogółem67 22763 186

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów mają następującą strukturę:

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
EFRG28 19329 387
EFRROW oraz inne instrumenty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich18 58318 687
EFRR i FS9 5255 863
EFS3 0162 321
Inne7 5426 619
Ogółem66 86062 877

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów odnoszą się do ujmowanych wydatków, w odniesieniu do których Komisja nie otrzymała jeszcze zestawień poniesionych wydatków. Jeżeli chodzi o politykę spójności, wzrost biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów związanych z EFRR i Funduszem spójności (wynikający z faktu, że programy te są w dalszym ciągu wdrażane) równoważy zmniejszenie kwoty zobowiązań, co skutkuje stabilną kwotą ogólnych zobowiązań wobec państw członkowskich (15 156 mln EUR w porównaniu z 14 900 mln EUR w roku ubiegłym). Jeżeli chodzi o EFS, łączna kwota zobowiązań zmniejszyła się do 5 341 mln EUR (w 2018 r.: 7 020 mln EUR) zgodnie z tendencją obserwowaną w odniesieniu do wydatków związanych z EFS. Informacje na temat spadku związanego z EFRG przedstawiono w informacji dodatkowej 2.12 powyżej.

AKTYWA NETTO

2.14.
KAPITAŁY REZERWOWE

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
Kapitał z aktualizacji wyceny2.14.1391231
Kapitał rezerwowy Funduszu Gwarancyjnego2.14.22 8702 849
Inne kapitały rezerwowe2.14.31 7761 881
Ogółem5 0374 961
2.14.1.
Kapitał z aktualizacji wyceny

Zgodnie z zasadami rachunkowości UE korekta do wartości godziwej aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży jest ujmowana w kapitale z aktualizacji wyceny.

Zmiany w kapitale z aktualizacji wyceny w okresie sprawozdawczym

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Uwzględnione w kapitale z aktualizacji wyceny200(70)
Uwzględnione w informacjach dodatkowych do sprawozdania z finansowych wyników działalności(40)23
Ogółem160(47)
2.14.2.
Kapitał rezerwowy Funduszu Gwarancyjnego

Ten kapitał rezerwowy odzwierciedla kwotę docelową w wysokości 9 % pozostających kwot należnych gwarantowanych przez budżet UE w ramach upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich, wymaganą do zatrzymania jako aktywa w Funduszu Gwarancyjnym dla działań zewnętrznych (zob. informacja dodatkowa 2.4.1).

2.14.3.
Inne kapitały rezerwowe

Kwota ta obejmuje przede wszystkim kapitał rezerwowy EWWiS w likwidacji (1 461 mln EUR) na aktywa Funduszu Badawczego Węgla i Stali, który utworzono w związku z likwidacją EWWiS w likwidacji.

2.15.
KWOTY, DO WNIESIENIA KTÓRYCH NALEŻY WEZWAĆ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE

w mln EUR

Kwoty, do wniesienia których należy wezwać państwa członkowskie, na 31.12.201866 424
Zwrot nadwyżki budżetowej państwom członkowskim1 803
Zmiany stanu kapitału rezerwowego Funduszu Gwarancyjnego21

w mln EUR

Aktualizacja wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych14 164
Inne zmiany stanu kapitału rezerwowego(56)
Wynik ekonomiczny za dany rok(4 796)
Ogółem kwoty, do wniesienia których należy wezwać państwa członkowskie, na 31.12.201977 560

Kwota ta stanowi tę część kosztów poniesionych już przez UE do dnia 31 grudnia, która będzie musiała zostać sfinansowana z przyszłych budżetów. Wiele kosztów ujmowanych jest zgodnie z zasadami rachunkowości memoriałowej w roku N, choć mogą one zostać faktycznie poniesione w roku N+1 (lub później) i sfinansowane w związku z tym z budżetu na rok N+1 (lub później). W związku z ujęciem w sprawozdaniu finansowym tych zobowiązań oraz ze względu na fakt, że odpowiednie kwoty są finansowane z przyszłych budżetów, na koniec roku zobowiązania znacząco przekraczają poziom aktywów. Najbardziej znaczące kwoty, na które należy zwrócić uwagę, dotyczą działań EFRG oraz zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych.

Należy również zauważyć, że nie ma to wpływu na wynik budżetu - dochody budżetowe powinny zawsze być równe wydatkom budżetowym lub je przewyższać, a każda nadwyżka dochodów zwracana jest państwom członkowskim.

Aktualizacja wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych dotyczy zysków i strat aktuarialnych wynikających z wyceny aktuarialnej tych zobowiązań. Od dnia 1 stycznia 2018 r. zastosowanie ma zmieniona 12. reguła rachunkowości UE (oparta na MSRSP 39) w zakresie świadczeń pracowniczych. Zgodnie z tą regułą zyski i straty aktuarialne przedstawia się jako zmianę w aktywach netto, a nie w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

3.
INFORMACJE DODATKOWE DO SPRAWOZDANIA Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI

PRZYCHODY

PRZYCHODY Z TRANSAKCJI INNYCH NIŻ TRANSAKCJE WYMIANY: ZASOBY WŁASNE

3.1.
ZASOBY WŁASNE OPARTE NA DNB

Przychody z tytułu zasobów własnych stanowią zasadniczą część przychodów operacyjnych UE. Zasoby oparte na DNB (dochodzie narodowym brutto) wynoszą 108 820 mln EUR za 2019 r. (w 2018 r.: 105 780 mln EUR) i są najbardziej znaczące spośród trzech kategorii zasobów własnych. DNB każdego państwa członkowskiego obciążane jest jednolitą stawką procentową. Zasoby oparte na DNB pozwalają zbilansować przychody i wydatki, tzn. finansują część budżetu, która nie jest pokrywana z innych źródeł dochodu. Wzrost DNB można wytłumaczyć przede wszystkim rozmiarem korekt dokonanych w odniesieniu do minionych okresów (głównie lata 2012-2017). Każdego roku podstawy DNB aktualizuje się o dane rzeczywiste i wysokość wkładów wnoszonych przez państwa członkowskie do budżetu UE oraz przelicza się je zgodnie z najnowszymi danymi dotyczącymi wyników finansowych tych państw. Procedura ta ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia państwom członkowskim równych warunków działania, jeżeli chodzi o wysokość ich rocznych wkładów.

3.2.
TRADYCYJNE ZASOBY WŁASNE

w mln EUR

20192018
Cła21 23522 763
Opłaty wyrównawcze od cukru04
Ogółem21 23522 767

Tradycyjne zasoby własne (TZW) obejmują cła i opłaty wyrównawcze od cukru. Państwa członkowskie zatrzymują - na poczet kosztów poboru - 20 % tradycyjnych zasobów własnych, a powyższe kwoty są przedstawione z uwzględnieniem tego odliczenia. Spadek ceł w dużej mierze wiąże się z brakiem przychodów związanych z postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego ujętych w 2018 r. (zob. informacja dodatkowa 2.6.1.1).

3.3.
ZASOBY WŁASNE OPARTE NA VAT

Podatek od wartości dodanej określa się jako drugi rodzaj zasobów własnych Unii, gdyż podatek ten jako pierwszy został w dużej mierze ujednolicony na szczeblu UE. Składka oparta na VAT obliczana jest przy zastosowaniu jednolitej stawki poboru w wysokości 0,3 % w odniesieniu do krajowej podstawy VAT, która nie może przekroczyć 50 % dochodu narodowego brutto (DNB) każdego państwa członkowskiego. Na lata 2014-2020 w decyzji Rady 2014/335/UE, Euratom 23  przewidziano obniżoną stawkę poboru (0,15 %) w przypadku Niemiec, Niderlandów i Szwecji.

PRZYCHODY Z TRANSAKCJI INNYCH NIŻ TRANSAKCJE WYMIANY: PRZESUNIĘCIA ŚRODKÓW

3.4.
GRZYWNY

Przychody wynoszące 4 291 mln EUR (w 2018 r.: 6 740 mln EUR) odnoszą się do grzywien nałożonych przez Komisję za naruszenie unijnych reguł konkurencji oraz grzywien nałożonych przez Komisję na państwa członkowskie za naruszenia prawa Unii. Komisja ujmuje przychód z tytułu grzywien po podjęciu decyzji o nałożeniu grzywny i oficjalnym powiadomieniu o takiej decyzji jej adresata. Kwoty te dotyczą głównie grzywien za naruszenie zasad konkurencji (4 091 mln EUR). Najważniejsze sprawy dotyczą naruszeń unijnych przepisów dotyczących ochrony konkurencji, tzn. grzywny nałożonej na Google w związku z dopuszczaniem się nadużyć w obszarze reklam w internecie (1 494 mln EUR), grzywien nałożonych na pięć banków w dwóch sprawach dotyczących rynku walutowego związanych z członkostwem w zagranicznych kartelach zajmujących się obrotem walutą na rynku natychmiastowym (spot) (łączna kwota 1 068 mln EUR) oraz grzywny nałożonej na Mastercard za utrudnianie punktom handlowo-usługowym dostępu do transgranicznych usług płatniczych (570 mln EUR).

3.5.
ODZYSKANIE WYDATKÓW

w mln EUR

20192018
Zarządzanie dzielone2 5472 116
Zarządzanie bezpośrednie6565
Zarządzanie pośrednie1634
Ogółem2 6272 215

Ta pozycja obejmuje wystawione przez Komisję nakazy odzyskania środków, realizowane w drodze wpłaty gotówkowej przez dłużnika lub potrącenia należności od późniejszych płatności zarejestrowanych w systemie rachunkowości Komisji, mające na celu odzyskanie środków wcześniej wydatkowanych z budżetu UE. Odzyskanie środków dokonywane jest na podstawie kontroli, audytów lub analizy kwalifikowalności - operacje te służą zatem ochronie budżetu UE przed wydatkami poniesionymi z naruszeniem przepisów prawa.

Pozycja ta obejmuje także nakazy odzyskania środków wystawione przez państwa członkowskie beneficjentom środków EFRG, a także zmiany szacunków dotyczących dochodów naliczonych od końca ubiegłego roku do końca bieżącego roku.

Kwoty przedstawione w powyższej tabeli odzwierciedlają przychody uzyskane przez wystawienie nakazów odzyskania środków. Z tego względu dane te nie mogą odzwierciedlać i nie odzwierciedlają w pełni środków zastosowanych w celu ochrony budżetu UE, w szczególności w odniesieniu do polityki spójności, w przypadku której istnieją specjalne mechanizmy zapewniające korektę wydatków niekwalifikowalnych i w większości przypadków niewymagające wystawienia nakazu odzyskania środków. Nie uwzględniono w nich kwot odzyskanych przez kompensowanie z wydatkami, kwot odzyskanych przez wycofanie płatności oraz odzyskanych płatności zaliczkowych.

Zdecydowana większość kwoty ogółem przypada na kwoty odzyskane w ramach zarządzania dzielonego:

Rolnictwo: EFRG i rozwój obszarów wiejskich

W odniesieniu do EFRG oraz EFRROW kwoty ujęte w ramach tej pozycji jako przychód za dany rok to korekty finansowe za ten rok oraz zwroty zgłoszone przez państwa członkowskie i odzyskane w ciągu roku, a także wzrost netto pozostających kwot należnych zgłoszonych przez państwa członkowskie do odzyskania na koniec roku w związku z nadużyciami finansowymi i nieprawidłowościami.

Polityka spójności

Główne kwoty związane z polityką spójności dotyczą naliczonych dochodów w kwocie 1,4 mld EUR (w 2018 r.: 1,1 mld EUR), którą Komisja spodziewa się odzyskać od państw członkowskich. Odzyskanie będzie wynikiem badania i zatwierdzenia rocznych sprawozdań finansowych przedłożonych przez państwa członkowskie na początku 2020 r. Tę procedurę zatwierdzenia rocznych sprawozdań finansowych państw członkowskich wprowadzono po raz pierwszy w obszarze spójności w odniesieniu do okresu programowania 2014-2020.

3.6.
INNE PRZYCHODY Z TRANSAKCJI INNYCH NIŻ TRANSAKCJE WYMIANY

w mln EUR

20192018
Wkłady państw trzecich1 4851 376
Podatki i składki płacone przez personel1 2991 268
Wkłady państw członkowskich w pomoc zewnętrzną331594
Przekazanie aktywów6085
Dostosowania rezerw41100
Opłaty rolne24
Korekty budżetowe(1 719)(726)
Inne574612
Ogółem2 0723 312

Wkłady państw trzecich to wkłady państw EFTA oraz krajów ubiegających się o członkostwo.

Przychody z podatków i składek płaconych przez personel wynikają przede wszystkim z odliczeń od wynagrodzeń pracowników. W tej kategorii istotnymi kwotami są składki w ramach systemu emerytalno-rentowego i kwoty podatku dochodowego.

Wkłady państw członkowskich w pomoc zewnętrzną to przede wszystkim kwoty otrzymane na utworzenie Instrumentu Pomocy dla Uchodźców w Turcji.

Przychody z przekazania aktywów dotyczą przede wszystkim przekazania Komisji satelitów w ramach programu Copernicus przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA) (zob. informacja dodatkowa 2.2). Zgodnie z zasadami rachunkowości UE przekazanie to jest transakcją inną niż transakcja wymiany; nastąpi ono powtórnie w przyszłych okresach w odniesieniu do pozostałych satelitów Copernicus, które są obecnie w budowie.

W wyniku zastosowania korekt budżetowych uzyskano kwotę ujemną, ponieważ pozytywny wpływ związany z uwzględnieniem nadwyżki budżetowej z poprzedniego roku w wysokości 1 803 mln EUR (w 2018 r.: 555 mln EUR) został z nawiązką zrównoważony korektami DNB/VAT w wysokości 3 443 mln EUR (w 2018 r.: 1 292 mln EUR).

Pozycja "Inne przychody z transakcji innych niż transakcje wymiany" obejmuje wkład państw członkowskich na rzecz Fusion for Energy, Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej, w wysokości 151 mln EUR.

PRZYCHODY Z TRANSAKCJI WYMIANY

3.7.
PRZYCHODY FINANSOWE

w mln EUR

20192018
Odsetki od:

opóźnień w płatnościach

1331 458
Pożyczki1 1801 265
Inne7068
Premia za zobowiązanie z tytułu gwarancji finansowych193121
Dywidendy29103
Przychody finansowe z tytułu aktywów lub zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt12529
Zrealizowany zysk z aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży8223
Inne448
Ogółem1 8173 115

Odsetki za zwłokę za 2018 r. uwzględniały znaczną kwotę początkowych przychodów odsetkowych z tytułu odsetek za zwłokę związaną z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego prowadzonym przeciwko Zjednoczonemu Królestwu oraz sprawozdaniami z inspekcji TZW (zob. informacja dodatkowa 2.6.1.1). W tym roku zatwierdzono dodatkowe przychody w związku z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, a także skorygowano w dół odsetki związane ze sprawozdaniami z inspekcji TZW (zob. informacja dodatkowa 2.6.1.1).

Przychody odsetkowe z tytułu pożyczek dotyczą głównie pożyczek udzielonych na pomoc finansową (zob. informacja dodatkowa 2.4.3).

3.8.
INNE PRZYCHODY Z TRANSAKCJI WYMIANY

w mln EUR

20192018
Przychody z opłat z tytułu świadczonych usług (agencje)592602
Dodatnie różnice kursowe347329
Przychody z opłat i premii powiązanych z instrumentami finansowymi4354
Udział w wyniku finansowym netto EFI5337
Sprzedaż towarów3133
Przychody powiązane ze środkami trwałymi527
Inne227297
Ogółem1 2981 379

Przychody z opłat z tytułu świadczonych usług obejmują głównie opłaty za pozwolenie na dopuszczenie do obrotu pobierane przez Europejską Agencję Leków oraz opłaty za znak towarowy pobrane przez Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

KOSZTY

3.9.
ZARZĄDZANIE DZIELONE

w mln EUR

Wydatkowane przez państwa członkowskie20192018
Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji43 95143 527
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz inne instrumenty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich13 54113 149
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności35 17830 230
Europejski Fundusz Społeczny11 21811 935
Inne2 6082 826
Ogółem106 495101 666

Wzrost dotyczy głównie polityki spójności (EFRR, Fundusz Spójności), gdzie niemal wszystkie wydatki są związane z obecnym okresem programowania, a stosowne działania są kontynuowane.

Pozycja "Inne koszty" obejmuje przede wszystkim: Azyl i migrację (0,6 mld EUR), Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym (0,5 mld EUR), Bezpieczeństwo wewnętrzne (0,4 mld EUR), Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (0,4 mld EUR) oraz Europejski Fundusz Morski i Rybacki (0,7 mld EUR). Spadek w porównaniu z rokiem ubiegłym wiąże się przede wszystkim z Funduszem Solidarności Unii Europejskiej.

3.10.
ZARZĄDZANIE BEZPOŚREDNIE

w mln EUR

20192018
Wydatkowane przez Komisję8 4358 120
Wydatkowane przez agencje wykonawcze10 0958 964
Wydatkowane przez fundusze powiernicze412468
Ogółem18 94217 551

Kwoty te dotyczą przede wszystkim realizacji polityki badawczej (7,7 mld EUR), części transportowej instrumentu "Łącząc Europę" (3,1 mld EUR), Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (1,4 mld EUR) i europejskiej polityki sąsiedztwa (1,1 mld EUR).

Wzrost kosztów zarządzania bezpośredniego wydatkowanych przez unijne agencje wykonawcze dotyczy głównie (0,8 mld EUR) Agencji Wykonawczej ds. Innowacyjności i Sieci, przy czym za największą część tych kosztów odpowiada część transportowa instrumentu "Łącząc Europę". Część instrumentu "Łącząc Europę" dotycząca transportu stanowi instrument finansowania wykorzystywany przy wdrażaniu europejskiej polityki w zakresie infrastruktury transportowej, który ma wspierać budowę nowej lub modernizację/odbudowę istniejącej infrastruktury transportowej w Europie.

3.11.
ZARZĄDZANIE POŚREDNIE

w mln EUR

20192018
Wydatkowane przez inne agencje i organy UE3 1313 396
Wydatkowane przez państwa trzecie637679
Wydatkowane przez organizacje międzynarodowe3 4483 337
Wydatkowane przez inne podmioty2 8753 569
Ogółem10 09110 981

Jeżeli chodzi o koszty zarządzania pośredniego, kwota 4,2 mld EUR dotyczy działań zewnętrznych (głównie obszarów pomocy przedakcesyjnej, pomocy humanitarnej, współpracy międzynarodowej i polityki sąsiedztwa). Dodatkowa kwota 5,8 mld EUR dotyczy zwiększania konkurencyjności Europy (w obszarach takich jak badania naukowe, systemy nawigacji satelitarnej i kształcenie). Zmniejszenie kwoty wydatków ponoszonych przez inne podmioty jest związane głównie z obszarem edukacji (Erasmus).

3.12.
KOSZTY PERSONELU ORAZ RENT I EMERYTUR

w mln EUR

20192018
Koszty personelu6 6926 454
Koszty rent i emerytur4 6744 476
Ogółem11 36610 929

Koszty rent i emerytur odnoszą się do tych elementów przepływów, które są skutkiem wyceny aktuarialnej zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych różnych od założeń aktuarialnych. W związku z tym nie stanowią one faktycznych rocznych świadczeń emerytalnych i rentowych, które są znacznie niższe.

3.13.
KOSZTY FINANSOWE

w mln EUR

20192018
Koszty odsetkowe:
Zaciągnięte pożyczki1 1741 260
Inne2326
Straty z tytułu utraty wartości pożyczek i należności105126
Straty z aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt5795
Leasing finansowy7073
Straty z tytułu utraty wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży1925
Poniesiona strata z aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży721
Inne3650
Ogółem1 4911 677

Kwota kosztów odsetkowych z tytułu zaciągniętych pożyczek odpowiada głównie dochodom z odsetek od pożyczek udzielonych na pomoc finansową (transakcje typu back-to-back).

3.14.
INNE KOSZTY

w mln EUR

20192018
Koszty administracyjne i informatyczne2 5402 313
Koszty związane z aktywami trwałymi1 6301 608
Dostosowania rezerw1 294923
Ujemne różnice kursowe343341
Koszty leasingu operacyjnego442424
Zmniejszenie grzywien przez Trybunał Sprawiedliwości911
Inne769598
Ogółem7 1096 208

Koszty związane z badaniami i rozwojem zostały ujęte w kosztach administracyjnych i informatycznych; przedstawiają się one następująco:

w mln EUR

20192018
Koszty prac badawczych398385
Niekapitalizowane koszty prac rozwojowych119106
Ogółem517491
3.15.
SPRAWOZDAWCZOŚĆ DOTYCZĄCA SEGMENTÓW DZIAŁALNOŚCI WEDŁUG DZIAŁÓW WIELOLETNICH RAM FINANSOWYCH (WRF)

w mln EUR

Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemuTrwały wzrostBezpieczeństwo i obywatelstwoGlobalny wymiar EuropyAdministracjaNieprzydzielone do działów WRF (1)Ogółem
Zasoby własne oparte na DNB-----108820108 820
Tradycyjne zasoby własne-----21 23521 235
VAT-----18 12818 128
Grzywny-----4 2914 291
Odzyskanie wydatków1 5201 0761022002 627
Inne1 20229432145 176(4 592)2 072
Przychody z transakcji innych niż transakcje wymiany2 7221 104542355 176147 882157 174
Przychody finansowe423101101 3831 817
Inne155(12)(5)132838641 298
Przychody z transakcji wymiany578(11)(5)242832 2473 116
Przychody ogółem3 3001 093492605 459150 129160 289
Koszty wydatkowane przez państwa członkowskie:
EFRG-(43 951)----(43 951)
EFRROW oraz inne instrumenty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich-(13 541)----(13 541)
EFRR i FS(35 178)-----(35 178)
EFS(11 218)-----(11 218)
Inne(512)(668)(1 382)(46)-(0)(2 608)
Wydatkowane przez KE, agencje wykonawcze i fundusze powiernicze(12 763)(676)(1 060)(4 446)(19)23(18 942)
Wydatkowane przez inne agencje i organy UE(2 799)(62)(927)(32)-689(3 131)
Wydatkowane przez państwa trzecie i organizacje międzynarodowe(526)(2)(242)(3 314)(0)-(4 085)
Wydatkowane przez inne podmioty(2 037)(1)(1)(839)(0)3(2 875)
Koszty personelu oraz rent i emerytur(1 637)(350)(444)(604)(7 222)(1 110)(11 366)
Koszty finansowe(113)(56)(0)(9)(104)(1 209)(1 491)
Inne koszty(2 287)(493)(137)(136)(3 640)(415)(7 109)
Koszty ogółem(69 070)(59 800)(4 194)(9 427)(10 985)(2 018)(155 493)
Wynik ekonomiczny za dany rok(65 770)(58 707)(4 145)(9 167)(5 526)148 1114 796
(1) Pozycja "Nieprzydzielone do działów WRF" obejmuje wykonanie budżetu jednostek objętych konsolidacją i wyłączenia konsolidacyjne, operacje pozabudżetowe i programy, w odniesieniu do których kwoty są indywidualnie nieistotne.
Prezentacja przychodów i kosztów według działów wieloletnich ram finansowych opiera się na szacunkach, ponieważ nie wszystkie zobowiązania są powiązane z działami WRF.
4.
ZOBOWIĄZANIA I AKTYWA WARUNKOWE
4.1.
ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

Zobowiązania warunkowe to ewentualne przyszłe zobowiązania płatnicze Unii Europejskiej, które mogą wynikać z poprzednich wydarzeń lub prawnie wiążących zobowiązań, ale które będą zależeć od przyszłych wydarzeń nie w pełni zależnych od UE. Dotyczą głównie udzielonych gwarancji finansowych (na pożyczki i programy pomocy finansowej) i ryzyka prawnego. Wszystkie zobowiązania warunkowe, z wyjątkiem tych dotyczących grzywien i gwarancji objętych funduszami (zob. informacja dodatkowa 2.4.1), gdyby stały się wymagalne, byłyby w kolejnych latach finansowane z budżetu UE (i tym samym z budżetów państw członkowskich UE).

4.1.1.
Gwarancje budżetowe

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
PułapPodpisanoKwoty wypłaconePułapPodpisanoKwoty wypłacone
Gwarancje udzielone w ramach upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich37 92931 52120 01440 41730 88920 510
Gwarancja EFIS25 79721 88917 63425 89819 84215 764
Gwarancja EFZR50-----
Ogółem63 77553 41037 64866 31550 73136 273

Powyższa tabela przedstawia zakres ekspozycji budżetu UE na ewentualne przyszłe płatności związane z gwarancjami udzielonymi grupie EBI lub innym instytucjom finansowym. Wypłacone kwoty odpowiadają kwotom już wypłaconym beneficjentom końcowym, zaś kwoty podpisane obejmują te wypłacone kwoty oraz już podpisane umowy z beneficjentami lub pośrednikami finansowymi, na podstawie których jeszcze nie dokonano wypłat (15 762 mln EUR). Pułap oznacza całkowitą gwarancję, że UE, w ramach swojego budżetu, a tym samym jej państwa członkowskie zobowiązały się do pokrycia kwot, ponieważ w celu ujawnienia maksymalnego poziomu ryzyka, na jaki narażona była UE na dzień 31 grudnia 2019 r., należy uwzględnić również operacje zatwierdzone do podpisania, ale jeszcze niepodpisane (10 365 mln EUR). Kwoty wykazuje się po potrąceniu rezerw finansowych lub zobowiązań finansowych ujętych dla tych programów.

Gwarancje udzielone w ramach upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich

Gwarancje z budżetu UE obejmują pożyczki, na które EBI podpisał umowy i których bank ten udzielił z własnych zasobów państwom trzecim. Na dzień 31 grudnia 2019 r. kwota pożyczek niespłaconych i zabezpieczonych gwarancją UE wyniosła 20 014 mln EUR (w 2018 r.: 20 510 mln EUR). Gwarancje budżetowe UE obejmują kwoty:

19 074 mln EUR (w 2018 r.: 19 360 mln EUR) w ramach Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych (zob. informacja dodatkowa 2.4.1) oraz
940 mln EUR (w 2018 r.: 1 150 mln EUR) bezpośrednio na pożyczki udzielane państwom członkowskim przed przystąpieniem.

Oprócz kwoty 20 014 mln EUR, która została wykazana powyżej jako wypłacona, gwarancją UE objęta jest kwota 161 mln EUR niespłaconych pożyczek na rzecz Syrii, w odniesieniu do której to kwoty ustanowiono rezerwy, a także kwota 20 mln EUR ujęta jako zobowiązanie z tytułu gwarancji finansowej objętej upoważnieniem EBI do udzielania pożyczek sektorowi prywatnemu w ramach Inicjatywy EBI na rzecz budowania odporności (zob. poniżej).

Gwarancja UE udzielona w ramach upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich związana z pożyczkami udzielonymi przez EBI jest ograniczona do 65 % sald należności z tytułu umów podpisanych po 2007 r. (upoważnienia na lata 2007-2013 i 2014-2020). W przypadku umów podpisanych przed 2007 r. gwarancja UE ograniczona jest do określonego procentowego pułapu zatwierdzonej wysokości linii kredytowej; w większości przypadku wynosi ona 65 %, ale może także wynosić 70 %, 75 % lub 100 %. W przypadku gdy pułap ten nie zostaje osiągnięty, gwarancja unijna obejmuje pełną kwotę.

Zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/412 24  na potrzeby nowego upoważnienia do udzielania pożyczek sektorowi prywatnemu ustanowionego z myślą o projektach służących budowaniu długoterminowej odporności gospodarczej uchodźców, migrantów oraz społeczności przyjmujących i tranzytowych ramach Inicjatywy EBI na rzecz budowania odporności planuje się przeznaczyć do 2,3 mld EUR. W 2019 r. EBI wypłacił pierwsze kwoty w związku z operacjami dotyczącymi upoważnienia do udzielania pożyczek sektorowi prywatnemu w ramach Inicjatywy EBI na rzecz budowania odporności. Budżet Unii otrzymuje wynagrodzenie z tytułu ryzyka podejmowanego w związku z gwarancjami udzielanymi na realizację operacji objętych finansowaniem EBI w kontekście upoważnienia do udzielania pożyczek sektorowi prywatnemu w ramach Inicjatywy EBI na rzecz budowania odporności, dlatego też gwarancję objętą upoważnieniem do udzielania pożyczek sektorowi prywatnemu w ramach Inicjatywy EBI na rzecz budowania odporności ujmuje się jako zobowiązanie z tytułu gwarancji finansowej (zob. informacja dodatkowa 2.11.3).

Wypłat z tytułu gwarancji UE dokonuje Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych - zob. informacja dodatkowa 2.4.1. W 2019 r. z Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych w ramach uruchomionych gwarancji wypłacono 55 mln EUR (w 2018 r.: 56 mln EUR).

Gwarancja w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)

EFIS to inicjatywa mająca na celu zwiększenie zdolności do ponoszenia ryzyka grupy EBI, umożliwiająca EBI zwiększenie swoich inwestycji w UE. Celem EFIS jest wspieranie dodatkowych inwestycji w UE oraz dostępu małych przedsiębiorstw do finansowania. W ramach budżetu UE udzielona zostaje gwarancja w kwocie do 26 mld EUR ("unijna gwarancja EFIS") na podstawie umowy między UE i EBI, zwanej dalej "umową w sprawie EFIS", aby ochronić EBI przed potencjalnymi stratami, jakie może ponieść w związku ze swoimi operacjami finansowania i operacjami inwestycyjnymi.

Operacje EFIS prowadzone są w ramach dwóch segmentów: obszaru infrastruktury i innowacji (IIW), wdrażanego przez EBI (unijna gwarancja EFIS w wysokości 19,5 mld EUR), oraz segmentu MŚP (SMEW), wdrażanego przez EFI (unijna gwarancja EFIS w wysokości 6,5 mld EUR). Oba segmenty obejmują portfel dłużny oraz portfel kapitałowy. EFI działa na podstawie umowy z EBI w oparciu o gwarancję EBI, która z kolei jest objęta kontrgwarancją w ramach umowy w sprawie EFIS (unijna gwarancja EFIS).

UE i EBI odgrywają w EFIS odrębne role. EFIS utworzono w ramach EBI, który finansuje jego operacje (instrumenty dłużne i inwestycje kapitałowe) oraz pożycza w tym celu niezbędne środki na rynkach kapitałowych. Grupa EBI podejmuje decyzje inwestycyjne niezależnie i zarządza operacjami zgodnie ze swoimi zasadami i procedurami. UE udziela gwarancji w odniesieniu do tych operacji i pokrywa straty ponoszone przez EBI do pułapu określonego w gwarancji.

Aby zagwarantować, że inwestycje w ramach EFIS będą ukierunkowane na konkretny cel, jakim jest usunięcie niedoskonałości rynku, oraz że inwestycje te kwalifikują się do ochrony zapewnianej przez gwarancję UE, utworzono specjalną strukturę na potrzeby zarządzania, obejmującą komitet inwestycyjny złożony z niezależnych ekspertów, którzy analizują każdy projekt zaproponowany przez EBI w ramach obszaru infrastruktury i innowacji pod względem kwalifikowalności do ochrony gwarancyjnej UE, oraz radę kierowniczą EFIS, która zapewnia nadzór nad realizacją programu.

Jako że kryteria kontroli oraz wymogi unijnych reguł rachunkowości (oraz MSRSP) w zakresie rachunkowości w odniesieniu do konsolidacji nie są spełnione, w skonsolidowanym rocznym sprawozdaniu finansowym UE nie uwzględniono powiązanych gwarantowanych aktywów.

Gwarancja UE udzielona grupie EBI w ramach EFIS została ujęta jako zobowiązanie z tytułu gwarancji finansowej w odniesieniu do portfela dłużnego IIW (zob. informacja dodatkowa 2.11.3), jako rezerwa finansowa w odniesieniu do portfela dłużnego segmentu MŚP (SMEW), oraz jako instrument pochodny (aktywa lub zobowiązanie finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt) w odniesieniu do obu portfeli kapitałowych (zob. informacja dodatkowa 2.4.2). Ponadto w niniejszej informacji dodatkowej ujawniono zobowiązanie warunkowe związane z udzieloną gwarancją EFIS. Zobowiązanie warunkowe EFIS obejmuje działania w ramach programów COSME, "Horyzont 2020", programów dotyczących sektora kultury i sektora kreatywnego objętych LGF oraz programów EaSI w części objętej unijną gwarancją EFIS w ramach portfela dłużnego segmentu MŚP (SMEW); zobowiązanie to wykazuje się po potrąceniu rezerw finansowych w wysokości 74 mln EUR ujętych w tym portfelu, zgodnie z danymi przedstawionymi w pozycji "Rezerwy finansowe" w informacji dodatkowej 2.10.

Wypłat z tytułu gwarancji UE nieobjętych przychodami UE zaliczanymi na poczet rachunku rozliczeniowego EFIS prowadzonego w EBI dokonuje Fundusz Gwarancyjny EFIS - zob. informacja dodatkowa 2.4.1. W 2019 r. z Funduszu Gwarancyjnego EFIS w ramach uruchomionych gwarancji nie wypłacono żadnych kwot (w 2018 r.: 61 mln EUR).

Europejski Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR)

Europejski Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju ustanowiony na mocy rozporządzenia w sprawie EFZR to inicjatywa mająca na celu wspieranie inwestycji w Afryce i inwestycji w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, aby przyczynić się do zapewnienia zrównoważonego rozwoju i odnieść się do konkretnych społecznoekonomicznych przyczyn migracji. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie EFZR UE powinna udostępnić partnerom wykonawczym gwarancje opiewające na kwotę 1,5 mld EUR (dodatkowo zwiększane wkładami zewnętrznymi) na realizację inwestycji i operacji finansowych, aby zmniejszyć poziom ich ryzyka inwestycyjnego. Gwarancja EFZR jest realizowana przy wsparciu funduszu gwarancyjnego EFZR (zob. informacja dodatkowa 2.4.1). Na dzień 31 grudnia 2019 r. obowiązywała jedna umowa gwarancyjna EFZR, mianowicie "Ramy na rzecz zwiększenia skali inwestycji w energię ze źródeł odnawialnych", ale partner wykonawczy - EBOR - nie podpisał żadnych umów dotyczących podstawowych operacji finansowych.

4.1.2.
Gwarancje związane z pomocą finansową (operacje zaciągania i udzielania pożyczek)

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
WykorzystaneNiewykorzystaneOgółemWykorzystaneNiewykorzystaneOgółem
EFSM47 394-47 39447 400-47 400
Wsparcie bilansu płatniczego201-2011 734-1 734
Pomoc makrofinansowa4 7545605 3144 3889805 368
Euratom214200414254200454
Ogółem52 56476053 32453 7751 18054 955

Gwarancje budżetowe UE obejmują pożyczki zaciągnięte przez Komisję w celu sfinansowania pożyczek udzielanych państwom członkowskim i państwom spoza UE w ramach transakcji zabezpieczających. Wspomniane zaciągnięte pożyczki ujęto już jako zobowiązania w bilansie UE - zob. informacja dodatkowa 2.11.1. W przypadku niewykonania zobowiązań z tytułu pożyczek wzajemnych udzielonych z zaciągniętych pożyczek pełne koszty zaległych kwot zostałyby jednak pokryte z budżetu UE zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 609/2014:

zaciągnięte pożyczki związane z pożyczkami wypłaconymi w ramach EFSM są gwarantowane wyłącznie przez budżet UE,
zaciągnięte pożyczki związane z pożyczkami wypłaconymi w ramach bilansu płatniczego są gwarantowane wyłącznie przez budżet UE,
pożyczki na pomoc makrofinansową są przede wszystkim objęte gwarancją z Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych (zob. informacja dodatkowa 2.4.1), a następnie z budżetu UE, oraz
gwarancje od osób trzecich stanowią pierwsze zabezpieczenie całych kwot niespłaconych pożyczek Euratomu. Fundusz Gwarancyjny pokryłby kwoty zewnętrznych operacji udzielania pożyczek, gdyby gwaranci będącymi osobami trzecimi nie przyznawali gwarancji na te kwoty.
4.1.3.
Gwarancje udzielone na instrumenty finansowe UE

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
"Horyzont 2020"1 5841 467
Program finansowania zgodnie z systemem podziału ryzyka110642
Instrument "Łącząc Europę"684579
Inne3829
Ogółem2 4162 717

Jak wspomniano w art. 210 ust. 1 rozporządzenia finansowego, wydatki budżetowe związane z instrumentem finansowym i zakres odpowiedzialności finansowej UE w żadnym wypadku nie przekraczają kwoty zaciągniętego na nie zobowiązania budżetowego, co wyklucza zobowiązania warunkowe dla budżetu. W praktyce oznacza to, że zobowiązania te posiadają w bilansie odpowiednik po stronie aktywów lub są pokrywane z zaległych zobowiązań budżetowych, które nie zostały ujęte jeszcze jako koszty. Powyższe zobowiązania warunkowe są wykazywane po potrąceniu rezerwy finansowej na te instrumenty i zobowiązań finansowych ujętych dla tych instrumentów - zob. informacje dodatkowe 2.10 i 2.11.2.

4.1.4.
Sprawy sądowe

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Grzywny3 1283 187
Rolnictwo199653
Spójność34126
Inne2 1371 867
Ogółem5 8055 732

Grzywny

Kwoty te dotyczą głównie grzywien, które Komisja nałożyła za naruszenie reguł konkurencji i które zostały wstępnie uiszczone przez ukarane przedsiębiorstwa, przy czym złożono odwołanie lub nie wiadomo, czy zostanie ono złożone. Zobowiązanie warunkowe zostanie utrzymane, dopóki nie uprawomocni się orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości w danej sprawie lub dopóki nie upłynie okres odwołania. Uzyskane odsetki od płatności tymczasowych ujęto w wyniku ekonomicznym za dany rok oraz jako zobowiązania warunkowe, tak aby uwzględnić brak pewności co do tytułu prawnego Komisji do tych kwot.

Jeżeli UE przegra którąkolwiek z tych spraw dotyczących nałożonych grzywien, tymczasowo otrzymane kwoty zostaną zwrócone przedsiębiorstwom, co nie wpłynie na budżet. Kwota grzywien jest uznawana za dochód budżetowy, dopiero gdy grzywny mają charakter ostateczny (art. 107 rozporządzenia finansowego).

Rolnictwo

Są to uzależnione od wyroku Trybunału Sprawiedliwości zobowiązania warunkowe wobec państw członkowskich związane z decyzjami dotyczącymi zgodności odnośnie do EFRG i rozwoju obszarów wiejskich. Ustalenie ostatecznej kwoty zobowiązania oraz roku, w którym kwota wynikająca z pomyślnego zaskarżenia decyzji przed Trybunałem Sprawiedliwości zostanie zapisana w budżecie, zależeć będzie od czasu trwania postępowania przed Trybunałem.

Spójność

Są to zobowiązania warunkowe wobec państw członkowskich w związku z działaniami w ramach polityki spójności, ujęte w oczekiwaniu na wyznaczenie daty rozprawy lub wyrok Trybunału Sprawiedliwości. Wzrost jest związany z dwiema sprawami dotyczącymi wydatków kwalifikowalnych i rachunków państw członkowskich.

Inne sprawy sądowe

Pozycja ta odnosi się do powództw o odszkodowanie obecnie wniesionych przeciwko UE, innych sporów prawnych oraz szacunkowych kosztów postępowania przed sądem. Należy zauważyć, że w przypadku powództwa o odszkodowanie na mocy art. 340 TFUE strona skarżąca musi udowodnić, że instytucja dopuściła się wystarczająco poważnego naruszenia przepisu prawa przyznającego uprawnienia osobom fizycznym, oraz wykazać faktyczne szkody poniesione przez stronę skarżącą, jak również istnienie związku przyczynowo-skutkowego między bezprawnym działaniem a szkodą. Kwota za 2019 r. (podobnie jak w 2018 r.) dotyczy przede wszystkim roszczenia o odszkodowanie wniesionego przeciwko Komisji w związku z decyzją zakazującą łączenia, w której - z uwagi na brak wiarygodnych szacunków - wykazana kwota odnosi się do kwoty roszczenia. Wzrost odnotowany w 2019 r. jest związany z roszczeniami o odszkodowanie dotyczącymi rozporządzenia delegowanego Komisji unieważnionego przez Sąd.

4.2.
AKTYWA WARUNKOWE

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Gwarancje otrzymane:
Gwarancje wykonania349321
Inne gwarancje1619
Inne aktywa warunkowe6525
Ogółem430366

Gwarancji wykonania wymaga się, aby zagwarantować wywiązanie się przez beneficjentów finansowania UE ze zobowiązań przewidzianych w umowach zawartych z UE.

5.
ZOBOWIĄZANIA BUDŻETOWE I PRAWNE

Niniejsza informacja dodatkowa zawiera informacje na temat procedury budżetowej i przyszłych potrzeb finansowych, a nie na temat zobowiązań istniejących na dzień 31 grudnia 2019 r.

W wieloletnich ramach finansowych (WRF) zatwierdzonych przez państwa członkowskie zdefiniowano programy i określono pułapy dla działów w budżecie dotyczące środków na zobowiązania oraz łączną kwotę środków na płatności, w ramach których UE może przyjąć zobowiązania budżetowe i prawne i ostatecznie może dokonać płatności za okres 7 lat - zob. tabela 1.1 w informacjach dodatkowych do sprawozdań z wykonania budżetu.

Pułapy WRF zostały przyjęte przez Radę (państwa członkowskie) za zgodą Parlamentu Europejskiego, zaś art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 25  w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej zawiera bezpośrednie powiązanie między rocznym pułapem wydatków EFRG a rozporządzeniem w sprawie WRF. Parlament Europejski i Rada przyjęły również odpowiednie akty podstawowe dotyczące wydatków EFRG, w których określono wydatki na państwo członkowskie na cały okres 2014-2020.

Zobowiązania prawne odpowiadają programom, projektom, porozumieniom lub podpisanym umowom i są tym samym prawnie wiążące dla UE. Zobowiązanie prawne jest czynnością, poprzez którą urzędnik zatwierdzający zaciąga lub stwierdza zobowiązanie (ciążące na UE), którego skutkiem jest obciążenie finansowe (art. 2 pkt 37) rozporządzenia finansowego).

Zobowiązanie budżetowe jest co do zasady zaciągane przed zobowiązaniem prawnym, jednak w przypadku niektórych wieloletnich programów/projektów jest odwrotnie - odpowiednie zobowiązania budżetowe są zaciągane w rocznych ratach, przez kilka lat, o ile przewiduje to akt podstawowy. Na przykład w odniesieniu do spójności art. 76 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 26  stanowi, że decyzja Komisji w sprawie przyjęcia programu stanowi zobowiązanie prawne w rozumieniu rozporządzenia finansowego oraz że zobowiązania budżetowe Unii w odniesieniu do każdego programu są podejmowane w ratach rocznych dla każdego funduszu w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. Inne podstawy prawne mogą zawierać podobne przepisy. Z tego powodu mogą wystąpić kwoty, które UE prawnie zobowiązała się zapłacić, ale zobowiązanie budżetowe nie zostało jeszcze zaciągnięte - zob. informacje dodatkowe 5.2 i 5.3 poniżej.

Jeżeli zobowiązanie budżetowe zostało podjęte, ale kolejne płatności nie zostały jeszcze wykonane, kwota zobowiązań pozostających do spłaty określana jest mianem "RAL" (z fr. "Reste à Liquider"). Może dotyczyć to podpisanych programów lub projektów, często wieloletnich, w odniesieniu do których płatności będą dokonane dopiero w późniejszych latach. Stanowią one zobowiązania płatnicze na przyszłe lata. Ponieważ sprawozdania finansowe przygotowuje się na zasadzie memoriału, natomiast sprawozdania z wykonania budżetu przygotowuje się na zasadzie kasowej, część ogólnych zobowiązań pozostających do spłaty (RAL) została już dodana do kategorii kosztów i uznana za zobowiązanie w bilansie (zob. informacje dodatkowe 2.12 i 2.13). Koszty te oblicza się na podstawie zestawień poniesionych wydatków/otrzyma- nych faktur lub szacunkowej realizacji programu lub projektu w przypadku, gdy do dnia sprawozdawczego UE nie otrzymała jeszcze żadnych zestawień - zob. informacja dodatkowa 5.1 poniżej. Po dokonaniu płatności związanych z zobowiązaniami pozostającymi do spłaty (RAL) zobowiązanie wykazane w bilansie zostaje usunięte z ksiąg. Część RAL, których nie dodano jeszcze do kategorii kosztów, nie została ujęta jako zobowiązania, ale zamiast tego wykazano ją poniżej.

Poniższe ujawnienia przedstawiają zatem kwoty na dzień 31 grudnia 2019 r., które UE zobowiązała się zapłacić w ramach wykonywania warunków umów i które mają zostać sfinansowane z przyszłych budżetów UE.

w mln EUR

Informacja dodatkowa31.12.201931.12.2018
Zobowiązania budżetowe pozostające do spłaty nieujęte jeszcze jako koszty5.1249686235 836
Zobowiązania prawne w zakresie zarządzania dzielonego w ramach bieżących WRF oczekujące na wdrożenie5.272 832143 883
Istotne zobowiązania prawne w innych dziedzinach5.313 94118 126
Ogółem336 459397 845
5.1.
ZOBOWIĄZANIA BUDŻETOWE POZOSTAJĄCE DO SPŁATY NIEUJĘTE JESZCZE JAKO KOSZTY

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Zobowiązania budżetowe pozostające do spłaty nieujęte jeszcze jako koszty249 686235836

Powyższa kwota stanowi budżetowe zobowiązania pozostające do spłaty (RAL) w wysokości 297 693 mln EUR (zob. tabela 4.4 w informacjach dodatkowych do sprawozdań z wykonania budżetu), pomniejszone o powiązane kwoty, które w bilansie ujęto jako zobowiązania, zaś w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności jako koszty. Zobowiązania budżetowe pozostające do spłaty (RAL) to kwota otwartych zobowiązań, w przypadku których nie dokonano jeszcze płatności lub umorzenia. Jak wyjaśniono powyżej, jest to normalna konsekwencja istnienia programów wieloletnich.

Należy zauważyć, że zaległe płatności zaliczkowe na dzień 31 grudnia 2019 r. wyniosły 51 mld EUR (zob. informacja dodatkowa 2.5). Stanowią one zobowiązania budżetowe, które zostały zapłacone, prowadząc tym samym do zmniejszenia zobowiązań pozostających do spłaty (RAL), ale tylko w sytuacji, gdy wypłacone kwoty są nadal uważane za należące do UE - a nie do beneficjenta - do czasu wypełnienia stosownych zobowiązań umownych. Są więc takie jak RAL wykazywane powyżej, jednak nie są jeszcze ujmowane jako koszty.

5.2.
ZOBOWIĄZANIA PRAWNE W ZAKRESIE ZARZĄDZANIA DZIELONEGO W RAMACH BIEŻĄCYCH WRF OCZEKUJĄCE NA WDROŻENIE

w mln EUR

FunduszeRamy finansowe na lata 2014-2020 (A)Zobowiązania prawne zgodnie z najnowszą decyzją Komisji (B)Zobowiązania budżetowe, w tym umorzenia (C)Zobowiązania prawne oczekujące na wdrożenie (B-C)
Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności262 585262 40722044741 960
Europejski Fundusz Społeczny92 91292 75178 84113 910
Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa----
Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym3 8143 8133 235578
DZIAŁ 1B: FUNDUSZE W RAMACH

POLITYKI SPÓJNOŚCI

359310358 971302 52456 448
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich10007910007985 40414 675
Europejski Fundusz Morski i Rybacki5 7495 6874 828859
DZIAŁ 2: ZASOBY NATURALNE105 829105 76690 23215 534
Fundusz Azylu, Migracji i Integracji4 5754 4824 032450
Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego3 1593 0952 695401
DZIAŁ 3: BEZPIECZEŃSTWO I OBYWATELSTWO7 7337 5776 727851
Ogółem472 872472315399 48372 832

Są to zobowiązania prawne, które UE zobowiązała się zapłacić przy przyjmowaniu programów operacyjnych związanych z zarządzaniem dzielonym. Decyzja Komisji w sprawie przyjęcia programu operacyjnego stanowi decyzję w sprawie finansowania w rozumieniu art. 110 rozporządzenia finansowego, a po jej notyfikacji zainteresowanemu państwu członkowskiemu - zobowiązanie prawne w rozumieniu tego rozporządzenia.

Art. 76. rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów dotyczący europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych stanowi, że:

"Zobowiązania budżetowe Unii w odniesieniu do każdego programu są podejmowane w ratach rocznych dla każdego funduszu w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. Zobowiązania budżetowe związane z rezerwą wykonania w każdym programie są podejmowane oddzielnie od zobowiązań dla pozostałej alokacji dla programu".

W powyższej tabeli przedstawiono przegląd zobowiązań prawnych i budżetowych związanych z pozycjami 1B, 2 i 3 WRF na lata 2014-2020. W pierwszej kolejności w tabeli ujęto łączne kwoty WRF uchwalone na dany okres (kolumna A). W kolumnie B przedstawiono zobowiązania prawne zaciągnięte przez UE na koniec roku, z których część nie została jeszcze objęta zobowiązaniami budżetowymi. W kolumnie C zawarto zobowiązania budżetowe już zaciągnięte w celu pokrycia wspomnianych powyżej zobowiązań prawnych. Różnica między wartościami przedstawionymi w tych dwóch kolumnach odpowiada pozostającym kwotom należności, z których UE zaciągnie zobowiązania budżetowe, a następnie dokona wypłaty po dniu 31 grudnia 2019 r. Z uwagi na zbliżające się zakończenie okresu obowiązywania WRF różnica między zobowiązaniami prawnymi a zobowiązaniami budżetowymi istotnie się zmniejsza (72,8 mld EUR w porównaniu z 143,8 mld EUR w 2018 r.).

5.3.
ISTOTNE ZOBOWIĄZANIA PRAWNE W INNYCH DZIEDZINACH

w mln EUR

31.12.201931.12.2018
Instrument "Łącząc Europę"7 68011 554
ITER1 6761 489
Program Copernicus6011 267
Galileo438493
Umowy w sprawie połowów22346
Zobowiązania - leasing operacyjny2 5352 352
Inne zobowiązania umowne788924
Ogółem13 94118 126

Kwoty te odzwierciedlają długoterminowe zobowiązania prawne, które nie mają jeszcze pokrycia w środkach na zobowiązania w budżecie na koniec roku. Z tytułu tych wiążących zobowiązań będą zaciągane zobowiązania budżetowe w ratach rocznych w przyszłych latach oraz będą dokonywane wypłaty środków.

Niektóre ważne programy (zob. poniżej) mogą być realizowane w rocznych ratach zgodnie z art. 112 ust. 2 rozporządzenia finansowego. Pozwala to UE na podejmowanie prawnych zobowiązań (podpisywanie umów o udzielenie dotacji, umów o delegowaniu zadań oraz umów w sprawie zamówienia publicznego) przekraczających dostępne środki na zobowiązania w danym roku. Z tego powodu znaczna kwota całkowitej alokacji na bieżące WRF mogła zostać już zaangażowana. Dotyczy to w szczególności programów opisanych poniżej:

Instrument "Łącząc Europę"

Instrument "Łącząc Europę" zapewnia pomoc finansową dla sieci transeuropejskich w formie wsparcia dla projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w sektorach transportu oraz infrastruktury telekomunikacyjnej i energetycznej. Zobowiązania prawne dotyczące instrumentu "Łącząc Europę" obejmują okres wdrażania trwający od 2014 r. do 2023 r. w przypadku transportu i do 31.12.2024 r. w przypadku energii. Podstawą prawną tych zobowiązań jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające instrument "Łącząc Europę", zmieniające rozporządzenie (UE) nr 913/2010 oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 680/2007 i (WE) nr 67/2010, którego art. 19 przewiduje wykorzystanie rocznych rat.

Program Copernicus

Program Copernicus to unijny program obserwacji i monitorowania Ziemi - zob. również informacja dodatkowa 2.2. Wymienione zobowiązania są zaciągane na okres do 2020 r. W oparciu o rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 377/2014 z dnia 3 kwietnia 2014 r. ustanawiające program Copernicus i uchylające rozporządzenie (UE) nr 911/2010 27  Komisja podpisała umowy o przyznanie wkładu z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA), EUMETSAT-em, ośrodkiem Mercator i Europejskim Centrum Prognoz Średnioterminowych. Na podstawie art. 8 rozporządzenia (UE) nr 377/2014 zezwala się na korzystanie z rocznych rat.

ITER - międzynarodowy eksperymentalny reaktor termojądrowy

Zobowiązania te mają pokrywać przyszłe potrzeby w zakresie finansowania obiektów ITER do 2021 r. Wkład UE (Euratom) na rzecz organizacji ITER, obejmujący także wkłady państw członkowskich i Szwajcarii, przekazywany jest za pośrednictwem wspólnego przedsięwzięcia "Fusion for Energy". Zobowiązania te są podejmowane w oparciu o decyzję Rady 2013/791/Euratom z dnia 13 grudnia 2013 r. zmieniającą decyzję 2007/198/Euratom powołującą Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej 28 , która uprawnia do korzystania z rocznych rat. ITER utworzono w celu zarządzania obiektami ITER i zachęcania do wykorzystywania obiektów ITER, podejmowania działań w celu pozyskania społecznego zrozumienia i akceptacji dla energii termojądrowej oraz wszelkich innych działań niezbędnych do osiągnięcia wyznaczonych celów. Organizacja ITER obejmuje UE, Chiny, Indie, Rosję, Koreę Południową, Japonię i Stany Zjednoczone.

Galileo

Są to kwoty, które zobowiązano się przekazać na program Galileo, którego celem jest opracowanie europejskiego globalnego systemu nawigacji satelitarnej - zob. także informacja dodatkowa 2.2. Wymienione zobowiązania są zaciągane na okres do 2020 r. W oparciu o rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1285/2013 29  Komisja podpisała umowę o przyznaniu wkładu z ESA. Na podstawie art. 9 rozporządzenia (UE) nr 1285/2013 zezwala się na korzystanie z rocznych rat.

Umowy w sprawie połowów

Są to zobowiązania zaciągnięte wobec państw trzecich w związku z działaniami realizowanymi na mocy międzynarodowych umów w sprawie połowów do 2025 r. Zobowiązania zaciągnięto w oparciu o decyzje Rady dotyczące poszczególnych państw trzecich (np. Umowa o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim, protokołu wykonawczego do niej oraz wymiany listów towarzyszącej umowie 30  i uznawane za konkretne traktaty międzynarodowe, z którymi wiążą się wieloletnie prawa i obowiązki.

Zobowiązania - leasing operacyjny

Minimalne kwoty, które zobowiązano się zapłacić zgodnie z umowami zasadniczymi w pozostałym okresie obowiązywania tych umów leasingu, przedstawiają się następująco:

w mln EUR

Minimalne opłaty leasingowe
< 1 rok1-5 lat> 5 latOgółem
Budynki4299811 0792 490
Sprzęt informatyczny i inne wyposażenie1026945
Ogółem4391 0081 0882 535

W marcu 2019 r., w związku z notyfikowaniem przez Zjednoczone Królestwo zamiaru wystąpienia z Unii Europejskiej oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1718 z dnia 14 listopada 2018 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 726/2004 w odniesieniu do siedziby Europejskiej Agencji Leków 31 , siedziba Europejskiej Agencji Leków (EMA) została przeniesiona z Londynu do Amsterdamu. W dniu 2 lipca 2019 r. Agencja zawarła umowę z właścicielem nieruchomości pełniącej funkcję jej siedziby i od tego czasu podnajmowała pomieszczenia podnajemcy na warunkach zgodnych z warunkami określonymi w umowie najmu, uwzględniając termin podnajmu obowiązujący do wygaśnięcia zawartej przez EMA umowy najmu w czerwcu 2039 r.

Wartości przedstawione w powyższej tabeli obejmują kwotę 418 mln EUR, która nadal pozostaje do uiszczenia na podstawie tej umowy najmu. Oczekuje się, że podnajemca otrzyma płatności w takiej samej kwocie zgodnie z warunkami nieodwołanego podnajmu.

Inne zobowiązania umowne

Kwoty ujęte w tej pozycji odpowiadają kwotom zobowiązań, które mają zostać spłacone w okresie obowiązywania umów. Najbardziej znacząca kwota odnosi się do umowy dotyczącej nieruchomości (JMO2) Komisji w Luksemburgu (381 mln EUR).

6.
ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

Poniższe informacje odnoszące się do zarządzania ryzykiem finansowym UE dotyczą:

operacji zaciągania i udzielania pożyczek na pomoc finansową przeprowadzanych przez Komisję za pośrednictwem europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej, wsparcia bilansu płatniczego, pomocy makrofinansowej oraz działań Euroatomu,
operacji finansowych przeprowadzonych przez Komisję w celu wykonania budżetu UE, w tym pobierania grzywien,
aktywów przechowywanych w funduszach na potrzeby gwarancji budżetowych: Funduszu Gwarancyjnym dla działań zewnętrznych, Funduszu Gwarancyjnym EFIS i funduszu gwarancyjnym EFZR, oraz
instrumentów finansowych finansowanych z budżetu UE.
6.1.
RODZAJE RYZYKA

Ryzyko rynkowe polega na tym, że wartość godziwa instrumentu finansowego lub przyszłe przepływy pieniężne z nim związane będą ulegać wahaniom ze względu na zmiany cen rynkowych. Ryzyko rynkowe niesie ze sobą nie tylko potencjał strat, ale i potencjał zysków. Obejmuje ono ryzyko walutowe, ryzyko stopy procentowej oraz inne ryzyko cenowe (UE nie jest narażona na znaczące inne ryzyko cenowe).

Ryzyko walutowe polega na tym, że wartość operacji UE lub jej inwestycji jest uzależniona od zmian kursów walutowych. Ryzyko to wynika ze zmiany ceny jednej waluty w stosunku do drugiej.
Ryzyko stopy procentowej polega na możliwości spadku wartości papierów wartościowych, w szczególności obligacji, na skutek wzrostu stóp procentowych. Z reguły wyższe stopy procentowe prowadzą do niższych cen obligacji o stałym oprocentowaniu i odwrotnie.

Ryzyko kredytowe to ryzyko straty spowodowanej niespłaceniem przez dłużnika/pożyczkobiorcę pożyczki lub innej linii kredytowej (kwoty głównej lub odsetek, bądź obu) lub niewywiązaniem się w inny sposób z obowiązków umownych. Zdarzenia związane z niewykonaniem zobowiązania obejmują opóźnienia w dokonywaniu spłat, restrukturyzację spłat pożyczkobiorcy i upadłość.

Ryzyko płynności to ryzyko wynikające z trudności w sprzedaży składnika aktywów; np. ryzyko, że danego papieru wartościowego lub składnika aktywów nie będzie można sprzedać na rynku na tyle szybko, aby uniknąć straty lub wywiązać się ze zobowiązania.

6.2.
POLITYKA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

Wykonanie budżetu UE w coraz większym stopniu wiąże się z wykorzystaniem instrumentów finansowych programów operacyjnych. Więcej informacji na ten temat znajduje się w informacji dodatkowej 2.4.1.

Cechą wspólną większości instrumentów finansowych jest to, że ich wykonanie zostało powierzone albo grupie EBI (w tym EFI), albo innym instytucjom finansowym w oparciu o umowę między Komisją a instytucją finansową. W umowach podpisanych z tymi instytucjami finansowymi określono surowe warunki oraz obowiązki, jakim podlegają pośrednicy, aby zapewnić właściwe zarządzanie środkami UE i sprawozdawczość w tym zakresie. Po zadeklarowaniu wkładu finansowego do jednego z instrumentów środki przekazywane są na rachunek bankowy otwarty przez instytucję finansową, ale prowadzony w imieniu Komisji (tj. rachunek powierniczy). W zależności od rodzaju instrumentu instytucja finansowa może wykorzystać te środki na rachunku powierniczym do udzielania pożyczek, emisji instrumentów dłużnych, inwestowania w instrumenty kapitałowe lub uruchomienia gwarancji. Wpływy z instrumentów finansowych muszą co do zasady zostać zwrócone do budżetu UE.

Ryzyko w przypadku tych instrumentów finansowych jest ograniczone do pułapu określonego w odnośnych umowach, a konkretnie do kwoty przewidzianej w budżecie na dany instrument. Ponieważ Komisja ponosi często pierwszą stratę, a instrumenty są przeznaczone na finansowanie beneficjentów o wyższym poziomie ryzyka (którzy mają trudności z uzyskaniem finansowania od pożyczkodawców komercyjnych), prawdopodobne jest zatem, że budżet UE poniesie pewne straty.

Wycena instrumentów finansowych

Podane poniżej klasy aktywów finansowych i zobowiązań finansowych nie są wyceniane według wartości godziwej: środki pieniężne i ich ekwiwalenty, udzielone pożyczki, należności z tytułu transakcji wymiany i należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany, zaciągnięte pożyczki i inne zobowiązania finansowe wycenione po zamortyzowanym koszcie. Wartość bilansową tych aktywów i zobowiązań finansowych uznaje się za zbliżoną do ich wartości godziwej.

Operacje zaciągania i udzielania pożyczek na pomoc finansową

UE dokonuje operacji zaciągania i udzielania pożyczek zgodnie z odpowiednimi rozporządzeniami Rady, decyzjami Rady i Parlamentu Europejskiego oraz - w stosownych przypadkach - z wewnętrznymi wytycznymi. Odpowiednie jednostki operacyjne korzystają z opracowanych przez nie zbiorów procedur dotyczących poszczególnych dziedzin, takich jak zaciąganie i udzielanie pożyczek. Operacje udzielania pożyczek finansowane są za pomocą zaciąganych pożyczek wzajemnych, które nie powodują powstawania otwartych pozycji stopy procentowej czy otwartych pozycji walutowych.

Zasoby finansowe

Reguły i zasady dotyczące zarządzania operacjami finansowymi Komisji określono w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 609/2014 (zmienionym rozporządzeniem Rady (UE, Euratom) 2016/804 32  i w rozporządzeniu finansowym.

Na podstawie wspomnianych rozporządzeń obowiązują następujące główne zasady:

Państwa członkowskie wpłacają środki na poczet zasobów własnych na rachunki otwarte w tym celu w imieniu Komisji przez administrację finansową lub krajowy bank centralny. Komisja może obciążać wspomniane rachunki jedynie w celu zaspokojenia potrzeb w zakresie środków pieniężnych.
Państwa członkowskie wpłacają środki na poczet zasobów własnych w swojej walucie krajowej, natomiast płatności Komisji są denominowane głównie w EUR.
Nie można przekraczać stanu rachunków bankowych otwartych w imieniu Komisji. Ograniczenie to nie ma zastosowania do rachunków Komisji prowadzonych na potrzeby zasobów własnych w przypadku niewykonania zobowiązań z tytułu pożyczek zaciągniętych lub gwarantowanych na mocy rozporządzeń i decyzji Rady UE oraz - na pewnych warunkach - w przypadku gdy zapotrzebowanie na zasoby pieniężne przekracza kwotę środków pieniężnych na rachunkach.
Środki pieniężne na rachunkach bankowych prowadzonych w walutach innych niż euro są wykorzystywane do płatności w tych samych walutach lub okresowo przeliczane na euro.

Oprócz rachunków prowadzonych na potrzeby zasobów własnych Komisja otwiera inne rachunki w bankach centralnych i bankach komercyjnych w celu dokonywania płatności i otrzymywania wpływów innych niż z tytułu składek państw członkowskich do budżetu.

Operacje skarbcowe i płatnicze są w dużej mierze zautomatyzowane i opierają się na nowoczesnych systemach informatycznych. Aby zagwarantować bezpieczeństwo systemu oraz zapewnić rozdział obowiązków zgodnie z przepisami rozporządzenia finansowego, standardami kontroli wewnętrznej Komisji i zasadami audytu, stosuje się określone procedury.

Zarządzanie operacjami skarbcowymi i płatniczymi Komisji regulują zawarte na piśmie wytyczne i procedury, które mają na celu ograniczenie ryzyka operacyjnego i finansowego oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu kontroli. Wspomniane wytyczne i procedury odnoszą się do różnych obszarów działań (np.: wykonywanie płatności i zarządzanie środkami pieniężnymi, prognozy przepływów pieniężnych, ciągłość działania itd.), a ich przestrzeganie jest regularnie sprawdzane.

Grzywny

Tymczasowo zainkasowane grzywny: depozyty

Kwoty otrzymane przed 2010 r. pozostają na rachunkach bankowych w bankach specjalnie wybranych do zdeponowania tymczasowo zainkasowanych grzywien. Wyboru banków dokonuje się zgodnie z procedurami przetargowymi określonymi w rozporządzeniu finansowym. Umieszczenie środków w określonych bankach wynika z wewnętrznej polityki zarządzania ryzykiem, w której określone są wymogi dotyczące ratingu kredytowego oraz kwota środków, jaką można umieścić w stosunku do kapitału własnego kontrahenta. Określane jest i oceniane ryzyko finansowe i operacyjne, a ponadto regularnie sprawdzane jest przestrzeganie wewnętrznych zasad i procedur.

Tymczasowo zainkasowane grzywny: portfel BUFI

Grzywny nałożone i tymczasowo zainkasowane od 2010 r. są inwestowane w specjalnie w tym celu utworzone portfel - BUFI. Portfel ten ma przede wszystkim na celu zmniejszenie zagrożeń związanych z rynkami finansowymi i równe traktowanie wszystkich podmiotów poprzez stosowanie gwarantowanego zwrotu obliczonego na tej samej podstawie w odniesieniu do kwoty nominalnej grzywien. Gwarantowany zwrot mający zastosowanie do podmiotów, na które nałożono grzywnę przed wejściem nowego rozporządzenia finansowego w życie w sierpniu 2018 r., przyjmuje jednak wartość zerową. Zarządzaniem aktywami w przypadku tymczasowo zainkasowanych grzywien zajmuje się Komisja, która działa zgodnie z wewnętrznymi wytycznymi dotyczących zarządzania aktywami. Odpowiednie jednostki operacyjne korzystają z opracowanych przez nie podręczników dotyczących procedur w zakresie poszczególnych dziedzin, takich jak zarządzanie zasobami finansowymi. Regularnie określane jest i oceniane ryzyko finansowe i operacyjne, a ponadto weryfikowane jest przestrzeganie wewnętrznych zasad i procedur.

Celem działalności związanej z zarządzaniem aktywami jest zainwestowanie grzywien tymczasowo wpłaconych na rachunek Komisji, w taki sposób, aby:

zapewnić łatwą dostępność środków w razie potrzeby,
starając się przy tym w zwykłych okolicznościach uzyskać zwrot z inwestycji, który przeciętnie odpowiada referencyjnej stopie zwrotu z funduszu BUFI po odliczeniu poniesionych kosztów, przy jednoczesnym zachowaniu kwoty nominalnej grzywien nałożonych przez Komisję przed wejściem w życie nowego rozporządzenia finansowego w sierpniu 2018 r.

Inwestycje są zasadniczo ograniczone do następujących kategorii: depozyty terminowe w bankach centralnych państw członkowskich, agencjach obsługujących dług państwowy w strefie euro, należących w całości do skarbu państwa lub objętych gwarancjami państwa bankach lub instytucjach ponadnarodowych, a także obligacje, weksle i certyfikaty depozytowe wystawiane przez państwa albo instytucje ponadnarodowe.

Gwarancje finansowe

W posiadaniu Komisji znajdują się gwarancje o znacznej wartości wystawione przez instytucje finansowe w związku z grzywnami nakładanymi przez Komisję na przedsiębiorców naruszających unijne reguły konkurencji (zob. informacja dodatkowa 2.6.1.2). Przedstawienie gwarancji przez ukarane przedsiębiorstwo stanowi alternatywę dla dokonania tymczasowej zapłaty. Gwarancjami zarządza się zgodnie z wewnętrzną polityką zarządzania ryzykiem. Określane jest i oceniane ryzyko finansowe i operacyjne, a ponadto regularnie sprawdzane jest przestrzeganie wewnętrznych zasad i procedur.

Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych

Zasady zarządzania aktywami Funduszu Gwarancyjnego określono w porozumieniu między Komisją a EBI z dnia 25 listopada 1994 r. oraz późniejszych zmianach do tego porozumienia. Fundusz Gwarancyjny jest obsługiwany wyłącznie w euro. Inwestycji dokonuje się tylko w tej walucie, aby uniknąć wszelkiego ryzyka walutowego. Zarządzanie aktywami opiera się na tradycyjnych zasadach ostrożności, stosowanych w przypadku działalności finansowej. Przy zarządzaniu funduszem konieczne jest zwracanie szczególnej uwagi na ograniczanie ryzyka i dbałość o to, aby zbywanie i przenoszenie aktywów, którymi zarządza fundusz, następowało bez większych opóźnień, przy uwzględnieniu stosownych zobowiązań.

Fundusz Gwarancyjny EFIS

Fundusz Gwarancyjny EFIS został ustanowiony rozporządzeniem w sprawie EFIS - zob. informacja dodatkowa 2.4.1. Zasady zarządzania aktywami funduszu określono w decyzji Komisji C(2016) 165 z dnia 21 stycznia 2016 r. Funduszem zarządza Komisja, która jest upoważniona do inwestowania środków Funduszu Gwarancyjnego EFIS na rynkach finansowych zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami i właściwymi normami ostrożnościowymi. Zarządzając aktywami, należy zapewniać wystarczającą płynność na wypadek uruchomienia gwarancji i jednocześnie zmierzać do maksymalizacji stopy zwrotu z aktywów oraz dążyć do poziomu ryzyka zapewniającego utrzymanie wysokiego stopnia bezpieczeństwa i stabilności.

Fundusz gwarancyjny EFZR

Fundusz gwarancyjny EFZR ustanowiono rozporządzeniem w sprawie EFZR - zob. informacja dodatkowa 2.4.1. Komisja zarządza aktywami funduszu gwarancyjnego EFZR zgodnie z wytycznymi wewnętrznymi i wytycznymi dotyczącymi zarządzania aktywami określonymi w załączniku 1 do decyzji Komisji C(2017) 7693 z dnia 22 listopada 2017 r. Komisja jest upoważniona do inwestowania środków funduszu gwarancyjnego EFZR na rynkach finansowych zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami i właściwymi normami ostrożnościowymi. Aktywami zarządza się w taki sposób, aby zapewniać wystarczającą płynność na wypadek uruchomienia gwarancji i jednocześnie zmierzać do maksymalizacji stopy zwrotu z aktywów oraz dążyć do poziomu ryzyka zapewniającego utrzymanie wysokiego stopnia bezpieczeństwa i stabilności.

6.3.
RYZYKO WALUTOWE

Ekspozycja UE na ryzyko walutowe związane z instrumentami finansowymi - pozycja netto na koniec roku

w mln EUR

31.12.2019
USDGBPDKKSEKEURInneOgółem
Aktywa finansowe

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt

577

(393)

62

-

17

-

9 -17 723

529

21

-

18 407

137

Pożyczki (1)1732--657121
Należności30804629322 75123323 974
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty10031131943216 9101 67319 745
3321 20939853357 9791 93462 384
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt(0)---(10)(2)(12)
Zobowiązania(5)(1)(0)(1)(27 200)(33)(27 241)
(5)(1)(0)(1)(27 211)(35)(27 254)
Ogółem3261 20839853230 7681 89835 130
(1) Z wyłączeniem pożyczek wzajemnych na pomoc finansową.

w mln EUR

31.12.2018
USDGBPDKKSEKEURInneOgółem
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży6195718714 7251715 443
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt(475)---491-16
Pożyczki (1)60--56567
Należności194 1099910920 02630324 664
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty491 52429040614 3381 50518 113
2185 69040752349 6351 83058 303
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt----(20)(2)(22)
Zobowiązania(2)(1)(0)(0)(32 218)(5)(32 227)
(2)(1)(0)(0)(32 238)(7)(32 249)
Ogółem2165 68940752317 3971 82426 055
(1) Z wyłączeniem pożyczek wzajemnych na pomoc finansową.

Umocnienie się euro wobec innych walut o 10 % miałoby następujące skutki:

w mln EUR

Wynik ekonomiczny
USDGBPDKKSEK
2019(14)(104)(35)(48)
2018(7)(512)(35)(47)

w mln EUR

Aktywa netto
USDGBPDKKSEK
2019(17)(6)(2)(1)
2018(13)(5)(2)(1)

Osłabienie się euro wobec tych samych walut o 10 % miałoby następujące skutki:

w mln EUR

Wynik ekonomiczny
USDGBPDKKSEK
2019171274258
201896254357

w mln EUR

Aktywa netto
USDGBPDKKSEK
201920721
201816621

Operacje zaciągania i udzielania pożyczek na pomoc finansową

Ponieważ większość aktywów i zobowiązań finansowych jest obecnie zdenominowana wyłącznie w euro, UE nie jest narażona na ryzyko walutowe.

Zasoby finansowe

Środki na poczet zasobów własnych wpłacane przez państwa członkowskie w walutach innych niż euro są przechowywane na rachunkach przeznaczonych na potrzeby zasobów własnych zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 609/2014 (zmienionym rozporządzeniem (UE, Euratom) 2016/804). Są one przeliczane na euro, w przypadku gdy są potrzebne do wykonania płatności. Procedury stosowane do zarządzania tymi środkami są określone w wyżej wymienionym rozporządzeniu. W ograniczonej liczbie przypadków środki te są bezpośrednio wykorzystywane do wykonania płatności w danych walutach.

Komisja posiada w bankach komercyjnych rachunki prowadzone w walutach państw UE innych niż euro, a także w USD i CHF w celu wykonywania płatności w tych walutach. Środki na tych rachunkach są uzupełniane w zależności od kwoty płatności, jakie mają zostać wykonane, w wyniku czego salda tych rachunków nie są narażone na ryzyko walutowe.

Wpływy różne (wpływy inne niż wpływy na poczet zasobów własnych) otrzymywane w walutach innych niż euro są przelewane na rachunki Komisji prowadzone w tej samej walucie, jeżeli są one niezbędne do wykonania płatności, albo przeliczane na euro i przekazywane na rachunki prowadzone w euro. Środki na rachunkach zaliczkowych prowadzonych w walutach innych niż euro są uzupełniane w zależności od szacowanej kwoty lokalnych płatności krótkoterminowych, które mają być wykonane w tej samej walucie. Salda na tych rachunkach nie mogą przekraczać odnośnych pułapów.

Grzywny

Wszystkie grzywny nakłada się, uiszcza lub tymczasowo ujmuje w euro, a zatem nie stwarzają one jakiegokolwiek ryzyka walutowego.

Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych

Aktywa finansowe funduszu są denominowane w euro, ryzyko walutowe zatem nie występuje. Pożyczki będące przedmiotem subrogacji UE w wyniku uruchomienia funduszu w związku z zaleganiem z płatnością przez pożyczkobiorcę realizowane są w oryginalnej walucie i tym samym narażają UE na ryzyko walutowe. Nie prowadzi się działalności służącej zrównoważeniu wahań kursu obcej waluty (działalności zabezpieczającej) ze względu na niepewność co do terminu spłaty pożyczki.

Fundusz Gwarancyjny EFIS

Fundusz Gwarancyjny EFIS działa obecnie w dwóch walutach - EUR i USD. Ryzyko walutowe jest zarządzane poprzez zawieranie kontraktów na instrumenty pochodne (walutowe kontrakty typu forward), które zabezpieczają wartość rynkową portfela inwestycji w USD. Maksymalną niezabezpieczoną ekspozycję na ryzyko kursowe walutowe ustalono na 1 % całkowitej wartości portfela w ramach wartości odniesienia i rocznych przydziałów strategicznych. W związku z tym zmiany dotyczące podwyższenia lub obniżenia wartości rynkowej inwestycji w USD powyżej lub poniżej 1 % spowodowałyby przywrócenie równowagi handlowej (nowy kontrakt terminowy typu forward o tym samym lub przeciwnym kierunku), odpowiednio dostosowując lub odwracając pozycję zabezpieczaną. Ponowne dostosowanie zabezpieczenia może być również spowodowane zmianami kursu wymiany EUR/USD.

Pożyczki będące przedmiotem subrogacji UE w wyniku uruchomienia funduszu w związku z zaleganiem z płatnością przez pożyczkobiorcę realizowane są w oryginalnej walucie i tym samym narażają UE na ryzyko walutowe. W przypadku pożyczek będących przedmiotem subrogacji nie prowadzi się działalności służącej zrównoważeniu wahań kursu obcej waluty (działalności zabezpieczającej) ze względu na niepewność co do terminu spłaty pożyczki.

Fundusz gwarancyjny EFZR

Fundusz gwarancyjny EFZR obecnie obejmuje wyłącznie aktywa wyrażone w EUR, ale w wytycznych dotyczących zarządzania aktywami dla funduszu gwarancyjnego EFZR przewidziano możliwość inwestycji w określone aktywa denominowane w innych walutach niż EUR.

6.4.
RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ

Poniższa tabela ilustruje wrażliwość na zmiany stopy procentowej aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży przy założeniu, że możliwa jest zmiana poziomu stóp procentowych o +/- 100 punktów bazowych (1 %).

w mln EUR

Wzrost (+) / spadek (-) w punktach bazowychWpływ na aktywa netto
2019: Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży+100(447)
-100483
2018: Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży+100(348)
-100374

Operacje zaciągania i udzielania pożyczek na pomoc finansową

Ze względu na charakter działalności UE w zakresie zaciągania i udzielania pożyczek znaczna część jej aktywów i zobowiązań jest oprocentowana. Nie istnieje jednak żadne ryzyko stopy procentowej, gdyż zaciągnięte pożyczki są niwelowane przez odpowiadające im pożyczki udzielane na analogicznych warunkach (pożyczki wzajemne).

Zasoby finansowe

Komisja nie zaciąga pożyczek pieniężnych, w związku z czym nie jest narażona na ryzyko stopy procentowej. Od sald na poszczególnych rachunkach bankowych naliczane są jednak odsetki. Komisja wprowadziła w związku z tym środki zapewniające, aby dochody z tytułu odsetek od środków zdeponowanych na jej rachunkach bankowych stale odzwierciedlały rynkowe stopy procentowe, a także ich ewentualne wahania.

Rachunki otwarte przez administracje finansowe państw członkowskich na potrzeby wpływów na poczet zasobów własnych nie generują odsetek i są prowadzone nieodpłatnie. Rachunki prowadzone przez krajowe banki centralne (rachunki na potrzeby zasobów własnych i inne rachunki) mogą generować odsetki według oficjalnych stawek stosowanych przez każdą z instytucji. Ze względu na to, że odsetki generowane na niektórych z tych rachunków obecnie mogą mieć wartość ujemną, stosowane są odpowiednie procedury zarządzania środkami pieniężnymi w celu zminimalizowania salda na tych rachunkach. Rachunki prowadzone na potrzeby zasobów własnych są chronione przed wszelkimi ujemnymi odsetkami zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 609/2014 zmienionym rozporządzeniem (UE, Euratom) 2016/804.

Salda jednodniowych depozytów składanych na rachunkach w bankach komercyjnych generują codziennie dochody z tytułu odsetek. Opiera się to na zmiennym oprocentowaniu rynkowym, do którego stosuje się marżę umowną (dodatnią lub ujemną). Minimalny poziom stopy procentowej stosowanej przez banki komercyjne jest z reguły zerowy w przypadku bilansów operacyjnych do określonego pułapu.

Wrażliwość danego portfela instrumentów rynku pieniężnego i obligacji na zmiany stóp procentowych wzrasta wraz z czasem trwania tego portfela. Komisja zarządza czasem trwania głównych portfeli aktywów w opisany poniżej sposób.

Grzywny

Tymczasowo zainkasowane grzywny inwestuje się w portfel instrumentów rynku pieniężnego i obligacje długoterminowe o średnim czasie trwania portfela wynoszącym 2,57 roku.

Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych

Środki z Funduszu Gwarancyjnego inwestuje się w portfel instrumentów rynku pieniężnego i obligacje długoterminowe, przy czym łączny średni czas trwania portfela wynosi 2,99 roku.

Fundusz Gwarancyjny EFIS

Środki z Funduszu Gwarancyjnego EFIS inwestuje się w portfel instrumentów rynku pieniężnego i obligacje długoterminowe, przy czym łączny średni czas trwania portfela wynosi 3,07 roku.

Fundusz gwarancyjny EFZR

Środki z funduszu gwarancyjnego EFZR inwestuje się w portfel instrumentów rynku pieniężnego i obligacje długoterminowe, przy czym łączny średni czas trwania portfela wynosi 2,51 roku.

6.5.
RYZYKO KREDYTOWE

Kwotami, które odzwierciedlają ekspozycję UE na ryzyko kredytowe na koniec okresu sprawozdawczego, są wartości bilansowe instrumentów finansowych ujęte w informacji dodatkowej 2.

Analiza wiekowa aktywów finansowych, które nie utraciły wartości

w mln EUR

OgółemInne niż przeterminowane i objęte utratą wartościPrzeterminowane, ale bez utraty wartości
< 1 rok1-5 lat> 5 lat
Pożyczki52 68452 6831--
Należności23 9749 4102 72611 543295
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt137137---
Ogółem na 31.12.201976 79562 2312 72711 543295
Pożyczki53 93953 9390--
Należności24 66414 7376 5853 209134
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt1616---
Ogółem na 31.12.201878 62068 6926 5853 209134

Należności i kwoty należne przeterminowane przez mniej niż 1 rok obejmują kwoty należne dotyczące grzywien za naruszenie zasad konkurencji w wysokości 1 799 mln EUR. Należności i kwoty należne przeterminowane przez okres od 1 roku do 5 lat obejmują kwoty należne dotyczące grzywien za naruszenie zasad konkurencji w wysokości 9 212 mln EUR, natomiast należności i kwoty należne przeterminowane o więcej niż 5 lat obejmują kwoty należne dotyczące grzywien za naruszenie zasad konkurencji w wysokości 257 mln EUR. Wcześniej przedstawione kwoty są w dużej mierze objęte gwarancjami bankowymi, dzięki czemu Komisja jest w niewielkim stopniu narażona na ryzyko kredytowe. Przedstawienie gwarancji przez ukarane przedsiębiorstwo stanowi alternatywę dla dokonania tymczasowej zapłaty. Ponadto należności i kwoty należne przeterminowane o mniej niż 1 rok oraz należności i kwoty należne przeterminowane o okres od 1 roku do 5 lat obejmują, odpowiednio, należności w wysokości 0,8 mld EUR i kwoty należne w wysokości 2,1 mld EUR dotyczące postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, o którym mowa w informacji dodatkowej 2.6.1.1.

Jakość kredytowa aktywów finansowych, które nie są ani zaległe, ani objęte utratą wartości

w mln EUR

31.12.2019
Dostępne do sprzedaży (1)Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt (2)PożyczkiNależnościŚrodki pieniężneOgółem
Kontrahenci z zewnętrznym ratingiem kredytowym
Rating prime i wysoki8 848137323 63215 45228 101
Rating średniowysoki3 588-23 0131 4443 68831 734
Rating średnio-niski2 298-24 7111 86732229 198
Rating nieinwestycyjny264-4 8554782625 858
14 99813752 6107 42219 72494 891
Kontrahenci bez zewnętrznego ratingu kredytowego
Grupa 1--731 987212 082
Grupa 2---2-2
--731 989212 083
Ogółem14 99813752 6839 41019 74596 974

w mln EUR

31.12.2018
Dostępne do sprzedaży (1)Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt (2)PożyczkiNależnościŚrodki pieniężneOgółem
Kontrahenci z zewnętrznym ratingiem kredytowym

Rating prime i wysoki

Rating średniowysoki

9 019

3 209

16

-

98

23 513

9 064

755

14 950

2 740

33 146

30 217

Rating średnio-niski

Rating nieinwestycyjny

1 765

-

- -25 775

4 488

1 456

200

181

221

29 177

4 909

13 9931653 87411 47518 09297 449
Kontrahenci bez zewnętrznego ratingu kredytowego

Grupa 1

Grupa 2

- -- -64

2

3 262

0

21

-

3 347

2

--663 262213 349
Ogółem13 9931653 93914 73718 113100 797
(1) Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży (z wyłączeniem inwestycji w fundusze rynku pieniężnego i instrumenty kapitałowe).
(2) Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt.

W powyższej tabeli nie uwzględniono aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży w formie instrumentów kapitałowych bez zewnętrznego ratingu kredytowego. Cztery wymienione kategorie ryzyka są zasadniczo oparte na kategoriach ratingów zewnętrznych agencji ratingowych i odpowiadają następującym ratingom:

Rating prime i wysoki: Moody's: P-1, Aaa - Aa3; S&P: A-1+, A-1, AAA - AA -; Fitch: F1+, F1, AAA - AAi równoważne
Rating średniowysoki: Moody's: P-2, A1 - A3; S&P: A-2, A+ - A-; Fitch: F2, A+ - A- i równoważne
Rating średnio-niski: Moody's: P-3, Baa1 - Baa3, S&P A-3, BBB+ - BBB-; Fitch: F-3, BBBB+ - BBB- i równoważne
Rating nieinwestycyjny: Moody's: not prime, Ba1 - C; S&P: B, C, BB+ - D; Fitch: B, C, BB+ - D i równoważne

UE wykorzystuje wymienione kategorie ratingu agencji zewnętrznych jako punkt odniesienia dla instrumentów finansowych i banków komercyjnych, ale może - po dokonaniu własnej analizy indywidualnych przypadków - przechowywać środki finansowe w jednej z powyższych kategorii ryzyka, nawet jeżeli co najmniej jedna z wyżej wymienionych agencji ratingowych obniżyła rating odnośnego kontrahenta. Jeżeli chodzi o kontrahentów nieobjętych ratingiem, grupa 1 odnosi się do dłużników bez odnotowanego niewykonania zobowiązania, a grupa 2 odnosi się do dłużników, którzy znaleźli się w sytuacji niewykonania zobowiązania.

Kwoty wykazane powyżej w ramach pożyczek zakwalifikowanych do ratingu nieinwestycyjnego odnoszą się głównie do pożyczek w ramach wsparcia finansowego wypłaconych przez Komisję krajom partnerskim znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej. Kwoty wykazane w ramach należności i kwot należnych odnoszą się do kwot należnych od niektórych państw członkowskich na mocy przepisów dotyczących zasobów własnych lub innej podstawy prawnej. Kwota środków pieniężnych odnosi się głównie do zasobów własnych przechowywanych na rachunkach bankowych otwartych przez administracje finansowe lub przez banki centralne niektórych państw członkowskich w celu wpłacania składek na poczet zasobów własnych, zgodnie z przepisami wyżej wymienionego rozporządzenia. Komisja może dokonywać obciążeń na tych rachunkach wyłącznie w celu pokrycia potrzeb gotówkowych do celów wykonania budżetu.

Operacje zaciągania i udzielania pożyczek na pomoc finansową

Ekspozycją na ryzyko kredytowe zarządza się przede wszystkim poprzez uzyskanie gwarancji państwowych (w przypadku Euratomu), następnie za pośrednictwem Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych (pomoc makrofinansowa i Euratom), potem przez możliwość pobrania niezbędnych środków finansowych z rachunków Komisji prowadzonych na potrzeby zasobów własnych w państwach członkowskich i wreszcie poprzez budżet UE.

W przepisach dotyczących zasobów własnych pułap płatności na poczet zasobów własnych określono na poziomie 1,20 % DNB państw członkowskich i w ciągu 2019 r. na pokrycie środków na płatności faktycznie wykorzystano 0,88 %. Oznacza to, że na dzień 31 grudnia 2019 r. na pokrycie tych gwarancji dostępny był margines w wysokości 0,32 %. W tym celu UE ma prawo zwrócić się do państw członkowskich, aby zapewnić przestrzeganie zobowiązań prawnych UE wobec jej pożyczkodawców.

Zasoby finansowe

Większa część zasobów finansowych Komisji, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 609/2014 (zmienionym rozporządzeniem (UE, Euratom) 2016/804) w sprawie zasobów własnych, jest przechowywana na rachunkach otwartych przez państwa członkowskie w celu wpłacania swoich składek (na poczet zasobów własnych). Wszystkie tego rodzaju rachunki to rachunki otwarte przez administracje finansowe państw członkowskich lub rachunki prowadzone w krajowych bankach centralnych. Instytucje te niosą ze sobą najmniejsze ryzyko kredytowe (lub ryzyko kontrahenta) dla Komisji, gdyż ekspozycja pozostaje po stronie państwa członkowskiego. Jeśli chodzi o część zasobów finansowych Komisji przechowywaną w bankach komercyjnych, na potrzeby dokonywania płatności uzupełnia się środki na tych rachunkach dopiero wtedy, kiedy jest to niezbędne. Zarządzanie tym procesem odbywa się automatycznie za pośrednictwem systemu zarządzania środkami pieniężnymi. Na każdym rachunku utrzymywany jest minimalny stan środków pieniężnych, dostosowany do średniej kwoty dokonywanych z niego dziennych płatności. W rezultacie łączne kwoty utrzymywane przez noc na tych rachunkach pozostają stale na niskich poziomach (ogółem średnio mniej niż 70 mln EUR rozłożonych na ok. 20 rachunkach), dzięki czemu zapewnia się ograniczenie ekspozycji Komisji na ryzyko. Kwoty te należy postrzegać w odniesieniu do sald środków finansowych ogółem, które wahały się w 2019 r. w przedziale od 6 mld EUR do 40 mld EUR, przy ogólnej kwocie płatności dokonanych w 2019 r. z rachunków Komisji, która przekroczyła 158 mld EUR.

Dodatkowo przy wyborze banków komercyjnych zastosowanie mają szczegółowe wytyczne w celu dalszego zminimalizowania ryzyka kontrahenta, na które narażona jest Komisja.

Wszystkie banki komercyjne są wybierane w drodze zaproszenia do składania ofert. Aby zostać dopuszczonym do udziału w procedurach przetargowych, wymagane jest posiadanie minimalnego krótkoterminowego ratingu kredytowego na poziomie P-1 przyznanego przez agencję ratingową Moody's lub na poziomie równoważnym. W szczególnych i należycie uzasadnionych okolicznościach można dopuścić niższy poziom ratingu.
Ratingi kredytowe banków komercyjnych, w których Komisja posiada rachunki, są monitorowane codziennie.
W delegaturach poza UE rachunki zaliczkowe są prowadzone w lokalnych bankach wybranych w drodze uproszczonej procedury przetargowej. Wymagany poziom ratingu uzależniony jest od uwarunkowań lokalnych i może znacząco różnić się w poszczególnych państwach. Aby zmniejszyć ekspozycję na ryzyko, salda na tych rachunkach utrzymywane są na jak najniższym poziomie (przy uwzględnieniu potrzeb operacyjnych), przechowywane na nich środki są regularnie uzupełniane, a obowiązujące pułapy są co roku poddawane przeglądowi.

Grzywny

Tymczasowo zainkasowane grzywny: depozyty

Banki, w których zdeponowane są środki z tytułu grzywien tymczasowo zainkasowanych przed 2010 r., wybiera się w procedurze przetargowej zgodnie z polityką zarządzania ryzykiem, w której określone są wymogi dotyczące ratingu kredytowego oraz kwota środków, które można zdeponować w stosunku do kapitału własnego kontrahenta.

W przypadku banków komercyjnych, które wybiera się specjalnie w celu zdeponowania w nich tymczasowo zainkasowanych grzywien, wymagany jest co do zasady minimalny długoterminowy rating na poziomie A (S&P lub równoważny) przyznany przez dwie agencje ratingowe. W przypadku gdy rating tych banków zostaje obniżony, stosuje się specjalne środki. Ponadto kwota zdeponowana w każdym banku jest ograniczona do określonej części procentowej jego środków własnych, która różni się w zależności od ratingu każdej instytucji. Przy obliczaniu takiego pułapu uwzględnia się także kwotę nierozliczonych gwarancji udzielonych Komisji przez tę instytucję. Zgodność złożonych depozytów z obowiązującymi wymogami wynikającymi z prowadzonej polityki podlega regularnej kontroli.

Tymczasowo zainkasowane grzywny: portfel BUFI

W przypadku inwestycji związanych z długiem państwowym realizowanych z tymczasowo zainkasowanych grzywien nakładanych od 2010 r. Komisja jest narażona na ryzyko kredytowe. Największa koncentracja ekspozycji przypada na Hiszpanię, ponieważ odsetek inwestycji w tym kraju wynosi 20 % portfela. Pięć państw o największej ekspozycji (Hiszpania, Włochy, Niemcy, Francja i Belgia) stanowi łącznie 52 % portfela inwestycyjnego. Średni ważony rating kredytowy portfela to A (rating S&P lub równoważny).

Gwarancje finansowe

Polityka zarządzania ryzykiem stosowana w odniesieniu do przyjmowania takich gwarancji zapewnia Komisji wysoką jakość kredytową. Polityka ta obejmuje określanie maksymalnego zaangażowania kredytowego wobec danego podmiotu sektora finansowego w oparciu o jego rating kredytowy i poziom jego kapitału ujęty w jego sprawozdaniach finansowych prowadzonych zgodnie z MSSF. Zgodność nierozliczonych gwarancji z obowiązującymi wymogami wynikającymi z prowadzonej polityki podlega regularnej kontroli.

Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych

W wytycznych dotyczących zarządzania aktywami lub w strategii inwestycyjnej ustanowiono określone progi i ograniczenia, aby zmniejszyć ekspozycję portfela na ryzyko kredytowe. Takie progi i ograniczenia obejmują kryteria kwalifikowalności, bezwzględne limity kredytowe w ujęciu nominalnym w zależności od kategorii emitenta, względne limity koncentracji w zależności od kategorii emitenta oraz limity koncentracji dla poszczególnych emisji. Wszystkie inwestycje posiadają rating na poziomie co najmniej inwestycyjnym.

Fundusz Gwarancyjny EFIS

W wytycznych dotyczących zarządzania aktywami oraz w strategiach dotyczących ryzyka i strategiach inwestycyjnych wyznaczono określone progi i ograniczenia, aby zmniejszyć ekspozycję portfela, który ogranicza się do ratingu na poziomie inwestycyjnym, na ryzyko kredytowe - wspomniane progi i ograniczenia nie dotyczą jednak ekspozycji państw członkowskich UE. Średni ważony rating kredytowy portfela to BBB+ (rating S&P lub równoważny).

Ponieważ według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r. Banque de France jest wyłącznym kontrahentem dla wszystkich pozostających do spłaty kontraktów walutowych typu forward, do tego dnia nie wprowadzono żadnych elementów powodujących poprawę kredytowania, takich jak zabezpieczenia, umowy o kompensowaniu zobowiązań lub gwarancje. W przypadku walutowych instrumentów pochodnych posiadających dodatnią wartość godziwą na koniec okresu sprawozdawczego maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe odpowiada wartości aktywów netto bilansu.

Fundusz gwarancyjny EFZR

W wytycznych dotyczących zarządzania aktywami oraz w strategiach dotyczących ryzyka i strategiach inwestycyjnych wyznaczono określone progi i ograniczenia, aby zmniejszyć ekspozycję portfela, który ogranicza się do ratingu na poziomie inwestycyjnym, na ryzyko kredytowe - wspomniane progi i ograniczenia nie dotyczą jednak ekspozycji państw członkowskich UE. Średni ważony rating kredytowy portfela to BBB+ (rating S&P lub równoważny).

6.6.
RYZYKO PŁYNNOŚCI

Analiza zobowiązań finansowych stosownie do okresu pozostałego do umownego terminu wymagalności

w mln EUR

< 1 rok1-5 lat> 5 latOgółem
Zaciągnięte pożyczki(1 273)(19 312)(31 978)(52 564)
Zobowiązania(27 241)--(27 241)
Zobowiązania z tytułu gwarancji finansowych(20)--(20)
Inne(149)(640)(1 132)(1 921)
Ogółem na 31.12.2019(28 684)(19 952)(33 110)(81 746)
Zaciągnięte pożyczki(2 350)(17 363)(34 158)(53 872)
Zobowiązania(32 227)(32 227)
Inne(252)(648)(1 112)(2 012)
Ogółem na 31.12.2018(34 829)(18 011)(35 270)(88 110)

Instrumenty finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt

w mln EUR

< 1 rok1-5 lat> 5 latOgółem
Płatności dokonywane w ramach instrumentu pochodnego(397)(2)(7)(406)
Płatności otrzymywane w ramach instrumentu pochodnego395--395
Przepływy pieniężne netto na 31.12.2019(2)(2)(7)(10)
Płatności dokonywane w ramach instrumentu pochodnego(490)(2)(6)(498)
Płatności otrzymywane w ramach instrumentu pochodnego477--477
Przepływy pieniężne netto na 31.12.2018(14)(2)(6)(21)

Operacje zaciągania i udzielania pożyczek na pomoc finansową

Ryzyko utraty płynności wynikające z zaciągniętych pożyczek zasadniczo niwelują odpowiadające im pożyczki udzielane na analogicznych warunkach (pożyczki wzajemne). W przypadku pomocy makrofinansowej i Euratomu Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych służy za rezerwę płynności (lub zabezpieczenie) na wypadek niewykonania zobowiązania lub zwłoki w płatności ze strony pożyczkobiorców. W przypadku bilansu płatniczego rozporządzeniem Rady (WE) nr 431/2009 33  ustanowiono procedurę, która zapewnia wystarczająco dużo czasu na uruchomienie środków poprzez rachunki Komisji prowadzone na potrzeby zasobów własnych w państwach członkowskich. W przypadku EFSM rozporządzeniem Rady (UE) nr 407/2010 34  ustanowiono podobną procedurę.

Zasoby finansowe

Zasady budżetu UE gwarantują, że ogólne zasoby środków pieniężnych na dany rok są zawsze wystarczające do wykonania wszystkich płatności. Kwota składek państw członkowskich ogółem wraz z różnymi przychodami równa się bowiem kwocie środków na płatności na dany rok budżetowy. Składki państw członkowskich wpływają jednak w ciągu roku w postaci dwunastu miesięcznych rat w oparciu o przyjęty budżet, a tymczasem płatności dostosowuje się do potrzeb operacyjnych. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 609/2014 (w sprawie metod i procedury udostępniania zasobów własnych, zmienionym rozporządzeniem (UE, Euratom) 2016/804) składki państw członkowskich związane z budżetami korygującymi zatwierdzonymi w danym miesiącu (N) stają się dostępne dopiero pierwszego dnia roboczego w miesiącu N+1 (jeżeli zostały zatwierdzone przed 16. dniem danego miesiąca) albo pierwszego dnia roboczego w miesiącu N+2 (jeżeli zostały zatwierdzone w 16. dniu danego miesiąca lub później), natomiast związane z nimi środki na płatności dostępne są natychmiast.

Obowiązujące procedury dotyczące regularnych prognoz w zakresie środków pieniężnych mają zagwarantować, że zasoby finansowe będą zawsze wystarczające na zrealizowanie płatności, jakie mają zostać wykonane w danym miesiącu, a w razie potrzeby można wezwać państwa członkowskie do przekazania środków na poczet zasobów własnych lub środków dodatkowych z wyprzedzeniem do wysokości określonego pułapu i pod pewnymi warunkami. Potrzeby operacyjne i ogólne ograniczenia budżetowe w ostatnich latach sprawiły, że konieczne stało się uważniejsze monitorowanie tempa dokonywania płatności w ciągu roku. Oprócz tego, w kontekście bieżących operacji finansowych Komisji, automatyczne narzędzia zarządzania środkami pieniężnymi gwarantują odpowiednią płynność na wszystkich rachunkach bankowych Komisji na co dzień.

Grzywny

Zarządzanie funduszem BUFI, w ramach którego inwestuje się wstępnie uiszczone grzywny, opiera się na zasadzie, że aktywa mają mieć wystarczający stopień płynności i mobilizacyjności w stosunku do odpowiednich zobowiązań. W skład portfela wchodzą głównie wysoce płynne papiery wartościowe, które mogą zostać sprzedane w celu pokrycia krótkoterminowych wypływów środków pieniężnych. Ponadto udział środków pieniężnych, ekwiwalentów środków pieniężnych i papierów wartościowych, które staną się wymagalne w terminie 1 roku, wynosi 24 %.

Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych

Zarządzanie funduszem opiera się na zasadzie, że aktywa mają mieć wystarczający stopień płynności i mobilizacyjności w stosunku do odpowiednich zobowiązań. Kwota aktywów pieniężnych dostępnych w ramach funduszu jest zatem wystarczająca do pokrycia krótkoterminowych wypływów środków pieniężnych. Ponadto udział środków pieniężnych, ekwiwalentów środków pieniężnych i papierów wartościowych, które staną się wymagalne w terminie 1 roku, wynosi 11 %.

Fundusz Gwarancyjny EFIS

Zarządzanie Funduszem Gwarancyjnym EFIS opiera się na zasadzie, że aktywa mają mieć wystarczający stopień płynności i mobilizacyjności w stosunku do odpowiednich zobowiązań. W skład portfela wchodzą aktywa płynne, które w razie potrzeby mogą zostać sprzedane w celu pokrycia krótkoterminowych wypływów środków pieniężnych. Ponadto udział środków pieniężnych, ekwiwalentów środków pieniężnych i papierów wartościowych, które staną się wymagalne w terminie 1 roku, wynosi 23 %.

Kontrakty na instrumenty pochodne rozlicza się brutto na podstawie ich umownego terminu zapadalności. Zobowiązania pokrywa się, sprzedając aktywa zdenominowane w USD lub przeprowadzając transakcje typu swap, w ramach których może dojść do wypływów środków pieniężnych z uwagi na wystąpienie różnic kursowych.

Jeżeli chodzi o wymogi dotyczące zabezpieczenia/wymogi depozytowe, środki w zakresie zarządzania płynnością nie są konieczne, ponieważ obecny kontrahent hedgingowy zgodził się współpracować z Komisją bez ustanawiania jakichkolwiek wymogów dotyczących zabezpieczenia/wymogów związanych z wezwaniem do uzupełnienia depozytu.

Fundusz gwarancyjny EFZR

Zarządzanie funduszem gwarancyjnym EFZR opiera się na zasadzie, że aktywa mają mieć wystarczający stopień płynności i mobilizacyjności w stosunku do odpowiednich zobowiązań.

W skład portfela wchodzą aktywa płynne, które w razie potrzeby mogą zostać sprzedane w celu pokrycia krótkoterminowych wypływów środków pieniężnych. Ponadto udział środków pieniężnych, ekwiwalentów środków pieniężnych i papierów wartościowych, które staną się wymagalne w terminie 1 roku, wynosi 42 %.

Inne instrumenty finansowe - pochodne zobowiązania finansowe

W 2017 r. UE zawarła kontrakt na instrumenty pochodne (opcję walutową) obejmujący dewaluację kursu wymiany walut w związku z pożyczkami udzielonymi przez instytucje finansowe w ramach programu "Partnerstwo Wschodnie - instrument finansowy MŚP" (zob. informacja dodatkowa 2.11.2). Ponadto gwarancja UE w odniesieniu do portfeli kapitałowych posiadanych przez grupę EBI doprowadziła do zaciągnięcia zobowiązania finansowego na pokrycie zmian lub utraty wartości bazowych inwestycji. Jeżeli chodzi o inne instrumenty finansowe finansowane z budżetu UE, kwota, za którą UE ponosi odpowiedzialność w ramach tych instrumentów, nie może przekraczać kwoty zobowiązania, co ogranicza ryzyko płynności.

7.
UJAWNIENIE INFORMACJI NA TEMAT PODMIOTÓW POWIĄZANYCH
7.1.
PODMIOTY POWIĄZANE

Do podmiotów powiązanych UE zalicza się jednostki UE objęte konsolidacją, jednostki stowarzyszone i przedstawicieli kadry kierowniczej najwyższego szczebla tych jednostek. Transakcje między tymi jednostkami stanowią część normalnych operacji UE i jako takie - zgodnie z regułami rachunkowości UE - nie są objęte szczególnymi obowiązkami informacyjnymi.

7.2.
ŚWIADCZENIA PRZYSŁUGUJĄCE KADRZE KIEROWNICZEJ NAJWYŻSZEGO SZCZEBLA

Do celów prezentacji informacji na temat transakcji podmiotów powiązanych dotyczących kadry kierowniczej najwyższego szczebla UE osoby te pogrupowano w pięć kategorii:

Kategoria 1: przewodniczący Rady Europejskiej, przewodniczący Komisji i prezes Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Kategoria 2: wiceprzewodniczący Komisji i wysoki przedstawiciel Unii Europejskiej ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz pozostali wiceprzewodniczący Komisji

Kategoria 3: sekretarz generalny Rady, członkowie Komisji, sędziowie i rzecznicy generalni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, prezes i członkowie Sądu, europejski rzecznik praw obywatelskich i europejski inspektor ochrony danych

Kategoria 4: prezes i członkowie Trybunału Obrachunkowego

Kategoria 5: urzędnicy instytucji i agencji o najwyższym zaszeregowaniu

Informacje o przysługujących im uprawnieniach przedstawiono poniżej - pozostałe informacje dostępne są także w opublikowanym na portalu Europa regulaminie pracowniczym, który stanowi oficjalny dokument opisujący prawa i obowiązki wszystkich urzędników UE. Przedstawiciele kadry kierowniczej najwyższego szczebla nie otrzymali od UE żadnych pożyczek o preferencyjnym oprocentowaniu.

ŚWIADCZENIA FINANSOWE PRZYSŁUGUJĄCE KADRZE KIEROWNICZEJ NAJWYŻSZEGO SZCZEBLA

EUR

Świadczenie (na pracownika)Kategoria 1Kategoria 2Kategoria 3Kategoria 4Kategoria 5
Wynagrodzenie podstawowe (miesięcz-28 461,3925 780,25 -20 624,20 -22 274,14 -13 113,98 -
nie)
26 811,4723 202,2323 717,8420 624,20
Dodatek mieszkaniowy/zagraniczny15 %15 %15 %15 %0-4 %-16 %
Dodatki rodzinne:
na gospodarstwo domowe (% wynagrodze-2 % + 191,442 % + 191,442 % + 191,442 % + 191,442 % + 191,44
nia)
na dziecko pozostające na utrzymaniu418,31418,31418,31418,31418,31
przedszkolny102,18102,18102,18102,18102,18
edukacyjny lub283,82283,82283,82283,82283,82
edukacyjny - gdy dziecko uczy się w szkole567,38567,38567,38567,38567,38
innej niż zapewniana przez zakład pracy
rodzica
Dodatek dla sędziów-przewodniczącychnie dotyczynie dotyczy651,20nie dotyczynie dotyczy
Dodatek reprezentacyjny1 542,36991,26651,20nie dotyczynie dotyczy
Roczne koszty podróżynie dotyczynie dotyczynie dotyczynie dotyczynie dotyczy
Przelewy do państw członkowskich:
dodatek edukacyjny (1)taktaktaktaktak
% wynagrodzenia (1)5 %5 %5 %5 %5 %
% wynagrodzenia bez zastosowania współ-maks. 25 %maks. 25 %maks. 25 %maks. 25 %maks. 25 %
czynnika korygującego
Koszty reprezentacyjnezwracanezwracanezwracanenie dotyczynie dotyczy
Objęcie stanowiska:
Koszty zagospodarowania56 922,7751 560,4941 248,3944 548,28zwracane
- 53 622,93- 46 404,45- 47 435,67
Koszty podróży rodzinyzwracanezwracanezwracanezwracanezwracane
Koszty przeprowadzkizwracanezwracanezwracanezwracanezwracane
Opuszczenie stanowiska:
Koszty ponownego zagospodarowania28 461,3925 780,25 -20 624,20 -22 274,14 -zwracane
26 811,4723 202,2323 717,84
Koszty podróży rodzinyzwracanezwracanezwracanezwracanezwracane
Koszty przeprowadzkizwracanezwracanezwracanezwracanezwracane
Przeniesienie (% wynagrodzenia) (2)40 % - 65 %40 % - 65 %40 % -65 %40 % - 65 %nie dotyczy
Ubezpieczenie zdrowotnepokrytepokrytepokrytepokrytepokryte
Świadczenia emerytalno-rentowe (% wynagrodzenia, przed opodatkowaniem)maks. 70 %maks. 70 %maks. 70 %maks. 70 %maks. 70 %
Odliczenia:

Podatek od wynagrodzenia

8 % - 45 %8 % - 45 %8 % - 45 %8 % - 45 %8 % - 45 %
Ubezpieczenie zdrowotne (% wynagrodzenia)1,7 %1,7 %1,7 %1,7 %1,7 %
Specjalny podatek od wynagrodzenia7 %7 %7 %7 %6-7 %
Odliczenie emerytalnenie dotyczynie dotyczynie dotyczynie dotyczy9,7 %
Liczba osób na koniec roku389328112
(1) Przy zastosowaniu współczynnika korygującego.

(2) Wypłacane przez pierwsze 3 lata po opuszczeniu stanowiska.

8.
ZDARZENIA NASTĘPUJĄCE PO DNIU BILANSOWYM

Roczne sprawozdanie finansowe i powiązane informacje dodatkowe opracowano, wykorzystując najnowsze dostępne informacje, co znalazło swoje odzwierciedlenie powyżej. Na dzień podpisania niniejszego sprawozdania finansowego borykano się z dwoma kluczowymi problemami opisanymi poniżej, mianowicie z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej oraz z reakcją UE na pandemię COVID-19. Księgowy Komisji nie wiedział ani nie został powiadomiony o żadnych innych istotnych zdarzeniach, które wymagałyby zamieszczenia odrębnych informacji w tej sekcji.

Choroba koronawirusowa z 2019 r. (COVID-19)

Pandemia COVID-19 wywarła ogromny wpływ na sytuację na świecie w pierwszej połowie 2020 r. Ponieważ pandemia COVID-19 stanowi zdarzenie niewymagające dokonania korekt, wprowadzanie jakichkolwiek korekt w zgłoszonych danych liczbowych nie jest konieczne. Jeżeli chodzi o kolejne okresy sprawozdawcze, wdrożenie inicjatyw w zakresie natychmiastowego reagowania zaproponowanych przez Komisję (uwzględniając reaktywowanie instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych i dodatkowe wzmocnienie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (UCPM/rescEU), inicjatywę inwestycyjną w odpowiedzi na koronawirusa (CRII i CRII+) oraz wsparcie służące złagodzeniu ryzyka zapewniane w ramach europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną (SURE) w następstwie pandemii COVID-19) wywrze wpływ na uznawanie, pomiar lub przeklasyfikowanie niektórych aktywów i zobowiązań w sprawozdaniach finansowych:

uruchomienie instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych i dodatkowe wzmocnienie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności (UCPM/rescEU):

Biorąc pod uwagę powagę kryzysu wywołanego pandemią COVID-19, a także skalę i charakter potrzeb wymagających wsparcia z budżetu UE, Unia zdecydowała się reaktywować instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych. Instrument ten, który utworzono pierwotnie w marcu 2016 r., aby poradzić sobie z sytuacją nadzwyczajną, do jakiej doszło w następstwie masowego napływu uchodźców do Grecji (zob. rozporządzenie Rady (UE) 2016/369 35  z dnia 15 marca 2016 r.), został reaktywowany na okres 3 lat (2020-2022) w celu sfinansowania wydatków koniecznych do stawienia czoła pandemii COVID-19 w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 31 stycznia 2022 r. (zob. rozporządzenie Rady (UE) 2020/521 36  z dnia 14 kwietnia 2020 r.). Aby wesprzeć realizację tego celu, budżet na 2020 r. został zmieniony w taki sposób, by obejmował 2,7 mld EUR w środkach na zobowiązania i 1,4 mld EUR w środkach na płatności (zob. ostateczne przyjęcie (UE, Euratom) 2020/537 budżetu korygującego nr 2 Unii Europejskiej na rok budżetowy 2020 37  z dnia 17 kwietnia 2020 r.). Powyższa reaktywacja pozwoli Unii na wprowadzenie środków mających na celu zapobieganie poważnym konsekwencjom w jednym państwie członkowskim lub większej ich liczbie i łagodzenie takich konsekwencji oraz na skoordynowane reagowanie na potrzeby związane z klęską wywołaną chorobą COVID-19 poprzez uzupełnienie wszelkiego wsparcia przekazanego w ramach innych instrumentów UE. Komisja zarządza wdrażaniem tego instrumentu na poziomie centralnym - koncentruje się on głównie na udzielaniu bezpośrednich zamówień i dotacji, przy czym w niektórych przypadkach przewiduje się podejmowanie działań za pośrednictwem partnerów takich jak organizacje międzynarodowe.

Unijny Mechanizm Ochrony Ludności/rescEU, który pełni funkcję środka uzupełniającego wobec instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych, został wzmocniony, aby zapewnić możliwość rozszerzenia działań związanych z gromadzeniem zapasów i koordynowaniem procesu dystrybucji kluczowych zasobów w Europie (zob. decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2019/570 38 , zmieniona decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2020/414 39  z dnia 19 marca 2020 r. i decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2020/452 40  z dnia 26 marca 2020 r.). W tym celu budżet na 2020 r. został zmieniony, aby uwzględnić dodatkowe 0,3 mld EUR w środkach na zobowiązania i 0,2 mld EUR w środkach na płatności. Wzmocnienie Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności/rescEU zapewni państwom członkowskim wsparcie przy dokonywaniu zakupów części potrzebnego wyposażenia (w tym sprzętu terapeutycznego i medycznego, środków ochrony indywidualnej, zapasów laboratoryjnych), zwiększając tym samym liczbę oraz uzupełniając i poszerzając zakres pozycji priorytetowych kupowanych za pośrednictwem zamówień wspólnych w ramach umowy dotyczącej wspólnego udzielania zamówień; to skoordynowane podejście zapewni państwom członkowskim silną pozycję negocjacyjną w rozmowach z przedstawicielami odpowiednich branż dotyczących dostępności i ceny produktów medycznych. Dotacje bezpośrednia z rescEU zapewnią 100 % finansowania z budżetu UE, co obejmuje pełne finansowanie rozwoju tych zdolności i pełne finansowanie dystrybucji sprzętu. Zakupiony sprzęt będzie się znajdował w jednym państwie członkowskim lub w kilku państwach członkowskich, a proces decyzyjny będzie zorganizowany na szczeblu UE, co zapewni możliwość realizowania dostaw awaryjnych niezależnie od zapasów krajowych. Sprzęt będzie dostępny dla wszystkich państw członkowskich i będzie wykorzystywany w przypadku niewystarczającej dostępności na szczeblu krajowym.

inicjatywa inwestycyjna w odpowiedzi na koronawirusa (CRII i CRII+):

W ramach inicjatywy CRII wdrożonej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/460 41  z dnia 30 marca 2020 r. wprowadzono szczególne środki w celu uruchomienia inwestycji w systemach ochrony zdrowia państw członkowskich oraz w innych sektorach ich gospodarek w odpowiedzi na epidemię COVID-19 poprzez zapewnienie natychmiastowej płynności służącej przyspieszeniu realizacji europejskich inwestycji publicznych opiewających na kwotę do 37 mld EUR, wprowadzenie elastyczności w zakresie stosowania unijnych przepisów dotyczących wydatkowania środków oraz rozszerzenie zakresu Funduszu Solidarności Unii Europejskiej. W ramach inicjatywy CRII+ wdrożonej rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/558 42  z dnia 23 kwietnia 2020 r. wprowadzono dalsze środki zapewniające wyjątkową elastyczność na potrzeby wykorzystania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. W bilansie za 2019 r. uwzględniono 6,8 mld EUR w postaci zaliczkowania krótkoterminowego, ponieważ kwoty te miały pierwotnie zostać odzyskane w 2020 r. W rezultacie wdrożenia inicjatywy CRII kwoty te pozostaną jednak do dyspozycji państw członkowskich, aby mogły zostać wykorzystane do przyspieszenia inwestycji w związku z pandemią COVID-19. Ponieważ w ramach inicjatywy CRII przewidziano rozliczenie lub odzyskanie płatności zaliczkowych w momencie zamknięcia, a okresy kwalifikowalności mogą zakończyć się w 2022 r., wspomniana kwota 6,8 mld EUR w postaci zaliczkowania krótkoterminowego prawdopodobnie zostanie w całości przeklasyfikowana zgodnie z regułami rachunkowości i zostanie ujęta w sprawozdaniu finansowym za 2020 r. jako aktywa trwałe.

europejski instrument tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia ryzyka bezrobocia w związku z sytuacją nadzwyczajną (SURE), jaka wystąpiła w następstwie pandemii COVID-19:

W ramach pakietu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych służącego poradzeniu sobie ze skutkami gospodarczymi kryzysu związanego z COVID-19 UE przyjęła w dniu 19 maja 2020 r. rozporządzenie Rady (UE) 2020/672 43  ustanawiające instrument SURE, aby pomóc pracownikom utrzymać ich miejsca pracy w trakcie kryzysu. SURE to tymczasowy program, w ramach którego państwa członkowskie mogą otrzymać wsparcie finansowe (w formie pożyczek udzielanych na korzystnych warunkach) w kwocie do 100 mld EUR. Instrument ten zapewnia państwom członkowskim możliwość zwrócenia się do UE o wsparcie finansowe na pokrycie kosztów nagłego i znacznego wzrostu krajowych wydatków publicznych, począwszy od dnia 1 lutego 2020 r.; wsparcia tego udziela się w związku z mechanizmami krajowymi na rzecz zmniejszonego wymiaru czasu pracy i podobnymi środkami, w tym środkami dla osób samozatrudnionych, a także niektórymi środkami ochrony zdrowia stosowanymi w szczególności w miejscu pracy w odpowiedzi na kryzys. Aby zapewnić UE możliwość udzielania pomocy finansowej w ramach SURE, Komisja jest upoważniona do zaciągania pożyczek w imieniu Unii na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych - maksymalna kwota tych pożyczek wynosi 100 mld EUR. Pożyczki zaciągane w ramach SURE będą miały pokrycie w budżecie UE i gwarancjach udzielanych przez państwa członkowskie zgodnie z ich udziałem w DNB UE. Łączna kwota gwarancji wyniesie 25 mld EUR, a instrument zostanie uruchomiony dopiero po udzieleniu wszystkich gwarancji. Okres obowiązywania instrumentu jest ograniczony do dnia 31 grudnia 2022 r.

Next Generation EU:

Ponadto w dniu 27 maja 2020 r. przewodnicząca Ursula von der Leyen przedstawiła nową propozycję długoterminowego budżetu UE (wieloletnie ramy finansowe) na lata 2021-2027 oraz programy sektorowe wspierane w ramach "Next Generation EU" 44 , tymczasowego, nadzwyczajnego narzędzia służącego odbudowie, które ma ułatwić naprawienie bezpośrednich szkód gospodarczych i społecznych wyrządzonych pandemią koronawirusa, zainicjować proces odbudowy i położyć podwaliny pod lepszą przyszłość dla kolejnego pokolenia. Wniosek ten jest obecnie przedmiotem dyskusji z udziałem państw członkowskich i Parlamentu Europejskiego. Jeżeli doszłoby do zawarcia porozumienia w kwestii tego wniosku, wiele programów budżetu UE otrzymałoby dopłaty uzupełniające w postaci środków pozyskanych dzięki pożyczkom zaciągniętym przez UE. Biorąc pod uwagę wielkość proponowanych kwot, wywarłoby to istotny wpływ na zawartość przyszłych bilansów UE; konkretny wpływ można będzie jednak ocenić dopiero po zatwierdzeniu wniosku przez władzę budżetową i przystąpieniu do wdrażania narzędzia.

Wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej

W dniu 1 lutego 2020 r. Zjednoczone Królestwo przestało być państwem członkowskim Unii Europejskiej. Po zawarciu Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej ("umowa o wystąpieniu") między obiema stronami Zjednoczone Królestwo zobowiązało się spłacić wszystkie swoje zobowiązania w ramach obecnych WRF i w ramach poprzednich perspektyw finansowych wynikające z członkostwa w Unii.

W dniu podpisania niniejszego sprawozdania i w oparciu o postanowienia zawartej i już obowiązującej umowy o wystąpieniu nie stwierdzono żadnych skutków finansowych, jakie należałoby zgłosić w niniejszym sprawozdaniu.

9.
ZAKRES KONSOLIDACJI
A.
JEDNOSTKI KONTROLOWANE (52)
1.
Instytucje i organy konsultacyjne (11)

Parlament Europejski

Rada Europejska

Komisja Europejska

Europejski Trybunał Obrachunkowy

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Europejska Służba Działań Zewnętrznych

Europejski Inspektor Ochrony Danych

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Komitet Regionów

Rada Unii Europejskiej

2.
Agencje UE (39)
2.1.
Agencje wykonawcze (6)

Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego (EACEA)

Agencja Wykonawcza ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności (CHAFEA)

Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych (REA)

Agencja Wykonawcza ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw (EASME)

Agencja Wykonawcza Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERCEA)

Agencja Wykonawcza ds. Innowacyjności i Sieci (INEA)

2.2.
Agencje zdecentralizowane (33)

Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego (EMSA)

Europejska Agencja Leków (EMA)

Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA)

Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE)

Europejska Agencja Środowiska (EEA)

Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB)

Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO)

Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex)

Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL)

Agencja Europejskiego GNSS (GSA)

Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust)

Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA)

Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC)

Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (CEDEFOP)

Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER)

Agencja Wsparcia Organu Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (Urząd BEREC)

Agencja Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa (ENISA)

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA)

Agencja Kolejowa Unii Europejskiej (ERA)

Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO)

Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa (EFCA)

Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO)

Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA)

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA)

Europejska Fundacja Kształcenia (ETF)

Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound)

Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA)

Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol)

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (FRA)

Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA)

Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej

Fusion for Energy (Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej)

Agencja Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA)

3.
Inne jednostki kontrolowane (2)

Europejska Wspólnota Węgla i Stali w likwidacji (EWWiS w likwidacji)

Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT)

B.
JEDNOSTKI STOWARZYSZONE (1)

Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI)

MNIEJSZE JEDNOSTKI

Wymienione poniżej jednostki nie zostały włączone do skonsolidowanego sprawozdania finansowego UE za 2019 r. przy wykorzystaniu metody praw własności z uwagi na fakt, że uznano je za nieistotne:

Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Bioprzemysłu (BBI)

BBI to partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) zawiązane między UE a Konsorcjum na rzecz Bioprzemysłu. Cele BBI obejmują wnoszenie wkładu w przechodzenie na bardziej zasobooszczędną i zrównoważoną gospodarkę niskoemisyjną i przyczynianie się do wzrostu gospodarczego i zatrudnienia poprzez rozwijanie zrównoważonych i konkurencyjnych sektorów bioprzemysłu w Europie.

Wspólne Przedsiębiorstwo "Czyste Niebo"

Wspólne Przedsiębiorstwo "Czyste Niebo" to największy europejski program badawczy, którego celem jest opracowywanie innowacyjnych, nowoczesnych technologii służących ograniczaniu poziomu emisji CO2, emisji gazów oraz emisji hałasu przez statki powietrzne. Finansowane w ramach programu "Horyzont 2020" Wspólne Przedsiębiorstwo "Czyste Niebo" przyczynia się do zacieśniania współpracy między europejskimi przedsiębiorstwami lotniczymi, umacnia globalne przywództwo Europy w dziedzinie lotnictwa oraz zwiększa jej konkurencyjność.

Wspólne Przedsiębiorstwo na rzecz Realizacji Wspólnej Inicjatywy Technologicznej w zakresie Leków Innowacyjnych (IMI)

Wspólne Przedsiębiorstwo IMI, będące partnerstwem zawiązanym między Unią Europejską a europejskim przemysłem farmaceutycznym, to największe na świecie partnerstwo publiczno-prywatne działające w dziedzinie nauk biologicznych, które dąży do poprawy stanu zdrowia poprzez przyspieszenie procesu opracowywania leków innowacyjnych i zapewnienie pacjentom możliwości uzyskania dostępu do tych leków, w szczególności na obszarach, na których występują niezaspokojone potrzeby medyczne lub społeczne.

Wspólne Przedsięwzięcie "Podzespoły i układy elektroniczne w służbie wiodącej pozycji Europy" (ECSEL)

Wspólne przedsięwzięcie ECSEL, będące partnerstwem publiczno-prywatnym działającym w obszarze podzespołów i układów elektronicznych, finansuje prace badawcze i rozwojowe oraz innowacyjne projekty w celu wykorzystania światowej klasy wiedzy fachowej w dziedzinie podzespołów i układów elektronicznych, wnosząc tym samym wkład w rozwój silnego przemysłu podzespołów i układów elektronicznych w Unii Europejskiej zdolnego konkurować z innymi podmiotami na szczeblu globalnym.

Wspólne Przedsiębiorstwo na rzecz Technologii Ogniw Paliwowych i Technologii Wodorowych (FCH)

Wspólne Przedsiębiorstwo FCH to PPP wspierające działalność badawczą, działalność związaną z rozwojem technologicznym i działalność demonstracyjną w obszarze technologii związanych z ogniwami paliwowymi i energią wodorową w Europie. Jego celem jest przyspieszenie tempa wprowadzania tych technologii na rynek i wykorzystanie ich potencjału jako instrumentu przyczyniającego się do zapewnienia niskoemisyjnego systemu energetycznego.

Wspólne Przedsięwzięcie SESAR

SESAR to PPP odpowiedzialne za modernizację europejskiego systemu zarządzania ruchem lotniczym poprzez koordynowanie i koncentrowanie wszystkich podejmowanych na szczeblu UE działań w zakresie badań naukowych i innowacji istotnych z punktu widzenia zarządzania ruchem lotniczym.

Wspólne Przedsięwzięcie Shift2Rail (Shift2Rail)

Shift2Rail to pierwsza europejska wspólna inicjatywa technologiczna w obszarze kolei, której celem jest dążenie do skoncentrowania działań w obszarze badań naukowych i innowacji oraz rozwiązań rynkowych w taki sposób, aby przyspieszyć tempo przekształcania nowych i zaawansowanych technologii w innowacyjne produkty kolejowe.

Roczne sprawozdania finansowe powyższych podmiotów są dostępne na ich stronach internetowych.

OMÓWIENIE I ANALIZA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 45

ROK BUDŻETOWY 2019

SPIS TREŚCI

1. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE UE: SYTUACJA FINANSOWA W 2019 R

1.1. PRZYCHODY

1.2. KOSZTY

1.3. AKTYWA

1.4. ZOBOWIĄZANIA

2. ZARZĄDZANIE RYZYKIEM I NIEPEWNOŚCIĄ W WYKONANIU BUDŻETU UE

2.1. OTOCZENIE MAKROEKONOMICZNE

2.2. BUDŻETOWE ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE NA POMOC FINANSOWĄ

2.3. GWARANCJE BUDŻETOWE

2.4. REZERWA DLA NOWYCH INSTALACJI (NER) 300

Celem tej części sprawozdania finansowego, zatytułowanej "Omówienie i analiza sprawozdania finansowego", jest ułatwienie czytelnikom lepszego zrozumienia informacji na temat sytuacji finansowej, wyników finansowych i przepływów pieniężnych przedstawionych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym UE. Informacje przedstawione w niniejszej części "Sprawozdanie finansowe - omówienie i analiza" nie zostały poddane badaniu.

1.
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE UE: SYTUACJA FINANSOWA W 2019 R.
1.1.
PRZYCHODY

Skonsolidowane przychody UE obejmują kwoty związane z transakcjami wymiany oraz transakcjami innymi niż transakcje wymiany, przy czym te drugie są najbardziej znaczące.

Zmiany poziomu przychodów z głównych transakcji innych niż transakcje wymiany w mln EUR na przestrzeni pięciu lat

grafika

Ponieważ przychody budżetowe powinny odpowiadać wydatkom budżetowym (lub je przekraczać), wyżej przedstawiona tendencja w zakresie przychodów wynika przede wszystkim z płatności dokonywanych każdego roku.

W 2019 r. skonsolidowane przychody wyniosły 160,3 mld EUR, co oznacza niewielki spadek o 2,6 mld EUR, tj. 1,6 %, w stosunku do kwoty 162,9 mld EUR z roku poprzedniego, co wynikało głównie ze wzrostu zasobów własnych opartych na DNB i VAT, który został nadmiernie skompensowany obniżeniem w innych kategoriach przychodów:

Przychody z tytułu DNB (dochodu narodowego brutto), które są głównym elementem przychodów operacyjnych UE, oraz zasoby własne oparte na VAT wzrosły z 123,4 mld EUR w 2018 r. do 126,9 mld EUR w 2019 r. Wzrost o 3,5 mld EUR, tj. 2,8 %, wynikał głównie z korekt kwot z poprzednich lat (głównie za lata 2012-2017), ponieważ podstawy DNB/VAT zaktualizowano o dane rzeczywiste.
Do wzrostu przychodów przyczynił się również wzrost odzyskanych wydatków z 2,2 mld EUR do 2,6 mld EUR (wzrost o 0,4 mld EUR, tj. 18,2 %).
Jednocześnie przychody z tytułu grzywien, które w 2018 r. wyniosły 6,7 mld EUR, spadły o 2,4 mld EUR, tj. 35,8 %, do 4,3 mld EUR ze względu na mniejszą wysokość nałożonych grzywien. Podczas gdy w 2018 r. trzy największe nałożone grzywny wyniosły 5,7 mld EUR, trzy przypadki najwyższych grzywien w 2019 r. wyniosły 3,1 mld EUR.

Powyższym zmianom towarzyszył spadek przychodów z tytułu tradycyjnych zasobów własnych, które zmniejszyły się z 22,8 mld EUR w 2018 r. do 21,2 mld EUR w 2019 r. (spadek o 1,6 mld EUR, tj. 7,0 %), oraz spadek przychodów finansowych, które zmniejszyły się z 3,1 mld EUR w 2018 r. do 1,8 mld EUR w 2019 r. (spadek o 1,3 mld EUR, tj. 41,9 %) z powodu ujętych w 2018 r. przychodów z tytułu odsetek za zwłokę w płatnościach związanych z TZW w Zjednoczonym Królestwie (1,3 mld EUR).

1.2.
KOSZTY

Główny składnik kosztów ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym stanowią płatności transferowe w ramach zarządzania dzielonego, co obejmuje następujące fundusze: (i) Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (EFRG), (ii) Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i inne instrumenty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, (iii) Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Fundusz Spójności oraz (iv) Europejski Fundusz Społeczny (EFS). Fundusze te stanowiły niemal 66,8 % łącznych kosztów w 2019 r. (w 2018 r.: 66,3 %) - podział przedstawiono na wykresie poniżej.

Względne znaczenie głównych kosztów wydatkowanych przez państwa członkowskie (zarządzanie dzielone) w roku budżetowym 2019

grafika

Koszty poniesione w ramach zarządzania bezpośredniego wiążą się z wykonaniem budżetu przez Komisję, agencje wykonawcze oraz fundusze powiernicze. W ramach zarządzania pośredniego budżet wydatkowany jest przez inne agencje i organy UE, państwa trzecie, organizacje międzynarodowe i inne podmioty.

Koszty poniesione w ramach zarządzania bezpośredniego i pośredniego wynosiły 29,0 mld EUR, tj. 18,7 % łącznych kosztów, i utrzymywały się na stabilnym poziomie w porównaniu z poprzednim rokiem budżetowym (w 2018 r.: 28,5 mld EUR, tj. 19,1 %).

UE ujmuje także jako koszty pewne przyszłe zobowiązania płatnicze, nawet jeżeli nie zapisano ich jeszcze na kontach budżetowych opartych na zasadzie kasowej. Znaczne kwoty wykazano w zobowiązaniach i biernych rozliczeniach międzyokresowych kosztów dotyczących rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, a także w zobowiązaniach z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych i świadczeń pracowniczych w związku z prawami emerytalnymi i innymi prawami przysługującymi po okresie zatrudnienia nabytymi przez komisarzy, członków instytucji Unii oraz personel (zob. informacja dodatkowa 2.9).

Ogólnie rzecz biorąc, wydatki wzrosły o 4,4 %, tj. 6,5 mld EUR, z 149,0 mld EUR do 155,5 mld EUR w porównaniu z 2018 r., co wynika głównie z wydatków na programy realizowane przez państwa członkowskie w ramach zarządzania dzielonego, które wzrosły o 4,8 mld EUR, tj. 4,7 %, z 101,7 mld EUR do 106,5 mld EUR w wyniku realizacji programów w ramach EFRR i Funduszu Spójności jako zaliczek z obecnych WRF.

1.3.
AKTYWA

Najbardziej znacząca pozycja po stronie aktywów w bilansie dotyczy aktywów finansowych (udzielone pożyczki, aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, środki pieniężne) oraz kwot płatności zaliczkowych, które stanowią 79,6 % aktywów UE (w 2018 r.: 78,8 %)

Struktura skonsolidowanych aktywów UE

grafika

Na dzień 31 grudnia 2019 r. aktywa wynosiły ogółem 178,9 mld EUR, co stanowi wzrost o 4,5 mld EUR, tj. 2,6 %, w stosunku do poprzedniego roku (w 2018 r.: 174,4 mld EUR). Główne zmiany obejmowały:

wzrost aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży o 3,0 mld EUR (19,2 %) odzwierciedlający dalsze finansowanie funduszy gwarancyjnych EFIS i EFZR oraz programu "Horyzont 2020",
wzrost środków pieniężnych i ich ekwiwalentów o 1,6 mld EUR (9,0 %) (zob. poniżej),
płatności zaliczkowe, tj. zaliczki wypłacone beneficjentom środków unijnych, utrzymywały się zasadniczo na stałym poziomie z niewielkim wzrostem o 1,1 mld EUR (2,5 %),
powyższe skutki częściowo zrekompensowało zmniejszenie wartości pożyczek o 1,3 mld EUR (2,3 %), głównie w wyniku spłaty w 2019 r. przez Rumunię (1 mld EUR) i Łotwę (0,5 mld EUR) pożyczek wypłaconych w ramach bilansu płatniczego, co zostało częściowo skompensowane przez nowe pożyczki na pomoc makrofinansową.

Ogólnie rzecz biorąc, instytucje i organy UE starają się utrzymywać stan środków pieniężnych i ich ekwiwalentów na niskim poziomie. Na saldo środków pieniężnych na koniec roku wynoszące 19,7 mld EUR składają się następujące główne elementy:

Kwota grzywien nałożonych przez Komisję w związku z naruszeniami reguł konkurencji, tj. 2,6 mld EUR, ostatecznie zainkasowana w 2019 r., ale jeszcze nieuwzględniona w żadnym budżecie korygującym, została również ujęta w saldzie środków pieniężnych na koniec roku.
Saldo środków obejmuje również niewykorzystane jeszcze środki na płatności z tytułu dochodów przeznaczonych na określony cel i inne środki na płatności w wysokości 9,7 mld EUR z budżetu na 2019 r.

Płatności zaliczkowe

Należy zwrócić uwagę, że znaczny wpływ na poziom płatności zaliczkowych ma cykl WRF - na przykład na początku okresu obowiązywania WRF można spodziewać się wypłat dużych zaliczek dla państw członkowskich w ramach polityki spójności i kwoty te pozostają do dyspozycji państw członkowskich do czasu zamknięcia programów. Wypłacane są również roczne płatności zaliczkowe, które należy wykorzystać w danym roku lub odzyskać w następnym roku w ramach rocznego zamknięcia cyklu sprawozdania finansowego. Komisja dokłada wszelkich starań, aby zapewnić utrzymanie poziomów płatności zaliczkowych na odpowiednim poziomie. Trzeba znaleźć równowagę między zapewnieniem wystarczającego finansowania projektów a terminowym ujmowaniem wydatków.

Łączna kwota płatności zaliczkowych (z wyłączeniem innych zaliczek dla państw członkowskich i wkładów do funduszu powierniczego Bekou oraz funduszu powierniczego dla Afryki) wykazana w bilansie UE wynosi 44,4 mld EUR (w 2018 r.: 43,4 mld EUR) i prawie w całości związana jest z działaniami Komisji. Około 56 % płatności zaliczkowych dokonywanych przez Komisję dotyczy zarządzania dzielonego, co oznacza, że wykonanie budżetu przekazuje się państwom członkowskim (Komisja zachowuje funkcję nadzorczą).

Płatności zaliczkowe dokonywane przez Komisję według metody zarządzania

grafika

Najbardziej znaczące kwoty płatności zaliczkowych w ramach zarządzania dzielonego odnoszą się do EFRR i Funduszu Spójności (14,4 mld EUR), przy czym kwoty te utrzymały się na poziomie porównywalnym z poziomem w roku 2018 (14,6 mld EUR).

INSTRUMENTY FINANSOWE

W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym UE jako instrumenty finansowe w ujęciu księgowym wykazano następujące pozycje:

instrumenty finansowe finansowane z budżetu UE: w ramach tego rodzaju wykonania budżetu środki pieniężne albo zostały już wypłacone na rachunki powiernicze zarządzane przez uprawnione podmioty i pozostają dostępne (jako środki pieniężne i ich ekwiwalenty, dłużne papiery wartościowe lub inwestycje w fundusze rynku pieniężnego lub łączne portfele aktywów), aby pokryć uruchomienie gwarancji w przyszłości albo zostały zainwestowane w kapitał,
aktywa finansowe przechowywane w funduszach gwarancyjnych na potrzeby gwarancji budżetowych; w ramach tego rodzaju wykonania budżetu UE udziela kontrahentom gwarancji, w przypadku których finansowanie jest zapewniane jedynie częściowo za pośrednictwem funduszy gwarancyjnych ustanowionych przez Komisję, i tym samym tworzy zobowiązanie warunkowe na rzecz budżetu UE - zob. informacja dodatkowa 4.1, oraz
kredyty i powiązane pożyczki zaciągnięte na programy pomocy finansowej.

Instrumenty finansowe finansowane z budżetu UE

Znaczenie instrumentów finansowych finansowanych z budżetu UE w ramach zarządzania bezpośredniego i pośredniego oraz związane z tymi instrumentami kwoty są z roku na rok coraz większe. W przeciwieństwie do tradycyjnej metody wykonywania budżetu, która polega na udzielaniu dotacji i subwencji, podejście to polega na tym, za każde euro wydane z budżetu z wykorzystaniem instrumentów finansowych beneficjent końcowy otrzymuje ponad 1 EUR wsparcia finansowego, co wynika z efektu mnożnikowego. Korzystanie z budżetu UE ma na celu osiągnięcie jak największych efektów za pomocą dostępnych środków. Instrumenty finansowe finansowane z budżetu UE mają również postać instrumentów gwarancyjnych, instrumentów kapitałowych i instrumentów pożyczkowych - zob. przegląd wg WRF w tabeli poniżej. Aktywa w tych instrumentach są przechowywane w postaci środków pieniężnych i ich ekwiwalentów albo inwestowane w instrumenty kapitałowe i dłużne papiery wartościowe traktowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym UE jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży związane z instrumentami finansowymi finansowanymi z budżetu UE (wartość na koniec roku):-

grafika

W poniższych tabelach zawarto przegląd instrumentów finansowych finansowanych z budżetu UE z podziałem na WRF oraz wartości tych instrumentów według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r.:

w mln EUR

Związane z więcej niż jednymi WRFAktywa (1)Zobowiązania (2)Zobowiązania warunkowe (3)
Instrumenty gwarancyjne i instrumenty oparte na podziale ryzyka:36(40)
Instrument gwarancyjny dla Bałkanów Zachodnich (EDIF)-
36(40)-
Instrumenty kapitałowe:
Europejski Fundusz na rzecz Europy Południowo-Wschodniej (EFSE)166--
Fundusz "Ekologia na rzecz Wzrostu" dla wschodniego sąsiedztwa71--
Europejski Fundusz Mikrofinansowania Progress53--
Fundusz na rzecz mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej (SANAD)44--
Fundusz wspierania innowacji w przedsiębiorstwach (ENIF)17--
Fundusz rozwoju przedsiębiorczości (ENEF)10--
Fundusz dłużny "Inicjatywa mikrofinansowania na rzecz Azji" (ang.

Microfinance Initiative for Asia Debt Fund - MIFA)

9--
370--
Ogółem406(40)-
WRF 2014-2020AktywaZobowiązaniaZobowiązania warunkowe
Instrumenty gwarancyjne i instrumenty oparte na podziale ryzyka:
"Horyzont 2020" - instrument pożyczkowo-gwarancyjny InnovFin na rzecz badań i innowacji1 237(33)(1 091)
"Horyzont 2020" - InnovFin do celów gwarancji dla MŚP936(557)(361)
Instrument dłużny instrumentu "Łącząc Europę" (CEF DI)708(4)(684)
COSME - instrument gwarancji kredytowych401(758)(2)
Instrument finansowania prywatnego na rzecz efektywności energetycznej (PF4EE)44(2)(8)
System poręczeń na rzecz sektora kultury i sektora kreatywnego37(28)-
Program włączenia finansowego skierowany do MMŚP w państwach południowego i wschodniego regionu basenu Morza Śródziemnego25-(12)
Instrument dotyczący możliwości przenoszenia i wymienialności16(1)-
Instrument gwarancji kredytów studenckich14(1)-
Partnerstwo Wschodnie - instrumenty finansowe MŚP13(4)(2)
Mechanizm finansowania kapitału naturalnego11(0)(7)
Inne instrumenty gwarancyjne i instrumenty oparte na podziale ryzyka8(1)(6)
3 451(1 387)(2 175)
Instrumenty kapitałowe:
"Horyzont 2020" - instrument kapitałowy InnovFin na rzecz badań i innowacji515(17)(131)
COSME - instrument kapitałowy na rzecz wzrostu86(2)-
Instrument kapitału wysokiego ryzyka dla krajów południowego sąsiedztwa24--
Climate Investor One15--
Instrument Inwestycyjny dla Ameryki Łacińskiej12--
Fundusz na rzecz Handlu i Inwestycji w Rolnictwo w Afryce11--
Inne instrumenty kapitałowe16(1)-
679(20)(131)
Instrumenty mieszane:
System gwarancji na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI) oraz budowanie zdolności81(72)-
Instrumenty UE na rzecz pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu62(24)-
Instrument na rzecz integracji energetycznej37(3)-
ElectriFI30--
Inicjatywa na rzecz finansowania rolnictwa21--
232(98)-
Ogółem4 362(1 505)(2 306)
WRF sprzed 2014 r.AktywaZobowiązaniaZobowiązania warunkowe
Instrumenty gwarancyjne i instrumenty oparte na podziale ryzyka:
Program finansowania zgodnie z systemem podziału ryzyka609(58)(110)
System poręczeń dla MŚP w ramach Programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji71(140)-
Program wieloletni dla przedsiębiorstw32(31)-
Instrument gwarancyjny europejskiego instrumentu mikrofinanso- wego Progress4(4)-
716(233)(110)
Instrumenty kapitałowe:
Instrument na rzecz Wysokiego Wzrostu i Innowacji w MŚP w ramach Programu ramowego na rzecz konkurencyjności448(4)-
i innowacji
Instrument kapitałowy dla wieloletniego programu ramowego196--
Europejski Fundusz na rzecz Efektywności Energetycznej105--
Globalny Fundusz Efektywności Energetycznej oraz Energii Odnawialnej79(4)-
Fundusz Marguerite54--
Mechanizm finansowania początkowego Europejskiego Systemu Technologii (ETF) z 1998 r.3(0)-
885(8)-
Instrumenty mieszane:
Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI)124(2)-
Instrument współpracy gospodarczej i finansowej MEDA119(2)-
243(4)-
Ogółem1 844(244)(110)
Suma całkowita6 612(1 790)(2 416)
(1) Aktywa przedstawione w niniejszej tabeli obejmują szereg pozycji sprawozdania finansowego (aktywa finansowe dostępne do sprzedaży w wysokości 5 028 mln EUR; środki pieniężne i ich ekwiwalenty w wysokości 1 485 mln EUR; pożyczki w wysokości 73 mln EUR i inne pozycje w wysokości 24 mln EUR).
(2) Zobowiązania przedstawione w niniejszej tabeli obejmują szereg pozycji sprawozdania finansowego (rezerwy w wysokości 1 702 mln EUR; zobowiązania w wysokości 75 mln EUR i inne pozycje w wysokości 12 mln EUR).
(3) W przypadku niektórych gwarancji ryzyko podejmowane przez UE zostało w pełni uwzględnione przez utworzone rezerwy.

Aktywa finansowe przechowywane w funduszach gwarancyjnych na potrzeby gwarancji budżetowych

Komisja utworzyła fundusze gwarancyjne w celu pokrycia gwarancji budżetowych udzielonych grupie EBI i innym instytucjom finansowym (zob. informacja dodatkowa 4.1.1 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego). Wspomniane fundusze gwarancyjne są zasilane płatnościami z budżetu UE, co ma na celu zapewnienie buforu płynnościowego na wypadek potencjalnych strat na operacjach objętych gwarancją. Płatności wnoszone do funduszy gwarancyjnych są inwestowane w instrumenty finansowe, w tym dłużne papiery wartościowe, fundusze rynku pieniężnego, gotówkę i depozyty terminowe. Według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r. Komisja posiada aktywa finansowe w:

Funduszu Gwarancyjnym dla działań zewnętrznych - 2,6 mld EUR,
Funduszu Gwarancyjnym EFIS - 6,7 mld EUR oraz
Funduszu gwarancyjnym EFZR - 0,6 mld EUR.

Kredyty i powiązane pożyczki zaciągnięte na programy pomocy finansowej

Komisja udziela wsparcia finansowego państwom członkowskim i państwom trzecim w formie pożyczek dwustronnych finansowanych z rynków kapitałowych i objętych gwarancją budżetu UE na podstawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady.

Komisja, działając w imieniu UE, obsługuje obecnie trzy główne programy:

europejski mechanizm stabilizacji finansowej (EFSM),
wsparcie bilansu płatniczego (BOP), oraz
pomoc makrofinansową, w ramach której Komisja może udzielać pożyczek.

Kapitał niezbędny do finansowania operacji udzielania pożyczek przez UE pozyskiwany jest na rynkach kapitałowych lub w instytucjach finansowych.

Na dzień 31 grudnia 2019 r. kwota nominalna pożyczek udzielonych na pomoc finansową w ramach europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej i bilansu płatniczego wynosiła:

w mld EUR

Wsparcie bilansu płatniczegoEFSM (1)OGÓŁEM
ŁotwaRumuniaOgółemIrlandiaPortugaliaOgółem
Pożyczki udzielone ogółem3,15,0 (2)8,122,526,048,556,6
Wypłacone ogółem na 31.12.20192,95,07,922,524,346,854,7
Łączna kwota spłacona

na 31.12.2019

(2,7)(5,0)(7,7)---(7,7)
Pozostająca kwota należna według stanu na 31.12.20190,200,222,524,346,847,0
(1) Bez transakcji refinansowania.

(2) Z wyłączeniem pomocy zapobiegawczej.

EFSM

EFSM stworzono, aby udzielać pomocy finansowej wszystkim państwom członkowskim zmagającym się z poważnymi trudnościami gospodarczymi i finansowymi spowodowanymi przez wyjątkowe okoliczności, na które państwa te nie mają wpływu, lub poważnie zagrożonym wystąpieniem tych trudności. EFSM wykorzystano, aby w latach 2011-2014 udzielić pomocy finansowej Irlandii i Portugalii, pod warunkiem przeprowadzenia reform.

Program ten wygasł i nie można już zaciągnąć dodatkowych pożyczek, chociaż sam program nadal funkcjonuje w odniesieniu do określonych zadań, takich jak wydłużenie okresów zapadalności pożyczek udzielonych Irlandii i Portugalii oraz udzielanie pożyczek pomostowych.

Główne punkty programu EFSM są następujące:

Irlandia

Irlandia zwróciła się o wypłacenie pełnej kwoty 22,5 mld EUR przyznanych przez EFSM w grudniu 2010 r. Kwotę tę wypłacono w ośmiu ratach w okresie styczeń 2011 r. - marzec 2014 r.
Na 2019 r. nie zaplanowano spłaty kwoty głównej. Wszystkich płatności odsetek, o które wnioskowano, dokonano w pełniej kwocie i w terminie.

Portugalia

Portugalia zwróciła się o wypłacenie 24,3 mld EUR z łącznej kwoty 26 mld EUR przyznanych przez EFSM w maju 2011 r. Kwotę tę wypłacono w siedmiu ratach w okresie maj 2011 r. - listopad 2014 r.
Tak jak w przypadku Irlandii nie zaplanowano spłaty kwoty głównej na 2019 r., a wszystkich płatności odsetek dokonano w pełniej kwocie i w terminie.
Portugalia wystąpiła z formalnym wnioskiem, aby UE odstąpiła od wykonania swoich praw wynikających z "obowiązkowej klauzuli przedterminowej spłaty" zawartej w umowie pożyczki w ramach EFSM i umożliwiła Portugalii zaliczkową spłatę kwoty 2 mld EUR na rzecz Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej (EFSF). Przedterminowa spłata na rzecz EFSF uruchamia obowiązkową proporcjonalną spłatę pożyczek z EFSM. W decyzji Komisji zezwolono na odstąpienie pod pewnymi szczególnymi warunkami.

Wsparcie bilansu płatniczego

Wsparcie bilansu płatniczego to program pomocy opracowany dla państw spoza strefy euro, które mają trudności związane z bilansem płatniczym lub są zagrożone wystąpieniem takich trudności. Pomoc w ramach wsparcia bilansu płatniczego przyjmuje formę średnioterminowych pożyczek, których udziela się pod warunkiem wdrożenia polityk mających na celu rozwiązanie podstawowych problemów gospodarczych. Zazwyczaj pomoc ze strony UE na wsparcie bilansu płatniczego jest oferowana we współpracy z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW) i innymi instytucjami międzynarodowymi lub państwami.

Główne punkty są następujące:

W 2019 r. państwa członkowskie będące beneficjentami wsparcia bilansu płatniczego w terminie i w całości zwróciły łączną kwotę w wysokości 1,5 mld EUR, z czego kwota 1,0 mld EUR dotyczyła zwrotu kapitału przez Rumunię, a 0,5 mld EUR zwrotu kapitału przez Łotwę. Ponadto oba te państwa członkowskie zapłaciły należne w 2019 r. odsetki w terminie.
Na koniec 2019 r. kwota pozostała do zwrotu wyniosła 0,2 mld EUR i dotyczyła wyłącznie Łotwy; spłata tej kwoty jest przewidziana na 2025 r. Rumunia spłaciła całą kwotę główną i odsetki, więc można zamknąć jej program wsparcia finansowego bilansu płatniczego.

Pomoc makrofinansowa

Pomoc makrofinansowa stanowi formę pomocy finansowej, której zakres UE rozszerzyła na państwa partnerskie spoza UE zmagające się z kryzysem bilansu płatniczego. Pomoc przyjmuje formę średnio- i długoterminowych pożyczek lub dotacji, lub połączenia obu, i jest dostępna jedynie dla państw korzystających z wypłat z programu MFW.

Na dzień 31 grudnia 2019 r. łączna wartość niespłaconych pożyczek w ramach programu pożyczek na pomoc makrofinansową (wartość nominalna) wynosiła zatem 4,7 mld EUR.

Pomoc makrofinansowa
UkrainaTunezjaJordaniaInneOgółem
Pożyczki udzielone ogółem3,80,80,40,55,5
Wypłacone ogółem na 31.12.20193,30,80,40,44,9
Łączna kwota spłacona na

31.12.2019

0,00,00,0(0,2)(0,2)
Pozostająca kwota należna według stanu na 31.12.20193,30,80,40,24,7

Główne punkty są następujące:

W 2019 r. w ramach nowych pożyczek wypłacono łącznie kwotę 0,4 mld EUR, z czego 0,3 mld EUR otrzymała Tunezja, 0,1 mld EUR Jordania, a 0,02 mld EUR Mołdawia.

Największym beneficjentem pożyczek w ramach pomocy makrofinansowej jest Ukraina, której udzielono pożyczki w wysokości 3,3 mld EUR, a kolejne 0,5 mld EUR zobowiązano się udzielić w ramach umowy pożyczki, ale środków tych jeszcze nie wypłacono. Ukraina wywiązała się ze wszystkich zobowiązań płatniczych w 2019 r.

1.4.
ZOBOWIĄZANIA

Najbardziej znaczące pozycje po stronie zobowiązań w bilansie to głównie cztery pozycje: (i) zobowiązania emerytalno-rentowe i inne zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych, (ii) zaciągnięte pożyczki, (iii) zobowiązania wobec osób trzecich oraz (iv) bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Struktura zobowiązań w skonsolidowanym bilansie UE

grafika

Na dzień 31 grudnia 2019 r. zobowiązania wynosiły ogółem 251,5 mld EUR, co stanowi wzrost o 15,6 mld EUR, tj. o 6,6 %, w stosunku do poprzedniego roku (235,9 mld EUR).

Główne zmiany dotyczyły następujących skutków:

świadczenia emerytalne i rentowe i inne świadczenia po okresie zatrudnienia wzrosły o 17,2 mld EUR, tj. 21,4 %. Wzrost ten wynika głównie ze straty aktuarialnej wynikającej z założeń finansowych spowodowanej znacznym spadkiem stopy dyskontowej, która po raz pierwszy osiągnęła wartość ujemną,
Zaciągnięte pożyczki zmniejszyły się o 1,3 mld EUR, tj. 2,4 %, głównie ze względu na spłatę pożyczek wypłaconych w ramach bilansu płatniczego (1 mld EUR dla Rumunii i 0,5 mld EUR dla Łotwy), a także zostały częściowo skompensowane nowymi pożyczkami na pomoc makrofinansową w wysokości 0,4 mld EUR,
Biorąc pod uwagę zobowiązania (spadek o 5,0 mld EUR) i bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów (wzrost o 4,0 mld EUR) łącznie, ogólny poziom zobowiązań pozostaje taki sam. Ponieważ do końca roku w dziedzinie polityki spójności (EFRR, Funduszu Spójności i EFS) nie otrzymano tego samego poziomu zestawień poniesionych wydatków, prowadzi to do zmniejszenia zobowiązań;- wzrosną jednak bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, co świadczy o tym, że trwa realizacja programów.

Zestawienia poniesionych wydatków i faktury otrzymane i uznane w części zobowiązań bilansu

grafika

Aktywa netto

Przewaga zobowiązań nad aktywami nie oznacza, że instytucje i organy UE znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, tylko że niektóre zobowiązania będą finansowane z przyszłych budżetów rocznych. Wiele kosztów ujmowanych jest zgodnie z zasadami rachunkowości memoriałowej w bieżącym roku, choć mogą one zostać faktycznie poniesione w roku następnym lub w latach późniejszych i sfinansowane z przyszłych budżetów, a powiązane przychody zostaną ujęte dopiero w przyszłych okresach. Najbardziej znaczące kwoty, na które należy zwrócić uwagę, dotyczą działań EFRG (większa część tych kwot zazwyczaj jest wypłacana w pierwszym kwartale następnego roku) oraz zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych (które będą wypłacane co najmniej przez następnych 30 lat).

2.
ZARZĄDZANIE RYZYKIEM I NIEPEWNOŚCIĄ W WYKONANIU BUDŻETU UE
2.1.
OTOCZENIE MAKROEKONOMICZNE

Biorąc pod uwagę obecną sytuację na świecie związaną z rozprzestrzenianiem się COVID-19 w pierwszym kwartale 2020 r., dokładne oszacowanie jej niewątpliwie istotnego negatywnego wpływu na otoczenie makroekonomiczne w UE w momencie przekazywania tego sprawozdania finansowego nie jest możliwe.

Otoczenie makroekonomiczne w UE wpływa na zdolność państw członkowskich do wywiązywania się ze swoich zobowiązań w zakresie finansowania wobec instytucji i organów UE, a tym samym na zdolność UE do dalszego wdrażania unijnych polityk.

Szacuje się, że w 2019 r. PKB strefy euro i UE wzrósł odpowiednio o 1,2 % i 1,5 %. Ogólna inflacja w strefie euro w 2019 r. wynosiła średnio 1,2 %, co oznacza gwałtowny spadek w porównaniu z rokiem poprzednim o 1,7 %, co może wynikać ze spadku cen energii i braku przejścia od dynamicznego wzrostu płac do inflacji bazowej. Rynek pracy w strefie euro okazał się dość odporny w 2019 r. w kontekście stosunkowo umiarkowanego wzrostu gospodarczego. Stopa bezrobocia utrzymywała się pod koniec roku się na poziomie około 7,4 %, co jest najniższym wynikiem od maja 2008 roku. W grudniu 2019 r. liczba osób bezrobotnych była o 4,6 % niższa niż rok wcześniej i o 36,8 % niż w szczytowym okresie w kwietniu 2013 r.

2.2.
BUDŻETOWE ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE NA POMOC FINANSOWĄ

Operacje zaciągania i udzielania pożyczek na pomoc finansową podejmowane na szczeblu UE są operacjami pozabudżetowymi. Co do zasady pozyskane środki są pożyczane państwu będącemu beneficjentem na zasadach pożyczki wzajemnej (ang. back-to-back), tj. z takim samym kuponem odsetkowym, terminem zapadalności i w takiej samej kwocie. Niezależnie od metody back-to-back obsługa zadłużenia z tytułu instrumentów finansowania stanowi zobowiązanie prawne UE, która zapewni dokonywanie wszystkich płatności w pełnej kwocie i w sposób terminowy. Komisja wprowadziła procedury, aby zapewnić spłatę zaciągniętych pożyczek nawet w przypadku niewywiązania się dłużnika z zobowiązań.

Zaciągane przez UE pożyczki stanowią bezpośrednie i bezwarunkowe zobowiązanie UE i są gwarantowane przez państwa członkowskie UE (budżetowe zobowiązania warunkowe). Pożyczki zaciągnięte na sfinansowanie pożyczek udzielanych państwom spoza UE objęte są Funduszem Gwarancyjnym dla działań zewnętrznych. W razie niewywiązania się ze zobowiązań przez państwo członkowskie będące beneficjentem, do obsługi zadłużenia wykorzystane zostanie, w miarę możliwości, dostępne saldo zasobów finansowych Komisji. Gdyby nie było to możliwe, Komisja pobrałaby niezbędne środki od państw członkowskich. Państwa członkowskie UE są prawnie zobowiązane, zgodnie z przepisami UE dotyczącymi zasobów własnych (art. 14 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 609/2014), do udostępnienia środków wystarczających na wypełnienie zobowiązań UE. W związku z tym inwestorzy są narażeni tylko na ryzyko kredytowe UE, a nie na ryzyko kredytowe beneficjenta finansowanych pożyczek. Stosowanie systemu pożyczek wzajemnych sprawia, że budżet UE nie jest narażony na jakiekolwiek ryzyko stopy procentowej ani ryzyko walutowe.

W przypadku każdego programu dotyczącego danego kraju łączną przyznaną kwotę, liczbę rat, w których nastąpi wypłata, oraz maksymalny (średni) okres zapadalności pakietu pożyczek określają decyzje PE, Rady i Komisji. Następnie Komisja i państwo będące beneficjentem uzgadniają parametry pożyczki/finansowania, w szczególności terminy zapadalności transz. Ponadto wszystkie transze pożyczki, z wyjątkiem pierwszej, są uzależnione od przestrzegania warunków polityki obowiązujących w kontekście wspólnej pomocy finansowej UE/MFW, co jest kolejnym czynnikiem wpływającym na ramy czasowe operacji finansowych. Oznacza to, że ramy czasowe i terminy wykupu emisji zależą od powiązanej działalności UE w zakresie udzielania pożyczek. Finansowanie jest denominowane wyłącznie w euro, a terminy zapadalności wynoszą od 3 do 30 lat.

Poniższa tabela zawiera przegląd planowanego harmonogramu spłat (kwoty są podane w wartości nominalnej) dla niespłaconych kwot pożyczek w ramach EFSM i na wsparcie bilansu płatniczego na dzień 31 grudnia 2019 r.:

w mld EUR

Wsparcie bilansu płatniczegoEFSMOGÓŁEM
ŁotwaRumuniaOgółemIrlandiaPortugaliaOgółem
2021---3,06,89,89,8
2022----2,72,72,7
2023---2,01,53,53,5
2024---0,81,82,62,6
20250,2-0,22,4-2,42,6
2026---2,02,04,04,0
2027---1,02,03,03,0
2028---2,3-2,32,3
2029---1,00,41,41,4
2031----2,22,22,2
2032---3,0-3,03,0
2033---1,50,62,12,1
2035---2,0-2,02,0
2036----1,01,01,0
20381,81,81,8
2042---1,51,53,03,0
Ogółem0,2-0,222,524,346,847,0

Międzyrządowe mechanizmy stabilności finansowej - Europejski Instrument Stabilności Finansowej i Europejski Mechanizm Stabilności - nie wchodzą w zakres Traktatu UE i tym samym nie są uwzględniane w skonsolidowanym rocznym sprawozdaniu finansowym UE.

2.3.
GWARANCJE BUDŻETOWE

UE udzieliła grupie EBI gwarancji na pożyczki udzielane poza UE oraz na operacje dłużne i kapitałowe objęte gwarancją EFIS. W dniu 31 grudnia 2019 r. UE wykazała w informacjach dodatkowych do skonsolidowanego sprawozdania finansowego (zob. informacja dodatkowa 4.1.1) zobowiązania warunkowe dotyczące obu gwarancji, natomiast kwoty stanowiące bieżące zobowiązania w sprawozdaniu finansowym ujmuje się jako rezerwy i zobowiązania z tytułu gwarancji finansowych (zob. odpowiednio informacja dodatkowa 2.10 i 2.11.3 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego). Aby ograniczyć ryzyko, jakie dla budżetu UE mogłoby mieć uruchomienie gwarancji przez grupę EBI, UE utworzyła dedykowane fundusze gwarancyjne, tj. Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych i Fundusz Gwarancyjny EFIS.

Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych jest finansowany z budżetu UE do wysokości 9 % objętych gwarancją, niespłaconych na koniec roku pożyczek na działania EBI w zakresie udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich w ramach odpowiedniego upoważnienia. Według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r. łączna wartość aktywów wynosząca 2,6 mld EUR pokrywała ekspozycję z tytułu wypłaconych kwot w wysokości 20,2 mld EUR.

Fundusz Gwarancyjny EFIS uruchomiono w 2016 r. Zgodnie ze zmienionym rozporządzeniem w sprawie EFIS (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2396 46 ) pułap unijnej gwarancji EFIS podwyższono do 26 mld EUR (z początkowego poziomu 16 mld EUR), a limit dla funduszu gwarancyjnego zmniejszył się do 35 % (z początkowego poziomu 50 %) łącznych zobowiązań z tytułu gwarancji UE. Obecnie oczekuje się zatem, że Fundusz Gwarancyjny EFIS osiągnie łączną kwotę 9,1 mld EUR. Na dzień 31 grudnia 2019 r. łączne aktywa tworzące Fundusz Gwarancyjny EFIS wynoszą 6,7 mld EUR i pokrywają ekspozycję z tytułu wypłaconych kwot w wysokości 17,7 mld EUR.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie EFZR (rozporządzenie (UE) 2017/1601) ma zostać udostępniona gwarancja EFZR w wysokości do 1,5 mld EUR (dodatkowo powiększona o wkłady zewnętrzne), aby wesprzeć inwestycje w krajach partnerskich w Afryce i w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa. UE ujawnia gwarancję EFZR w informacjach dodatkowych do skonsolidowanego sprawozdania finansowego (zob. informacja dodatkowa 4.1.1) jako zobowiązanie warunkowe. Na dzień 31 grudnia 2019 r. obowiązywała jedna umowa gwarancyjna EFZR, której łączny limit wynosi 50 mln EUR, ale partner wykonawczy nie podpisał żadnych operacji podstawowych. Fundusz gwarancyjny EFZR ustanowiono, aby pokryć ewentualne przyszłe uruchomienia gwarancji. Łączna wysokość wkładów wniesionych do funduszu na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosi 0,6 mld EUR.

2.4.
REZERWA DLA NOWYCH INSTALACJI (NER) 300

Środki funduszu NER300 pochodziły ze sprzedaży uprawnień w ramach systemu handlu emisjami na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 47  ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii. Środki należą do państw członkowskich, które wykorzystują je na finansowanie innowacyjnych demonstracyjnych projektów w zakresie energii niskoemisyjnej. Komisja zarządza programem w imieniu państw członkowskich, zaś EBI odpowiada za zarządzanie aktywami funduszu NER300 i pełni funkcję doradcy technicznego na podstawie umowy o współpracy zawartej z Komisją. Z uwagi na ograniczoną rolę Komisji w procesie podejmowania decyzji dotyczących NER300 oraz fakt, że środki finansowe pochodzące ze sprzedaży uprawnień nie trafiają do budżetu UE, NER300 jest wyłączony z zakresu konsolidacji UE (tj. ani przychody z tytułu uprawnień, ani wydatki na finansowane projekty nie są ujęte w sprawozdaniu finansowym UE).

W 2017 r. państwa członkowskie zdecydowały (decyzja Komisji (UE) 2017/2172 48 ), że przychody z NER300, których nie wykorzystano w pełni na finansowanie demonstracyjnych projektów w zakresie energii niskoemisyjnej poprzez dotacje, należy częściowo udostępniać za pośrednictwem instrumentów finansowych. W szczególności fundusze NER300 wykorzystuje się do przyznania gwarancji EBI w związku z udzielonymi przez niego pożyczkami na demonstracyjne projekty w zakresie energii jako uzupełnienie gwarancji budżetowej UE udzielanej w ramach instrumentów finansowych "Horyzont 2020" i "Łącząc Europę". Chociaż te środki funduszu NER300 zostały połączone przez EBI ze środkami z budżetu UE na potrzeby zarządzania aktywami, nadal stanowią integralną część programu NER300 i UE nie ma nad nimi kontroli. W związku z tym UE ujmuje jedynie swój udział w tych portfelach aktywów jako aktywa finansowe dostępne do sprzedaży (zob. informacja dodatkowa 2.4.1 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego).

Pozostałe aktywa funduszu NER300, których nie wykorzystano jeszcze na demonstracyjne projekty w zakresie energii niskoemisyjnej - zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE zmienioną w 2018 r. dyrektywą (UE) 2018/410 49  - wykorzystuje się do wspierania innowacji w zakresie technologii i procesów niskoemisyjnych, wraz z pulą uprawnień, które mają zostać udostępnione w celu utworzenia funduszu innowacyjnego. Zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) 2019/856 50  funduszem innowacyjnym zarządza Komisja, a wkład z NER300 przekazany do budżetu UE będzie stanowił zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel. Zważywszy, że fundusz innowacyjny jeszcze nie rozpoczął działalności, a niewykorzystane środki funduszu NER300 nie zostały przekazane Komisji w 2019 r., środki te nie zostały ujęte jako aktywa w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym UE za 2019 r.

SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA BUDŻETU ORAZ INFORMACJE DODATKOWE 51

SPIS TREŚCI

WYNIK BUDŻETU UE

ZESTAWIENIE PORÓWNAWCZE KWOT UJĘTYCH W BUDŻECIE Z KWOTAMI RZECZYWISTYMI

INFORMACJE DODATKOWE DO SPRAWOZDAŃ Z WYKONANIA BUDŻETU

1. RAMY BUDŻETU UE

1.1. WIELOLETNIE RAMY FINANSOWE NA LATA 2014-2020

1.2. SZCZEGÓŁOWE DZIAŁY WRF (PROGRAMY)

1.3. BUDŻET ROCZNY

1.4. DOCHODY

1.5. OBLICZENIE WYNIKU BUDŻETU

1.6. UZGODNIENIE WYNIKU EKONOMICZNEGO Z WYNIKIEM BUDŻETU

2. WYKONANIE BUDŻETU UE NA 2019 r. - KOMENTARZ

2.1. DOCHODY

2.2. WYDATKI

3. WYKONANIE DOCHODÓW BUDŻETOWYCH UE

3.1. ZESTAWIENIE WYKONANIA DOCHODÓW BUDŻETOWYCH UE

4. WYKONANIE WYDATKÓW BUDŻETOWYCH UE

4.1. WRF: STRUKTURA I ZMIANY STANU ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA I ŚRODKÓW NA PŁATNOŚCI

4.2. WRF: WYKONANIE ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA

4.3. WRF: WYKONANIE ŚRODKÓW NA PŁATNOŚCI

4.4. WRF: ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ POZOSTAJĄCYCH DO SPŁATY (RAL)

4.5. WRF: ZOBOWIĄZANIA POZOSTAJĄCE DO SPŁATY WEDŁUG ROKU POWSTANIA ZOBOWIĄZANIA

4.6. WRF W UJĘCIU SZCZEGÓŁOWYM: STRUKTURA I ZMIANY STANU ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA I ŚRODKÓW NA PŁATNOŚCI

4.7. WRF W UJĘCIU SZCZEGÓŁOWYM: WYKONANIE ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA

4.8. WRF W UJĘCIU SZCZEGÓŁOWYM: WYKONANIE ŚRODKÓW NA PŁATNOŚCI

4.9. WRF W UJĘCIU SZCZEGÓŁOWYM: ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ POZOSTAJĄCYCH DO SPŁATY (RAL) ..

4.10. WRF W UJĘCIU SZCZEGÓŁOWYM: ZOBOWIĄZANIA POZOSTAJĄCE DO SPŁATY WEDŁUG ROKU POWSTANIA ZOBOWIĄZANIA

5. WYKONANIE BUDŻETU PRZEZ INSTYTUCJĘ

5.1. WYKONANIE DOCHODÓW BUDŻETOWYCH

5.2. WYKONANIE ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA

5.3. WYKONANIE ŚRODKÓW NA PŁATNOŚCI

6. WYKONANIE BUDŻETU AGENCJI

6.1. DOCHODY BUDŻETOWE

6.2. ŚRODKI NA ZOBOWIĄZANIA I ŚRODKI NA PŁATNOŚCI W PODZIALE NA AGENCJE

WYNIK BUDŻETU UE

w mln EUR

Informacja dodatkowa20192018
a Dochody za rok budżetowy163 918159 318
b Płatności ze środków na bieżący rok(157 428)(154 833)
c Środki na płatności przeniesione na rok N+1(1 615)(1 675)
d Anulowanie niewykorzystanych środków przeniesionych z roku N-175106
e Stan dochodów przeznaczonych na określony cel (B-A)(1 736)(1 114)
Niewykorzystane środki na koniec roku bieżącego (A)9 1447 408
Niewykorzystane środki na koniec roku poprzedniego (B)7 4086 295
f Różnice kursowe w roku budżetowym4(1)
Wynik budżetu3 2171 802

Nadwyżka budżetowa UE zwracana jest państwom członkowskim w 2020 r. poprzez odpowiednie pomniejszenie ich kwot należnych. Wynik budżetu oblicza się zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr 608/2014 52  określającego środki wykonawcze dotyczące systemu zasobów własnych Unii Europejskiej. Więcej informacji znajduje się w części "Obliczenie wyniku budżetu".

a.
Dochody za rok budżetowy: odnoszą się do tabeli 3.1 "Zestawienie wykonania dochodów budżetowych UE", kolumna 8 "Dochody ogółem".
b.
Płatności ze środków na bieżący rok: odnoszą się do tabeli 4.3 "WRF: wykonanie środków na płatności", kolumna 2 "Płatności dokonane z przyjętego budżetu" i kolumna 4 "Płatności dokonane z dochodów przeznaczonych na określony cel".
c.
Środki na płatności przeniesione na rok N+1: odnoszą się do tabeli 4.3 "WRF: wykonanie środków na płatności", kolumna 7 "Środki przeniesione automatycznie" i kolumna 8 "Środki przeniesione decyzją".
d.
Anulowanie niewykorzystanych środków na płatności przeniesionych z roku N-1: w pozycji tej uwzględnia się kwotę środków na płatności przeniesionych (automatycznie lub decyzją) na koniec poprzedniego roku oraz "Płatności ze środków przeniesionych" w bieżącym roku, tak jak w kolumnie 3 tabeli 4.3 "WRF: wykorzystanie środków na płatności".
e.
Zmiana łącznych środków wynikających z dochodów przeznaczonych na określony cel na koniec roku: obliczenie różnicy między kwotą środków wynikających z dochodów przeznaczonych na określony cel na koniec poprzedniego roku (plus) a kwotą środków wynikających z dochodów przeznaczonych na określony cel na koniec bieżącego roku (jak w kolumnie 9 w tabeli 4.3 "WRF: wykonanie środków na płatności" - minus) w celu uzyskania zmiany netto dochodów przeznaczonych na określony cel w bieżącym roku.
f.
Różnice kursowe obejmują zrealizowane i niezrealizowane różnice kursowe.

ZESTAWIENIE PORÓWNAWCZE KWOT UJĘTYCH W BUDŻECIE Z KWOTAMI RZECZYWISTYMI

Dochody budżetowe

w mln EUR

Pierwotnie przyjęty budżetOstateczny przyjęty budżetUstalone należnościDochody
1 Zasoby własne146 305144795147056144 766
11 - Opłaty wyrównawcze od cukru--(1)(1)
12 - Cła21 47121 47123 65621 365
13 - VAT17 73917 73917 77517 775
14 - DNB107095105585105 700105 700
15 - Korekta nierównowagi budżetowej--(81)(81)
16 - Obniżka wkładów opartych na DNB dla Niderlandów i Szwecji--77
3 Nadwyżki, salda i dostosowania-1 8031 8111 805
4 Dochody pochodzące od osób pracujących w instytucjach i innych organach Unii1 6071 6071 5851 576
5 Dochody z działalności administracyjnej instytucji2525589558
6 Wkłady i zwroty związane z realizacją porozumień i programów unijnych13013014 13412 577
7 Odsetki od zaległych płatności i grzywny11511518 5752 625
8 Operacje zaciągania i udzielania pożyczek3333
9 Dochody różne1515178
Ogółem148 199148 492183 771163 918

Wydatki budżetowe: zobowiązania według działów wieloletnich ram finansowych (WRF)

w mln EUR

Dział WRFPierwotnie przyjęty budżetOstateczny przyjęty budżetDostępne środki ogółemZaciągnięte zobowiązania
1 Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu80 52780 62792 79490 536
1a: Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia23 33523 43527 82625 782
1b: Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna57 19257 19264 96964 754
2 Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne59 64259 64262 84660 600
w tym: wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie43 19243 19244 80643 962
3 Bezpieczeństwo i obywatelstwo3 7873 7874 0653 874
4 Globalny wymiar Europy11 31911 62513 45413 111
5 Administracja9 9439 94310 77610 371
w tym: wydatki administracyjne instytucji4 1154 1154 5504 371
6 Wyrównania----
8 Rezerwa ujemna i deficyt przeniesione z poprzedniego roku budżetowego----
9 Instrumenty szczególne577565618295
Ogółem165 796166 189184 554178 787

Wydatki budżetowe: płatności według działów wieloletnich ram finansowych (WRF)

w mln EUR

Dział WRFPierwotnie przyjęty budżetOstateczny przyjęty budżetDostępne środki ogółemDokonane płatności
1 Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu67 55767 82382 55375 535
1a: Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia20 52220 26126 04421 748
1b: Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna47 03547 56156 51053 787
2 Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne57 40057 83761 25259 521
w tym: wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie43 11643 11344 93343 885
3 Bezpieczeństwo i obywatelstwo3 5273 2913 5753 256
4 Globalny wymiar Europy9 3588 95310 93310 108
5 Administracja9 9459 94211 69410 381
w tym: wydatki administracyjne instytucji4 1154 1155 1074 377
6 Wyrównania----
8 Rezerwa ujemna i deficyt przeniesione z poprzedniego roku budżetowego----
9 Instrumenty szczególne412647671295
Ogółem148 199148 492170 679159 096

INFORMACJE DODATKOWE DO SPRAWOZDAŃ Z WYKONANIA BUDŻETU

1.
RAMY BUDŻETU UE

Konta budżetowe prowadzi się zgodnie z rozporządzeniem finansowym (RF). Budżet ogólny to instrument zapewniający możliwość ustanawiania i zatwierdzania corocznych dochodów i wydatków Unii w ramach pułapów i innych przepisów przyjętych w wieloletnich ramach finansowych zgodnie z aktami ustawodawczymi dotyczącymi wieloletnich programów przyjętych w tych ramach.

1.1.
WIELOLETNIE RAMY FINANSOWE NA LATA 2014-2020

w mln EUR

2014201520162017201820192020Ogółem
1. Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu52 75677 98669 30473 51276 42079 92483 661513 563
1.a Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia16 56017 66618 46719 92521 23923 08225 191142 130
1.b Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna36 19660 32050 83753 58755 18156 84258 470371 433
2. Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne49 85764 69264 26260 19160 26760 34460 421420034
w tym: wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie43 77944 19043 95144 14644 16343 88143 888307 998
3. Bezpieczeństwo i obywatelstwo1 7372 4562 5462 5782 6562 8012 95117 725
4. Globalny wymiar Europy8 3358 7499 1439 4329 82510 26810 51066 262
5. Administracja8 7219 0769 4839 91810 34610 78611 25469 584
w tym: wydatki administracyjne instytucji7 0567 3517 6798 0078 3608 7009 07156 224
6. Wyrównania29------29
8. Rezerwa ujemna--------
9. Instrumenty szczególne--------
Środki na zobowiązania121 435162 959154 738155631159 514164 123168 7971 087197
Środki na płatności ogółem:135762140 719130 694126 492154 355166 709172 4201 027151

W powyższej tabeli przedstawiono pułapy wieloletnich ram finansowych (WRF) według cen bieżących. Rok 2019 był przedostatnim rokiem budżetowym objętym WRF na lata 2014-2020. Łączny pułap środków na zobowiązania na 2019 r. wyniósł 164 123 mln EUR, co odpowiada 1,00 % DNB UE, a równocześnie odpowiedni pułap środków na płatności wyniósł 166 709 mln EUR, czyli 1,01 % DNB UE w roku budżetowym 2019.

W odniesieniu do WRF na lata 2014-2020 uzgodniono nowe przepisy dotyczące elastyczności. Jeden z nich dotyczy możliwości przenoszenia niewykorzystanych marginesów (do wysokości limitów określonych w rozporządzeniu) w ramach pułapów płatności na kolejne lata za pomocą łącznego marginesu na płatności w ramach dostosowania technicznego WRF na kolejny rok. W związku z tym niewykorzystane kwoty z 2016 r. (13 991 mln EUR według cen bieżących), z 2017 r. (16 414 mln EUR według cen bieżących) i z 2018 r. (210 mln EUR z obliczonych 11 386 mln EUR z powodu ograniczeń) zostały przeniesione na lata 2018-2020, a pułapy z lat 2016-2020 zostały odpowiednio skorygowane. W dniu 15 maja 2019 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie dostosowania technicznego ram finansowych na 2020 r. do zmian DNB (ESA 2010) (COM(2019) 310).

Wyjaśnienie poszczególnych działów wieloletnich ram finansowych przedstawiono poniżej:

Dział 1 - Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu

Dział ten obejmuje dwa oddzielne, ale powiązane ze sobą komponenty:

1a konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia - komponent ten obejmuje wydatki na badania i innowacje, edukację i szkolenia, instrument "Łącząc Europę", politykę społeczną, rynek wewnętrzny i polityki powiązane;

1b spójność ekonomiczną, społeczną i terytorialną - komponent ten ma na celu poprawę konwergencji najmniej rozwiniętych państw członkowskich i regionów, stanowiąc uzupełnienie strategii UE na rzecz trwałego rozwoju poza mniej zamożnymi regionami i wspierania współpracy międzyregionalnej.

Dział 2 - Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne

Dział 2 obejmuje wspólną politykę rolną i wspólną politykę rybołówstwa oraz środki ochrony środowiska, w szczególności program LIFE+.

Dział 3 - Bezpieczeństwo i obywatelstwo

Dział 3 (Bezpieczeństwo i obywatelstwo) jest dowodem na to, że coraz większą wagę przywiązuje się do takich obszarów, jak sprawiedliwość i sprawy wewnętrzne, ochrona granic, polityka imigracyjna i azylowa, zdrowie publiczne i ochrona konsumentów, kultura, młodzież, polityka informacyjna i dialog z obywatelami, w których to dziedzinach powierzono UE szczególne zadania.

Dział 4 - Globalny wymiar Europy

Dział 4 obejmuje wszystkie działania zewnętrzne, w tym współpracę na rzecz rozwoju, pomoc humanitarną, instrumenty przedakcesyjne i politykę sąsiedztwa. EFR pozostaje poza budżetem UE i nie jest częścią WRF.

Dział 5 - Administracja

Dział ten obejmuje wydatki administracyjne wszystkich instytucji, renty i emerytury oraz szkoły europejskie. W przypadku instytucji innych niż Komisja koszty te stanowią sumę ich łącznych wydatków.

Dział 6 - Wyrównania

Zgodnie z porozumieniem politycznym, według którego nowe państwa członkowskie nie powinny być płatnikami netto budżetu UE na samym początku członkostwa, przewidziano w ramach tego działu środki na wyrównania. Kwota ta była dostępna w formie transferów na rzecz tych państw członkowskich w celu wyrównania różnicy pomiędzy wysokością składek wpłacanych przez nie do budżetu i kwot z niego uzyskiwanych.

Dział 9 - Instrumenty szczególne

Mechanizmy elastyczności zapewniają UE możliwość pozyskania środków niezbędnych do właściwego reagowania na nieprzewidziane zdarzenia, takie jak kryzysy i sytuacje nadzwyczajne. Zakres tych mechanizmów, alokację środków finansowych i procedury działania przedstawiono w rozporządzeniu w sprawie wieloletnich ram finansowych i porozumieniu międzyinstytucjonalnym. W obecnym kontekście ograniczonych wydatków zapewniają one również możliwość dostosowania zasobów budżetowych do zmieniających się priorytetów tak, aby każde euro wydano na to, co jest najbardziej potrzebne. Większość mechanizmów elastyczności nie jest zatem objętych WRF, a środki finansowe mogą przekroczyć pułap wydatków.

1.2.
SZCZEGÓŁOWE DZIAŁY WRF (PROGRAMY)

Działy WRF dzieli się na szczegółowe działy, które odpowiadają głównym programom wydatków (np. "Horyzont 2020", Erasmus+ itd.). Na tym poziomie programów przyjmuje się bazowe podstawy prawne do wykonania budżetu. Programy są powszechnie stosowaną strukturą służącą do składania sprawozdań z realizacji i wyników. W sprawozdaniach z wykonania budżetu zamieszczono również tabele w podziale na programy (zob. tabele 4.6-4.10 poniżej).

1.3.
BUDŻET ROCZNY

Każdego roku Komisja szacuje dochody i wydatki wszystkich instytucji na nadchodzący rok oraz sporządza projekt budżetu, który przedkłada władzy budżetowej. Na podstawie projektu budżetu Rada przygotowuje swoje stanowisko, które następnie stanowi przedmiot negocjacji między obydwoma organami władzy budżetowej. Przewodniczący Parlamentu Europejskiego ogłasza, że wspólny projekt został ostatecznie uchwalony, co oznacza, że budżet podlega wykonaniu. W odnośnym roku budżetowym przyjmowane są budżety korygujące. Za wykonanie budżetu odpowiedzialna jest głównie Komisja.

Struktura budżetu obejmuje w przypadku Komisji środki administracyjne i środki operacyjne. Pozostałe instytucje dysponują jedynie środkami administracyjnymi. Ponadto w budżecie występują dwa rodzaje środków: niezróżnicowane i zróżnicowane. Środki niezróżnicowane są wykorzystywane na finansowanie operacji rocznych (zgodnych z zasadą jednoroczności). Środki zróżnicowane zostały wprowadzone w celu pogodzenia zasady jednoroczności z koniecznością zarządzania działaniami wieloletnimi. Środki zróżnicowane dzielą się na środki na zobowiązania i środki na płatności:

środki na zobowiązania: pokrywają łączny koszt zobowiązań prawnych zaciągniętych na bieżący rok budżetowy w odniesieniu do działań realizowanych przez kilka lat. Zobowiązania budżetowe z tytułu działań trwających dłużej niż jeden rok budżetowy można jednak rozłożyć na kilka lat na roczne raty, o ile przewidziano to w akcie podstawowym.
środki na płatności: pokrywają wydatki wynikające ze zobowiązań zaciągniętych w bieżącym roku budżetowym lub w ubiegłych latach budżetowych.

W sprawozdaniu finansowym rodzaje finansowania dzieli się na dwie główne pozycje:

środki w ostatecznym przyjętym budżecie oraz
dodatkowe środki obejmujące:
kwoty przeniesione z poprzedniego roku (w rozporządzeniu finansowym zezwala się na ograniczoną liczbę przypadków przeniesienia niewydanych kwot z poprzedniego roku na bieżący rok), oraz
dochody przeznaczone na określony cel pochodzące ze zwrotów, wkładów osób trzecich/państw trzecich w programy UE i prace wykonywane na rzecz osób trzecich przypisuje się bezpośrednio do odpowiednich linii budżetowych po stronie wydatków i stanowią one trzeci filar finansowania.

Wszystkie rodzaje finansowania tworzą dostępne środki.

1.4.
DOCHODY
1.4.1.
Dochody z tytułu zasobów własnych

Zdecydowana większość dochodów pochodzi z zasobów własnych, które dzielą się na następujące kategorie:

1)
tradycyjne zasoby własne (TZW): zwykle stanowią około 14 % kwoty dochodów z tytułu zasobów własnych;
2)
zasoby oparte na podatku od wartości dodanej (VAT): zwykle stanowią około 12 % dochodów z tytułu zasobów własnych;
3)
zasoby oparte na dochodzie narodowym brutto (DNB): zwykle stanowią około 74 % kwoty dochodów z tytułu zasobów własnych.

Podział zasobów własnych przeprowadzany jest zgodnie z zasadami określonymi w decyzji Rady 2014/335/UE, Euratom z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej (DZW z 2014 r.). Decyzja ta weszła w życie dnia 1 października 2016 r. i jest stosowana z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2014 r.

Łączna kwota zasobów własnych przydzielonych Unii na pokrycie rocznych środków na płatności nie przekracza 1,20 % sumy DNB wszystkich państw członkowskich.

1.4.2.
Tradycyjne zasoby własne (TZW)

Tradycyjne zasoby własne (TZW) obejmują cła (nakładane na przywóz z państw trzecich) i opłaty wyrównawcze od cukru (płacone przez producentów cukru w celu sfinansowania wydatków na wspólną organizację rynku cukru) nakładane na podmioty gospodarcze i pobierane przez państwa członkowskie w imieniu UE. Niemniej jednak państwa członkowskie zatrzymują 20 % na pokrycie kosztów poboru. Wszelkie ustalone kwoty tradycyjnych zasobów własnych należy ująć na jednym z rachunków prowadzonych przez właściwe organy.

Na rachunku zwyczajnym określonym w art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 609/2014 ujmuje się: wszelkie kwoty odzyskane lub objęte zabezpieczeniem.
Na odrębnych rachunkach przewidzianych również w powyższym artykule ujmuje się: wszelkie kwoty jeszcze nieodzyskane lub nieobjęte zabezpieczeniem; na rachunku tym mogą też zostać ujęte kwoty objęte zabezpieczeniem, lecz kwestionowane.

Tradycyjne zasoby własne należy zapisać na rachunku Komisji otwartym w administracji finansowej lub krajowym banku centralnym przez państwo członkowskie najpóźniej w pierwszym dniu roboczym następującym po 19. dniu drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ustalono należności (lub odzyskano, w przypadku odrębnego rachunku).

1.4.3.
Podatek od wartości dodanej (VAT)

Podatek od wartości dodanej (VAT) pochodzi z obciążeń podstaw opodatkowania VAT w państwach członkowskich. Podstawy VAT zostały w tym celu ujednolicone zgodnie z zasadami UE. Podstawa VAT jest ograniczona jednak do 50 % DNB każdego państwa członkowskiego. Jednolitą stawkę VAT ustalono na 0,30 %, z wyjątkiem okresu 2014-2020, w którym stawkę poboru dla Niemiec, Niderlandów i Szwecji ustalono na 0,15 %.

1.4.4.
Dochód narodowy brutto (DNB)

Zasoby oparte na dochodzie narodowym brutto (DNB) wykorzystywane są do sfinansowania tej części budżetu, która nie jest objęta żadnym innym rodzajem dochodów. DNB każdego państwa członkowskiego obciążone jest taką samą stawką procentową, ustalaną zgodnie z przepisami UE.

Zasoby oparte na VAT i DNB ustala się na podstawie prognoz odpowiednich podstaw sporządzonych w momencie sporządzenia projektu budżetu. Następnie prognozy te koryguje się i aktualizuje w danym roku budżetowym w ramach budżetu korygującego. Komisja wzywa państwa członkowskie do pokrycia, pierwszego dnia roboczego czerwca drugiego roku po danym roku budżetowym, różnic między kwotami należnymi od państw członkowskich według rzeczywistej podstawy a kwotami faktycznie zapłaconymi na podstawie (skorygowanych) prognoz, dodatnich lub ujemnych. W ciągu kolejnych czterech lat nadal można wprowadzać korekty do rzeczywistych podstaw VAT i DNB, o ile nie zostaną wydane zastrzeżenia. Zastrzeżenia te należy postrzegać jako potencjalne roszczenia względem państw członkowskich o niepewnych kwotach, ponieważ nie można dokładnie oszacować ich wpływu finansowego. Kiedy możliwe jest określenie dokładnej kwoty, wzywa się do przekazania odpowiednich zasobów opartych na VAT i DNB w powiązaniu z przeprowadzaniem bilansu VAT i DNB lub wystawia się indywidualne wezwania do wpłacenia środków.

1.4.5.
Rabat brytyjski

Mechanizm korekty zakłócenia równowagi budżetowej na rzecz Zjednoczonego Królestwa (zmniejszenie jego płatności na poczet zasobów własnych przy jednoczesnym zwiększeniu płatności należnych od innych państw członkowskich) ustanowiono na posiedzeniu Rady Europejskiej w Fontainebleau (w czerwcu 1984 r.). Niemcy, Austria, Szwecja i Niderlandy korzystają ze zmniejszonego wkładu w finansowanie rabatu brytyjskiego (ograniczonego do jednej czwartej ich nominalnego wkładu na ten cel).

1.4.6.
Obniżka brutto

Na posiedzeniu w dniach 7-8 lutego 2013 r. Rada Europejska stwierdziła, że Dania, Niderlandy i Szwecja powinny korzystać z obniżek brutto swoich rocznych wkładów opartych na DNB w okresie 2014-2020 oraz że Austria miała korzystać jedynie z obniżek brutto w okresie 2014-2016. Roczne obniżki kształtują się następująco: Dania - 130 mln EUR, Niderlandy - 695 mln EUR oraz Szwecja - 185 mln EUR.

1.5.
OBLICZENIE WYNIKU BUDŻETU

Nadwyżka budżetowa UE zwracana jest państwom członkowskim w następnym roku poprzez odpowiednie pomniejszenie ich kwot należnych za ten rok.

Kwoty zasobów własnych ujęte w sprawozdaniu to kwoty zaksięgowane w ciągu roku na rachunkach otwartych w imieniu Komisji przez rządy państw członkowskich. Dochody obejmują także, w przypadku nadwyżki, wynik budżetu za poprzedni rok budżetowy. Pozostałe dochody ujęte w sprawozdaniu stanowią kwotę faktycznie uzyskaną w ciągu roku.

Do celów obliczenia wyniku budżetu za dany rok przyjęto, że wydatki obejmują płatności zrealizowane ze środków na dany rok oraz wszelkie środki na dany rok przeniesione na rok następny. Płatności zrealizowane ze środków na dany rok oznaczają płatności zrealizowane przez księgowego do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego. W przypadku EFRG płatności obejmują płatności zrealizowane przez państwa członkowskie między dniem 16 października roku N-1 a dniem 15 października roku N, pod warunkiem że księgowy został poinformowany o zobowiązaniu i autoryzacji do dnia 31 stycznia roku N+1. Wydatki dotyczące EFRG mogą podlegać decyzji w sprawie zgodności wydanej w wyniku kontroli przeprowadzonych w państwach członkowskich.

Wynik budżetu obejmuje dwa elementy: wynik UE oraz wynik udziału krajów EFTA należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). Zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 608/2014 określającego środki wykonawcze dotyczące systemu zasobów własnych Unii Europejskiej wynik ten stanowi różnicę pomiędzy:

łącznymi dochodami otrzymanymi za dany rok budżetowy oraz
kwotą płatności dokonanych ze środków na bieżący rok budżetowy, zwiększoną o kwotę środków na ten rok budżetowy przeniesionych na następny rok.

Różnicę tę powiększa się lub pomniejsza o:

saldo netto anulowanych środków na płatności przeniesionych z ubiegłych lat budżetowych oraz wszelkich płatności, które ze względu na zmiany kursu euro przekraczają środki niezróżnicowane przeniesione z poprzedniego roku budżetowego,
stan dochodów przeznaczonych na określony cel oraz
saldo wynikające z dodatnich i ujemnych różnic kursowych ujętych w ciągu roku budżetowego.

Środki przeniesione z poprzedniego roku budżetowego, które wynikają z wkładów osób trzecich i prac wykonanych na rzecz osób trzecich oraz które z zasady nigdy nie wygasają, ujmuje się jako środki dodatkowe na rok budżetowy. Tłumaczy to różnicę między kwotami przeniesionymi z poprzedniego roku budżetowego ujętymi w sprawozdaniach z wykonania budżetu za rok N a kwotami przeniesionymi na następny rok ujętymi w sprawozdaniach z wykonania budżetu za rok N-1. Środki ponownie udostępnione w wyniku zwrotu zaliczek nie są uwzględniane przy obliczaniu wyniku budżetowego.

Przeniesione środki na płatności obejmują: przeniesienia automatyczne i przeniesienia decyzją. Anulowane niewykorzystane środki na płatności przeniesione z poprzedniego roku obejmują anulowane środki przeniesione automatycznie lub decyzją.

1.6.
UZGODNIENIE WYNIKU EKONOMICZNEGO Z WYNIKIEM BUDŻETU

w mln EUR

20192018
WYNIK EKONOMICZNY ZA DANY ROK4 79613 918
Przychody
Należności ustalone w bieżącym roku, ale jeszcze niepobrane(6 193)(6 220)
Należności ustalone w poprzednich latach i pobrane w bieżącym roku8 6569 331
Naliczone dochody (netto)3 341(4 015)
5 804(904)
Wydatki
Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów (netto)8 3944 511
Koszty poprzedniego roku poniesione w bieżącym roku(3 832)(6 086)
Efekt netto płatności zaliczkowych(10 981)(8 634)
Środki na płatności przeniesione na następny rok(3 532)(2 941)
Płatności dokonane z przeniesionych środków i anulowane niewykorzystane środki na płatności1 9242 098
Zmiany stanu rezerw3 8013 567
Inne(3 076)(4 175)
(7 304)(11 660)
Wynik ekonomiczny agencji i EWWiS w likwidacji(79)448
WYNIK BUDŻETU ZA ROK3 2171 802

Zgodnie z rozporządzeniem finansowym wynik ekonomiczny za dany rok oblicza się w oparciu o zasadę rachunkowości memoriałowej (zasady rachunkowości UE), natomiast wynik budżetu opiera się na zmodyfikowanej metodzie kasowej. Zważywszy że u podstaw wyniku ekonomicznego i wyniku budżetowego leżą te same operacje - z wyjątkiem pozostałych (pozabudżetowych) źródeł przychodów i wydatków agencji oraz EWWiS w likwidacji, które uwzględniono wyłącznie w wyniku ekonomicznym (zob. informacja dodatkowa 6) - uzgodnienie wyniku ekonomicznego za dany rok z wynikiem budżetowym za ten rok pełni rolę przydatnej kontroli spójności.

Pozycje uzgadniane - Dochody

Faktyczne dochody budżetowe za dany rok budżetowy odpowiadają dochodom pobranym z tytułu należności ustalonych w ciągu tego roku oraz kwotom pobranym z tytułu należności ustalonych w ubiegłych latach. Dlatego należności ustalone w bieżącym roku, ale jeszcze niepobrane, odlicza się od wyniku ekonomicznego na użytek uzgodnienia, jako że nie są one częścią dochodów budżetowych. Z kolei należności ustalone w poprzednich latach i pobrane w bieżącym roku dolicza się do wyniku ekonomicznego na użytek uzgodnienia.

Na naliczone dochody składają się głównie naliczone dochody z tytułu opłat rolnych, zasobów własnych oraz odsetek i dywidend. Uwzględnia się jedynie efekt netto, tj. naliczone przychody za bieżący rok pomniejszone o wpływy z tytułu naliczonych przychodów z poprzedniego roku.

Pozycje uzgadniane - Wydatki

Na bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów składają się głównie bierne rozliczenia międzyokresowe dokonane na użytek procedur zakończenia księgowań na koniec roku (tzw. procedur cut-off), tj. wydatki kwalifikowalne poniesione przez beneficjentów środków unijnych, które nie zostały jeszcze zgłoszone Komisji. Uwzględnia się jedynie efekt netto, tj. bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów za bieżący rok pomniejszone o bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów za poprzedni rok. Płatności dokonane w bieżącym roku powiązane z fakturami ujętymi we wcześniejszych latach stanowią część wydatków budżetowych bieżącego rok i muszą być w związku z tym dodane do wyniku ekonomicznego dla celów uzgodnienia.

Efekt netto płatności zaliczkowych obejmuje (1) nowe kwoty płatności zaliczkowych wypłacone w bieżącym roku i ujęte jako wydatki budżetowe tego roku i (2) rozliczenie płatności zaliczkowych poprzez zatwierdzenie kosztów kwalifikowalnych w ciągu roku. Te ostatnie stanowią koszt zgodnie z zasadą rachunkowości memoriałowej, jednak koszt ten nie jest ujmowany na kontach budżetowych, jako że płatność początkowych zaliczek została już uwzględniona jako koszt budżetowy w momencie jej dokonania.

Oprócz płatności dokonanych ze środków na dany rok, przy obliczaniu wyniku budżetu za ten rok należy uwzględnić także środki na ten rok przeniesione na rok następny (zgodnie z art. 1 ust. 1 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 608/2014). To samo podejście stosuje się do płatności budżetowych dokonanych w bieżącym roku ze środków przeniesionych z poprzednich lat oraz anulowania niewykorzystanych środków na płatności.

Zmiany stanu rezerw odnoszą się do szacunków na koniec roku dokonanych na kontach rozliczeń międzyokresowych (głównie świadczenia pracownicze), które nie mają wpływu na konta budżetowe. Pozostałe uzgadniane kwoty obejmują rozmaite elementy, takie jak amortyzacja aktywów, nabycie aktywów, raty leasingowe (część kapitałowa) oraz udziały finansowe, które są różnie traktowane w rachunkowości budżetowej i rachunkowości memoriałowej.

Pozycja uzgadniana - Wynik ekonomiczny agencji i EWWiS w likwidacji

Wynik budżetu na dany rok jest nieskonsolidowaną wartością liczbową i nie obejmuje pozostałych (pozabudżetowych) źródeł przychodów i wydatków skonsolidowanych agencji oraz EWWiS w likwidacji (zob. informacja dodatkowa 6). Aby uzgodnić wynik ekonomiczny za dany rok - nieskonsolidowaną wartość liczbową obejmującą te kwoty - z wynikiem budżetu ten rok, jako pozycję uzgadnianą przedstawia się cały skonsolidowany wynik ekonomiczny agencji i EWWiS w likwidacji za dany rok.

2.
WYKONANIE BUDŻETU UE NA 2019 r. - KOMENTARZ
2.1.
DOCHODY

Kwota środków na płatności w budżecie początkowym UE podpisanym przez przewodniczącego Parlamentu Europejskiego w dniu 12 grudnia 2018 r. wynosiła 148 199 mln EUR, a z zasobów własnych sfinansowana miała zostać kwota 146 305 mln EUR. Szacunki dotyczące dochodów i wydatków w pierwotnym budżecie są zazwyczaj korygowane w trakcie roku budżetowego, przy czym tego rodzaju zmiany przedstawia się w budżetach korygujących. Korekty zasobów własnych opartych na DNB gwarantują, że dochody przewidziane w budżecie będą dokładnie odpowiadać zapisanym w budżecie wydatkom. Zgodnie z zasadą równowagi dochody i wydatki budżetowe (środki na płatności) muszą się równoważyć.

W 2019 r. przyjęto trzy budżety korygujące. Z uwzględnieniem tych budżetów ostateczne przyjęte dochody w 2019 r. wyniosły 148 492 mln EUR, a łączna kwota finansowana z zasobów własnych wyniosła 144 795 mln EUR. Zmniejszenie wkładów państw członkowskich w 2019 r. wynikało głównie z nadwyżki z poprzedniego roku budżetowego (1 803 mln EUR), którą nieco równoważył wzrost netto środków na płatności (293 mln EUR).

Jeżeli chodzi o wynik zasobów własnych, pobór tradycyjnych zasobów własnych był bardzo zbliżony do prognozowanych kwot.

Także ostateczne płatności państw członkowskich z tytułu VAT i DNB są zbliżone do ostatecznych szacunków budżetowych. Różnice między szacowanymi kwotami a kwotami faktycznie wpłaconymi wynikają z różnic między kursami euro stosowanymi dla celów budżetowych a kursami obowiązującymi w dniu faktycznego dokonania płatności przez państwa członkowskie spoza UGW.

Przepisy odnoszące się do sald VAT i DNB określono w art. 10b rozporządzenia w sprawie udostępniania (rozporządzenia (UE, Euratom) nr 609/2014). Procedura ta nie wiąże się ze zmianą budżetu, dlatego Komisja zwraca się bezpośrednio do państw członkowskich o zapłatę kwot netto. Dzięki temu systemowi kompensowania wpływ na budżet UE był bliski zeru.

Pozycja "Wkłady i zwroty związane z realizacją porozumień i programów UE" dotyczy głównie dochodów z tytułu korekt finansowych (europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, EFRG i EFRROW), udziału państw trzecich w programach badawczych, rozliczenia rachunków w funduszach rolnych oraz innych wkładów i zwrotów na rzecz programów/działań Unii. Znaczną część tej kwoty stanowią dochody przeznaczone na określony cel, co zwykle wiąże się z wpisaniem dodatkowych środków po stronie wydatków. W 2019 r. wkłady te wyniosły 12,6 mld EUR.

Dochody z grzywien dotyczą głównie grzywien w obszarze konkurencji.

2.2.
WYDATKI

Budżet UE odgrywa ważną rolę we wspieraniu realizacji unijnych polityk i priorytetów. Mimo ograniczonej kwoty, stanowiącej około 2 % wszystkich wydatków publicznych w Unii, uzupełnia on budżety państw członkowskich, kładąc wyraźny nacisk na inwestycje i dodatkowość. Stanowi kluczowe narzędzie wśród szerokiej gamy instrumentów polityki i instrumentów regulacyjnych na szczeblu europejskim, służące realizacji priorytetów politycznych uzgodnionych przez wszystkie państwa członkowskie UE, ujętych w formie wieloletnich ram finansowych obejmujących różne programy i maksymalne pułapy wydatków.

Przyjęty w dniu 12 grudnia 2018 r. budżet UE na 2019 r. potwierdza, że UE kieruje środki finansowe tam, gdzie są one potrzebne. W roku 2019 zgodnie z wnioskiem Komisji Europejskiej z maja 2018 r. największą część budżetu UE przeznaczono na stymulację tworzenia nowych miejsc pracy, zwłaszcza dla ludzi młodych, oraz pobudzenie wzrostu gospodarczego, inwestycji strategicznych i procesu konwergencji. UE dalej wspierała również działania służące skutecznemu podejmowaniu wyzwań związanych z migracją, zarówno wewnątrz UE, jak i poza jej granicami.

Rok 2019 był szóstym rokiem obecnych wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2014-2020. Sprawnie wdrażano niemal wszystkie programy, z wyjątkiem nowych programów czy działań, których proces ustawodawczy zakończył się w ostatnim czasie.

Zgodnie z rocznymi zmianami przewidzianymi w wieloletnich ramach finansowych w projekcie budżetu zaproponowano środki na zobowiązania w wysokości 165,6 mld EUR (o 3,1 % więcej w porównaniu z budżetem na 2018 r.) oraz środki na płatności w kwocie 148,7 mld EUR (o 2,7 % więcej), a więc odpowiednio 1,00 % i 0,90 % dochodu narodowego brutto (DNB) UE.

Wszystkie pozycje osiągnęły w 2019 r. wysoki poziom wykonania. W 2019 r. poziom wykonania w odniesieniu do wszystkich rodzajów środków (budżetowych, środków przeniesionych z roku poprzedniego i dochodów przeznaczonych na określony cel) wynosił 97 % w przypadku zobowiązań i 93 % w przypadku płatności. Wskaźniki wykonania z wyłączeniem dochodów przeznaczonych na określony cel świadczą o pełnym wykonaniu w 2019 r. (99,4 % w przypadku zobowiązań i 98,4 % w przypadku płatności).

Na koniec 2019 r. zobowiązania pozostające do spłaty (RAL, kwoty zaangażowane, ale niewypłacone) wynosiły 297,7 mld EUR. Spodziewano się wzrostu w stosunku do poziomu z 2018 r., biorąc pod uwagę różnicę między środkami na zobowiązania zapisanymi w budżecie a środkami na płatności (17,7 mld EUR) w przyjętym budżecie oraz uwzględniając fakt, że zwiększenie kwoty zobowiązań pozostających do spłaty stanowi jednak normalny rozwój sytuacji, ponieważ środki na zobowiązania co roku wzrastają zgodnie z wieloletnimi ramami finansowymi. Ostateczny wzrost osiągnął 16,5 mld EUR.

3.
WYKONANIE DOCHODÓW BUDŻETOWYCH UE
3.1.
ZESTAWIENIE WYKONANIA DOCHODÓW BUDŻETOWYCH UE

w mln EUR

TytułDochody przewidziane w budżecieUstalone należnościDochodyWpływy jako % budżetuNierozliczone
Pierwotnie przyjęty budżetOstateczny przyjęty budżetBieżący rokPrzeniesioneOgółemZ należności za bieżący rokZ należności przeniesionychOgółem
12345=3+4678=6+79=8/210=5-8
1 Zasoby własne146 305144 7951470134414705614475412144 766100 %2 291
3 Nadwyżki, salda i dostosowania-1 8031 811-1 8111 805-1 805100 %7
4 Dochody pochodzące od osób pracujących w instytucjach i innych organach Unii1 6071 6071 576101 5851 566101 57698 %10
5 Dochody z działalności administracyjnej instytucji252557019589546125582 229 %31
6 Wkłady i zwroty związane z realizacją porozumień i programów unijnych13013013 56456914 13412 27929812 5779 674 %1 557
7 Odsetki od zaległych płatności i grzywny1151155 45613 11918 5752 3552712 6252 283 %15 949
8 Operacje zaciągania i udzielania pożyczek333-33-3110 %-
9 Dochody różne1515891771852 %9
Ogółem148 199148 492170 00113 770183 771163314604163 918110 %19 853
4.
WYKONANIE WYDATKÓW BUDŻETOWYCH UE
4.1.
WRF: STRUKTURA I ZMIANY STANU ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA I ŚRODKÓW NA PŁATNOŚCI

w mln EUR

Dział WRFŚrodki na zobowiązaniaŚrodki na płatności
Środki budżetoweDodatkowe środkiDostępne środki ogółemŚrodki budżetoweDodatkowe środkiDostępne środki ogółem
Pierwotnie przyjęty budżetBudżety korygujące i przesunięciaOstateczny przyjęty budżetPrzeniesieniaDochody przeznaczone na określony celPierwotnie przyjęty budżetBudżety korygujące i przesunięciaOstateczny przyjęty budżetPrzeniesieniaDochody przeznaczone na określony cel
123=1+2456=3+4+5789=7+8101112=9+10 + 11
1 Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu80 52710080 627012 16692 79467 55726667 82313114 60082 553
1a: Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia23 33510023 43504 39027 82620 522(260)20 2611185 66426 044
1b: Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna57 192-57 192-7 77764 96947 03552647 561138 93556 510
2 Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne59 642-59 6424602 74562 84657 40043757 8376722 74361 252
w tym: wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie43 192-43 1924601 15544 80643 116(3)43 1136651 15544 933
3 Bezpieczeństwo i obywatelstwo3 78703 787-2794 0653 527(237)3 29192763 575
4 Globalny wymiar Europy11 31930611 625341 79513 4549 358(406)8 953641 91610 933
5 Administracja

w tym: wydatki administracyjne instytucji

9 943

4 115

0 -9 943

4 115

1832

435

10 776

4 550

9 945

4 115

(2)

-

9 942

4 115

916

554

836

437

11 694

5 107

6 Wyrównania------------
8 Rezerwa ujemna i deficyt przeniesione z poprzedniego roku budżetowego------------
9 Instrumenty szczególne577(12)5653024618412236647024671
Ogółem165 796394166 18952517 840184 554148 199294148 4921 79220 394170 679
4.2.
WRF: WYKONANIE ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA

w mln EUR

Dział WRFDostępne środki ogółemZaciągnięte zobowiązaniaŚrodki przeniesione na 2020Środki wygasające
Z ostatecznego przyjętego budżetuZe środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem%Dochody przeznaczone na określony celŚrodki przeniesione decyzjąOgółemZ ostatecznego przyjętego budżetuZe środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem
12345=2+3+46=5/1789=7+810111213=10+11 + 12
1 Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu92 79480 54009 99690 53698 %2 074362 110521 1 1 1 1 ° ° 1 1 °97149
1a: Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia27 82623 40602 37625 78293 %2 01332 016271 1 1 rs 04 1 1 II128
1b: Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna64 96957 134-7 62064 754100 %6033932596121
2 Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne62 84659 1614381 00160 60096 %1 3304671 79714414449
w tym: wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie44 80642 71843880743 96298 %3484678158-29
3 Bezpieczeństwo i obywatelstwo4 0653 737-1373 87495 %142-14250050
4 Globalny wymiar Europy13 45411 622341 454 574 33813 11197 %34013412 14602 149
5 Administracja10 7769 7971- -10 37196 %255-25582385
w tym: wydatki administracyjne instytucji4 5504 033- --4 37196 %94094- -3- -
6 Wyrównania------- --175- -221
8 Rezerwa ujemna i deficyt przeniesione z poprzedniego roku budżetowego-----94-16
9 Instrumenty szczególne61829529548 %8102
Ogółem184 554165 15347313 161178 78797 %4 1495984 747438515301 019
4.3.
WRF: WYKONANIE ŚRODKÓW NA PŁATNOŚCI

w mln EUR

Dział WRFDostępne środki ogółemDokonane płatnościŚrodki przeniesione na 2020 r.Środki wygasające
Z ostatecz

nego przyjętego budżetu

Ze środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem%Środki przeniesione automatycznieŚrodki przeniesione decyzjąDochody przeznaczone na określony celOgółemZ ostatecz

nego przyjętego budżetu

Ze środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem
12345=2+3+46=5/178910=7+8 +911121314=11+12 + 13
1 Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu82 55367 6371137 78575 53591 %15136 8136 9673218152
1a: Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia26 04420 0901021 55521 74884 %13834 1084 2493016148
1b: Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna56 51047 547106 23053 78795 %13-2 7052 7182204
2 Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne61 25257 1636371 72159 52197 %1984671 0231 687935-44
w tym: wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie44 93342 44963180643 88598 %1904673491 006734-42
3 Bezpieczeństwo i obywatelstwo3 5753 1537963 25691 %9-18018812920131
4 Globalny wymiar Europy10 9338 908601 14010 10892 %39-77281164414
5 Administracja11 6949 04885048210 38189 %74803491 098146664216
w tym: wydatki administracyjne instytucji5 1073 5715152914 37786 %463014360582393124
6 Wyrównania--------------
8 Rezerwa ujemna i deficyt przeniesione z poprzedniego roku budżetowego------0-------
9 Instrumenty szczególne6712950-29544 %1-89352016368
Ogółem170 679146 2031 66711 225159 09693 %1 1454709 14410 75967512525825
4.4.
WRF: ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ POZOSTAJĄCYCH DO SPŁATY (RAL)

w mln EUR

Dział WRFZobowiązania pozostające do spłaty na koniec poprzedniego rokuZobowiązania za bieżący rokZobowiązania pozostające do spłaty na koniec roku - ogółem
Zobowiązania przeniesione z poprzedniego rokuUmorzenie/ aktualizacja wyceny/ anulowaniePłatnościZobowiązania pozostające do spłaty na koniec rokuZobowiązania zaciągnięte w ciągu rokuPłatnościAnulowane zobowiązania, których nie można przenieść na następne okresyZobowiązania pozostające do spłaty na koniec roku
1234=1+2+35678=5+6+79=4+8
1 Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu206 991(1 360)(66 413)13921790 536(9 122)(4)81 410220627
1a: Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia37 006(738)(13 367)22 90125 782(8 380)(4)17 39740 298
1b: Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna169985(622)(53 046)11631764 754(742)(0)64 012180329
2 Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne40 047(253)(15 133)24 66160 600(44 387)(0)16 21340 874
w tym: wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie359(6)(235)11743 962(43 650)-313430
3 Bezpieczeństwo i obywatelstwo5 834(269)(1 934)3 6323 874(1 323)-2 5516 183
4 Globalny wymiar Europy27 352(1 200)(6 918)19 23413 111(3 190)(0)9 92029 154
5 Administracja961(97)(859)510 371(9 522) (3 861)(1) 0849854
w tym: wydatki administracyjne instytucji587(69)(515)24 371- --510511
6 Wyrównania- -- -- -- --(295)---
8 Rezerwa ujemna i deficyt przeniesione z poprzedniego roku budżetowego0(0)(0)-----
9 Instrumenty szczególne29511
Ogółem281 185(3 179)(91 257)186 749178787(67 838)(5)110 944297 693
4.5.
WRF: ZOBOWIĄZANIA POZOSTAJĄCE DO SPŁATY WEDŁUG ROKU POWSTANIA ZOBOWIĄZANIA

w mln EUR

Dział WRF< 20132013201420152016201720182019Ogółem
1 Inteligentny wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu1 4283 6402 1394 68312 47645 92468 92481 414220627
1a: Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia4729211 1751 6083 1335 42710 16017 40240 298
1b: Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna9562 7199643 0759 34340 49658 76364 012180329
2 Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne681302851 3162 6857 60312 57516 21340 874
w tym: wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie---133776313430
3 Bezpieczeństwo i obywatelstwo331820534331 2231 8512 5526 183
4 Globalny wymiar Europy9099581 0101 8513 2534 9736 2319 97029 154
5 Administracja--0-012851854
w tym: wydatki administracyjne instytucji0000000511511
9 Instrumenty szczególne------011
Ogółem2 4384 7463 4537 90418 84659 72389 583110 999297 693

Powołanie nowej Komisji wiązało się z wewnętrzną reorganizacją służb. Realokacja powiązanych transakcji spowodowała przesunięcie kwoty pozostającej do spłaty pomiędzy latami. Łączna kwota zobowiązań pozostających do spłaty nie ulega zmianie.

4.6.
WRF W UJĘCIU SZCZEGÓŁOWYM: STRUKTURA I ZMIANY STANU ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA I ŚRODKÓW NA PŁATNOŚCI

w mln EUR

ProgramŚrodki na zobowiązaniaŚrodki na płatności
Środki budżetoweDodatkowe środkiDostępne środki ogółemŚrodki budżetoweDodatkowe środkiDostępne środki ogółem
Pierwotnie przyjęty budżetBudżety korygujące i przesunięciaOstateczny przyjęty budżetPrzeniesieniaDochody przeznaczone na określony celPierwotnie przyjęty budżetBudżety korygujące i przesunięciaOstateczny przyjęty budżetPrzeniesieniaDochody przeznaczone na określony cel
123=1+2456=3+4+5789=7+8101112=9+10+11
1 Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)187-187-1903771 02211 023-1901 213
Europejski system nawigacji satelitarnej (EGNOS/Galileo)691-691-1288199237099322531 248
Międzynarodowy eksperymentalny reaktor termojądrowy (ITER)4072409-49458617(58)559049608
Unijny program obserwacji i monitorowania Ziemi (Copernicus)861-861-218826021603214619
Europejski Korpus Solidarności (ESC)143-14308151120(12)10878123
Europejski program rozwoju przemysłu obronnego245-245--245147(145)2--2
Bezpieczeństwo jądrowe i likwidacja144-144--144158(1)157--157
"Horyzont 2020"12 3128012 392-2 65215 04310 972(160)10 812733 76714 652
Program badawczo-szkole- niowy Euratomu3740374-115488370(3)36719153539
Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME)3670367-4741425225277386365
Kształcenie, szkolenie i sport (Erasmus+)2 766202 786-4843 2712 563462 60976013 217
Zatrudnienie i innowacje społeczne (EaSI)136-136-5118711810129150180
Cła, Fiscalis i zwalczanie nadużyć finansowych135-135-111461341135010145
Instrument "Łącząc Europę" - Energia949-949-44993327(1)32613331
Instrument "Łącząc Europę" - Transport2 640-2 640-822 7221 223921 3141181 334
Instrument "Łącząc Europę" - technologie informa- cyjno-komunikacyine ("ICT")175-175-5180152(33)11804123
Projekty w dziedzinie energetyki wspomagające naprawę gospodarczą----0061(61)--3535
Agencje zdecentralizowane383(4)379-27406382(2)379-27406
Inne działania i programy194(2)193-473665165(1)1641391556
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze97(0)97-198100(32)68-169
Szczególne kompetencje Komisji1284133-41371153118-4122
Konwergencja regionalna (regiony słabiej rozwinięte)27 875927 885-3 65431 53924 04220624 248-4 30428 551
Regiony w okresie przejściowym5 84955 854-8066 6604 370(271)4 099-1 1185 217
Konkurencyjność (regiony lepiej rozwinięte)8 649278 676-1 1519 8277 442287 470-1 3828 852
Regiony najbardziej oddalone i słabo zaludnione231-231-2225317638215-28242
Fundusz Spójności9 754-9 754-1 80111 5557 7064008 107-1 6959 801
Europejska współpraca terytorialna1 973-1 973-2352 2081 1912561 447-2561 703
Pomoc techniczna240-240-2242213(25)187122202
Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD)568-568-2359140111412094506
Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych350(41)309-81390632(109)523-56579
Instrument "Łącząc Europę"1 700-1 700-11 701852(8)843-2845
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze4-4-0411(0)11-011
Ogółem dział 1 WRF80 52710080 627012 16692 79467 55726667 82313114 60082 553
2 Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (EFRG)43 192-43 1924601 15544 80643 116(3)43 1136651 15544 933
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)14 727-14 727-1 35616 08313 14836213 51021 35614 868
Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR)942-942-2181 160571816521218871
Umowy o partnerstwie w sprawie połowów i organizacje ds. zarządzania rybołówstwem148-148--1481420142--142
Działania na rzecz środowiska i klimatu (LIFE)5581559-75673421335446365
Agencje zdecentralizowane61-61-87061(2)59-868
Inne działania i środki------------
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze14(1)12-01220(14)6-06
Określone działania-------00--0
Ogółem dział 2 WRF59 642-59 6424602 74562 84657 40043757 8376722 74361252
3 Fundusz Azylu, Migracji i Integracji (AMF)1 121701 191-171 20895321974117992
Konsument29-29-130243271128
Kreatywna Europa245-245-142581957202114217
Wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii0-0-0070(10)600060
Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego533(0)533-148681664(162)5021146649
Systemy informatyczne0(0)-----00-00
Sprawiedliwość45(0)45-145389471148
Prawa, równość i obywatelstwo66-66-267584620264
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności150(45)105-410982(13)69-372
Europa dla Obywateli29-29-02929(4)250025
Żywność i pasze290-290-4294239224215247
Zdrowie68-68-371613641267
Agencje zdecentralizowane1 090(25)1 066-851 151998(87)911-85996
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze15-15-01518(10)8-08
Określone działania106-106-0106100(0)9910101
Ogółem dział 3 WRF3 78703 787-2794 0653 527(237')3 29192763 575
4 Pomoc przedakcesyjna (IPA II)2 423(29)2 394-7393 1331 708(325)1 38255621 950
Pomoc makrofinansowa (MFA)27(27)0--027(17)10--10
Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych----110110----110110
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności24(11)13-11321(10)11-111
Inicjatywa "Wolontariusze pomocy UE"20(1)19-01916(3)13-013
Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR)25-25-12915425-2525429479
Europejski Instrument Sąsiedztwa (ENI)2 677612 738-412 7792 06012 0614412 106
Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI)3 190153 205-833 2872 796(219)2 578161232 716
Instrument Partnerstwa (IP)154(5)149-101591003613609145
Demokracja i prawa człowieka (EIDHR)197(18)179-2181159316332167
Stabilność i pokój (IcSP)3770377-11388321(3)31939331
Pomoc humanitarna1 6523151 966344242 4251 6031371 74063712 117
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB)3358343-413843063309053362
Współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego (INSC)34-34-03441(6)361036
Agencje zdecentralizowane20-20-02120-20-021
Inne działania i programy84(3)81-205286734770206282
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze6(4)2-028(1)7-17
Określone działania75580-08174(6)68-068
Ogółem dział 4 WRF11 31930611 625341 79513 4549 358(406)8 953641 91610 933
5 Świadczenia emerytalne i rentowe2 004(2)2 002-02 0022 004(2)2 002-02 002
Szkoły europejskie191(11)181-12193191(11)181212195
Agencje zdecentralizowane------------
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze4-4-046(2)4106
Wydatki administracyjne Komisji3 629123 64113854 0273 629113 6403593864 385
Wydatki administracyjne innych instytucji4 115-4 11504354 5504 115-4 1155544375 107
Ogółem dział 5 WRF9 943(0)9 943183210 7769 945(2)9 94291683611 694
6 Wyrównania------------
Ogółem dział 6 WRF------------
8 Rezerwa ujemna------------
Przeniesiony deficyt------------
Ogółem dział 8 WRF------------
9 Rezerwa na pomoc nadzwyczajną352(306)46--46352-352--352
Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG)176-176-2419910(9)102425
Fundusz Solidarności Unii

Europejskiej (FSUE)

5029434430-37350245295--295
Ogółem dział 9 WRF577(12)5653024618412236647024671
Ogółem165 796394166 18952517 840184 554148 199294148 4921 79220 394170 679
4.7.
WRF W UJĘCIU SZCZEGÓŁOWYM: WYKONANIE ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA

w mln EUR

ProgramDostępne środki ogółemZaciągnięte zobowiązaniaŚrodki przeniesione na 2020Środki wygasające
Z ostatecznego przyjętego budżetuZe środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem%Dochody przeznaczone na określony celŚrodki przeniesione decyzjąOgółemZ ostatecznego przyjętego budżetuZe środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem
12345=2+3+46=5/1789=7+810111213=10+11 + 12
1 Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)377187-190377100 %---0--0
Europejski system nawigacji satelitarnej (EGNOS/Galileo)819691-8277394 %46-460--0
Międzynarodowy eksperymentalny reaktor termojądrowy (ITER)458409-1742693 %32-320--0
Unijny program obserwacji

i monitorowania Ziemi (Copernicus)

882861-21882100 %0-0----
Europejski Korpus Solidarności (ESC)1511430414898 %3-3----
Europejski program rozwoju przemysłu obronnego245245--245100 %-------
Bezpieczeństwo jądrowe i likwidacja144144--144100 %---0--0
"Horyzont 2020"15 04312 391-1 41713 80892 %1 234-1 2340-11
Program badawczo-szkoleniowy Euratomu488371-5142286 %643670-00
Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME)414367-3139896 %15-150-00
Kształcenie, szkolenie i sport (Erasmus+)3 2712 786-2733 06094 %211-211----
Zatrudnienie i innowacje społeczne (EaSI)187135-2515985 %26-262-02
Cła, Fiscalis i zwalczanie nadużyć finansowych146135-814398 %3-30--0
Instrument "Łącząc Europę" - Energia993949-44992100 %1-10--0
Instrument "Łącząc Europę" - Transport2 7222 639-772 716100 %4-41--1
Instrument "Łącząc Europę" - technologie informacyjno-ko- munikacyjne ("ICT")180171-417598 %0-04-04
Projekty w dziedzinie energetyki wspomagające naprawę gospodarczą0-----0-0----
Agencje zdecentralizowane406360-1637693 %10-1019-019
Inne działania i programy665193-11230446 %361-3610-00
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze9897-198100 %0-00--0
Szczególne kompetencje Komisji137132-213498 %2-21-01
Konwergencja regionalna (regiony słabiej rozwinięte)31 53927 877-3 56731 444100 %43-438-4351
Regiony w okresie przejściowym6 6605 851-8066 657100 %0-03--3
Konkurencyjność (regiony lepiej rozwinięte)9 8278 674-1 1309 804100 %8-81-1415
Regiony najbardziej oddalone i słabo zaludnione253231-22253100 %-------
Fundusz Spójności11 5559 752-1 77511 527100 %(0)21--2626
Europejska współpraca terytorialna2 2081 973-2162 18999 %7-70-1212
Pomoc techniczna242228-022894 %1-112-113
Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD)591567-23590100 %---1-01
Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych390277-8135892 %-3232----
Instrument "Łącząc Europę"1 7011 700--1 700100 %1-1----
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze44--497 %0-0----
Ogółem dział 1 WRF92 79480 54009 99690 53698 %2 074362 11052-97149
2 Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (EFRG)44 80642 71843880743 96298 %348467815821-29
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)16 08314 725-4014 76592 %903-9032-413415
Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR)1 160940-1421 08293 %75-752-13
Umowy o partnerstwie w sprawie połowów i organizacje ds. zarządzania rybołówstwem148148--148100 %-------
Działania na rzecz środowiska i klimatu (LIFE)567559-5564100 %2-20-00
Agencje zdecentralizowane7059-76795 %1-12--2
Inne działania i środki-------------
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze1212--12100 %0-00--0
Określone działania-------------
Ogółem dział 2 WRF62 84659 1614381 00160 60096 %1 3304671 7971421414449
3 Fundusz Azylu, Migracji i Integracji (AMF)1 2081 184-91 19299 %9-97--7
Konsument3029-130100 %0-00-00
Kreatywna Europa258245-1025599 %4-40--0
Wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii00--038 %0-00-00
Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego681533-6459788 %84-840--0
Systemy informatyczne-------------
Sprawiedliwość4545-04599 %0-00-00
Prawa, równość i obywatelstwo6766-16799 %1-10-00
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności10970-37367 %1-135-035
Europa dla Obywateli2929-02999 %0-00--0
Żywność i pasze294290-329299 %2-20-00
Zdrowie7168-271100 %0-00-00
Agencje zdecentralizowane1 1511 059-441 10296 %41-417-07
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze1515--1599 %0-00-00
Określone działania106106-0106100 %0-00--0
Ogółem dział 3 WRF4 0653 737-1373 87495 %142-14250-050
4 Pomoc przedakcesyjna (IPA II)3 1332 393-6012 99496 %138-1381-01
Pomoc makrofinansowa (MFA)00--097 %---0--0
Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych110--10310394 %7-7----
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności1313-01399 %0-0--00
Inicjatywa "Wolontariusze pomocy UE"1919-019100 %0-00--0
Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR)15425-709561 %60-60----
Europejski Instrument Sąsiedztwa (ENI)2 7792 738-312 769100 %10-100--0
Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI)3 2873 204-583 26299 %25-250-00
Instrument Partnerstwa (IP)159149-715698 %3-30--0
Demokracja i prawa człowieka (EIDHR)181179-117999 %1-10--0
Stabilność i pokój (IcSP)388377-10387100 %1-10--0
Pomoc humanitarna2 4251 966344122 41299 %13-13----
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB)384343-1736094 %24-240--0
Współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego (INSC)3434--34100 %0-00--0
Agencje zdecentralizowane2120-021100 %0-0----
Inne działania i programy28681-14522679 %60-600-00
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze21--147 %011--00
Określone działania8180-081100 %0-0----
Ogółem dział 4 WRF13 45411 62234145413 11197 %34013412-02
5 Świadczenia emerytalne i rentowe2 0021 990-01 99099 %0-012--12
Szkoły europejskie193181-1019199 %2-20--0
Agencje zdecentralizowane-------------
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze44--4100 %-----00
Wydatki administracyjne Komisji4 0273 58912253 81695 %159-159510052
Wydatki administracyjne innych instytucji4 5504 03303384 37196 %94094820385
Ogółem dział 5 WRF10 7769 797157410 37196 %255-25514603149
6 Wyrównania-------------
Ogółem dział 6 WRF-------------
8 Rezerwa ujemna

Przeniesiony deficyt

- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -- -
Ogółem dział 8 WRF-------------
9 Rezerwa na pomoc nadzwyczajną

Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG)

Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (FSUE)

46

199

373

-

1

295

- - -- - --

1

295

-

0 %

79 %

-

8

-

46

-

49

46

8

49

-

175

-

-

-

30

-

16

-

-

191

30

Ogółem dział 9 WRF618295--29548 %8941021753016221
Ogółem184 554165 15347313 161178 78797 %4 1495984 747438515301 019
4.8.
WRF W UJĘCIU SZCZEGÓŁOWYM: WYKONANIE ŚRODKÓW NA PŁATNOŚCI

w mln EUR

ProgramDostępne środki ogółemDokonane płatnościŚrodki przeniesione na 2020 r.Środki wygasające
Z ostatecz

nego przyjętego budżetu

Ze środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem%Środki przeniesione automatycznieŚrodki przeniesione decyzjąDochody przeznaczone na określony celOgółemZ ostatecz

nego przyjętego budżetu

Ze środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem
12345=2+3+46=5/178910=7+8 +911121314=11+12 + 13
1 Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)1 2131 023-1631 18698 %0-27270--0
Europejski system nawigacji satelitarnej (EGNOS/Galileo)1 2489912481 04183 %2-20520700-0
Międzynarodowy eksperymentalny reaktor termojądrowy (ITER)60855801757595 %1-323200-0
Unijny program obserwacji i monitorowania Ziemi (Copernicus)619601214617100 %2-02(0)0-0
Europejski Korpus Solidarności (ESC)1231054010989 %3-7100404
Europejski program rozwoju przemysłu obronnego20--07 %2--20--0
Bezpieczeństwo jądrowe i likwidacja157157--157100 %----0--0
"Horyzont 2020"14 65210 7316578211 57879 %81-2 9833 06508110
Program badawczo-szkoleniowy Euratomu539331174239072 %3331111460202
Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME)36527435333090 %2-33360000
Kształcenie, szkolenie i sport (Erasmus+)3 2172 60272482 85789 %7-3533600001
Zatrudnienie i innowacje społeczne (EaSI)1801260312972 %1-47482103
Cła, Fiscalis i zwalczanie nadużyć finansowych1451330413795 %0-6620-2
Instrument "Łącząc Europę" - Energia33132513330100 %1-1100-0
Instrument "Łącząc Europę" - Transport1 3341 3121141 327100 %2-4600-1
Instrument "Łącząc Europę" - technologie informacyjno-ko- munikacyjne ("ICT")1231180412299 %0-010000
Projekty w dziedzinie energetyki wspomagające naprawę gospodarczą35--353599 %0-00----
Agencje zdecentralizowane406361-1637793 %0-101019-019
Inne działania i programy556162110626848 %1-2852871001
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze6964-16594 %0-004--4
Szczególne kompetencje Komisji122116-311997 %0-112-02
Konwergencja regionalna (regiony słabiej rozwinięte)28 55124 248-3 28127 52996 %0-1 0231 023----
Regiony w okresie przejściowym5 2174 099-1 0535 15199 %0-6666----
Konkurencyjność (regiony lepiej rozwinięte)8 8527 470-9828 45295 %0-400400----
Regiony najbardziej oddalone i słabo zaludnione242215-922392 %0-1919----
Fundusz Spójności9 8018 107-6868 79390 %0-1 0081 008----
Europejska współpraca terytorialna1 7031 447-991 54691 %0-157157----
Pomoc techniczna20217310118491 %13-1141204
Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD)506412092504100 %0-220000
Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych579523-2654995 %0-3030----
Instrument "Łącząc Europę"845843-2845100 %--00----
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze1111-01196 %0-000--0
Ogółem dział 1 WRF82 55367 6371137 78575 53591 %15136 8136 9673218152
Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (EFRG)44 93342 44963180643 88598 %1904673491 006734-42
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)14 86813 505270514 21396 %2-65065220-2
Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR)871651119784897 %1-212200-0
Umowy o partnerstwie w sprawie połowów i organizacje ds. zarządzania rybołówstwem142142--142100 %0-------
Działania na rzecz środowiska i klimatu (LIFE)3653504535999 %4-1500-0
Agencje zdecentralizowane6859-76798 %0-110--0
Inne działania i środki------0-------
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze66--6100 %0-00----
Określone działania00--0100 %0---0--0
Ogółem dział 2 WRF61252571636371 72159 52197 %1984671 0231 687935-44
3 Fundusz Azylu, Migracji i Integracji (AMF)9928781888689 %1-911951-95
Konsument2826012797 %1-010000
Kreatywna Europa2172001820996 %2-680000
Wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii60600060100 %0-0000-0
Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego64950012752981 %1-11812000(0)0
Systemy informatyczne00-00100 %0-------
Sprawiedliwość4846004796 %0-110001
Prawa, równość i obywatelstwo6461016298 %0-110000
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności7242-24461 %0-1127-027
Europa dla Obywateli2525002598 %0-000--0
Żywność i pasze2472411424699 %1-110000
Zdrowie6763126597 %1-120000
Agencje zdecentralizowane996905-4494995 %0-41416-06
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze87--784 %0-001-01
Określone działania101991010099 %1-0100-0
Ogółem dział 3 WRF3 5753 1537963 25691 %9-18018812920131
4 Pomoc przedakcesyjna (IPA II)1 9501 37552021 58381 %6-3603661102
Pomoc makrofinansowa (MFA)1010--10100 %0-------
Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych110--10310394 %--77----
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności119-1982 %0---2--2
Inicjatywa "Wolontariusze pomocy UE"1313-013100 %--00----
Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR)479252527532568 %--154154----
Europejski Instrument Sąsiedztwa (ENI)2 1062 0554222 08099 %6-192500-1
Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI)2 7162 56414482 62797 %13-73860213
Instrument Partnerstwa (IP)1451340413895 %0-331023
Demokracja i prawa człowieka (EIDHR)1671593016297 %3-141102
Stabilność i pokój (IcSP)3313153732498 %4-260101
Pomoc humanitarna2 1171 73453242 06497 %6-475300-0
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB)36230803134094 %0-22220--0
Współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego (INSC)36350-3698 %1-0100-0
Agencje zdecentralizowane2120-021100 %0-000--0
Inne działania i programy28276012319971 %0-838300-0
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze77--793 %0-000-11
Określone działania6868-068100 %0-000-00
Ogółem dział 4 WRF10 9338 908601 14010 10892 %39-77281164414
5 Świadczenia emerytalne i rentowe2 0021 990--1 99099 %0-0012--12
Szkoły europejskie19518121019299 %0-330--0
Agencje zdecentralizowane--------------
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze6410477 %00-001-1
Wydatki administracyjne Komisji4 3853 3033321823 81787 %285-2044895226179
Wydatki administracyjne innych instytucji5 1073 5715152914 37786 %463014360582393124
Ogółem dział 5 WRF11 6949 04885048210 38189 %74803491 098146664216
6 Wyrównania--------------
Ogółem dział 6 WRF--------------
8 Rezerwa ujemna

Przeniesiony deficyt

- -- -- -- -- -- -0

0

- -- -- -- -- -- -- -
Ogółem dział 8 WRF------0-------
9 Rezerwa na pomoc nadzwyczajną

Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG)

Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (FSUE)

352

25

295

-

0

295

-

0

-

- - --

0

295

-

1 %

100 %

0

1

0

- - --

8

-

-

9

-

352

0

1

-

0

-

-

16

-

352

16

1

Ogółem dział 9 WRF6712950-29544 %1-89352016368
Ogółem170 679146 2031 66711 225159 09693 %1 1454709 14410 75967512525825
4.9.
WRF W UJĘCIU SZCZEGÓŁOWYM: ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ POZOSTAJĄCYCH DO SPŁATY (RAL)

w mln EUR

ProgramZobowiązania pozostające do spłaty na koniec poprzedniego rokuZobowiązania za bieżący rokZobowiązania pozostające do spłaty na koniec roku - ogółem
Zobowiązania przeniesione z poprzedniego rokuUmorzenie/ aktualizacja wyceny/ anulowaniePłatnościZobowiązania pozostające do spłaty na koniec rokuZobowiązania zaciągnięte w ciągu rokuPłatnościAnulowane zobowiązania, których nie można przenieść na następne okresyZobowiązania pozostające do spłaty na koniec roku
1234=1+2+35678=5+6+79=4+8
1 Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)2 714(0)(1 015)1 698377(171)-2061 905
Europejski system nawigacji satelitarnej (EGNOS/Galileo)1 224(0)(724)500773(316)-456957
Międzynarodowy eksperymentalny reaktor termojądrowy (ITER)1 454(0)(519)935426(56)(0)3701 305
Unijny program obserwacji i monitorowania Ziemi (Copernicus)243(1)(230)12882(387)-495507
Europejski Korpus Solidarności (ESC)17(0)(6)10148(103)-4555
Europejski program rozwoju przemysłu obronnego----245(0)-245245
Bezpieczeństwo jądrowe i likwidacja596(0)(128)468144(29)-115583
"Horyzont 2020"20 541(412)(7 640)12 49013 808(3 938)(4)9 86622 356
Program badawczo-szkoleniowy Euratomu275(11)(145)119422(245)(0)176295
Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME)943(19)(296)628398(33)-365993
Kształcenie, szkolenie i sport (Erasmus+)855(62)(387)4063 060(2 469)-591997
Zatrudnienie i innowacje społeczne (EaSI)222(22)(95)105159(34)-125230
Cła, Fiscalis i zwalczanie nadużyć finansowych175(6)(98)71143(39)-103175
Instrument "Łącząc Europę" - Energia2 072(14)(320)1 738992(9)-9832 721
Instrument "Łącząc Europę" - Transport4 241(75)(1 277)2 8902 716(51)-2 6665 556
Instrument "Łącząc Europę" - technologie informacyjno-komunikacyjne ("ICT")448(12)(116)321175(7)-169490
Projekty w dziedzinie energetyki wspomagające naprawę gospodarczą254(48)(35)172----172
Agencje zdecentralizowane52-(36)15376(341)-3651
Inne działania i programy404(30)(173)200304(95)-210410
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze107(8)(48)5198(17)-81131
Szczególne kompetencje Komisji169(18)(80)72134(39)-95166
Konwergencja regionalna (regiony słabiej rozwinięte)85 194(494)(27 428)57 27231 444(101)-31 34388 615
Regiony w okresie przejściowym18 502(24)(5 139)13 3386 657(12)-6 64519 984
Konkurencyjność (regiony lepiej rozwinięte)26 523(52)(8 380)18 0929 804(72)-9 73227 824
Regiony najbardziej oddalone i słabo zaludnione588-(205)384253(18)-234618
Fundusz Spójności25 851(3)(8 404)17 44411 527(389)-11 13828 582
Europejska współpraca terytorialna4 502(2)(1 536)2 9642 189(10)-2 1785 142
Pomoc techniczna251(21)(96)134228(89)(0)139273
Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD)1 304(1)(483)820590(21)-5691 390
Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych1 655(13)(527)1 114358(22)-3371 450
Instrument "Łącząc Europę"5 595(11)(838)4 7451 700(7)-1 6946 439
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze20(1)(10)84(0)-312
Ogółem dział 1 WRF206 991(1 360)(66 413)13921790 536(9 122)(4)81410220627
2 Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (EFRG)359(6)(235)11743 962(43 650)-313430
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFR- ROW)34 594(38)(13 714)20 84214 765(499)-14 26635 108
Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR)3 280(73)(826)2 3821 082(22)(0)1 0593 441
Umowy o partnerstwie w sprawie połowów i organizacje ds. zarządzania rybołówstwem15(2)(6)8148(136)-1219
Działania na rzecz środowiska i klimatu (LIFE)1 768(131)(342)1 294564(17)-5481 841
Agencje zdecentralizowane3(0)(3)-67(64)-33
Inne działania i środki---------
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze28(3)(6)1912(0)-1231
Określone działania0(0)(0)------
Ogółem dział 2 WRF40 047(253)(15 133)24 66160 600(44 387)(0)16 21340 874
3 Fundusz Azylu, Migracji i Integracji (AMF)2 662(98)(750)1 8141 192(136)-1 0572 870
Konsument40(1)(18)2230(10)-2043
Kreatywna Europa219(8)(96)115255(113)-141256
Wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii62(0)(60)20(0)-02
Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego1 746(103)(525)1 118597(4)-5931 711
Systemy informatyczne46(36)(0)10----10
Sprawiedliwość90(2)(30)5845(16)-2987
Prawa, równość i obywatelstwo105(1)(45)5967(18)-49108
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności43(3)(17)2273(27)-4567
Europa dla Obywateli21(1)(11)929(14)-1524
Żywność i pasze319(9)(178)132292(68)-225357
Zdrowie133(1)(51)8271(14)-56138
Agencje zdecentralizowane242(0)(85)1571 102(864)-238395
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze24(3)(7)1415(1)-1429
Określone działania82(2)(63)17106(37)-6986
Ogółem dział 3 WRF5 834(269)(1 934)3 6323 874(1 323)-2 5516 183
4 Pomoc przedakcesyjna (IPA II)7 425(355)(1 414)5 6562 994(169)-2 8268 481
Pomoc makrofinansowa (MFA)45(0)(10)350--035
Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych----103(103)---
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności15(2)(4)913(5)-817
Inicjatywa "Wolontariusze pomocy UE"22(0)(3)1919(10)-928
Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR)325-(241)8495(84)-1095
Europejski Instrument Sąsiedztwa (ENI)7 833(526)(1 713)5 5942 769(367)-2 4017 995
Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI)8 755(187)(2 298)6 2693 262(329)-2 9339 203
Instrument Partnerstwa (IP)386(3)(118)264156(21)-135400
Demokracja i prawa człowieka (EIDHR)358(8)(115)235179(47)-133367
Stabilność i pokój (IcSP)627(13)(206)408387(118)(0)268676
Pomoc humanitarna893(36)(552)3052 412(1 511)(0)9011 205
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB)266(49)(130)88360(210)-150238
Współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego (INSC)107(3)(24)8034(12)-22102
Agencje zdecentralizowane----21(21)-00
Inne działania i programy152(8)(38)105226(161)-65171
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze16(3)(6)61(0)-17
Określone działania126(4)(46)7681(21)-59135
Ogółem dział 4 WRF27 352(1200)(6 918)19 23413 111(3 190)(0)9 92029 154
5 Świadczenia emerytalne i rentowe----1 990(1 990)(0)--
Szkoły europejskie2-(2)-191(190)-00
Agencje zdecentralizowane---------
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze6-(4)24(0)-46
Wydatki administracyjne Komisji366(28)(337)03 816(3 480)(1)335335
Wydatki administracyjne innych instytucji587(69)(515)24 371(3 861)0510511
Ogółem dział 5 WRF961(97)(859)510 371(9 522)(1)849854
6 Wyrównania---------
Ogółem dział 6 WRF---------
8 Rezerwa ujemna---------
Przeniesiony deficyt---------
Ogółem dział 8 WRF---------
9 Rezerwa na pomoc nadzwyczajną---------
Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG)0(0)(0)-1(0)-11
Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (FSUE)----295(295)---
Ogółem dział 9 WRF0(0)(0)-295(295)-11
Ogółem281 185(3 179)(91 257)186 749178 787(67 838)(5)110 944297 693
4.10.
WRF W UJĘCIU SZCZEGÓŁOWYM: ZOBOWIĄZANIA POZOSTAJĄCE DO SPŁATY WEDŁUG ROKU POWSTANIA ZOBOWIĄZANIA

w mln EUR

Program< 20132013201420152016201720182019Ogółem
1 Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)----441 6912061 905
Europejski system nawigacji satelitarnej (EG- NOS/Galileo)0--3011121338456957
Międzynarodowy eksperymentalny reaktor termojądrowy (ITER)-348---2663213701 305
Unijny program obserwacji i monitorowania Ziemi (Copernicus)---0336495507
Europejski Korpus Solidarności (ESC)------104555
Europejski program rozwoju przemysłu obronnego-------245245
Bezpieczeństwo jądrowe i likwidacja-354177103105107115583
"Horyzont 2020"2713858231 1871 9883 2194 6159 86622 356
Program badawczo-szkoleniowy Euratomu8121993051176295
Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME)513741384153231365993
Kształcenie, szkolenie i sport (Erasmus+)0012041106237591997
Zatrudnienie i innowacje społeczne (EaSI)-01762764125230
Cła, Fiscalis i zwalczanie nadużyć finansowych--0171252103175
Instrument "Łącząc Europę" - Energia2-1831822565136019832 721
Instrument "Łącząc Europę" - Transport2391414877241 5432 6665 556
Instrument "Łącząc Europę" - technologie informacyjno-komunikacyjne ("ICT")0-201211060115172490
Projekty w dziedzinie energetyki wspomagające naprawę gospodarczą172-------172
Agencje zdecentralizowane-----1503651
Inne działania i programy1110816154199210410
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze01-1493681131
Szczególne kompetencje Komisji00135194395166
Konwergencja regionalna (regiony słabiej rozwinięte)6652 1844241 3884 25919 72428 62831 34388 615
Regiony w okresie przejściowym37-853141 3825 2306 2916 64519 984
Konkurencyjność (regiony lepiej rozwinięte)533631295321 1146 5029 3989 73227 824
Regiony najbardziej oddalone i słabo zaludnione--61627113221234618
Fundusz Spójności1541221222527936 0619 94011 13828 582
Europejska współpraca terytorialna4850-099861 8712 1785 142
Pomoc techniczna--024172963139273
Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD)---3963343885691 390
Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych---1054002283813371 450
Instrument "Łącząc Europę"--1974411 2451 2831 5791 6946 439
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze0--0143312
Ogółem dział 1 WRF14283 6402 1394 68312 47645 92468 92481414220627
2 Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji (EFRG)---133776313430
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)0-1981 1492 1486 41310 93414 26635 108
Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR)1287253429111 0221 0593 441
Umowy o partnerstwie w sprawie połowów i organizacje ds. zarządzania rybołówstwem-----351219
Działania na rzecz środowiska i klimatu (LIFE)5643841621902365245481 841
Agencje zdecentralizowane-------33
Inne działania i środki---------
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze-01023131231
Określone działania---------
Ogółem dział 2 WRF681302851 3162 6857 60312 57516 21340 874
3 Fundusz Azylu, Migracji i Integracji (AMF)311232677247961 0572 870
Konsument001117122043
Kreatywna Europa-10192085141256
Wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii----20002
Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego157361013376515931 711
Systemy informatyczne----0-10-10
Sprawiedliwość24351215162987
Prawa, równość i obywatelstwo72349132149108
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności--1125144567
Europa dla Obywateli00000271524
Żywność i pasze1235143473225357
Zdrowie423513233156138
Agencje zdecentralizowane---0-42115238395
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze00122171429
Określone działania0-0012146986
Ogółem dział 3 WRF3318205343312231 8512 5526 183
4 Pomoc przedakcesyjna (IPA II)1793562196461 0961 5181 6422 8268 481
Pomoc makrofinansowa (MFA)-----305035
Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych---------
Unijny Mechanizm Ochrony Ludności--22123817
Inicjatywa "Wolontariusze pomocy UE"--63144928
Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR)------841095
Europejski Instrument Sąsiedztwa (ENI)4552663454529811 3021 7702 4247 995
Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI)2473033396089621 7382 0492 9569 203
Instrument Partnerstwa (IP)592123466298135400
Demokracja i prawa człowieka (EIDHR)451423315698137367
Stabilność i pokój (IcSP)101323365797172268676
Pomoc humanitarna--81018751949011 205
Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa (WPZiB)1-181852917150238
Współpraca w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego (INSC)3571113142722102
Agencje zdecentralizowane------(0)00
Inne działania i programy4071528213065171
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze1-0202117
Określone działania011311223759135
Ogółem dział 4 WRF9099581 0101 8513 2534 9736 2319 97029 154
5 Świadczenia emerytalne i rentowe---------
Szkoły europejskie------000
Agencje zdecentralizowane---------
Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze----01246
Wydatki administracyjne Komisji--0-000335335
Wydatki administracyjne innych instytucji0000000511511
Ogółem dział 5 WRF--0-012851854
6 Wyrównania---------
Ogółem dział 6 WRF---------
8 Rezerwa ujemna

Przeniesiony deficyt

- -- -- -- -- -- -- -- -- -
Ogółem dział 8 WRF---------
9 Rezerwa na pomoc nadzwyczajną

Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG)

Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (FSUE)

- -

-

- -

-

- -

-

- -

-

- -

-

- -

-

- -

-

-

1

-

-

1

-

Ogółem dział 9 WRF-------11
Ogółem2 4384 7463 4537 90418 84659 72389 583110 999297 693

Powołanie nowej Komisji wiązało się z wewnętrzną reorganizacją służb. Realokacja powiązanych transakcji spowodowała przesunięcie kwoty pozostającej do spłaty pomiędzy latami. Łączna kwota zobowiązań pozostających do spłaty nie ulega zmianie.

5.
WYKONANIE BUDŻETU PRZEZ INSTYTUCJĘ
5.1.
WYKONANIE DOCHODÓW BUDŻETOWYCH

w mln EUR

InstytucjaDochody przewidziane w budżecieUstalone należnościDochodyWpływy jako % budżetuNierozliczone
Pierwotnie przyjęty budżetOstateczny przyjęty budżetBieżący rokPrzeniesioneOgółemZ należności za bieżący rokZ należności przeniesionychOgółem
12345=3+4678=6+79=8/210=5-8
Parlament Europejski171171207222282016208121 %21
Rada Europejska i Rada55557317572173132 %2
Komisja147824148 117169 32213 747183069162 644596163 240110 %19 829
Trybunał Sprawiedliwości5656550555505598 %0
Trybunał Obrachunkowy222222-2222022103 %0
Komitet Ekonomiczno-Społeczny12121701717017134 %0
Komitet Regionów10101201212012121 %0
Rzecznik Praw Obywatelskich1110110190 %-
Europejski Inspektor Ochrony Danych1110110187 %-
Europejska Służba Działań Zewnętrznych464629012902881289623 %2
Ogółem148 199148 492170 00113 770183 771163314604163 918110 %19 853

Skonsolidowane sprawozdanie z wykonania budżetu ogólnego UE obejmuje, podobnie jak w latach poprzednich, wykonanie budżetu wszystkich instytucji, ponieważ w ramach budżetu UE ustanowione są oddzielne budżety dla poszczególnych instytucji.

Konsolidacja w ramach budżetu UE nie obejmuje budżetu agencji ani wykonania go przez nie; nie jest on również uwzględniony w sprawozdaniach budżetowych UE. Wypłacana agencjom dotacja Komisji jest jednak uwzględniona w budżecie UE. W niniejszej części budżetowej rocznego sprawozdania finansowego wzięto pod uwagę tylko dotację wypłaconą agencjom z budżetu Komisji.

Jeżeli chodzi o ESDZ, należy zauważyć, że oprócz własnego budżetu otrzymuje ona też wkłady od Komisji w wysokości 152,7 mln EUR (w 2018 r.: 141,7 mln EUR) i EFR oraz funduszy powierniczych w wysokości 63,1 mln EUR (w 2018 r.: 70,1 mln EUR). Wkłady te pokrywają koszty personelu Komisji zatrudnionego w delegaturach w ramach finansowania ze środków EFR i funduszy powierniczych, w tym z dochodów przeznaczonych na określony cel uzyskanych w danym roku z tych wkładów. Te środki budżetowe są przekazywane ESDZ (jako dochody przeznaczone na określony cel) przede wszystkim na pokrycie kosztów personelu Komisji zatrudnionego w delegaturach Unii, którymi zarządza Służba.

5.2.
WYKONANIE ŚRODKÓW NA ZOBOWIĄZANIA

w mln EUR

InstytucjaDostępne środki ogółemZaciągnięte zobowiązaniaŚrodki przeniesione na 2020 r.Środki wygasające
Z ostatecznego przyjętego budżetuZe środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem%Z dochodów przeznaczonych na określony celŚrodki przeniesione decyzjąOgółemZ ostatecznego przyjętego budżetuZe środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem
12345=2+3+46=5/1789=7+810111213=10+11 + 12
Parlament Europejski2 0831 9730602 03398 %23023240226
Rada Europejska i Rada62153702556291 %14014450045
Komisja180 00416112047312 823174 41697 %4 0555984 65335651527934
Trybunał Sprawiedliwości4314240142599 %1016006
Trybunał Obrachunkowy1471440014498 %0003003
Komitet Ekonomiczno-Społeczny1431360414098 %0003003
Komitet Regionów101980210099 %1010000
Rzecznik Praw Obywatelskich1111001192 %0001001
Europejski Inspektor Ochrony Danych1715001592 %00010-1
Europejska Służba Działań Zewnętrznych996694024694094 %550550001
Ogółem184 554165 15347313 161178 78797 %4 1495984 747438515301 019
5.3.
WYKONANIE ŚRODKÓW NA PŁATNOŚCI

w mln EUR

InstytucjaDostępne środki ogółemDokonane płatnościŚrodki przeniesione na 2020 r.Środki wygasające
Z ostatecznego przyjętego budżetuZe środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem%Środki przeniesione automatycznieŚrodki przeniesione decyzjąZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółemZ ostatecznego przyjętego budżetuZe środków przeniesionychZ dochodów przeznaczonych na określony celOgółem
12345=2+3+46=5/178910=7+8+911121314=11+12 + 13
Parlament Europejski2 3821 699284522 03585 %2740313052415241
Rada Europejska i Rada682484532456282 %5301567457053
Komisja165 5731426331 15210 934154 71993 %6824709 00110 1545928622700
Trybunał Sprawiedliwości45239918141893 %2501256308
Trybunał Obrachunkowy1551387014493 %70073103
Komitet Ekonomiczno-Społeczny1511287313891 %80193204
Komitet Regionów11088819788 %1102130101
Rzecznik Praw Obywatelskich1210001190 %00001001
Europejski Inspektor Ochrony Danych1913201581 %200210-2
Europejska Służba Działań Zewnętrznych1 14361013521095684 %84093177010011
Ogółem170 679146 2031 66711 225159 09693 %1 1454709 14410 75967512525825
6.
WYKONANIE BUDŻETU AGENCJI

Konsolidacja w ramach budżetu UE jako taka, jak wynika ze sprawozdań przedstawionych poniżej w pkt 6.1 i 6.2, nie obejmuje przychodów ani wydatków agencji. W niniejszej części budżetowej rocznego sprawozdania finansowego wzięto pod uwagę tylko dotację wypłaconą agencjom z budżetu Komisji.

W sprawozdaniach z wykonania budżetu UE, w stosownych przypadkach, faktycznie uwzględniono dotację wypłaconą agencjom z budżetu UE jako środki na zobowiązania i płatności.

W poniższych sprawozdaniach agencji przedstawiono przegląd agencji - zarówno agencji zdecentralizowanych (zwanych także agencjami tradycyjnymi), jak i agencji wykonawczych - oraz ich przychodów (6.1) i wydatków (6.2).

Inne źródła przychodów i związanych z nimi wydatków nie są uwzględniane w sprawozdaniu finansowym z wykonania budżetu UE. Każda agencja przedstawia własny zestaw rocznych sprawozdań finansowych.

6.1.
DOCHODY BUDŻETOWE

w mln EUR

AgencjaFinansowanie w ramach podpozycji WRFOstateczny przyjęty budżetPrzychód otrzymany
Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalo- wymi Systemami Informatycznymi3138140
Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki1a1616
Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej1a66
Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślinnie dotyczy1818
Agencja Wykonawcza ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności31111
Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego1a, 3, 45151
Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy1a1616
Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu3103103
Europejski Urząd Nadzoru Bankowego1a4546
Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej3333350
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób35959
Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego1a1919
Europejska Agencja Chemikaliów1a, 2116112
Europejska Agencja Środowiska25252
Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa21717
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności38080
Agencja Europejskiego GNSS1a36768
Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn388
Europejski Instytut Innowacji i Technologii1a416416
Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych1a2727
Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego1a7997
Europejska Agencja Leków3347340
Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii31618
Europejska Rada ds. Badań Naukowych1a5252
Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych1a4547
Europejska Fundacja Kształcenia42121
Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych33940
Agencja Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa1a1617
Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania3138143
Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania3917
Agencja Kolejowa Unii Europejskiej1a2829
Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego1a196171
Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej32223
Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnejnie dotyczy252259
Agencja Wykonawcza ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw1a4949
Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy1a2122
Wspólne przedsięwzięcie Fusion for Energy1a576729
Agencja Wykonawcza ds. Innowacyjności i Sieci1a2929
Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych57676
Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej54737
Ogółem3 6264 533

w mln EUR

Rodzaj dochodówOstateczny przyjęty budżetOtrzymane kwoty
Dotacja Komisji1 4591 471
Dochody z opłat726732
Pozostałe dochody1 4412 331
Ogółem3 6264 533
6.2.
ŚRODKI NA ZOBOWIĄZANIA I ŚRODKI NA PŁATNOŚCI W PODZIALE NA AGENCJE

w mln EUR

AgencjaŚrodki na zobowiązaniaŚrodki na płatności
Dostępne środki ogółemZaciągnięte zobowiązaniaDostępne środki ogółemDokonane płatności
Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalo- wymi Systemami Informatycznymi355178219133
Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki16161916
Organ Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej6665
Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin20191916
Agencja Wykonawcza ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności11111311
Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego51515649
Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy16152117
Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu1099411896
Europejski Urząd Nadzoru Bankowego48455446
Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej357346446318
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób59597058
Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego18182019
Europejska Agencja Chemikaliów115112130110
Europejska Agencja Środowiska73609259
Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa17172017
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności81818879
Agencja Europejskiego GNSS1 1643251 211560
Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn88108
Europejski Instytut Innowacji i Technologii558481425415
Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych27273127
Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego11110512198
Europejska Agencja Leków375362412345
Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii18171917
Europejska Rada ds. Badań Naukowych52525451
Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych48475347
Europejska Fundacja Kształcenia21212120
Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych39394440
Agencja Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa17161813
Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania155150169144
Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania17122114
Agencja Kolejowa Unii Europejskiej30303229
Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego256189267163
Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej24232923
Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej455249477240
Agencja Wykonawcza ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw49485247
Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy23222621
Wspólne przedsięwzięcie Fusion for Energy730728761739
Agencja Wykonawcza ds. Innowacyjności i Sieci29293029
Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych76768275
Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej46434942
Ogółem5 6784 2255 8064 253

w mln EUR

Rodzaje wydatkówŚrodki na zobowiązaniaŚrodki na płatności
Dostępne środki ogółemZaciągnięte zobowiązaniaDostępne środki ogółemDokonane płatności
Personel1 2691 2511 2881 246
Administracyjne430414502387
Operacyjne3 9792 5614 0162 621
Ogółem5 6784 2255 8064 253

GLOSARIUSZ

Założenia aktuarialne

Założenia stosowane na potrzeby obliczania kosztów przyszłych zdarzeń, które wpływają na zobowiązania emerytalne.

Zyski i straty aktuarialne

W przypadku programu o zdefiniowanym świadczeniu zmiany w deficytach lub nadwyżkach aktuarialnych. Powstają w wyniku różnic między poprzednimi założeniami aktuarialnymi a tym, co faktycznie nastąpiło, oraz w wyniku zmian wprowadzanych w założeniach aktuarialnych.

Środki na wydatki administracyjne

Środki na wydatki administracyjne służą do pokrywania bieżących kosztów instytucji i podmiotów (personelu, budynków, wyposażenia biurowego).

Przyjęty budżet

Projekt budżetu staje się przyjętym budżetem, gdy tylko zostanie zatwierdzony przez władzę budżetową.

Budżety korygujące

Decyzja przyjęta w trakcie roku budżetowego w celu zmiany (zwiększenia, zmniejszenia, przeniesienia) aspektów przyjętego budżetu na dany rok.

Kwoty, do wniesienia których należy wezwać państwa członkowskie

Są to koszty poniesione w okresie sprawozdawczym, które będą musiały zostać sfinansowane z przyszłych budżetów, tj. przez państwa członkowskie UE. Wynika to z współistnienia sprawozdań finansowych opartych na zasadzie memoriałowej i budżetu opartego na ujęciu kasowym.

Roczne sprawozdanie z działalności

Roczne sprawozdania z działalności pokazują wyniki operacji w odniesieniu do m.in. ustalonych celów, powiązanego ryzyka oraz struktury kontroli wewnętrznej. Od budżetu na 2001 r. w przypadku Komisji i budżetu na 2003 r. w przypadku wszystkich instytucji Unii Europejskiej delegowany urzędnik zatwierdzający musi przedłożyć swojej instytucji roczne sprawozdanie z działalności na temat wywiązania się ze swoich obowiązków wraz z informacjami dotyczącymi finansów i zarządzania.

Środki

Środki budżetowe. Budżet obejmuje prognozę zarówno zobowiązań, jak i płatności (płatności na rzecz beneficjentów - w gotówce lub przelewem bankowym). Środki na zobowiązania i płatności często się różnią (środki zróżnicowane), ponieważ zazwyczaj zobowiązania dotyczące wieloletnich programów i projektów są w całości zaciągane w roku, w którym podjęto decyzję w ich sprawie, i są opłacane przez lata, w miarę realizacji programu i projektu. Środki niezróżnicowane mają zastosowanie do wydatków administracyjnych, wsparcia rynku rolnego i płatności bezpośrednich oraz środków na zobowiązania równych środkom na płatności.

Dochody przeznaczone na określony cel

Dedykowane dochody otrzymane na sfinansowanie określonych pozycji wydatków. Głównym źródłem zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel są wkłady finansowe państw trzecich w programy finansowane przez Unię. Głównym źródłem wewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel są dochody uzyskane od osób trzecich w związku z towarami, usługami lub pracami dostarczonymi na ich żądanie; dochody pochodzące ze zwrotu nienależnie wypłaconych kwot i dochody ze sprzedaży publikacji i filmów.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Wszystkie aktywa finansowe (z wyjątkiem instrumentów pochodnych), które są zgodne z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości Sektora Publicznego, wycenione według wartości godziwej i w przypadku których zmiany wartości godziwej są ujmowane jako rezerwa w aktywach netto do czasu ich usunięcia z bilansu (lub utraty przez nie wartości).

Linia budżetowa

Jeżeli chodzi o strukturę budżetu, dochody i wydatki przedstawia się w budżecie zgodnie z obowiązującą nomenklaturą nałożoną przez władzę budżetową, która odzwierciedla charakter i cel każdej pozycji. Poszczególne działy (tytuł, rozdział, artykuł lub linia) zawierają oficjalny opis nomenklatury.

Anulowanie środków

Niewykorzystane środki, z których nie można dłużej korzystać.

Przeniesienie środków budżetowych

Wyjątek od zasady jednoroczności w zakresie, w jakim środki, których nie można wykorzystać w danym roku budżetowym, mogą, w ściśle określonych warunkach, zostać przeniesione w celu wykorzystania ich w przyszłym roku.

Zobowiązanie

Prawne zobowiązanie do zapewnienia środków finansowych pod warunkiem spełnienia określonych warunków. UE zobowiązuje się do zwrotu swojego udziału w kosztach projektu finansowanego przez UE. Dzisiejsze zobowiązania to przyszłe płatności. Dzisiejsze płatności to wcześniejsze zobowiązania.

Środki na zobowiązania

Środki na zobowiązania pokrywają łączny koszt zobowiązań prawnych (umów, umów o udzielenie dotacji/decyzji o udzielenie dotacji), które można podpisać w bieżącym roku budżetowym.

Koszty bieżącego zatrudnienia

Wzrost zobowiązań programowych wynikających z obsługi w bieżącym roku budżetowym.

Umorzenie

Czynność, wskutek której wcześniejsze zobowiązanie (lub część tego zobowiązania) zostaje anulowane.

Program o zdefiniowanym świadczeniu

System emerytalno-rentowy lub inny system świadczeń emerytalnych, gdy zasady danego systemu określają świadczenia niezależne od wpłacanych składek, a świadczenia nie są bezpośrednio związane z inwestycjami prowadzonymi w ramach systemu. System może być finansowany bądź nie.

Instrumenty pochodne

Instrumenty finansowe, których wartość jest powiązana ze zmianą wartości innego instrumentu finansowego, wskaźnika lub towaru. W przeciwieństwie do posiadacza pierwotnego instrumentu finansowego (np. obligacji skarbowych), który posiada bezwarunkowe prawo do otrzymywania środków pieniężnych (lub innej korzyści ekonomicznej) w przyszłości, posiadacz instrumentu pochodnego posiada tylko warunkowe prawo do otrzymywania takiej korzyści. Przykładowym instrumentem pochodnym jest walutowy kontrakt terminowy typu forward.

Zarządzanie bezpośrednie

Tryb wykonania budżetu. W ramach zarządzania bezpośredniego budżet jest wykonywany bezpośrednio przez służby Komisji, agencje wykonawcze lub fundusze powiernicze.

Stopa dyskontowa

Stopa wykorzystywana do dostosowania wartości pieniądza w czasie. Dyskontowanie jest techniką stosowaną do porównania kosztów i korzyści występujących w różnych okresach.

Efektywna stopa procentowa

Stopa, która dyskontuje oszacowane przyszłe wpływy gotówkowe lub płatności w ciągu przewidywanego okresu użytkowania aktywów lub zobowiązań finansowych do wartości bilansowej netto aktywów lub zobowiązania.

Aktywa lub zobowiązania finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt

Wszystkie aktywa lub zobowiązania finansowe, które są zgodne z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości Sektora Publicznego, wycenione według wartości godziwej i w przypadku których zmiany wartości godziwej są wykazywane jako nadwyżka lub deficyt w danym okresie (tj. instrumenty pochodne).

Korekta finansowa

Korekty finansowe służą do ochrony budżetu UE przed obciążeniem błędnymi lub nieprawidłowymi wydatkami. W przypadku wydatków objętych zarządzaniem dzielonym za odzyskanie nieprawidłowych płatności odpowiada przede wszystkim państwo członkowskie.

"Potwierdzona" korekta finansowa została zaakceptowana przez dane państwo członkowskie. "Stwierdzona" korekta finansowa została przyjęta decyzją Komisji i zawsze jest korektą netto, w przypadku której państwo członkowskie ma obowiązek zwrócić nieprawidłowo wykorzystane środki do budżetu UE, co doprowadzi do ostatecznego zmniejszenia puli środków finansowych przyznanych danemu państwu członkowskiemu. Potwierdzone i stwierdzone korekty finansowe opisuje się w niniejszej publikacji jako jedną kategorię.

"Wykonana" korekta finansowa skorygowała odnotowaną nieprawidłowość.

Zarządzanie pośrednie

Tryb wykonania budżetu. W ramach zarządzania pośredniego Komisja powierza zadania związane z wykonaniem budżetu organom przewidzianym prawem UE lub prawem krajowym.

Wstrzymania i zawieszenia

Jeżeli Komisja stwierdzi, na podstawie własnych prac lub informacji przekazanych przez instytucje audytowe, że państwo członkowskie nie usunęło poważnych uchybień w systemach zarządzania i kontroli lub nie skorygowało nieprawidłowych wydatków, które zostały zadeklarowane i poświadczone, może wstrzymać lub zawiesić płatności.

Nieprawidłowość

Nieprawidłowość jest czynnością niezgodną z zasadami UE, która może niekorzystnie wpłynąć na interesy finansowe UE, ale może być wynikiem błędów, które nie noszą znamion oszustwa, popełnionych przez beneficjentów ubiegających się o środki lub przez organy odpowiedzialne za dokonywanie płatności. Jeżeli dany podmiot świadomie dopuszcza się nieprawidłowości, stanowi to nadużycie finansowe.

Wygasające środki

Na koniec roku budżetowego niewykorzystane środki zostają anulowane. Wygaśnięcie oznacza unieważnienie całego lub części zezwolenia na ponoszenie wydatków lub zaciąganie zobowiązań, które jest reprezentowane przez środki. Zgodnie z zasadami finansowymi, które dotyczą wspólnych przedsięwzięć, jedynie w ich przypadku wszelkie niewykorzystane środki mogą zostać ujęte w preliminarzu dochodów i wydatków na następne trzy lata budżetowe (tzw. zasada "N+3"). Zatem niewykorzystane środki na wspólne przedsięwzięcia mogą zostać ponownie uruchomione w roku budżetowym "N +3".

Zobowiązania pozostające do spłaty

Zobowiązania pozostające do spłaty (RAL) oznaczają kwotę, w przypadku której zobowiązanie budżetowe zostało podjęte, ale kolejne płatności nie zostały jeszcze wykonane. Oznaczają zobowiązania płatnicze UE na przyszłe lata i wynikają bezpośrednio z istnienia programów wieloletnich i rozbieżności między środkami na zobowiązania a środkami na płatności.

Zasoby własne

Oznaczają główne środki finansowe instytucji i organów unijnych oraz zostały określone w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 609/2014 w sprawie zasobów własnych. Zasoby własne obejmują zasoby oparte na DNB, zasoby oparte na VAT i tradycyjne zasoby własne.

Środki na płatności

Środki na płatności pokrywają wydatki wymagalne w bieżącym roku budżetowym, wynikające z zobowiązań prawnych zaciągniętych w bieżącym roku lub w ubiegłych latach.

Płatności zaliczkowe

Płatność mająca na celu zapewnienie beneficjentowi płynności. Może być ona rozbita na szereg płatności zgodnie z przepisami danej umowy, decyzji, porozumienia lub podstawowego aktu prawnego. Płatność lub zaliczka musi zostać wykorzystana na cele, na które była przeznaczona, w okresie wskazanym w umowie albo podlega zwrotowi.

Środek zapobiegawczy

Środki zapobiegawcze, którymi dysponuje Komisja w celu ochrony budżetu UE, gdy jest świadoma potencjalnych braków, obejmują zawieszenia i wstrzymania płatności z budżetu UE na rzecz programu operacyjnego.

Zobowiązania pozostające do spłaty (RAL)

Tak jak zobowiązania pozostające do spłaty oznaczają kwotę, w przypadku której zobowiązanie budżetowe zostało podjęte, ale kolejne płatności nie zostały jeszcze wykonane. Oznaczają zobowiązania płatnicze UE na przyszłe lata i wynikają bezpośrednio z istnienia programów wieloletnich i rozbieżności między środkami na zobowiązania a środkami na płatności.

Zarządzanie dzielone

Tryb wykonania budżetu. W ramach zarządzania dzielonego realizację zadań w zakresie wykonania budżetu powierza się państwom członkowskim. Ok. 80 % wydatków UE podlega właśnie tej metodzie wykonania budżetu.

Tradycyjne zasoby własne

Oznaczają dochód UE i stanowią część "zasobów własnych", z których finansowana jest działalność UE. Tradycyjne zasoby własne zostały zdefiniowane w rozporządzeniu nr 609/2014 w sprawie zasobów własnych i obejmują cła i opłaty wyrównawcze od cukru.

Przeniesienia (między liniami budżetowymi)

Przeniesienia między liniami budżetowymi oznaczają przeniesienie środków z jednej linii budżetowej do drugiej, w trakcie roku budżetowego, i tym samym stanowią wyjątek od budżetowej zasady specyfikacji. Zostały jednak wyraźnie dozwolone w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu finansowym (RF). W rozporządzeniu finansowym określono różne rodzaje przeniesień w zależności od tego, czy odbywają się one między tytułami, rozdziałami, artykułami lub działami budżetu, czy też w ich obrębie, oraz w zależności od tego, czy wymagają różnych poziomów autoryzacji.

WYKAZ SKRÓTÓW

AARRoczne sprawozdanie z działalności
FAMIFundusz Azylu, Migracji i Integracji
AODdelegowany urzędnik zatwierdzający
ATMZarządzanie ruchem lotniczym
Wsparcie bilansu płatniczegoBilans płatniczy
Fundusz BUFIFundusz "grzywien budżetowych"
WPRWspólna polityka rolna
CCS LGFSystem poręczeń na rzecz sektora kultury i sektora kreatywnego
CEFInstrument "Łącząc Europę"
CEF DIInstrument dłużny instrumentu "Łącząc Europę"
FSFundusz Spójności
CIPProgram ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji
COMKomisja Europejska
COSMEKonkurencyjność przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw
COSOKomitet Organizacji Sponsorujących Komisję Treadwaya
RWPRozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów
D&WMLikwidacja i gospodarowanie odpadami
EFRROWEuropejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
EFRGEuropejski Fundusz Rolniczy Gwarancji
EARReguła rachunkowości UE
EaSIZatrudnienie i innowacje społeczne
EBOREuropejski Bank Odbudowy i Rozwoju
ETOEuropejski Trybunał Obrachunkowy
EBCEuropejski Bank Centralny
ECOFINRada do Spraw Gospodarczych i Finansowych
EWWiS w likwidacjiEuropejska Wspólnota Węgla i Stali w likwidacji
EFREuropejski Fundusz Rozwoju
EDIFInstrument gwarancyjny dla Bałkanów Zachodnich
EOGEuropejski Obszar Gospodarczy
ESDZEuropejska Służba Działań Zewnętrznych
EFZREuropejski Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju
EFSEEuropejski Fundusz na rzecz Europy Południowo-Wschodniej
EFSFEuropejski Instrument Stabilności Finansowej
EFISEuropejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych
EFSMEuropejski mechanizm stabilizacji finansowej
EFTAEuropejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu
EGNOSEuropejski system wspomagania satelitarnego
EBIEuropejski Bank Inwestycyjny
EFIEuropejski Fundusz Inwestycyjny
ElectriFIInicjatywa finansowania elektryfikacji
ELMupoważnienie EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich
EFMREuropejski Fundusz Morski i Rybacki
UGWUnia gospodarcza i walutowa
ENEFFundusz rozwoju przedsiębiorczości
ENIFFundusz wspierania innowacji w przedsiębiorstwach
ENPIEuropejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa
PEParlament Europejski
EFRREuropejski Fundusz Rozwoju Regionalnego
ERIInicjatywa EBI na rzecz budowania odporności
ESAEuropejska Agencja Kosmiczna
EFSEuropejski Fundusz Społeczny
EFSIEuropejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne
EMSEuropejski Mechanizm Stabilności
ETFMechanizm finansowania początkowego Europejskiego Systemu Technologii z 1998 r.
UEUnia Europejska
EUMETSATEuropejska Organizacja Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych
EuratomEuropejska Wspólnota Energii Atomowej
FIFOPierwsze weszło, pierwsze wyszło
FP7Siódmy program ramowy w zakresie badań i rozwoju technologicznego
RFRozporządzenie finansowe UE
FSDAOmówienie i analiza sprawozdania finansowego
PKBprodukt krajowy brutto
DNBDochód narodowy brutto
GNSSGlobalny system nawigacji satelitarnej
H2020"Horyzont 2020"
IIWObszar infrastruktury i innowacji
MFWMiędzynarodowy Fundusz Walutowy
MSRSPMiędzynarodowe Standardy Rachunkowości Sektora Publicznego
ITTechnologia informacyjna
ITERMiędzynarodowy eksperymentalny reaktor termojądrowy
JRCWspólne Centrum Badawcze
JUWspólne przedsiębiorstwo/przedsięwzięcie
LGTTInstrument gwarancji kredytowych dla projektów TEN-T
MAPProgram wieloletni - Program włączenia finansowego skierowany do średnich przedsiębiorstw
MEPPoseł do Parlamentu Europejskiego
MFAPomoc makrofinansowa
WRFWieloletnie ramy finansowe
MMŚPMikro- małe i średnie przedsiębiorstwa
DZWDecyzja w sprawie systemu zasobów własnych
PBIInicjatywa w zakresie obligacji projektowych
PF4EEInstrument finansowania prywatnego na rzecz efektywności energetycznej
PGFFundusz gwarancyjny dla uczestników
PPPPartnerstwo publiczno-prywatne
PSEOSystem emerytalno-rentowy urzędników europejskich
RAL"Reste à Liquider" (zobowiązanie pozostające do spłaty)
RSFFProgram finansowania zgodnie z systemem podziału ryzyka
RTDBadania, rozwój technologiczny i demonstracja
S&PStandard & Poor's Financial Services LLC
SANADFundusz na rzecz mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej
SAPARDSpecjalny Program Akcesyjny na rzecz Rozwoju Rolnictwa i Obszarów Wiejskich
SEMEDProgram włączenia finansowego skierowany do MMŚP w państwach południowego i wschodniego regionu basenu Morza Śródziemnego
SIUGIInstrument gwarancji nieograniczonych co do kwoty w inicjatywie dotyczącej MŚP
MŚPMałe i średnie przedsiębiorstwa
SMEWsegment MŚP (segment małych i średnich przedsiębiorstw)
TFUETraktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
TZWTradycyjne zasoby własne
TRDIPrzejściowy Instrument Rozwoju Obszarów Wiejskich
VATPodatek od wartości dodanej
5 Zgodnie z zasadą pomocniczości Unia podejmuje działania tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele zamierzonego działania nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, i jeśli ze względu na rozmiary lub skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii. Zgodnie z zasadą proporcjonalności zakres i forma działania Unii nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatów (zob. art. 5 TUE).
6 Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami (Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1).
7 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).
8 Zob. art. 317 TFUE.
9 Więcej informacji można znaleźć w komunikacie przewodniczącego Junckera i pierwszego wiceprzewodniczącego Timmermansa do Komisji: Governance in the European Commission, C(2017) 6915 final z dnia 11 października 2017 r., adres URL: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/c_2017_6915_final_en.pdf.
10 W rezultacie pojęcie "Komisja Europejska" oznacza zarówno instytucję - kolegium - tworzoną przez członków Komisji, jak i administrację kierowaną przez dyrektorów generalnych jej departamentów (oraz szefów innych struktur administracyjnych, takich jak służby, biura i agencje wykonawcze).
11 Zob. decyzja Komisji z dnia 21 listopada 2018 r. w sprawie Rady Zarządzania Korporacyjnego, C(2018) 7706.
12 Np. stosowane przez Komisję zasady kontroli wewnętrznej opierają się na zasadach kontroli wewnętrznej COSO.
13 https://ec.europa.eu/info/publications/governance-in-the-commission_en. Więcej informacji można znaleźć w komunikacie do Komisji C(2018) 7704 "Streamlining and strengthening corporate governance within the European Commission" ["Usprawnianie i wzmacnianie ładu korporacyjnego w Komisji Europejskiej"], https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/file_import/streamlining-strengthening-corporate-governan-ce-european-commission_en.pdf.
14 Sprawozdanie specjalne nr 27/2016 - "Governance at the European Commission - best practice?" ["Czy administracja w Komisji
15 Od połowy 2019 r. (w następstwie zmiany art. 12 regulaminu wewnętrznego) zarządzanie Europejskim Funduszem Rozwoju (EFR) powierzono wspólnie pięciu departamentom (DEVCO, ECHO, EAC, EACEA, JRC).
16 Należy zauważyć, że w związku z zaokrągleniem danych liczbowych do mln EUR może się wydawać, że niektóre dane finansowe w poniższych tabelach nie sumują się.
17 Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1.
18 System emerytalno-rentowy urzędników europejskich jest umownym (wirtualnym) funduszem o zdefiniowanych świadczeniach, w ramach którego składki pracowników wykorzystuje się do sfinansowania ich przyszłych emerytur. Chociaż nie istnieje żaden faktyczny fundusz inwestycyjny, uznaje się, że kwotę, jaka zostałaby pobrana przez taki fundusz, zainwestowano w obligacje długoterminowe państw członkowskich oraz że kwotę tę odzwierciedlają zobowiązania emerytalne odnotowane w rocznych sprawozdaniach finansowych Unii Europejskiej. Państwa członkowskie wspólnie gwarantują wypłatę tych świadczeń zgodnie z art. 83 regulaminu pracowniczego oraz art. 4 ust. 3 Traktatu UE (w celu zapoznania się ze szczegółowym opisem programu zob. COM(2018) 829).
19 Dz.U. L 169 z 1.7.2015, s. 1.
20 Dz.U. L 249 z 27.9.2017, s. 1.
21 Dz.U. L 348 z 20.12.2013, s. 129.
22 Dz.U. L 168 z 7.6.2014, s. 39.
23 Dz.U. L 168 z 7.6.2014, s. 105.
24 Dz.U. L 76 z 19.3.2018, s. 30.
25 Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 549.
26 Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.
27 Dz.U. L 122 z 24.4.2014, s. 44.
28 Dz.U. L 349 z 21.12.2013, s. 100.
29 Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 1.
30 Dz.U. L 77 z 20.3.2019, s. 1.
31 Dz.U. L 291 z 16.11.2018, s. 3.
32 Dz.U. L 132 z 21.5.2016, s. 85.
33 Dz.U. L 128 z 27.5.2009, s. 1.
34 Dz.U. L 118 z 12.5.2010, s. 1.
35 Dz.U. L 70 z 16.3.2016, s. 1.
36 Dz.U. L 117 z 15.4.2020, s. 3.
37 Dz.U. L 126 z 21.4.2020, s. 67.
38 Dz.U. L 99 z 10.4.2019, s. 41.
39 Dz.U. L 82 I z 19.3.2020, s. 1.
40 Dz.U. L 94 I z 27.3.2020, s. 1.
41 Dz.U. L 99 z 31.3.2020, s. 5.
42 Dz.U. L 130 z 24.4.2020, s. 1.
43 Dz.U. L 159 z 20.5.2020, s. 1.
45 Należy zauważyć, że w związku z zaokrągleniem danych liczbowych do mln EUR może się wydawać, że niektóre dane finansowe w poniższych tabelach nie sumują się.
46 Dz.U. L 345 z 27.12.2017, s. 34.
47 Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32.
48 Dz.U. L 306 z 22.11.2017, s. 24.
49 Dz.U. L 76 z 19.3.2018, s. 3.
50 Dz.U. L 140 z 28.5.2019, s. 6.
51 Należy zauważyć, że w związku z zaokrągleniem danych liczbowych do mln EUR może się wydawać, że niektóre dane finansowe w poniższych tabelach nie sumują się.
52 Dz.U. L 168 z 7.6.2014, s. 29.
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2020.384.1

Rodzaj:komunikat
Tytuł:Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego - Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Unii Europejskiej za rok budżetowy 2019.
Data aktu:2020-11-13
Data ogłoszenia:2020-11-13