Zmiana rozporządzenia w sprawie domów pomocy społecznej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA RODZINY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1
z dnia 27 października 2023 r.
zmieniające rozporządzenie w sprawie domów pomocy społecznej

Na podstawie art. 57 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901, 1693 i 1938) zarządza się, co następuje:
§  1. 
W rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 734) wprowadza się następujące zmiany:
1)
po § 5 dodaje się § 5a w brzmieniu:

"§ 5a. 1. Usługi wsparcia krótkoterminowego realizowane w formie pobytu całodobowego zapewniają standard usług:

1) w zakresie potrzeb bytowych, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, b i d,

2) opiekuńczych, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i b,

3) wspomagających, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a-c

- odpowiedni dla danego typu domu, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb osób korzystających z tej formy wsparcia.

2. Usługi wsparcia krótkoterminowego realizowane w formie dziennej zapewniają standard usług wsparcia krótkoterminowego realizowanego w formie pobytu całodobowego, z wyłączeniem usług w zakresie potrzeb bytowych, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a.";

2)
w § 6:
a)
w ust. 1:
w pkt 1 lit. c otrzymuje brzmienie:

"c) budynek jest wyposażony w:

– system przyzywowo-alarmowy,

– system sygnalizacji pożarowej, który nie musi być połączony z obiektem komendy Państwowej Straży Pożarnej lub innym obiektem, wskazanym przez właściwego miejscowo komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, ",

po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:

"1a) w budynku jest umieszczona tablica ogłoszeń, znajdująca się w widocznym miejscu, zawierająca informacje dotyczące:

a) typu domu,

b) nazwy podmiotu prowadzącego dom lub imienia i nazwiska osoby prowadzącej dom pomocy społecznej,

c) numeru domu w rejestrze domów pomocy społecznej,

d) numerów alarmowych,

e) danych teleadresowych organów, właściwych miejscowo instytucji i organizacji działających w zakresie wolności i praw człowieka oraz instytucji kontrolnych, w szczególności:

– Rzecznika Praw Obywatelskich,

– Rzecznika Praw Pacjenta,

– państwowego powiatowego inspektora sanitarnego,

– właściwego do spraw pomocy społecznej wydziału urzędu wojewódzkiego,

– właściwego ze względu na miejsce położenia domu ośrodka pomocy społecznej,

– prokuratury rejonowej,

– sądu opiekuńczego;",

w pkt 2 lit. d otrzymuje brzmienie:

"d) gabinet przedmedycznej pomocy doraźnej, ",

po pkt 3a dodaje się pkt 3b w brzmieniu:

"3b) dyrektor domu w uzasadnionych przypadkach decyduje o konieczności odstępstwa od norm wskazanych w pkt 3 lit. c;",

w pkt 6 lit. a otrzymuje brzmienie:

"a) mieszkańcom domu zapewnia się co najmniej 3 posiłki dziennie, w tym jeden gorący, a w przypadku domów, o których mowa w art. 56 pkt 5 ustawy, co najmniej 4 posiłki dziennie, w tym jeden gorący, ",

b)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu:

"1a. Przepis ust. 1 pkt 1 lit. c tiret drugie stanowi przepis przeciwpożarowy w rozumieniu ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2057 oraz z 2023 r. poz. 1088 i 1560).

1b. W przypadku budynku domu pomocy społecznej przeznaczonego dla nie więcej niż 10 mieszkańców, w którym personel domu jest stale obecny, dopuszcza się jego wyposażenie w autonomiczne czujki dymu zamiast w system sygnalizacji pożarowej, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c tiret drugie. Autonomiczne czujki dymu powinny obejmować wszystkie pomieszczenia, z wyjątkiem pomieszczeń niewymagających ochrony za pomocą automatycznego wykrywania pożaru - z uwagi na niskie ryzyko pożarowe.",

c)
w ust. 2:
w pkt 2 lit. a otrzymuje brzmienie:

"a) w art. 56 pkt 3-5 i 7 ustawy - również z psychiatrą lub lekarzem w trakcie specjalizacji w dziedzinie psychiatrii, ",

w pkt 3 część wspólna otrzymuje brzmienie:

"– przy czym przy ustalaniu wskaźników zatrudnienia uwzględnia się również wolontariuszy, stażystów, praktykantów oraz osoby odbywające służbę zastępczą w domu, a także osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, jeżeli pracują bezpośrednio z mieszkańcami domu; przy wyliczaniu wskaźnika udział tych osób nie może przekroczyć 20% ogólnej liczby osób zatrudnionych w zespole terapeutyczno - opiekuńczym, a także pracowników pierwszego kontaktu zatrudnionych na stanowiskach administracyjnych lub obsługi, w wymiarze proporcjonalnym do czasu, w jakim koordynują działania wynikające z indywidualnego planu wsparcia mieszkańca domu;",

po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu:

"4a) ukończenie przez pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej zorganizowanego przez dyrektora domu;";

3)
po § 6 dodaje się § 6a w brzmieniu:

"§ 6a. 1. Świadczenie przez dom usług wsparcia krótkoterminowego wymaga wydzielenia:

1) pokoi mieszkalnych - w przypadku świadczenia usług w formie pobytu całodobowego;

2) pomieszczeń domu - w przypadku świadczenia usług wsparcia w formie dziennej.

2. Pomieszczenia do świadczenia usług wsparcia krótkoterminowego oraz dostęp do nich są pozbawione barier architektonicznych.

3. Dom, realizując usługi wsparcia krótkoterminowego w formie pobytu całodobowego, zapewnia warunki, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 3-5, z wyłączeniem pkt 4 lit. d.

4. Dom, realizując usługi wsparcia krótkoterminowego w formie dziennej, zapewnia następujące pomieszczenia, odrębne od pomieszczeń przeznaczonych do świadczenia usług wsparcia krótkoterminowego w formie pobytu całodobowego, jak również pomieszczeń przeznaczonych dla mieszkańców domu:

1) ogólnodostępne, wyposażone w stoły i krzesła lub kanapy oraz fotele, pełniące funkcję sali spotkań, a także jadalni, o powierzchni co najmniej 4 m2 na jedną osobę;

2) umożliwiające odpoczynek i wyposażone w miejsca do leżenia;

3) pełniące funkcję szatni dla osób korzystających z usług wsparcia krótkoterminowego w formie dziennej, z indywidualnymi szafkami, w liczbie adekwatnej do liczby miejsc przeznaczonych na świadczenie usług wsparcia krótkoterminowego;

4) co najmniej dwie toalety wraz z umywalkami, dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych, osobno dla kobiet i mężczyzn, przy czym jedna toaleta jest przeznaczona dla nie więcej niż 10 osób.

5. Dom, realizując usługi wsparcia krótkoterminowego, zapewnia uczestnikom możliwość korzystania z pomieszczeń ogólnodostępnych dla mieszkańców domu, w szczególności:

1) pomieszczeń do terapii i rehabilitacji,

2) łazienki wyposażonej co najmniej w prysznic i umywalkę, umiejscowionej poza pomieszczeniami związanymi z pokojami mieszkalnymi,

3) biblioteki lub punktu bibliotecznego,

4) miejsca kultu religijnego zgodnego z wyznaniem osoby korzystającej z usług wsparcia krótkoterminowego, jeżeli nie ma ona możliwości uczestniczenia w nabożeństwach poza domem

- o ile korzystanie z tych pomieszczeń nie wpłynie negatywnie na dostępność tych pomieszczeń dla mieszkańców domu.

6. Osobom korzystającym z usług wsparcia krótkoterminowego:

1) w formie pobytu całodobowego zapewnia się co najmniej 3 posiłki dziennie, w tym jeden gorący, oraz napoje; w zakresie wyżywienia i organizacji posiłków stosuje się § 6 ust. 1 pkt 6 lit. b-f;

2) w formie dziennej zapewnia się co najmniej 2 posiłki dziennie, w tym jeden gorący oraz napoje; w zakresie wyżywienia i organizacji posiłków stosuje się § 6 ust. 1 pkt 6 lit. b i f.

7. Wskaźnik zatrudnienia pracowników świadczących usługi wsparcia krótkoterminowego wynosi w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy:

1) nie mniej niż 0,4 na jedną osobę korzystającą z usług wsparcia krótkoterminowego w formie pobytu całodobowego;

2) nie mniej niż 0,2 na jedną osobę korzystającą z usług wsparcia krótkoterminowego w formie dziennej.

8. Wskaźnik zatrudnienia, o którym mowa w ust. 7, dotyczy osób, które w sposób bezpośredni świadczą opiekę lub realizują usługi terapeutyczne na rzecz osób korzystających z usług wsparcia krótkoterminowego.";

4)
w § 12 po ust. 3 dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu:

"4. Dyrektor domu lub osoba przez niego wyznaczona przeprowadza rozmowę z osobą, która będzie korzystać z usług wsparcia krótkoterminowego oraz opiekunem na co dzień sprawującym opiekę nad tą osobą, podczas której ustala jej aktualną sytuację zdrowotną i rodzinną, odnotowuje zmiany zaistniałe w jej sytuacji od momentu złożenia wniosku oraz ustala warunki pobytu uwzględniające potrzeby i oczekiwania osoby korzystającej ze wsparcia, a także informuje o zasadach i zakresie świadczonych usług.

5. Dyrektor domu lub osoba przez niego wyznaczona dokumentuje przebieg pobytu osób korzystających z usług wsparcia krótkoterminowego, w szczególności zakres udzielonego wsparcia.";

5)
załącznik do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
§  2. 
Ukończenie przez pracowników zespołu terapeutyczno-opiekuńczego zorganizowanego przez dyrektora domu szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej, o którym mowa w § 6 ust. 2 pkt 4a rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, nastąpi nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
§  3. 
1. 
Podmioty posiadające zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia dostosują domy do wymogów określonych w § 6 ust. 1 pkt 1 lit. c tiret drugie oraz w § 6 ust. 1b rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem nie później niż do dnia 31 grudnia 2024 r.
2. 
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do podmiotów prowadzących domy pomocy społecznej na podstawie zezwoleń na prowadzenie domu pomocy społecznej wydanych zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1693).
§  4. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 listopada 2023 r.

ZAŁĄCZNIK

WZÓR

WNIOSEK O WYDANIE ZEZWOLENIA NA PROWADZENIE DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ

wzór

1 Minister Rodziny i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - zabezpieczenie społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 416).

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2023.2355

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zmiana rozporządzenia w sprawie domów pomocy społecznej.
Data aktu: 27/10/2023
Data ogłoszenia: 31/10/2023
Data wejścia w życie: 01/11/2023