Ponad dwa tysiące pracowników jednostek samorządu terytorialnego weźmie udział w ogólnopolskim projekcie „Samorząd otwarty na dane”, którego celem jest wzmocnienie kompetencji w zakresie zarządzania, analizy i udostępniania danych. Inicjatywa Ministerstwa Cyfryzacji ma zwiększyć przejrzystość działania samorządów, poprawić jakość usług publicznych oraz wspierać podejmowanie decyzji opartych na rzetelnych informacjach.
Resort wyjaśnia, że celem projektu jest systemowa i długofalowa poprawa kompetencji pracowników jednostek samorządu terytorialnego w zakresie udostępniania danych, zarządzania danymi i analityki danych, a także zwiększenie świadomości korzyści płynących z ich wykorzystywania. Projekt ma też upowszechnić kulturę otwartości danych w administracji publicznej, wzrost efektywności i jakości usług publicznych, doprowadzić do większej transparentności działania JST oraz lepszego oparcia lokalnych polityk publicznych na rzetelnych danych.
W ramach projektu przewidziano szkolenia online dla 2000 pracowników jednostek samorządu terytorialnego m.in. w zakresie:
Projekt obejmie także seminaria stacjonarne organizowane w różnych regionach Polski. Ich tematyka będzie koncentrować się na obszarach polityk lokalnych, w których dane mają szczególne znaczenie dla rozwoju społeczności.
Partnerem projektu jest Instytut Rozwoju Miast i Regionów. Projekt jest dofinansowany z Funduszy Europejskich na Rozwój Cyfrowy 2021-2027 (FERC). Realizacja projektu potrwa do do grudnia 2029 r. (48 miesięcy).
27 lutego 2026 r. Sejm przyjął ustawę wdrażająca unijny Data Governance Act. Określa ona warunki, na jakich można wykorzystywać wybrane dane znajdujące się w dyspozycji podmiotów publicznych. Dotyczy to m.in.:
Wprowadzone mechanizmy umożliwiają ich wykorzystanie w badaniach oraz projektach rozwojowych, bez naruszania praw podmiotów, których dane dotyczą.
Nowe przepisy wprowadzają jednolite zasady ubiegania się o dostęp do określonych kategorii danych. Obywatele, przedsiębiorcy, instytucje naukowe i organizacje społeczne mogą składać wnioski według przejrzystych procedur. Przepisy przewidują również utworzenie punktu informacyjnego prowadzonego przez ministra cyfryzacji, który ma ułatwiać kontakt z właściwymi instytucjami.
Ustawa umożliwia działalność wyspecjalizowanych podmiotów pośredniczących w przekazywaniu danych między stronami. Podmioty te działają w sposób neutralny i podlegają rejestracji oraz nadzorowi prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO). To rozwiązanie ma zwiększyć przejrzystość rynku i stworzyć dodatkowe możliwości dla przedsiębiorców zainteresowanych świadczeniem usług w tym obszarze.
Regulacje przewidują także możliwość dobrowolnego udostępniania danych na potrzeby projektów o charakterze społecznym/cele dobra ogólnego, w tym naukowym i medycznym. W ustawie określono zasady działania organizacji zajmujących się takim pośrednictwem oraz wymogi, jakie muszą spełnić.
Podmioty spełniające ustawowe kryteria mogą zostać wpisane do rejestru prowadzonego przez prezesa UODO oraz korzystać z oznaczenia potwierdzającego ich status. Ustawa trafia do Senatu.
