Sprawa C-103/13: Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Administratiwen syd Sofija-grad (Bułgaria) w dniu 4 marca 2013 r. - Sneżana Somowa przeciwko Gławen direktor na Stoliczno uprawlenie "Sociałno osigurjawane".

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Administratiwen syd Sofija-grad (Bułgaria) w dniu 4 marca 2013 r. - Sneżana Somowa przeciwko Gławen direktor na Stoliczno uprawlenie "Sociałno osigurjawane"

(Sprawa C-103/13)

(2013/C 129/18)

Język postępowania: bułgarski

(Dz.U.UE C z dnia 4 maja 2013 r.)

Sąd odsyłający

Administratiwen syd Sofija-grad

Strony w postępowaniu głównym

Strona skarżąca: Sneżana Somowa

Strona pozwana: Gławen direktor na Stoliczno uprawlenie "Sociałno osigurjawane"

Pytania prejudycjalne

1)
Czy w okolicznościach postępowania głównego art. 48 akapit pierwszy TFUE oraz art. 49 akapity pierwszy i drugi TFUE należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie przepisowi krajowemu państwa członkowskiego takiemu jak wchodzący w rachubę w postępowaniu głównym art. 94 ust. 1 Kodeks za sociałno osigurjawane (kodeksu zabezpieczenia społecznego) dotyczący wymogu zakończenia ubezpieczenia jako podstawy przyznania emerytury obywatelowi państwa członkowskiego, który w momencie złożenia wniosku o emeryturę prowadzi działalność na własny rachunek w innym państwie członkowskim i podlega przepisom rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71(1) z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie?
2)
Czy art. 94 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71 w związku z art. 48 akapit pierwszy lit. a) TFUE należy interpretować w ten sposób, że dopuszcza on wyjątek od reguły sumowania okresów ubezpieczenia w odniesieniu do okresów ubezpieczenia, które zostały ukończone w innym państwie członkowskim, zanim rozporządzenie było stosowane przez państwo członkowskie, w którym został złożony wniosek o emeryturę, przez to, że wskazany przepis przyznaje ubezpieczonemu prawo do dokonania wyboru, czy poda on te okresy do celów zsumowania i do dokonania oceny konieczności zsumowania, jeżeli jedynie na podstawie prawa państwa, w którym zostaje złożony wniosek, ukończony okres jest niewystarczający do nabycia prawa do emerytury i wystarczający okres może zostać uzyskany jedynie poprzez opłacenie składek ubezpieczeniowych?

Czy w takich okolicznościach art. 48 akapit pierwszy lit. a) TFUE zezwala, by rezygnacja z zastosowania art. 46 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71 dotyczącego sumowania okresów ubezpieczenia po rozpoczęciu stosowania rozporządzenia nr 1408/71 należała do uznania ubezpieczonego, w ten sposób, że ubezpieczony nie podaje w swoim wniosku o emeryturę okresów ubezpieczenia ukończonych w innym państwie członkowskim?

3)
Czy art. 12 ust. 1 rozporządzenia nr 1408/71 należy interpretować w ten sposób, że zezwala on na uznanie okresów ubezpieczenia na podstawie zapłaty składek ubezpieczeniowych, jak przewidziano to w prawie bułgarskim w § 9 ust. 3 [przepisów przejściowych i końcowych] Kodeks za sociałno osigurjawane (kodeksu zabezpieczenia społecznego), jeżeli - tak jak w okolicznościach postępowania głównego - uznane w taki sposób okresy ubezpieczenia pokrywają się z okresami ubezpieczenia, które zostały ukończone zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego?
4)
Czy art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71 należy interpretować w ten sposób, że zezwala on, by państwo członkowskie wstrzymało płatności i zażądało zwrotu wszystkich płatności dokonanych na rzecz emerytury przyznanej obywatelowi tego państwa członkowskiego na podstawie prawa krajowego, jeżeli przesłanki określone w rozporządzeniu występowały tylko w momencie przyznania emerytury i ze względów opartych jedynie na prawie krajowym, zgodnie z którymi w momencie przyznania emerytury ubezpieczenie zainteresowanego w innym państwie członkowskim nie było zakończone, okres ubezpieczenia został uznany zgodnie z prawem krajowym z uwagi na zapłatę składek ubezpieczeniowych bez uwzględnienia okresów ubezpieczenia, które zostały ukończone w innym państwie członkowskim w momencie przyznania emerytury oraz bez zastanowienia się, czy emerytura powinna zostać ustalona w innej wysokości?

Jeżeli zwrot płatności emerytalnych jest dopuszczalny, to czy wtedy z obowiązujących w prawie Unii zasad równoważności i skuteczności wynika, że odsetki są należne, nawet jeśli prawo krajowe państwa członkowskiego nie przewiduje zapłaty odsetek w przypadku zwrotu emerytury przyznanej zgodnie z umową międzynarodową?

______

(1) Dz.U. L 149, s. 2; Polskie wydanie specjalne: Rozdział 5, tom 1, s. 35.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.UE.C.2013.129.10

Rodzaj: Ogłoszenie
Tytuł: Sprawa C-103/13: Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Administratiwen syd Sofija-grad (Bułgaria) w dniu 4 marca 2013 r. - Sneżana Somowa przeciwko Gławen direktor na Stoliczno uprawlenie "Sociałno osigurjawane".
Data aktu: 04/05/2013
Data ogłoszenia: 04/05/2013