Stopnie górnicze, honorowe szpady górnicze i mundury górnicze.

USTAWA
z dnia 14 lutego 2003 r.
o stopniach górniczych, honorowych szpadach górniczych i mundurach górniczych

Art.  1.  [Przedmiot regulacji]

Ustawa reguluje zasady, warunki i tryb przyznawania stopni górniczych, honorowych szpad górniczych i mundurów górniczych.

Art.  2.  [Osoby uprawnione do otrzymania stopni górniczych i honorowych szpad górniczych]

Stopnie górnicze oraz honorowe szpady górnicze są honorowymi wyróżnieniami pracowników górnictwa oraz innych osób mających zasługi w dziedzinie górnictwa, przyznawanymi w szczególności pracownikom:

1)
zatrudnionym przy wykonywaniu prac geologicznych, wydobywaniu kopalin ze złóż oraz ich przerobie, a także przy ochronie złóż kopalin, wód podziemnych oraz przy budowie obiektów górniczych;
2)
jednostek działających w dziedzinie górnictwa;
3)
urzędów górniczych, jednostek szkolnictwa i instytutów naukowo-badawczych prowadzących działalność naukową i dydaktyczną w dziedzinie nauk górniczych, geologicznych i geofizycznych.
Art.  3.  [Katalog stopni górniczych]

Stopniami górniczymi nadawanymi pracownikom górnictwa oraz innym osobom wyróżniającym się w dziedzinie górnictwa są:

1)
generalny dyrektor górnictwa;
2)
generalny dyrektor górniczy:
a)
I stopnia,
b)
II stopnia,
c)
III stopnia;
3)
generalny honorowy dyrektor górniczy;
4)
dyrektor górniczy:
a)
I stopnia,
b)
II stopnia,
c)
III stopnia;
5)
inżynier górniczy:
a)
I stopnia,
b)
II stopnia,
c)
III stopnia;
6)
technik górniczy:
a)
I stopnia,
b)
II stopnia,
c)
III stopnia;
7)
górnik:
a)
I stopnia,
b)
II stopnia,
c)
III stopnia.
Art.  4.  [Wymóg posiadania wyższego wykształcenia lub kwalifikacji górniczych]
1. 
Stopnie generalnego dyrektora górniczego i dyrektora górniczego mogą być nadawane osobom posiadającym wyższe wykształcenie.
2. 
Stopnie inżyniera górniczego mogą być nadawane osobom posiadającym wyższe wykształcenie.
3. 
Stopnie technika górniczego mogą być nadawane osobom posiadającym wykształcenie średnie lub średnie branżowe.
4. 
Stopnie górnika mogą być nadawane osobom posiadającym kwalifikacje górnicze.
Art.  5.  [Stopień górniczy generalnego honorowego dyrektora górniczego]
1. 
Stopień górniczy generalnego honorowego dyrektora górniczego nadawany jest osobom za szczególne zasługi w dziedzinie górnictwa.
2. 
Warunkiem nadania stopnia górniczego, o którym mowa w art. 3 pkt 1 i 2 oraz pkt 4-7, są:
1)
szczególne osiągnięcia w pracy górniczej lub w dziedzinie górnictwa;
2)
posiadanie odpowiedniego wykształcenia lub kwalifikacji, określonych w art. 4;
3)
zajmowanie odpowiedniego stanowiska służbowego lub pełnienie funkcji związanej z zawodem górniczym, określonych w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 15 ustawy.
Art.  6.  [Stopień generalnego dyrektora górnictwa]
1. 
Stopień generalnego dyrektora górnictwa przysługuje:
1)
ministrowi właściwemu do spraw gospodarki surowcami energetycznymi;
1a)
ministrowi właściwemu do spraw środowiska;
2)
sekretarzowi stanu w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi odpowiedzialnemu za sprawy górnictwa;
3)
Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego;
4)
Głównemu Geologowi Kraju;
5)
podsekretarzom stanu w urzędach obsługujących organy administracji rządowej odpowiedzialnym za sprawy górnictwa.
2. 
Stopień generalnego dyrektora górnictwa jest nadawany przez Prezesa Rady Ministrów.
3. 
W przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 5, Prezes Rady Ministrów nadaje stopień generalnego dyrektora górnictwa na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki surowcami energetycznymi lub ministra właściwego do spraw środowiska.
Art.  7.  [Podmioty nadające stopnie górnicze; wniosek o nadanie stopnia górniczego]
1. 
Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej działającej w dziedzinie górnictwa, nadaje następujące stopnie górnicze:
1)
generalnego dyrektora górniczego;
2)
generalnego honorowego dyrektora górniczego;
3)
dyrektora górniczego.
2. 
Kierownik jednostki organizacyjnej w dziedzinie górnictwa nadaje pozostałe stopnie górnicze.
3. 
Wniosek o nadanie stopnia górniczego, o którym mowa w ust. 1 i 2, powinien zawierać:
1)
informacje o osobie, w stosunku do której występuje się z wnioskiem o nadanie tego stopnia, określające: imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, wykształcenie, aktualne miejsce zatrudnienia i zajmowane stanowisko, przebieg pracy w górnictwie, posiadany stopień górniczy i datę jego nadania;
2)
uzasadnienie.
Art.  8.  [Dyplom wręczany przy nadaniu stopnia górniczego]
1. 
Nadanie stopnia górniczego następuje przez wręczenie dyplomu.
2. 
Dyplom, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać:
1)
nazwę organu nadającego stopień górniczy;
2)
imię i nazwisko oraz datę urodzenia osoby otrzymującej stopień;
3)
rodzaj stopnia górniczego;
4)
datę nadania i numer dyplomu;
5)
podpis i pieczęć organu nadającego stopień górniczy.
Art.  9.  [Utrata stopnia górniczego]

Utrata stopnia górniczego następuje w przypadku prawomocnego orzeczenia pozbawienia praw publicznych.

Art.  10.  [Uprawnienia wynikające z posiadania stopnia górniczego]

Osoba posiadająca stopień górniczy ma prawo noszenia:

1)
uroczystego munduru górniczego wraz z odznakami stopnia górniczego oraz przyznaną honorową szpadą górniczą;
2)
służbowego munduru górniczego wraz z odznakami stopnia górniczego.
Art.  11.  [Uroczysty i służbowy mundur górniczy]
1. 
Mundur górniczy jest symbolem przynależności do górniczego stanu, wyrazem tradycji i szczególnego uznania dla ciężkiej i odpowiedzialnej pracy górniczej.
2. 
Osoby posiadające uroczysty mundur górniczy uprawnione są do jego noszenia podczas:
1)
świąt państwowych;
2)
Dnia Górnika;
3)
uroczystości dekoracji orderami, odznaczeniami państwowymi i odznakami;
4)
uroczystości nadania stopnia górniczego i wręczenia honorowej szpady górniczej;
5)
innych uroczystości, ceremonii i wystąpień ważnych dla środowiska górniczego.
3. 
Osoby posiadające służbowy mundur górniczy są upoważnione do noszenia go podczas wykonywania czynności służbowych.
Art.  12.  [Ordery, odznaczenia i odznaki noszone na mundurach górniczych]

Na uroczystych mundurach górniczych nosi się posiadane ordery, odznaczenia państwowe i odznaki, a na służbowych mundurach górniczych baretki tych orderów i odznaczeń.

Art.  13.  [Sfinansowanie zakupu munduru górniczego, płaszcza oraz czaka]
1. 
Zakup munduru górniczego, płaszcza oraz czaka może być finansowany przez jednostkę występującą z wnioskiem o nadanie stopnia górniczego, w wysokości do 67 % kosztów ich zakupu, o ile osoba posiadająca taki stopień o to wystąpi.
2. 
Osoba posiadająca stopień górniczy może uzyskać finansowanie, o którym mowa w ust. 1, nie częściej niż raz na 7 lat.
Art.  14.  [Przyznanie honorowej szpady górniczej]
1. 
Honorowa szpada górnicza przyznawana jest osobom zatrudnionym w przemyśle wydobywczym oraz pracownikom innych środowisk związanych z górnictwem przez kierownika jednostki działającej w dziedzinie górnictwa.
2. 
Honorowa szpada górnicza przyznawana jest bezpłatnie, a koszty z tym związane ponosi jednostka organizacyjna, o której mowa w ust. 1.
Art.  15.  [Delegacja ustawowa]

Minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, w drodze rozporządzenia, określi:

1)
wzór wniosku, o którym mowa w art. 7;
2)
wykaz stanowisk służbowych oraz związanych z nimi stopni górniczych;
3)
wzór dyplomu, o którym mowa w art. 8;
4)
wzory mundurów górniczych i czaka wraz z wzorami odznak stopni górniczych, wzór płaszcza oraz wzór honorowej szpady górniczej, a także sposób ich noszenia.
Art.  16.  [Zachowanie uprawnień nadanych przed wejściem w życie ustawy]

Osoby, którym nadano stopnie górnicze oraz przyznano honorowe szpady górnicze przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują posiadane uprawnienia.

Art.  17.  [Wejście w życie]

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2024.1049 t.j.

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Stopnie górnicze, honorowe szpady górnicze i mundury górnicze.
Data aktu: 14/02/2003
Data ogłoszenia: 16/07/2024
Data wejścia w życie: 12/04/2003