Podwyżki w samorządach - przepisy opublikowane

W Dzienniku Ustaw opublikowane zostało rozporządzenie w sprawie wynagrodzenia pracowników samorządowych. Podwyżki, średnio 3 proc., z wyrównaniem od 1 stycznia 2026 r., obejmą zarówno pracowników zatrudnionych zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i na podstawie wyboru i powołania. Kwota podwyżek wzbudziła sprzeciw organizacji samorządowych i związków zawodowych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 lutego 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych, które zostało opublikowane w dniu 2 marca (wejdzie w życie 17 marca), przewiduje podwyżki wynagrodzeń dla pracowników samorządowych od 1 stycznia 2026 r. Zgodnie z decyzją rządu wzrosną zarówno maksymalne poziomy wynagrodzeń dla osób zatrudnionych na podstawie wyboru i powołania, jak i minimalne stawki zasadnicze dla pracowników zatrudnionych na umowie o pracę.

W przypadku wójtów, burmistrzów i prezydentów miast – grupy liczącej około 6,2 tysiąca osób – maksymalna pensja zasadnicza wraz z dodatkiem funkcyjnym ma wzrosnąć o około 3 proc. Łącznie z dodatkiem specjalnym wynagrodzenie nie będzie mogło przekroczyć poziomu 21 674,91 zł, czyli 11,2-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej.

O podobną, średnio 3-procentową wartość mają wzrosnąć wynagrodzenia osób zatrudnionych na podstawie powołania, takich jak zastępcy wójtów, czy skarbnicy. Ta grupa obejmuje około 5,7 tysiąca pracowników samorządowych.

Rozporządzenie przewiduje również wzrost minimalnych wynagrodzeń zasadniczych dla pracowników zatrudnionych na umowę o pracę. Podwyżki te mają wynieść od 3 do 3,9 procent i obejmą aż 882 tysiące urzędników. Jak podkreśla Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zwiększenie minimalnych stawek ma poprawić atrakcyjność zatrudnienia w jednostkach samorządowych, ponieważ obecne wynagrodzenia są zbyt niskie, aby konkurować z innymi sektorami. Pracownicy coraz częściej sygnalizują potrzebę podniesienia płac we wszystkich kategoriach zaszeregowania, wskazując, że obowiązujące stawki nie zachęcają osób poszukujących pracy do wyboru administracji samorządowej.

Dla zatrudnionych na umowie o pracę tabela zaszeregowania przedstawiają się następująco:

• I - Wzrost do kwoty 4806 zł (jest 4666 zł) wzrost o 3,00 proc.,
• II – 4830 zł (4680)  wzrost o 3,12 proc.,
• III – 4850 zł (4700 zł) wzrost o 3,19 proc.,
• IV – 4870 zł (4720 zł) wzrost o 3,18 proc.,
• V – 4890 zł (4740 zł) wzrost o 3,16 proc.,
• VI – 4910 zł (4760 zł) wzrost o 3,15 proc.,
• VII – 4940 zł (4780 zł  wzrost o 3,35 proc.,
• VIII – 4970 zł (4800 zł) wzrost o 3,54 proc.,
• IX – 5000 zł (4820 zł) wzrost o 3,73 proc.,
• X – 5030 zł (4840 zł) wzrost o 3,93 proc.,
• XI – 5060 zł (4870 zł) wzrost o 3,9 proc.,
• XII – 5090 zł  (4940 zł) wzrost o 3,04 proc.,
•  XIII – 5200 zł (5040 zł) wzrost o 3,17 proc.,
• XIV – 5310 zł (5150 zł) wzrost o 3,11 proc.,
• XV – 5410 zł (5250 zł) wzrost o 3,05 proc.,
• XVI – 5630 zł (5460 zł) wzrost o 3,11 proc.,
• XVII – 5850 zł (5670 zł) wzrost o 3,17 proc.,
• XVIII – 6070 zł (5880 zł) wzrost o 3,23 proc.,
• XIX – 6400 zł (6200 zł) wzrost o 3,23 proc.,
• XX – 6750 zł (6510 zł) wzrost o 3,69 proc.

Rozporządzenie ma wejść w życie z dniem 1 stycznia. Co oznacza, że pracodawcy będą musieli wypłaci wyrównanie. Wejście w życie projektowanego rozporządzenia spowoduje konieczność wydania stosownych uchwał określających wynagrodzenia pracowników z wyboru oraz ewentualną zmianę umów o pracę. Może także spowodować zmianę regulaminów wynagradzania w jednostkach samorządu terytorialnego.

Czytaj też w LEX: Składniki wynagradzania pracowników samorządowych >

Podwyżki dla zatrudnionych na podstawie wyboru i powołania

Marszałek województwach w województwie

• powyżej 3 mln mieszkańców – 16 180 zł (wzrost o 4,95 proc.)
• między 2 mln a 3 mln mieszkańców – 16 050 (4,11 proc.)
• do 2 mln mieszkańców – 15 610 zł (4,98 proc.)

Starosta w powiecie:

• powyżej 120 tys. mieszkańców  - 15 410 zł  (3,01 proc.)
• od 60 tys. do 120 tys. mieszkańców – 15 040 zł (3,01 proc.)
• do 60 tys. mieszkańców – 14 500 zł (3,06 proc.)

Prezydent miasta (miasta na prawach powiatu):

• powyżej 300 tys. mieszkańców 16 080 zł  (3,01 proc.)
• do 300 tys. mieszkańców – 15 410 zł (3,06 proc.)

Wójt, burmistrz w gminie:

•  powyżej 100 tys. mieszkańców  - 15 410 zł (3,01 proc.)
•  od 15 tys. do 100 tys. mieszkańców – 15 040 zł (3.01 proc.)
•  do 15 tys. mieszkańców – 14 500 zł (3,06 proc.)

Wicemarszałek województwa w województwie:

•  powyżej 3 mln mieszkańców – 16 180 zł (wzrost o 3,06 proc.)
•  między 2 mln a 3 mln mieszkańców – 16 020 (3,02 proc.)
•  do 2 mln mieszkańców – 14 510 zł (3,05 proc.)

Pozostali członkowie zarządu województwa w województwie:

•  powyżej 3 mln mieszkańców – 14 510 zł (wzrost o 3,05 proc.)
•  między 2 mln a 3 mln mieszkańców – 14 370 (3,01 proc.)
•  do 2 mln mieszkańców – 12 920 zł (3,03 proc.)

Wicestarosta w powiecie:

•  powyżej 120 tys. mieszkańców  - 14 510 zł  (3,05 proc.)
•  od 60 tys. do 120 tys. mieszkańców – 13 70 zł (3,08 proc.)
•  do 60 tys. mieszkańców – 12 160 zł (3,05 proc.)

Pozostali członkowie zarządu w powiecie:

•  powyżej 120 tys. mieszkańców  - 11 780 zł  (3,06 proc.)
•  od 60 tys. do 120 tys. mieszkańców – 11 040 zł (3,08 proc.)
•  oo 60 tys. mieszkańców – 10 340 zł (3,09 proc.)

Przewodniczący zarządu związku 14 510 (3,05 proc.)

Zastępca przewodniczącego zarządu związku 12 160 (3,05 proc.)

Pozostali członkowie zarządu związku 10 660 (3,09 proc.)

Zastępca prezydenta miasta (miasta na prawach powiatu):

• powyżej 300 tys. mieszkańców - 15 390 zł  (3,01 proc.)

Zastępca wójt, burmistrz w gminie:

•  powyżej 100 tys. mieszkańców  - 14 510 zł (3,05 proc.)
•  od 15 tys. do 100 tys. mieszkańców – 13 760 zł (3,07 proc.)
•  do 15 tys. mieszkańców – 12 160 zł (3,05 proc.)

Skarbnik (główny księgowy budżetu) województwa w województwie:

• powyżej 3 mln mieszkańców – 16 180 zł (o 3,06 proc.)
• między 2 mln a 3 mln mieszkańców – 16 020 (3,02 proc.)
• do 2 mln mieszkańców – 14 510 zł (3,05 proc.)

Skarbnik gminy w gminie:

•  powyżej 100 tys. mieszkańców  - 14 510 zł (3,05 proc.)
•  od 15 tys. do 100 tys. mieszkańców – 13 760 zł (3,07 proc.)
•  do 15 tys. mieszkańców – 12 160 zł (3,05 proc.)

Skarbnik powiatu w powiecie:

•  powyżej 120 tys. mieszkańców  - 13 760 zł  (3,07 proc.)
•  od 60 tys. do 120 tys. mieszkańców – 12 160 zł (3,05 proc.) 
•  do 60 tys. mieszkańców – 11 040 zł (3,08 proc.)

Dochody rosną, płace spłaszczają się

Zaproponowane podwyżki skrytykowały organizacje reprezentujące stronę samorządową w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Przeczytaj więcej: Podwyżki minimalnych stawek dla urzędników samorządowych to za mało

Krytycznie o projekcie wypowiedziało się także Forum Związków Zawodowych. Z przeprowadzonej przez nie analizy, dotyczącej kondycji finansowej samorządów i sytuacji płacowej pracowników samorządowych w Polsce wynika, że po raz pierwszy większość JST wyjdzie na plus. Tylko sam wzrost wpływów z PIT i CIT w 2026 r. ma dać samorządom dodatkowy bufor w wysokości 34 mld zł w porównaniu do 2025 r. Kolejne 3,6 mld zł to będą dodatkowe środki z budżetu państwa.

FZZ stoi na stanowisku, że wobec tych danych projekt rozporządzenia płacowego zmieniającego zasady wynagradzania pracowników samorządowych „jawi się jako dokument zachowawczy, nieadekwatny do skali wyzwań kadrowych”.

- Sytuacja pracowników samorządowych w kontekście wynagrodzeń jest dramatyczna, co znajduje potwierdzenie w twardych danych budżetowych i legislacyjnych. Dramat ten wynika z nałożenia się trzech czynników: pominięcia tej grupy przy 20-procentowych podwyżkach w 2024 r., gwałtownego wzrostu płac w sektorze prywatnym oraz braku adekwatnej reakcji regulacyjnej na 2026 rok - wskazuje Dorota Gardias, przewodnicząca FZZ.

Sprawdź też w LEX: Czy jeśli rada gminy uchwali podwyżkę dla wójta dopiero w przyszłym roku (np. w sierpniu 2026 r.), to otrzyma on wyrównanie od lipca 2025 r.? >

Standardowa waloryzacja to za mało

Zdaniem FFZZ aby uniknąć zapaści kadrowej, konieczne jest podjęcie działań wykraczających poza standardową waloryzację o wskaźnik inflacji:

1. Zmiana filozofii rozporządzenia: rząd powinien rozważyć jednorazową, systemową korektę minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego w rozporządzeniu o co najmniej 15-20 proc.. Taki ruch, choć nie obciąża bezpośrednio budżetu państwa, wymusiłby na samorządach przekierowanie części nadwyżki operacyjnej z PIT na wynagrodzenia, niwelując skutki pominięcia w 2024 roku.
2. Narracja polityczna: rząd, przekazując samorządom rekordowe środki z PIT i CIT, powinien jasno artykułować oczekiwanie, że "dywidenda z reformy" musi trafić również do pracowników, a nie tylko na inwestycje w infrastrukturę ("beton").
3. Odejście od automatyzmu kwoty bazowej: powiązanie płac samorządowych wyłącznie z inflacyjną waloryzacją kwoty bazowej (jak w projekcie rozporządzenia płacowego na 2026 r.) jest błędem w sytuacji, gdy trzeba nadrabiać zaległości z lat ubiegłych. Mechanizm ten powinien zostać uzupełniony o komponent wyrównawczy.

Projekt rozporządzenia płacowego skrytykowało też Prezydium Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność". Zwróciło uwagę, że zaproponowane na 2026 rok zmiany będą powielać tendencję spłaszczania wynagrodzeń, zwłaszcza w przedziale od grupy IX do XVII.

- Są to pracownicy średniego szczebla, stanowiący największą grupę urzędniczą, z wieloletnim doświadczeniem zawodowym, którzy powinni być lepiej wynagradzana z możliwością większego zróżnicowania płac  - wskazuje Grzegorz Adamowicz, sekretarz KK NSZZ „S”.

Obowiązujące stawki i system wynagrodzeń w administracji samorządowej jest mało atrakcyjny i niekonkurencyjny w porównaniu z wynagrodzeniami oraz podobnymi obowiązkami służbowymi w sektorze prywatnym. Przy kolejnych zmianach rozporządzenia należy dążyć do tego, aby pomiędzy każdą z poszczególnych kategorii zaszeregowania była stała kwota różnicy w wysokości minimum 150 złotych.

Sprawdź też w LEX: Czy po udokumentowaniu dodatkowego stażu pracy pracownikowi należy wypłacić nagrodę jubileuszową? >

Ministerstwo: Wójt zawsze może podwyższyć

Na większość uwag i opinii krytykujących projekt Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej odpowiada, że przepisy rozporządzenia nie regulują kwestii podwyżek wynagrodzeń ani ich wysokości czy częstotliwości. Ustalanie całkowitej wysokości wynagrodzenia pracowników (w tym jego ewentualne podwyższenie) pozostaje w gestii pracodawców samorządowych. W związku z powyższym kwestia finansowania ewentualnych podwyżek wynagrodzeń dla pracowników samorządowych pozostaje we właściwości organów samorządu, a podstawowe znaczenie w kształtowaniu poziomu wynagrodzenia pracowników ma wielkość środków finansowych, którymi dysponuje pracodawca.

Zobacz też w LEX: Zmiany w prawie najważniejsze dla samorządów w 2025 i 2026 r. >