Szczegółowy zakres działania Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1
z dnia 27 lipca 2018 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych

Na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2018 r. poz. 217, 357, 398 i 650) zarządza się, co następuje:
§  1. 
1. 
Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych kieruje Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwowych.
2. 
Do zakresu działania Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych należy:
1)
koordynowanie działalności archiwalnej na terenie państwa, w tym:
a)
opracowywanie projektów zmian w organizacji sieci archiwów państwowych, w tym projektów tworzenia, łączenia lub likwidacji tych archiwów,
b)
nadawanie i zmienianie statutów archiwom państwowym,
c)
powoływanie i odwoływanie dyrektorów archiwów państwowych,
d)
opracowywanie strategii i planów działalności sieci archiwów państwowych wraz ze wskazywaniem priorytetów oraz monitorowanie realizacji tych strategii i planów,
e)
określanie priorytetów w zakresie realizacji inwestycji budowlanych i teleinformatycznych oraz remontów archiwów państwowych, a także wspieranie ich w wykonywaniu zadań z tego zakresu;
2)
nadzór nad gromadzeniem, ewidencjonowaniem, przechowywaniem, opracowywaniem, udostępnianiem i zabezpieczaniem materiałów archiwalnych oraz brakowaniem dokumentacji niearchiwalnej, w tym:
a)
w zakresie państwowego zasobu archiwalnego - określanie form i metod gromadzenia, ewidencjonowania, przechowywania, opracowywania, udostępniania i zabezpieczania materiałów archiwalnych, zarówno w postaci tradycyjnej, jak i cyfrowej, oraz nadzór nad postępowaniem z dokumentacją niearchiwalną,
b)
w zakresie niepaństwowego zasobu archiwalnego - określanie zasad współpracy i współpraca z jednostkami organizacyjnymi, z których działalnością wiąże się powstawanie tego zasobu, oraz nadzór nad nabywaniem materiałów archiwalnych przez archiwa państwowe,
c)
określanie priorytetów oraz tworzenie instrumentów zapewniających możliwie szeroki dostęp do materiałów archiwalnych zgromadzonych w archiwach państwowych;
3)
nadzór nad działalnością naukową i wydawniczą prowadzoną w archiwach państwowych, w tym:
a)
zatwierdzanie planów wydawniczych archiwów państwowych i monitorowanie ich realizacji,
b)
zatwierdzanie planów prac naukowych prowadzonych w archiwach państwowych i monitorowanie ich realizacji,
c)
monitorowanie kierunków i zakresu działalności naukowej i wydawniczej archiwów państwowych;
4)
prowadzenie współpracy międzynarodowej w zakresie spraw archiwalnych, w tym:
a)
zawieranie umów i porozumień o współpracy archiwalnej z zagranicznymi organami i instytucjami oraz międzynarodowymi organizacjami działającymi w dziedzinie archiwistyki, a także nadzór nad realizacją wynikających z nich zadań,
b)
gromadzenie informacji o materiałach archiwalnych dotyczących dziejów państwa polskiego i narodu polskiego, znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
c)
przygotowywanie wniosków i prowadzenie spraw związanych z odzyskaniem materiałów archiwalnych wywiezionych niezgodnie z prawem polskim z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
d)
organizowanie współpracy z instytucjami polonijnymi prowadzącymi działalność archiwalną,
e)
organizowanie wymiany kadr naukowych i specjalistów w dziedzinach związanych z działalnością archiwalną;
5)
popularyzacja wiedzy o materiałach archiwalnych i archiwach oraz prowadzenie działalności informacyjnej i wydawniczej, w tym:
a)
organizowanie wydarzeń popularyzujących wiedzę o materiałach archiwalnych i archiwach,
b)
prowadzenie działalności informacyjnej o zasobie archiwów państwowych, działaniach archiwów oraz sposobach postępowania z materiałami archiwalnymi i dokumentacją niearchiwalną,
c)
wydawanie publikacji i periodyków związanych z działalnością archiwalną i materiałami archiwalnymi,
d)
współpraca z uczelniami, instytucjami naukowymi, stowarzyszeniami i fundacjami, w szczególności w zakresie prowadzenia badań naukowych, organizowania konferencji i kształcenia;
6)
wykonywanie zadań z zakresu informatyzacji podległych archiwów państwowych, w tym:
a)
prowadzenie badań i analiz związanych z projektowaniem potrzebnych funkcjonalności oraz rozwiązań systemowych i technicznych wspierających działalność archiwów państwowych,
b)
realizacja zadań z zakresu informatyzacji, w szczególności zadań związanych z projektowaniem, rozwojem i utrzymaniem systemów teleinformatycznych wykorzystywanych przez archiwa państwowe,
c)
podejmowanie działań służących integracji systemów teleinformatycznych obsługujących działalność archiwów państwowych z innymi takimi systemami wykorzystywanymi przez administrację publiczną,
d)
ustalanie standardów rozwiązań technicznych i informatycznych systemów teleinformatycznych wykorzystywanych przez archiwa państwowe;
7)
wykonywanie zadań dotyczących restytucji materiałów archiwalnych będących dobrami kultury w rozumieniu ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (Dz. U. poz. 1086 oraz z 2018 r. poz. 770), w tym:
a)
wydawanie pozwoleń na stały wywóz za granicę dóbr kultury stanowiących materiały archiwalne,
b)
wykonywanie zadań powierzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
§  2. 
W celu realizacji zadań określonych w § 1 Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych:
1)
opracowuje plany, programy, analizy, strategie i sprawozdania w zakresie działalności archiwalnej;
2)
opracowuje katalogi dobrych praktyk i porady metodyczne;
3)
inicjuje tworzenie systemów informacyjnych w ramach państwowej sieci archiwalnej;
4)
udostępnia systemy informatyczne obsługujące działalność archiwalną oraz organizuje przechowywanie danych cyfrowych;
5)
powołuje grupy robocze, komisje, rady oraz inne kolegialne organy doradcze i opiniodawcze, w tym z udziałem ekspertów międzynarodowych, określając ich nazwę, skład osobowy, zakres i tryb działania;
6)
organizuje szkolenia, konferencje, narady, seminaria, zjazdy i konkursy;
7)
kształtuje strukturę kadrową w zakresie doboru pracowników na stanowiska dyrektorów archiwów państwowych;
8)
opracowuje projekt statutu Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych.
§  3. 
W sprawach, o których mowa w § 1 i 2, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych współdziała z właściwymi organami administracji publicznej, organizacjami społecznymi i innymi oraz ze związkami zawodowymi.
§  4. 
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 2
1 Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego kieruje działem administracji rządowej - kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (Dz. U. poz. 2321).
2 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki z dnia 25 lipca 1984 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych (Dz. U. poz. 218), które utraciło moc z dniem 20 grudnia 2017 r. na podstawie art. 65 ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury (Dz. U. poz. 1086 oraz z 2018 r. poz. 770).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2018.1566

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy zakres działania Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.
Data aktu: 27/07/2018
Data ogłoszenia: 14/08/2018
Data wejścia w życie: 29/08/2018