Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych.

1.

Nazwa, która ma być zarejestrowana

"Slovenska potica"

2.

Typ produktu (zgodnie z załącznikiem xi)

Klasa 2.24. Chleb, ciasta, ciastka, wyroby cukiernicze, herbatniki i inne wyroby piekarnicze

3.

Podstawy do rejestracji

3.1.

Czy produkt:

jest wynikiem sposobu produkcji lub przetwarzania odpowiadającego tradycyjnej praktyce w odniesieniu do tego produktu lub środka spożywczego, lub jego skład odpowiada takiej praktyce;

jest wytwarzany z tradycyjnie stosowanych surowców lub składników.

"Slovenska potica" to zawijane ciasto drożdżowe z nadzieniem, które zazwyczaj składa się z orzechów włoskich, estra- gonu lub rodzynek. Zwyczajowo ma ono kształt pierścienia, ponieważ jest wypiekane w tradycyjnej okrągłej formie określanej jako "potičnik" - forma ta ma płaski spód, gładkie lub ryflowane brzegi oraz zwężającą się ku górze tuleję umieszczoną w jej centralnej części.

3.2.

Czy nazwa:

jest tradycyjnie stosowana w odniesieniu do konkretnego produktu;

określa tradycyjny lub specyficzny charakter produktu.

Określenia "potica", które odnosi się do specyficznego kształtu zawijanego ciasta drożdżowego, użyto po raz pierwszy w 1799 r. w książce kucharskiej napisanej w języku słoweńskim przez pierwszego słoweńskiego poetę Valentina Vodnika. Przepisy na ciasto "potica" można znaleźć w książkach autorstwa Andreja Zamejica (1850), Magdaleny Kna- felj Pleiweis (1868) i siostry zakonnej Felicity Kalinšek (1923), a także w książkach innych autorów. Po I wojnie światowej odnotowano gwałtowny wzrost liczby różnych przepisów na ciasto "potica" - obecnie wyróżnia się ich ponad 105 rodzajów, w zależności od nadzienia, które może być słodkie lub wytrawne. Ciasto "potica" wypieka się we wszystkich regionach Słowenii, a także poza jej granicami.

Nazwa "potica" wywodzi się z wcześniejszych form w języku słoweńskim, takich jak: "povitica", "povtica" i "potvica". Odzwierciedla ona różne metody wypiekania tego wyrobu stosowane od średniowiecza (przed XV w.) aż do początku XX w., kiedy to receptura stała się bardziej uniwersalna. Ujednolicona nazwa "potica" znajdowała się w powszechnym użyciu od początku XVIII w. Nazwy "slovenska potica" użyto po raz pierwszy w drugiej połowie XIX w.

4.

Opis

4.1.

Opis produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1, w tym jego najważniejszych cech fizycznych, chemicznych, mikrobiologicznych lub organoleptycznych, świadczących o jego szczególnym charakterze (art. 7 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia)

"Slovenska potica" to zawijane ciasto drożdżowe wypełnione słodkim lub wytrawnym nadzieniem, które ma kształt pierścienia z uwagi na fakt, że jest wypiekane w naczyniu "potičnik", tj. w okrągłym glinianym, porcelanowym lub metalowym naczyniu o płaskim dnie i gładkich lub ryflowanych brzegach, w którego środkowej części znajduje się zwężająca się ku górze tuleja. Tradycyjne - lub najpowszechniej stosowane - rodzaje nadzienia wykorzystywane w cieście "Slovenska potica" to orzechy włoskie, orzechy włoskie i rodzynki, rodzynki, estragon oraz estragon i twaróg.

Ciasto "Slovenska potica" można zamrozić w stanie surowym (niewypieczone) lub po wypieczeniu. Skórka wypieczonego ciasta "Slovenska potica" musi być jednak każdorazowo równa, zbita i gładka. Wypieczone ciasto "Slovenska potica" charakteryzuje się złotobrązową barwą typową dla wyrobów piekarniczych. "Slovenska potica" jest miękka i sprężysta w dotyku. Wyrób można posypać cukrem pudrem.

Przekrój ciasta "Slovenska potica": skórka nie oddziela się od pozostałej części ciasta "potica", nadzienie jest równomiernie rozmieszczone i biegnie w nieprzerwanej linii, a liczba skrętów odpowiada wymaganej, w zależności od średnicy naczynia "potičnik".

4.2.

Opis metody wytwarzania produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1, obowiązkowo stosowanej przez producenta, w tym, w stosownych przypadkach, charakteru i właściwości używanych surowców lub składników oraz metody przygotowywania produktu (art. 7 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia)

Przygotowanie ciasta "slovenska potica"

1.

Zmielone orzechy włoskie moczy się w gorącym mleku i pozostawia do ostygnięcia.

2.

Do mieszaniny mleka i orzechów włoskich dodaje się w pierwszej kolejności cukier waniliowy, cukier, cynamon i miękkie masło, a następnie ubite białka jaj. Białka jaj można ubić razem z cukrem. Nadzienie musi łatwo się roz- smarowywać, aby nie dopuścić do rozdarcia się ciasta.

3.

Ciasto rozwałkowuje się do momentu, w którym będzie miało grubość odpowiadającą grubości małego palca, tj. 0,4-1,5 cm.

4.

Na każdy kilogram ciasta należy użyć co najmniej jednego kilograma nadzienia z orzechami włoskimi. Jeżeli ciasto "potica" wypieka się w formie o średnicy do 29 cm, należy je zwinąć co najmniej trzy- lub czterokrotnie; jeżeli wypieka się je w większym naczyniu, można zwinąć je dodatkowo jeden raz lub dwa razy.

5.

Nadzienie rozsmarowuje się na cieście. Można posypać je zmielonymi suszonymi orzechami włoskimi.

6.

Ciasto zwija się następnie dokładnie i umieszcza w naczyniu "potičnik", które może być wysmarowane tłuszczem i oprószone mąką. Dwa końce wałka z ciasta muszą ściśle do siebie przylegać.

7.

Ciasto "potica" pozostawia się do wyrośnięcia w naczyniu "potičnik".

8.

Przed wypieczeniem ciasto "potica" można oblać polewą stanowiącą mieszaninę masła, mleka i żółtek jaj lub polewą w postaci dowolnego z tych składników. Przed umieszczeniem w piecu ciasto powinno się również nakłuć w kilku miejscach. Zaleca się wypiekanie ciasta "potica" przez co najmniej 40 minut w temperaturze 160-180 °C. Zalecaną temperaturę i czas wypieku można zmodyfikować w zależności od rodzaju pieca i wielkości ciasta "potica".

9.

Po zakończeniu pieczenia ciasto "potica" wydobywa się z naczynia "potičnik", odwracając je do góry dnem, i pozostawia do wystygnięcia.

10.

Następnie ciasto można posypać cukrem pudrem, pokroić na kawałki i podawać.

1.

Zmielone orzechy włoskie moczy się w gorącym mleku i pozostawia do ostygnięcia.

2.

Do mieszaniny mleka i orzechów włoskich dodaje się w pierwszej kolejności cukier waniliowy, cukier, cynamon i miękkie masło, a następnie białka jaj ubite z cukrem. Nadzienie musi łatwo się rozsmarowywać, aby nie dopuścić do rozdarcia się ciasta.

3.

Ciasto rozwałkowuje się do momentu, w którym będzie miało grubość odpowiadającą grubości małego palca, tj. 0,4-1,5 cm.

4.

Nadzienie rozsmarowuje się na cieście, przy czym można posypać je zmielonymi suszonymi orzechami włoskimi oraz rodzynkami (posortowanymi i umytymi), które zostały namoczone w rumie (namaczanie w rumie nie jest obowiązkowe).

5.

Na każdy kilogram ciasta należy użyć co najmniej 900 g nadzienia z orzechami włoskimi i 100 g suchych rodzynek.

6.

Jeżeli ciasto "potica" wypieka się w formie o średnicy do 29 cm, należy je zwinąć co najmniej trzy- lub czterokrotnie; jeżeli wypieka się je w większym naczyniu, można zwinąć je dodatkowo jeden raz lub dwa razy.

Ciasto zwija się następnie dokładnie i umieszcza w naczyniu "potičnik", które może być wysmarowane tłuszczem i oprószone mąką. Dwa końce wałka z ciasta muszą ściśle do siebie przylegać.

7.

Ciasto "potica" pozostawia się do wyrośnięcia w naczyniu "potičnik".

8.

Przed wypieczeniem ciasto "potica" można oblać polewą stanowiącą mieszaninę masła, mleka i żółtek jaj lub polewą w postaci dowolnego z tych składników. Przed umieszczeniem w piecu ciasto powinno się również nakłuć w kilku miejscach. Zaleca się wypiekanie ciasta "potica" przez co najmniej 40 minut w temperaturze 160-180 °C. Zalecaną temperaturę i czas wypieku można zmodyfikować w zależności od rodzaju pieca i wielkości ciasta "potica".

9.

Po zakończeniu pieczenia ciasto "potica" wydobywa się z naczynia "potičnik", odwracając je do góry dnem, i pozostawia do wystygnięcia.

10.

Następnie ciasto można posypać cukrem pudrem, pokroić na kawałki i podawać.

1.

Rodzynki sortuje się i namacza w rumie.

2.

Żółtka jaj ubija się do momentu, w którym ich konsystencja stanie się puszysta, po czym dodaje się do nich cukier, wanilię, śmietankę i ubite białka jaj.

3.

Ciasto rozwałkowuje się do momentu, w którym będzie miało grubość odpowiadającą grubości małego palca, tj. 0,4-1,5 cm.

4.

Ciasto smaruje się następnie nadzieniem i posypuje się je rodzynkami namoczonymi w rumie. Na każdy kilogram ciasta nadzienie musi zawierać co najmniej 500 g suszonych rodzynek.

5.

Jeżeli ciasto "potica" wypieka się w formie o średnicy do 29 cm, należy je zwinąć co najmniej trzy- lub czterokrotnie; jeżeli wypieka się je w większym naczyniu, można zwinąć je dodatkowo jeden raz lub dwa razy. Ciasto zwija się następnie dokładnie i umieszcza w naczyniu "potičnik", które może być wysmarowane tłuszczem i oprószone mąką. Dwa końce wałka z ciasta muszą ściśle do siebie przylegać.

6.

Ciasto "potica" pozostawia się do wyrośnięcia w naczyniu "potičnik".

7.

Przed wypieczeniem ciasto "potica" można oblać polewą stanowiącą mieszaninę masła, mleka i żółtek jaj lub polewą w postaci dowolnego z tych składników. Przed umieszczeniem w piecu ciasto powinno się również nakłuć w kilku miejscach. Zaleca się wypiekanie ciasta "potica" przez co najmniej 30 minut w temperaturze 160-180 °C. Zalecaną temperaturę i czas wypieku można zmodyfikować w zależności od rodzaju pieca i wielkości ciasta "potica".

8.

Po zakończeniu pieczenia ciasto "potica" wydobywa się z naczynia "potičnik", odwracając je do góry dnem, i pozostawia do wystygnięcia.

9.

Następnie ciasto można posypać cukrem pudrem, pokroić na kawałki i podawać.

1.

Masło uciera się i miesza z cukrem oraz żółtkami jaj.

2.

Następnie dodaje się posiekane liście estragonu lub suszony estragon.

3.

Ciasto rozwałkowuje się do momentu, w którym będzie miało grubość odpowiadającą grubości małego palca, tj. 0,4-1,5 cm. Na każdy kilogram ciasta należy użyć 300-400 g nadzienia z masłem i estragonem.

4.

Jeżeli ciasto "potica" wypieka się w formie o średnicy do 29 cm, należy je zwinąć co najmniej trzy- lub czterokrotnie; jeżeli wypieka się je w większym naczyniu, można zwinąć je dodatkowo jeden raz lub dwa razy. Ciasto zwija się następnie dokładnie i umieszcza w naczyniu "potičnik", które może być wysmarowane tłuszczem i oprószone mąką. Dwa końce wałka z ciasta muszą ściśle do siebie przylegać.

5.

Ciasto "potica" pozostawia się do wyrośnięcia w naczyniu "potičnik".

6.

Przed wypieczeniem ciasto "potica" można oblać polewą stanowiącą mieszaninę masła, mleka i żółtek jaj lub polewą w postaci dowolnego z tych składników. Przed umieszczeniem w piecu ciasto powinno się również nakłuć w kilku miejscach. Zaleca się wypiekanie ciasta "potica" przez co najmniej 30 minut w temperaturze 160-180 °C. Zalecaną temperaturę i czas wypieku można zmodyfikować w zależności od rodzaju pieca i wielkości ciasta "potica".

7.

Po zakończeniu pieczenia ciasto "potica" wydobywa się z naczynia "potičnik", odwracając je do góry dnem, i pozostawia do wystygnięcia.

8.

Następnie ciasto można posypać cukrem pudrem, pokroić na kawałki i podawać.

1.

Twaróg przeciska się przez sitko i miesza z żółtkami jaj, posiekanym lub suszonym estragonem oraz białkami jaj ubitymi z cukrem.

2.

Ciasto rozwałkowuje się do momentu, w którym będzie miało grubość odpowiadającą grubości małego palca, tj. 0,4-1,5 cm, po czym nakłada się na nie nadzienie. Na każdy kilogram ciasta należy użyć 300-500 g nadzienia z estragonem i twarogiem.

3.

Jeżeli ciasto "potica" wypieka się w formie o średnicy do 29 cm, należy je zwinąć co najmniej trzy- lub czterokrotnie; jeżeli wypieka się je w większym naczyniu, można zwinąć je dodatkowo jeden raz lub dwa razy. Ciasto zwija się następnie dokładnie i umieszcza w naczyniu "potičnik", które może być wysmarowane tłuszczem i oprószone mąką. Dwa końce wałka z ciasta muszą ściśle do siebie przylegać.

4.

Ciasto "potica" pozostawia się do wyrośnięcia w naczyniu "potičnik".

5.

Przed wypieczeniem ciasto "potica" można oblać polewą stanowiącą mieszaninę masła, mleka i żółtek jaj lub polewą w postaci dowolnego z tych składników. Przed umieszczeniem w piecu ciasto powinno się również nakłuć w kilku miejscach. Zaleca się wypiekanie ciasta "potica" przez co najmniej 30 minut w temperaturze 160-180 °C. Zalecaną temperaturę i czas wypieku można zmodyfikować w zależności od rodzaju pieca i wielkości ciasta "potica".

6.

Po zakończeniu pieczenia ciasto "potica" wydobywa się z naczynia "potičnik", odwracając je do góry dnem, i pozostawia do wystygnięcia.

7.

Następnie ciasto można posypać cukrem pudrem, pokroić na kawałki i podawać.

4.3.

Opis najważniejszych elementów decydujących o tradycyjnym charakterze produktu (art. 7 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia) Nazwa "potica" to rdzennie słoweńska nazwa wywodząca się z wcześniejszych form w języku słoweńskim, takich jak: "povitica", "povtica" i "potvica". Ujednolicona nazwa "potica" znajdowała się w powszechnym użyciu od początku XVIII w. Najstarszą pisemną wzmiankę o cieście "potica" - w jej historycznej formie "povitica" - można znaleźć w dwóch tomach (z lat 1575 i 1577) autorstwa Primoža Trubara, autora pierwszych książek, które ukazały się w druku w języku słoweńskim.

Najstarszy przepis na ciasto "potica" opublikowano w księdze pt. "Świetność Księstwa Krainy" (1689 r.) autorstwa pierwszego słoweńskiego encyklopedysty Janeza Vajkarda Valvasora. W pierwszej w historii książce kucharskiej napisanej w języku słoweńskim przez Valentina Vodnika w 1799 r. pojęcie "potica" odnosi się do sposobu formowania walca z ciasta. W miarę publikowania kolejnych książek kucharskich (autorstwa Andreja Zamejica, Magdaleny Knafelj Pleiweis, siostry zakonnej Felicity Kalinšek i innych autorów) liczba różnych przepisów na ciasto "potica" zwiększała się. Niektóre z nich można również znaleźć w książkach kucharskich, które ukazały się w języku obcym, np. w "Die süddeutsche Küche" (1897 r.) autorstwa Kathariny Prato oraz w książce kucharskiej autorstwa Marie von Rokitansky z 1897 r., w której wprost stwierdzono, że opisywany wyrób piekarniczy pochodzi z Krainy*.

Aktualny typowy kształt ciasta "Slovenska potica" uzyskiwany dzięki wypiekaniu go w specjalnej kamionkowej lub metalowej formie określanej jako "potičnik" lub "potičnica" odnotowano po raz pierwszy ponad 200 lat temu.

Trudno wyobrazić sobie tradycyjne słoweńskie danie, które symbolizowałoby świąteczne menu lepiej niż "potica". Żadnej uczty nie można uznać za prawdziwą ucztę bez ciasta "potica" - dotyczy to zwłaszcza okresu świąt Bożego Narodzenia i Wielkanocy, a także wszelkiego rodzaju uroczystości rodzinnych. Jeżeli chodzi o nadzienia, "potica" z nadzieniem z estragonem ma zdecydowanie najbardziej słoweński charakter, natomiast "potica" z nadzieniem z miodem jest jednym z najstarszych znanych rodzajów ciasta "potica".

Najpowszechniej występujący rodzaj ciasta "Slovenska potica" to "potica" z nadzieniem z orzechami włoskimi, ponieważ orzechy włoskie były łatwo dostępne dla każdego, niezależnie od jego sytuacji życiowej, i kojarzyły się z atmosferą świątecznej obfitości. "Potica" z nadzieniem z orzechami włoskimi i rodzynkami jest również powszechnie spotykana. Suszone winogrona lub rodzynki były szczególnie typowe dla tych części Słowenii, w których uprawa winorośli stanowiła jedną z najważniejszych rodzajów upraw. Janez Vajkard Valvasor zwrócił uwagę na praktykę dodawania rodzynek do nadzienia z orzechami włoskimi już w 1689 r., a Valentin Vodnik potwierdził to spostrzeżenie w 1799 r. To samo dotyczy nadzienia z rodzynkami. Nadzienie z estragonem ma zdecydowanie najbardziej słoweński charakter, ponieważ zioło to od zawsze było kojarzone ze słodkimi potrawami. "Potica" z nadzieniem z twarogiem to najbardziej wilgotny rodzaj ciasta "potica". W przeszłości twaróg dodawano do nadzienia z estragonem zamiast droższych składników, takich jak jajka i masło, na które nie każdego było stać. Twaróg to jedyny składnik, który komponuje się z nadzieniem z estragonem.

Dzisiejsza "Slovenska potica" jest znana we wszystkich regionach Słowenii, a także wśród Słoweńców żyjących poza granicami kraju. Również wielu zagranicznych autorów uznaje ciasto "potica" za oryginalny słoweński deser.

Nazwy "slovenska potica" użyto po raz pierwszy w drugiej połowie XIX w. Jej użycie udokumentowano w różnych źródłach historycznych:

–

"»Potica« - ozdoba świątecznego stołu" (strona internetowa Słoweńskiej Organizacji Turystycznej).

UWAGA do * i **: począwszy od XV w. Kraina (SL: Kranjska) stanowiła najważniejszy region historyczny na słoweńskim obszarze etnicznym. Był to jedyny w całości słoweński region. Dlatego też przymiotnik "kraiński" (SL: Kranjec) był używany jako synonim przymiotnika "słoweński". W 1364 r. Kraina uzyskała status księstwa, a w latach 1846-1918 była domeną królewską pod panowaniem monarchii habsburskiej. Dzisiejsza Słowenia jest zatem spadkobierczynią dawnej Krainy.

Przepis przy założeniu, że ciasto wyrabia się z 1 kg białej mąki pszennej	Przepis, w którym składniki przedstawiono w proporcji do masy mąki (%)	Dopuszczalne odchylenia
1 000 g białej mąki pszennej
30 g drożdży	3	maks. 50 g
100 g surowego masła	10	maks. 150 g
120 g cukru	12	min. 80 g
10 g soli	1	maks. 12 g
3 żółtka jaj lub 60 g żółtek jaj	6	maks. 6 żółtek jaj (120 g)
10 g cukru waniliowego	1-2	maks. 30 g
10 ml rumu	1	maks. 20 ml
maks. 500 ml mleka	maks. 50	stosownie do potrzeb (w celu uzyskania pożądanej konsystencji ciasta)

Składniki na nadzienie z orzechami włoskimi	Dopuszczalne odchylenia
1 000 g zmielonych nasion orzechów włoskich
375 g cukru	min. 250 g
100 g surowego masła	maks. 125 g
3 białka jaj lub 90 g białek jaj	maks. 4 białka jaj (120 g)
20 g cukru waniliowego	maks. 30 g
1-2 szczypty lub min. 3 mg cynamonu	maks. 5 mg
maks. 600 ml mleka	stosownie do potrzeb (w celu uzyskania pożądanej konsystencji nadzienia)

Składniki na nadzienie z orzechami włoskimi i rodzynkami	Dopuszczalne odchylenia
1 000 g zmielonych nasion orzechów włoskich
200 g cukru	min. 100 g
100 g surowego masła	maks. 125 g
3 białka jaj lub 90 g białek jaj	maks. 4 białka jaj (120 g)
20 g cukru waniliowego	maks. 30 g
1-2 szczypty lub min. 3 mg cynamonu	maks. 5 mg
maks. 600 ml mleka	stosownie do potrzeb (w celu uzyskania pożądanej konsystencji nadzienia)
100 g rodzynek	maks. 250 g rodzynek
maks. 50 ml rumu (do namaczania rodzynek)	rum nie jest wymaganym składnikiem

Składniki na nadzienie z rodzynkami	Dopuszczalne odchylenia
3 żółtka jaj lub min. 60 g żółtek jaj	maks. 4 żółtka jaj (80 g)
50 g cukru drobnego	maks. 100 g
1 białko jaja
30 ml śmietanki	maks. 50 ml
1 łyżeczka pokruszonej lub zmielonej laski wanilii	maks. 0,6 g
500 g rodzynek	maks. 800 g
50 ml rumu	maks. 80 ml

Składniki na nadzienie z estragonem	Dopuszczalne odchylenia
150 g surowego masła	maks. 200 g
100 g cukru pudru	min. 50 g
4 żółtka jaj lub min. 80 g żółtek jaj	min. 3 żółtka jaj (60 g)
75 g świeżego lub mrożonego estragonu lub 15 g suszonego estragonu	min. 30 g świeżego lub mrożonego estragonu lub 8 g suszonego estragonu

Składniki na nadzienie z estragonem, twarogiem i śmietaną	Dopuszczalne odchylenia
125 g twarogu	maks. 160 g twarogu
125 g śmietany	maks. 130 g śmietany
20 g cukru	maks. 30 g
3 żółtka jaj lub 60 g żółtek jaj	min. 3 żółtka jaj (60 g)
3 białka jaj lub 90 g białek jaj	min. 3 białka jaj (90 g)
75 g świeżego lub mrożonego estragonu lub 15 g suszonego estragonu	min. 30 g świeżego lub mrożonego estragonu lub 8 g suszonego estragonu

Identyfikator:	Dz.U.UE.C.2020.110.12
Rodzaj:	ogłoszenie
Tytuł:	Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych.
Data aktu:	2020-03-27
Data ogłoszenia:	2020-04-02

Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych.

Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych

Dz.U.UE.C.2020.110.12