Będzie możliwość sprawdzenia statusu podatnika VAT nawet do pięciu lat wstecz

Będą kolejne uproszczenia dla przedsiębiorców dotyczące VAT - zapowiada rząd. We wtorek Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o VAT. W założeniu nowe rozwiązania ograniczą część obowiązków administracyjnych, ułatwią prowadzenie działalności gospodarczej oraz doprecyzują przepisy, które budziły wątpliwości. Zmiany przewidują również działania wzmacniające bezpieczeństwo systemu podatkowego, a także dostosowują polskie prawo do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zasadnicza część przepisów ma wejść w życie od 1 października 2026 roku. Projekt przewiduje likwidację wybranych obowiązków administracyjnych, m.in.:

• zniesienie obowiązku składania oddzielnej informacji o spisie z natury;
• rezygnację z obowiązku wykazywania w JPK_VAT podstawy opodatkowania przy zakupach od podatników spoza terytorium Polski, towarów i usług objętych zwolnieniem z podatku;
• likwidację obowiązku zapłaty VAT w ciągu 14 dni przy zakupie środka transportu z innego państwa UE;
• ograniczenie naliczania odsetek od VAT przy imporcie w sytuacjach, gdy opóźnienie płatności jest niezależne od podatnika.

Nowe przepisy wprowadzają rozwiązania upraszczające rozliczenia podatkowe, m.in.:

• ujednolicenie zasad powstawania obowiązku podatkowego w przypadku dostaw towarów lub świadczenia usług wykonywanych za odszkodowaniem na podstawie decyzji organów publicznych lub z mocy prawa;
• wprowadzenie tzw. składu VAT, który uprości rozliczanie podatku w międzynarodowym obrocie towarami;
• możliwość sprawdzenia statusu podatnika VAT nawet do 5 lat wstecz;
• umożliwienie dokonywania przez podróżnych tzw. e-odprawy TAX FREE z wykorzystaniem terminala TAX FREE na potrzeby zwrotu VAT dla podróżnych.

Projekt zakłada dodatkowo doprecyzowanie przepisów dotyczących m.in.:

• rozliczania dostaw energii elektrycznej (w zakresie miejsca jej dostawy);
• zasad korzystania ze zwolnienia od VAT dla małych przedsiębiorców;
• rozliczania kaucji pobieranej w systemie kaucyjnym;
• stosowania stawki obniżonej dla określonych produktów dezynfekujących.

Wzmocniona zostaje także ochrona systemu podatkowego przez:

• rozszerzenie odpowiedzialności nabywców za zaległości podatkowe nierzetelnych sprzedawców w określonych przypadkach;
• zmiany w zasadach rejestracji podatników VAT;
• zmiany przepisów dotyczących kas fiskalnych, m.in. ukierunkowane na przyspieszenie digitalizacji tego obszaru.

Rząd zwraca uwagę, że projekt wdraża rozwiązania wynikające z orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE. Dzięki temu:

• osoby prowadzące wspólne gospodarstwo rolne będą mogły być traktowane jako odrębni podatnicy VAT;
• rozszerzona zostanie możliwość stosowania stawki 0 proc. VAT dla niektórych usług związanych z importem towarów;
• przepisy dotyczące odliczania VAT zostaną dostosowane do aktualnego orzecznictwa unijnego.