Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Włącz wersję kontrastową
Zmień język strony
Prawo.pl

Wprowadzenie programu mającego na celu wykrycie występowania zakażeń wirusami wywołującymi grypę ptaków na lata 2017-2019.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1
z dnia 4 stycznia 2017 r.
w sprawie wprowadzenia programu mającego na celu wykrycie występowania zakażeń wirusami wywołującymi grypę ptaków na lata 2017-2019

Na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1539, z 2015 r. poz. 266 i 470 oraz z 2016 r. poz. 1605) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wprowadza się program mający na celu wykrycie występowania zakażeń wirusami wywołującymi grypę ptaków na lata 2017-2019, który jest określony w załączniku do rozporządzenia.
§  2. 
Program, o którym mowa w § 1, stosuje się od dnia 1 stycznia 2017 r.
§  3. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

PROGRAM MAJĄCY NA CELU WYKRYCIE WYSTĘPOWANIA ZAKAŻEŃ WIRUSAMI WYWOŁUJĄCYMI GRYPĘ PTAKÓW (AVIAN INFLUENZA)

1. 

Identyfikacja programu

Państwo członkowskie: Rzeczpospolita Polska

Choroba: grypa ptaków (Avian influenza) u drobiu i ptaków dzikich

Okres realizacji programu: 2017-2019 r.

2. 

Realizacja programu u drobiu

2.1.1 

Organ centralny i inne organy odpowiedzialne za nadzór nad wdrażaniem programu

Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwą władzą wykonawczą w zakresie realizacji programu są organy Inspekcji Weterynaryjnej, tj. Główny Lekarz Weterynarii, wojewódzki lekarz weterynarii, powiatowy lekarz weterynarii.

Obecnie funkcjonuje 16 wojewódzkich inspektoratów weterynarii oraz 305 powiatowych inspektoratów weterynarii.

Struktura oraz kompetencje organów Inspekcji Weterynaryjnej zostały określone w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1077, 1948 i 1961).

Organy Inspekcji Weterynaryjnej przy wykonywaniu swoich zadań współdziałają z organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Farmaceutycznej, Inspekcji Handlowej, Inspekcji Transportu Drogowego, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych oraz z organami administracji samorządowej.

Krajowe laboratorium referencyjne w zakresie badań określonych programem określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 256 i 1692 oraz z 2016 r. poz. 1107).

Nadzór nad działalnością Głównego Lekarza Weterynarii oraz krajowych laboratoriów referencyjnych sprawuje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który jest naczelnym organem administracji rządowej, właściwym w dziedzinie weterynarii.

Zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1539, z 2015 r. poz. 266 i 470 oraz z 2016 r. poz. 1605) Główny Lekarz Weterynarii jest odpowiedzialny za opracowanie programu, a następnie nadzoruje jego realizację. Na poziomie województwa nadzór nad realizacją programu spoczywa na wojewódzkim lekarzu weterynarii.

Bezpośredni nadzór nad realizacją programu na poziomie powiatu sprawuje powiatowy lekarz weterynarii, który jest również odpowiedzialny za wykonywanie wszelkich czynności urzędowych w ramach programu.

2.1.2 

System rejestracji gospodarstw

Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt powiatowy lekarz weterynarii właściwy ze względu na miejsce prowadzenia przez podmiot działalności nadzorowanej, wydając decyzję administracyjną o spełnieniu wymagań weterynaryjnych, nadaje weterynaryjny numer identyfikacyjny podmiotowi lub poszczególnym obiektom budowlanym lub miejscom, w których ta działalność ma być prowadzona, lub osobom wykonującym określone czynności w ramach tej działalności.

Podmioty prowadzące działalność nadzorowaną są obowiązane do poinformowania powiatowego lekarza weterynarii o zaprzestaniu prowadzenia określonego rodzaju działalności nadzorowanej, a także o każdej zmianie stanu prawnego lub faktycznego związanego z prowadzeniem tej działalności, w zakresie dotyczącym wymagań weterynaryjnych. Informacja taka powinna zostać przekazana w formie pisemnej w terminie siedmiu dni od dnia zaistnienia takiego zdarzenia.

Podmioty prowadzące działalność podlegającą nadzorowi organów Inspekcji Weterynaryjnej obowiązane są zapewnić spełnienie następujących wymagań weterynaryjnych: lokalizacyjnych, zdrowotnych, higienicznych, sanitarnych, organizacyjnych, technicznych lub technologicznych zabezpieczających przed zagrożeniem epizootycznym, epidemicznym lub zapewniające właściwą jakość produktów.

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, powiatowy lekarz weterynarii prowadzi rejestr podmiotów prowadzących działalność nadzorowaną.

Wzór rejestru jest określony w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje, za pośrednictwem wojewódzkiego lekarza weterynarii, Głównemu Lekarzowi Weterynarii dane zawarte w rejestrze, a także informacje o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego ujawnionego w tym rejestrze.

2.1.3 

Projekt nadzoru oparty na ocenie ryzyka lub nadzoru opartego na pobieraniu próbek reprezentatywnych

Pobieranie próbek i badania serologiczne w gospodarstwach utrzymujących drób, przeprowadza się w celu wykrycia przeciwciał na obecność wirusa grypy ptaków, zgodnie z dyrektywą Rady 2005/94/WE z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wspólnotowych środków zwalczania grypy ptaków i uchylającą dyrektywę 92/40/EWG (Dz. Urz. UE L 10 z 14.01.2006, str., 16, z późn. zm.). Czynny nadzór uzupełnia systemy wczesnego wykrywania ustanowione na mocy decyzji Komisji 2005/734/WE z dnia 19 października 2005 r. ustanawiającej środki bezpieczeństwa biologicznego w celu zmniejszenia ryzyka przeniesienia wysoce zjadliwej grypy ptaków spowodowanej przez wirus grypy A podtyp H5N1 z ptaków dziko żyjących na drób i inne ptaki żyjące w niewoli oraz przewidującej system wczesnego wykrywania na obszarach szczególnego ryzyka (Dz. Urz. UE L 274 z 20.10.2005, str. 105, z późn. zm.) oraz II rozdziału podręcznika diagnostycznego dotyczącego grypy ptaków, zatwierdzonego decyzją Komisji 2006/437/WE z dnia 4 sierpnia 2006 r. zatwierdzającą podręcznik diagnostyczny dotyczący grypy ptaków, przewidziany w dyrektywie Rady 2005/94/WE (Dz. Urz. UE L 237 z 31.08.2006, str. 1)

Na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej jest przeprowadzane warstwowanie próbek do badań serologicznych na obecność wirusa grypy ptaków, tak aby próbki można było uznać za reprezentatywne dla całego państwa.

2.1.3.1 Opis przeważających populacji drobiu oraz rodzajów produkcyjnych drobiu

W związku z tym, iż na całym terytorium Polski zagęszczenie gospodarstw utrzymujących drób różnych gatunków i kategorii produkcyjnych jest znaczne, program realizowany jest na całym terytorium kraju. Wyjątek stanowią jedynie gospodarstwa utrzymujące kaczki reprodukcyjne oraz indyki reprodukcyjne, których liczba jest zróżnicowana w zależności od województwa i stosunkowo niewielka w porównaniu z innymi gatunkami drobiu.

2.2 

Populacje docelowe

W ramach realizacji programu zostaną pobrane próbki od następujących gatunków i kategorii produkcyjnych drobiu:
1)
kury nioski;
2)
kury nioski chowane na wolnym wybiegu;
3)
kury reprodukcyjne;
4)
indyki reprodukcyjne;
5)
kaczki reprodukcyjne;
6)
gęsi reprodukcyjne;
7)
indyki rzeźne;
8)
kaczki rzeźne;
9)
gęsi rzeźne;
10)
ptactwo łowne utrzymywane w warunkach fermowych (np. bażanty, kuropatwy);
11)
ptaki bezgrzebieniowe (strusie).

2.2.1 

Liczba gospodarstw, z wyjątkiem gospodarstw utrzymujących kaczki, gęsi i kaczki krzyżówki, w których pobiera się próbki

Tabela 1

Gospodarstwa utrzymujące kury reprodukcyjne

Kod

NUTS(2) 1) 2)

Łączna liczba gospodarstw 3)Łączna liczba gospodarstw, z których należy pobrać próbkiSzacunkowa liczba próbek na

gospodarstwo

Szacunkowa łączna liczba wykonanych testów według danej metodyMetody badania laboratoryjnego
PL112131060HI (H5/H7)
PL121831310260HI (H5/H7)
PL211211020HI (H5/H7)
PL223941080HI (H5/H7)
PL311111020HI (H5/H7)
PL32711020HI (H5/H7)
PL33311020HI (H5/H7)
PL342931060HI (H5/H7)
PL41891010200HI (H5/H7)
PL4260810160HI (H5/H7)
PL43811020HI (H5/H7)
PL513541080HI (H5/H7)
PL521011020HI (H5/H7)
PL613441080HI (H5/H7)
PL621111020HI (H5/H7)
PL633341080HI (H5/H7)
SUMA585601200

Tabela 2

Gospodarstwa utrzymujące kury nioski

Kod

NUTS(2) 1) 2)

Łączna liczba gospodarstw 3)Łączna liczba gospodarstw, z których należy pobrać próbkiSzacunkowa liczba próbek na

gospodarstwo

Szacunkowa łączna liczba wykonanych testów według danej metodyMetody badania laboratoryjnego
PL11183810160HI (H5/H7)
PL12205910180HI (H5/H7)
PL2179510100HI (H5/H7)
PL2299510100HI (H5/H7)
PL312421040HI (H5/H7)
PL322221040HI (H5/H7)
PL33311020HI (H5/H7)
PL342221040HI (H5/H7)
PL41200910180HI (H5/H7)
PL42911020HI (H5/H7)
PL434231060HI (H5/H7)
PL5177510100HI (H5/H7)
PL521411020HI (H5/H7)
PL612321040HI (H5/H7)
PL62611020HI (H5/H7)
PL636541080HI (H5/H7)
SUMA1073601200

Tabela 3

Gospodarstwa utrzymujące kury nioski chowane na wolnym wybiegu

Kod

NUTS(2)1 ) 2)

Łączna liczba

gospodarstw3)

Łączna liczba

gospodarstw,

z których należy pobrać próbki

Szacunkowa

liczba próbek

na

gospodarstwo

Szacunkowa

łączna liczba

wykonanych testów według danej metody

Metody badania

laboratoryjnego

PL1121510100HI (H5/H7)
PL12391010200HI (H5/H7)
PL21611020HI (H5/H7)
PL2221510100HI (H5/H7)
PL311431060HI (H5/H7)
PL32111020HI (H5/H7)
PL33511020HI (H5/H7)
PL34311020HI (H5/H7)
PL411131060HI (H5/H7)
PL42211020HI (H5/H7)
PL431431060HI (H5/H7)
PL51361010200HI (H5/H7)
PL52311020HI (H5/H7)
PL611331060HI (H5/H7)
PL621331060HI (H5/H7)
PL63721040HI (H5/H7)
SUMA209531060

Tabela 4

Gospodarstwa utrzymujące indyki rzeźne

Kod

NUTS(2) 1) 2)

Łączna liczba gospodarstw 3)Łączna liczba gospodarstw, z których należy pobrać próbkiSzacunkowa liczba próbek na

gospodarstwo

Szacunkowa łączna liczba wykonanych testów według danej metodyMetody badania laboratoryjnego
PL111921040HI (H5/H7)
PL12119810160HI (H5/H7)
PL211011020HI (H5/H7)
PL22911020HI (H5/H7)
PL3161510100HI (H5/H7)
PL32411020HI (H5/H7)
PL33311020HI (H5/H7)
PL343931060HI (H5/H7)
PL41110810160HI (H5/H7)
PL42911020HI (H5/H7)
PL43158810160HI (H5/H7)
PL514741080HI (H5/H7)
PL52411020HI (H5/H7)
PL613331060HI (H5/H7)
PL625091210240HI (H5/H7)
PL631111020HI (H5/H7)
SUMA1145601200

Tabela 5

Gospodarstwa utrzymujące indyki reprodukcyjne

Kod

NUTS(2) 1) 2)

Łączna liczba gospodarstw 3)Łączna liczba gospodarstw, z których należy pobrać próbkiSzacunkowa liczba próbek na

gospodarstwo

Szacunkowa łączna liczba wykonanych testów według danej metodyMetody badania laboratoryjnego
PL1100100HI (H5/H7)
PL12111020HI (H5/H7)
PL2100100HI (H5/H7)
PL2200100HI (H5/H7)
PL3100100HI (H5/H7)
PL3200100HI (H5/H7)
PL3300100HI (H5/H7)
PL3400100HI (H5/H7)
PL4100100HI (H5/H7)
PL4200100HI (H5/H7)
PL4300100HI (H5/H7)
PL5100100HI (H5/H7)
PL52111020HI (H5/H7)
PL6100100HI (H5/H7)
PL62161610320HI (H5/H7)
PL6300100HI (H5/H7)
SUMA1818360

Tabela 6

Gospodarstwa utrzymujące strusie

Kod

NUTS(2) 1) 2)

Łączna liczba gospodarstw 3)Łączna liczba gospodarstw, z których należy pobrać próbkiSzacunkowa liczba próbek na

gospodarstwo

Szacunkowa łączna liczba wykonanych testów według danej metodyMetody badania laboratoryjnego
PL1122520HI (H5/H7)
PL1243530HI (H5/H7)
PL2132520HI (H5/H7)
PL2297570HI (H5/H7)
PL3111510HI (H5/H7)
PL320050HI (H5/H7)
PL330050HI (H5/H7)
PL3465550HI (H5/H7)
PL4143530HI (H5/H7)
PL4232520HI (H5/H7)
PL4365550HI (H5/H7)
PL5122520HI (H5/H7)
PL5222520HI (H5/H7)
PL6165550HI (H5/H7)
PL6222520HI (H5/H7)
PL6311510HI (H5/H7)
SUMA5142420

Tabela 7

Gospodarstwa utrzymujące ptaki łowne

Kod

NUTS(2) 1) 2)

Łączna liczba gospodarstw 3)Łączna liczba gospodarstw, z których należy pobrać próbkiSzacunkowa liczba próbek na gospodarstwoSzacunkowa łączna liczba wykonanych testów według danej metodyMetody badania laboratoryjnego
PL11111020HI (H5/H7)
PL1212910180HI (H5/H7)
PL21111020HI (H5/H7)
PL22311020HI (H5/H7)
PL31431060HI (H5/H7)
PL3200100HI (H5/H7)
PL33311020HI (H5/H7)
PL34111020HI (H5/H7)
PL41641080HI (H5/H7)
PL4200100HI (H5/H7)
PL438610120HI (H5/H7)
PL51531060HI (H5/H7)
PL52431060HI (H5/H7)
PL619710140HI (H5/H7)
PL62211020HI (H5/H7)
PL63111020HI (H5/H7)
SUMA6042840
Ogólna liczba

(drób)

3 1413356 280

1) Kod NUTS(2) - ang. Nomenclature of Units for Territorial Statistics- standard geokodowania przyjęty w Unii Europejskiej na potrzeby identyfikowania statystycznych jednostek terytorialnych, gdzie poszczególne kody oznaczają odpowiednio: PL51 - woj. dolnośląskie, PL61 - woj. kujawsko-pomorskie, PL31 - woj. lubelskie, PL43 - woj. lubuskie, PL11 - woj. łódzkie, PL21 - woj. małopolskie, PL12 - woj. mazowieckie, PL52 - woj. opolskie, PL32 - woj. podkarpackie, PL34 - woj. podlaskie, PL63 - woj. pomorskie, PL22 - woj. śląskie, PL33 - woj. świętokrzyskie, PL62 - woj. warmińsko-mazurskie, PL41 - woj. wielkopolskie, PL42 - woj. zachodniopomorskie.

2) Położenie gospodarstwa pochodzenia. Jeżeli nie można użyć kodu NUTS(2) należy określić położenie w stopniach długości i szerokości geograficznej.

3) Łączna liczba gospodarstw jednej kategorii drobiu w danym regionie NUTS(2).

2.2.2 

Liczba gospodarstw utrzymujących kaczki, gęsi i kaczki krzyżówki, w których pobiera się próbki

Tabela 8

Gospodarstwa utrzymujące kaczki rzeźne

Kod

NUTS(2) 1) 2)

Łączna liczba gospodarstw 3)Łączna liczba gospodarstw, z których należy pobrać próbkiSzacunkowa liczba próbek na

gospodarstwo

Szacunkowa łączna liczba wykonanych testów według danej metodyMetody badania laboratoryjnego
PL11721520600HI (H5/H7)
PL1229820320HI (H5/H7)
PL21112040HI (H5/H7)
PL2218420160HI (H5/H7)
PL31651520600HI (H5/H7)
PL3200200HI (H5/H7)
PL33822080HI (H5/H7)
PL34212040HI (H5/H7)
PL4113530201200HI (H5/H7)
PL42112040HI (H5/H7)
PL4317420160HI (H5/H7)
PL5110320120HI (H5/H7)
PL5200200HI (H5/H7)
PL619320120HI (H5/H7)
PL62622080HI (H5/H7)
PL63312040HI (H5/H7)
SUMA376903600

Tabela 9

Gospodarstwa utrzymujące kaczki reprodukcyjne

Kod

NUTS(2) 1) 2)

Łączna liczba gospodarstw 3)Łączna liczba gospodarstw, z których należy pobrać próbkiSzacunkowa liczba próbek na

gospodarstwo

Szacunkowa łączna liczba wykonanych testów według danej metodyMetody badania laboratoryjnego
PL11112040HI (H5/H7)
PL12112040HI (H5/H7)
PL2100200HI (H5/H7)
PL22112040HI (H5/H7)
PL316520200HI (H5/H7)
PL3200200HI (H5/H7)
PL3300200HI (H5/H7)
PL3400200HI (H5/H7)
PL413730201200HI (H5/H7)
PL4200200HI (H5/H7)
PL43112040HI (H5/H7)
PL5100200HI (H5/H7)
PL5200200HI (H5/H7)
PL615420160HI (H5/H7)
PL624320120HI (H5/H7)
PL63112040HI (H5/H7)
SUMA57471880

Tabela 10

Gospodarstwa utrzymujące gęsi rzeźne

Kod

NUTS(2) 1) 2)

Łączna liczba

gospodarstw 3)

Łączna liczba

gospodarstw, z których należy pobrać próbki

Szacunkowa

liczba próbek na

gospodarstwo

Szacunkowa

łączna liczba wykonanych testów według danej metody

Metody badania

laboratoryjnego

PL112191720680HI (H5/H7)
PL121401220480HI (H5/H7)
PL21912040HI (H5/H7)
PL221922080HI (H5/H7)
PL311621220480HI (H5/H7)
PL3229320120HI (H5/H7)
PL3360620240HI (H5/H7)
PL341031020400HI (H5/H7)
PL41971020400HI (H5/H7)
PL42712040HI (H5/H7)
PL4329320120HI (H5/H7)
PL51712040HI (H5/H7)
PL521012040HI (H5/H7)
PL6140420160HI (H5/H7)
PL6264620240HI (H5/H7)
PL63812040HI (H5/H7)
SUMA1003903600

Tabela 11

Gospodarstwa utrzymujące gęsi reprodukcyjne

Kod

NUTS(2) 1) 2)

Łączna liczba gospodarstw 3)Łączna liczba gospodarstw, z których należy pobrać próbkiSzacunkowa liczba próbek na

gospodarstwo

Szacunkowa łączna liczba wykonanych testów według danej metodyMetody badania laboratoryjnego
PL1118620240HI (H5/H7)
PL12522080HI (H5/H7)
PL2111520200HI (H5/H7)
PL22212040HI (H5/H7)
PL31241220480HI (H5/H7)
PL32112040HI (H5/H7)
PL3300200HI (H5/H7)
PL3412520200HI (H5/H7)
PL41261220480HI (H5/H7)
PL42312040HI (H5/H7)
PL43412040HI (H5/H7)
PL51412040HI (H5/H7)
PL52112040HI (H5/H7)
PL61462120840HI (H5/H7)
PL6218620240HI (H5/H7)
PL6311520200HI (H5/H7)
SUMA186803200
Ogólna liczba (kaczki + gęsi)1 62230712 280
Ogólna liczba (drób +

kaczki/gęsi)

4 76364218 560

1) Kod NUTS(2) - ang. Nomenclature of Units for Territorial Statistics- standard geokodowania przyjęty w Unii Europejskiej na potrzeby identyfikowania statystycznych jednostek terytorialnych, gdzie poszczególne kody oznaczają odpowiednio: PL51 - woj. dolnośląskie, PL61 - woj. kujawsko-pomorskie, PL31 - woj. lubelskie, PL43 - woj. lubuskie, PL11 - woj. łódzkie, PL21 - woj. małopolskie, PL12 - woj. mazowieckie, PL52 - woj. opolskie, PL32 - woj. podkarpackie, PL34 - woj. podlaskie, PL63 - woj. pomorskie, PL22 - woj. śląskie, PL33 - woj. świętokrzyskie, PL62 - woj. warmińsko-mazurskie, PL41 - woj. wielkopolskie, PL42-woj. zachodniopomorskie.

2) Położenie gospodarstwa pochodzenia. Jeżeli nie można użyć kodu NUTS(2) należy określić położenie w stopniach długości i szerokości geograficznej.

3) Łączna liczba gospodarstw jednej kategorii drobiu w danym regionie NUTS(2).

2.3 

Procedury pobierania próbek, okres pobierania oraz częstotliwość badań

Okres pobierania próbek do badań serologicznych w gospodarstwie jest zbieżny z okresem produkcji sezonowej dla każdej kategorii produkcyjnej drobiu, a pobieranie próbek można przeprowadzić również w rzeźni. W celu zwiększenia skuteczności oraz unikania niepotrzebnej obecności osób trzecich na terenie gospodarstwa, pobieranie próbek odbywa się w miarę możliwości jednocześnie z pobieraniem próbek do innych celów, w szczególności w ramach programów kontroli zakażeń bakteriami Salmonella.

Badanie metodą wirusologiczną na obecność wirusa grypy ptaków stosowane jest wyłącznie w przypadku uzyskania dodatnich wyników badań serologicznych. Pobieranie próbek w gospodarstwach odbywa się od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia roku realizacji programu.

2.4 

Badania laboratoryjne

Badanie próbek odbywa się w Laboratorium Zakładu Chorób Drobiu w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym - Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach, które jest krajowym laboratorium referencyjnym, o którym mowa w art. 33 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200).

Powyższe laboratorium zostało wyznaczone jako krajowe laboratorium referencyjne dla grypy ptaków na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych.

Badania laboratoryjne przeprowadza się zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym ustanawiającym procedury diagnostyczne służące do potwierdzenia oraz rozpoznawania różnicowego grypy ptaków.

Wszystkie dodatnie wyniki badań serologicznych są potwierdzane w Krajowym Laboratorium Referencyjnym ds. Grypy Ptaków w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym - Państwowym Instytucie Badawczym w Puławach metodą hamowania hemaglutynacji, z użyciem wyznaczonych szczepów dostarczonych przez Wspólnotowe Laboratorium Referencyjne ds. Grypy Ptaków:

1) dla podtypu H5:

a) wstępne badanie przy użyciu szczepu teal/England/7894/06 (H5N3),

b) badanie wszystkich próbek dodatnich przy użyciu szczepu chicken/Scotland/59 (H5N1) celem wyeliminowania przeciwciał reagujących krzyżowo z N3;

2) dla podtypu H7:

a) wstępne badanie przy użyciu szczepu Turkey/England/647/77 (H7N7);

b) badanie wszystkich próbek dodatnich przy użyciu szczepu African starling/983/79 (H7N1) celem wyeliminowania przeciwciał reagujących krzyżowo z N7.

Następstwem wszystkich dodatnich wyników badań serologicznych jest dochodzenie epidemiologiczne w gospodarstwie oraz ponowne pobranie próbek do badań wirusologicznych w celu określenia, czy w danym gospodarstwie występuje aktywne zakażenie wirusem grypy ptaków.

Wszystkie izolaty wirusa grypy ptaków przekazuje się do Wspólnotowego Laboratorium Referencyjnego ds. Grypy Ptaków zgodnie z prawem Unii Europejskiej oraz do krajowych laboratoriów referencyjnych zgodnie z zasadami określonymi w załączniku VIII do dyrektywy Rady 2005/94/WE z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wspólnotowych środków zwalczania grypy ptaków i uchylającej dyrektywę 92/40/EWG, jeżeli nie ma zastosowania odstępstwo przewidziane w rozdziale V ust. 4 lit. d podręcznika diagnostycznego. Wirusy podtypu H5/H7 zostają niezwłocznie przesłane do Wspólnotowego Laboratorium Referencyjnego ds. Grypy Ptaków i poddane standardowym badaniom klasyfikującym (sekwencjonowanie nukleotydów/IVPI) zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym.

3. 

Realizacja programu u dzikiego ptactwa

3.1.1 

Organ centralny i inne organy odpowiedzialne za nadzór nad wdrażaniem programu oraz współpracę z epidemiologami, ornitologami, myśliwymi.

Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej właściwą władzą wykonawczą w zakresie realizacji programu są organy Inspekcji Weterynaryjnej, tj. Główny Lekarz Weterynarii, wojewódzki lekarz weterynarii, powiatowy lekarz weterynarii.

Obecnie funkcjonuje 16 wojewódzkich inspektoratów weterynarii oraz 305 powiatowych inspektoratów weterynarii.

Struktura oraz kompetencje organów Inspekcji Weterynaryjnej zostały określone w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej.

Nadzór nad działalnością Głównego Lekarza Weterynarii oraz krajowych laboratoriów referencyjnych sprawuje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który jest naczelnym organem administracji rządowej, właściwym w dziedzinie weterynarii. Zgodnie z art. 57 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, Główny Lekarz Weterynarii jest odpowiedzialny za opracowanie programu, a następnie nadzoruje jego realizację. Na poziomie województwa nadzór nad realizacją programu spoczywa na wojewódzkim lekarzu weterynarii. Bezpośredni nadzór nad realizacją programu na poziomie powiatu sprawuje powiatowy lekarz weterynarii, który jest również odpowiedzialny za wykonywanie wszelkich czynności urzędowych w ramach programu.

Pobieranie próbek do badań jest organizowane i nadzorowane przez Inspekcję Weterynaryjną.

Do celów realizacji programu, pomocy w określaniu gatunków i optymalizacji pobierania próbek, stosownie do sytuacji krajowej, zapewnia się ścisłą współpracę organów Inspekcji Weterynaryjnej z epidemiologami, ornitologami i właściwym organem ds. ochrony przyrody.

3.1.2 

Obszary geograficzne i administracyjne, na których program zostanie wdrożony

Nadzór oparty na ryzyku jest wdrażany przez prowadzenie badań laboratoryjnych przeprowadzanych u konającego dzikiego ptactwa oraz padłych ptaków, jako system nadzoru biernego na terytorium całego kraju.

W szczególności nadzorem tym objęte jest dzikie ptactwo, zwłaszcza migrujące dzikie ptactwo wodne, które objęte jest wyższym ryzykiem zakażenia i przeniesienia wirusa HPAI podtypu H5N1 tzw. "gatunki docelowe".

Nadzorem objęte są obszary w pobliżu mórz, jezior i dróg wodnych, na których znaleziono padłe ptaki, zwłaszcza jeżeli obszary te znajdują się w pobliżu gospodarstw.

Jeżeli wymaga tego sytuacja epidemiologiczna w odniesieniu do wirusa HPAI podtypu H5N1, nadzór jest uzupełniany przez działania uświadamiające oraz aktywne poszukiwanie i monitorowanie dzikiego ptactwa padłego lub konającego, w szczególności ptaków należących do gatunków docelowych. Powodem może być wykrycie wirusa HPAI podtypu H5N1 u drobiu lub dzikiego ptactwa w sąsiadujących państwach członkowskich Unii Europejskiej i państwach trzecich lub w państwach, przez terytorium których przebiegają szlaki migracyjne dzikich ptaków. W takim przypadku uwzględnia się szczegółowe trasy migracji oraz gatunki dzikiego ptactwa.

3.2 

Czynniki ryzyka oraz populacje docelowe

Nadzór oparty na ryzyku jest wdrażany przez prowadzenie badań laboratoryjnych przeprowadzanych u konającego dzikiego ptactwa oraz padłych ptaków, jako system nadzoru biernego.

W szczególności nadzorem tym objęte jest dzikie ptactwo, zwłaszcza migrujące dzikie ptactwo wodne, które objęte jest wyższym ryzykiem zakażenia i przeniesienia wirusa HPAI podtypu H5N1 tzw. "gatunki docelowe".

Nadzorem objęte są obszary w pobliżu mórz, jezior i dróg wodnych, na których znaleziono padłe ptaki, zwłaszcza jeżeli obszary te znajdują się w pobliżu gospodarstw.

Jeżeli wymaga tego sytuacja epidemiologiczna w odniesieniu do wirusa HPAI podtypu H5N1, nadzór jest uzupełniany przez działania uświadamiające oraz aktywne poszukiwanie i monitorowanie dzikiego ptactwa padłego lub konającego, w szczególności ptaków należących do gatunków docelowych. Powodem może być wykrycie wirusa HPAI podtypu H5N1 u drobiu lub dzikiego ptactwa w sąsiadujących państwach członkowskich Unii Europejskiej i państwach trzecich lub w państwach, przez terytorium których przebiegają szlaki migracyjne dzikich ptaków. W takim przypadku uwzględnia się szczegółowe trasy migracji oraz gatunki dzikiego ptactwa.

W ramach monitoringu biernego planuje się przebadanie około 50 próbek od ptaków padłych z terenu całego kraju.

Wskazaniem do monitoringu biernego jest stwierdzenie przypadków ponadnormatywnej (wyraźnie zwiększonej) śmiertelności i/lub klinicznych zachorowań u ptaków dzikich, zwłaszcza:

1) wśród "gatunków docelowych", a także innych ptaków mających z nimi kontakt;

2) w miejscach ostoi/zatrzymywania się ptaków w okresie wędrówki wiosennej i jesiennej;

3) w miejscach mieszania się dużej liczby ptaków migrujących różnych gatunków, głównie "gatunków docelowych";

4) w sąsiedztwie gospodarstw/ferm drobiu domowego;

5) w pobliżu tras przelotów ptaków migrujących.

Wykaz gatunków dzikiego ptactwa, od których pobiera się próbki do badań na obecność grypy ptaków ("gatunki docelowe")

Lp.Nazwa naukowaNazwa zwyczajowa
1Accipiter gentilisJastrząb gołębiarz
2Accipiter nisusKrogulec
3Anas acutaRożeniec
4Anas clypeataPłaskonos
5Anas creccaCyraneczka
6Anas penelopeŚwistun
7Anas platyrhynchosKaczka krzyżówka
8Anas querquedulaCyranka
9Anas streperaKrakwa
10Anser albifrons albifronsGęś białoczelna (europejska rasa)
11Anser anserGęś gęgawa
12Anser brachyrhynchusGęś krótkodzioba
13Anser erythropusGęś mała
14Anser fabalisGęś zbożowa
15Ardea cinereaCzapla siwa
16Aythya ferinaGłowienka
17Aythya fuligulaCzernica
18Branta berniclaBernikla obrożna
19Branta canadensisBernikla kanadyjska
20Branta leucopsisBernikla białolica
21Branta ruficollisBernikla rdzawoszyja
22Bubo buboPuchacz
23Buteo buteoMyszołów zwyczajny
24Buteo lagopusMyszołów włochaty
25Cairina moschataPiżmówka amerykańska
26Ciconia ciconiaBocian biały
27Circus aeruginosusBłotniak stawowy
28Cygnus columbianusŁabędź czarnodzioby
29Cygnus cygnusŁabędź krzykliwy
30Cygnus olorŁabędź niemy
31Falco peregrinusSokół wędrowny
32Falco tinnunculusPustułka
33Fulica atraŁyska
34Larus canusMewa pospolita
35Larus ridibundusMewa śmieszka
36Limosa limosaRycyk
37Marmaronetta angustirostrisMarmurka
38Mergus albellusTracz bielaczek
39Milvus migransKania czarna
40Milvus milvusKania ruda
41Netta rufinaHełmiatka
42Phalacrocorax carboKormoran czarny
43Philomachus pugnaxBatalion
44Pica picaSroka
45Pluvialis apricariaSiewka złota
46Podiceps cristatusPerkoz dwuczuby
47Podiceps nigricollisPerkoz zausznik
48Porphyrio porphyrioModrzyk
49Tachybaptus ruficollisPerkozek
50Vanellus vanellusCzajka

3.2.1 

Dzikie ptaki w szczególności gatunki docelowe

Kod NUTS (2)Liczba ptaków, od których zostaną pobrane próbkiLiczba próbek pobranych w ramach biernego nadzoruMetoda badania laboratoryjnegoLiczba wykonanych testów według danej metody
Całe terytorium kraju5050PCR50

3.3 

Procedury pobierania próbek do badań laboratoryjnych

Procedury pobierania próbek przeprowadza się zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym.

Próbki pobiera się z kloaki i tchawicy lub jamy dziobowo-gardłowej albo z tkanek ptaków dzikich padłych lub konających do badań metodą PCR lub izolacji wirusa.

Podczas przechowywania i transportu próbek podejmuje się szczególne środki ostrożności zgodnie z rozdziałem IV ust. 5 i 6 podręcznika diagnostycznego. Wszystkie izolaty wirusa grypy ptaków wykrytego u dzikiego ptactwa przekazuje się do Wspólnotowego Laboratorium Referencyjnego ds. Grypy Ptaków, jeżeli nie ma zastosowania odstępstwo przewidziane w rozdziale V ust. 4 lit. d podręcznika diagnostycznego. Wirusy podtypu H5/H7 zostają niezwłocznie przesłane do Wspólnotowego Laboratorium Referencyjnego ds. Grypy Ptaków i poddane standardowym badaniom klasyfikującym (sekwencjonowanie nukleotydów/IVPI) zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym.

Pobieranie próbek odbywa się nie dłużej niż do dnia 31 grudnia roku realizacji programu.

3.4 

Badania laboratoryjne

Badania laboratoryjne przeprowadza się zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym. Badanie próbek odbywa się w Krajowym Laboratorium Referencyjnym ds. Grypy Ptaków w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym - Państwowym Instytucie Badawczym (PIW-PIB) w Puławach.

Przeprowadza się wstępne badania przesiewowe metodą PCR dla genu M, a wyniki dodatnie poddaje się następnie szybkim badaniom na obecność H5, przeprowadzanym w okresie nie dłuższym niż dwa tygodnie.

W przypadku potwierdzenia H5 najszybciej, jak to możliwe przeprowadza się analizę miejsca rozszczepienia, aby określić, czy jest to wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI) czy nisko zjadliwa grypa ptaków (LPAI).

Jeżeli obecność wysoce zjadliwej grypy ptaków podtypu H5 zostanie potwierdzona, należy jak najszybciej przeprowadzić dodatkowe badania na określenie typu N, nawet jeżeli tym sposobem możliwe jest tylko wykluczenie typu N1.

4. 

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie grypy ptaków u drobiu w ostatnich pięciu latach

W ciągu ostatnich pięciu lat (2010-2015) na terytorium Polski nie notowano przypadków wystąpienia grypy ptaków u drobiu. Program nadzoru w latach ubiegłych obejmował fermy kur reprodukcyjnych, fermy kur niosek, fermy indyków, fermy gęsi i kaczek, fermy strusi, fermy ptaków łownych oraz ptaki dzikie. Próbki były pobierane i badane w ciągu całego roku trwania danego programu.

5. 

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie grypy ptaków u dzikiego ptactwa w ostatnich pięciu latach

W ciągu ostatnich pięciu lat (2010-2015) na terytorium Polski nie notowano przypadków wystąpienia wysoce zjadliwej grypy ptaków u ptactwa dzikiego. Program nadzoru nad dzikim ptactwem w kierunku grypy ptaków do roku 2011 obejmował monitoring czynny oraz bierny. W latach kolejnych obejmował monitoring bierny. Próbki były pobierane i badane w ciągu całego roku realizacji programu.

6. 

Działania w zakresie powiadamiania o grypie ptaków

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt posiadacz zwierzęcia zobowiązany jest do:

1) niezwłocznego zawiadomienia o tym organu Inspekcji Weterynaryjnej lub najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta);

2) pozostawienia zwierząt w miejscu ich przebywania i niewprowadzania tam innych zwierząt;

3) uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują się zwierzęta podejrzane o zakażenie lub chorobę lub zwłoki zwierząt;

4) wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia i zbywania produktów w szczególności mięsa, zwłok zwierzęcych, środków żywienia zwierząt, wody, ściółki, nawozów naturalnych i innych przedmiotów znajdujących się w miejscu, w którym wystąpiła choroba;

5) udostępnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej zwierząt i zwłok zwierzęcych do badań i zabiegów weterynaryjnych, a także udzielania pomocy przy ich wykonywaniu;

6) udzielania organom Inspekcji Weterynaryjnej oraz osobom działającym w imieniu tych organów wyjaśnień i podawania informacji, które mogą mieć znaczenie dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu.

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) niezwłocznie informuje organ Inspekcji Weterynaryjnej o otrzymaniu zawiadomienia.

Podmiot świadczący usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej niezwłocznie informuje organ Inspekcji Weterynaryjnej, jeżeli na podstawie zawiadomienia podejrzewa wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania.

Powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu zawiadomienia podejmuje niezwłocznie czynności w celu wykrycia lub wykluczenia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania.

Powiatowy lekarz weterynarii niezwłocznie informuje wojewódzkiego lekarza weterynarii, w tym w formie elektronicznej, o podejrzeniu lub wystąpieniu choroby zakaźnej zwierząt oraz o czynnościach podjętych w celu wykrycia lub wykluczenia tej choroby.

Wojewódzki lekarz weterynarii przekazuje niezwłocznie Głównemu Lekarzowi Weterynarii, w tym w formie elektronicznej, informacje o podejrzeniu lub wystąpieniu choroby zakaźnej zwierząt oraz o czynnościach podjętych w celu wykrycia lub wykluczenia tej choroby.

Zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, podmioty świadczące usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej oraz laboratoria przekazują powiatowemu lekarzowi weterynarii informacje o podejrzeniu wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt podlegającej notyfikacji w Unii Europejskiej niezwłocznie po powzięciu takiego podejrzenia.

Powiatowy lekarz weterynarii przekazuje wojewódzkiemu lekarzowi weterynarii informacje o powzięciu podejrzenia lub o stwierdzeniu choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania lub notyfikacji w Unii Europejskiej niezwłocznie po powzięciu tego podejrzenia lub stwierdzeniu choroby.

Wojewódzki lekarz weterynarii przekazuje informacje uzyskane od powiatowego lekarza weterynarii Głównemu Lekarzowi Weterynarii.

Główny Lekarz Weterynarii:

1) informuje wykonując postanowienia umów międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, właściwe organizacje międzynarodowe o występowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania;

2) powiadamia Komisję Europejską oraz inne państwa członkowskie Unii Europejskiej o chorobach zakaźnych zwierząt podlegających notyfikacji w Unii Europejskiej oraz o wygaszaniu ognisk tych chorób.

7. 

Koszty

7.1. 

Podsumowanie kosztów na lata 2017-2019

7.1.1 

Nadzór nad drobiem 2017 r.

2017 (PLN) Drób Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad drobiem

wzór

2017 (EUR) Drób Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad drobiem

wzór

Kurs euro 4,29 zł zgodnie z wytycznymi Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 5 października 2016 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw.

7.1.2. 

Nadzór nad dzikim ptactwem 2017 r.

2017 (PLN) Dzikie ptaki Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad dzikim ptactwem

wzór

2017 (EUR) Dzikie ptaki Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad dzikim ptactwem

wzór

Kurs euro 4,29 zł zgodnie z wytycznymi Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 5 października 2016 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw.

Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2017.

7.1.3. 

Nadzór nad drobiem 2018 r.

2018 (PLN) Drób Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad drobiem

wzór

2018 (EUR) Drób Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad drobiem

wzór

Kurs euro 4,22 zł zgodnie z wytycznymi Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 5 października 2016 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw.

7.1.4. 

Nadzór nad dzikim ptactwem 2018 r.

2018 (PLN) Dzikie ptaki Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad dzikim ptactwem

wzór

2018 (EUR) Dzikie ptaki Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad dzikim ptactwem

wzór

Kurs euro 4,22 zł zgodnie z wytycznymi Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 5 października 2016 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw.

Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2018.

7.1.5. 

Nadzór nad drobiem 2019 r.

2019 (PLN) Drób Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad drobiem

wzór

2019 (EUR) Drób Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad drobiem

wzór

Kurs euro 4,15 zł zgodnie z wytycznymi Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 5 października 2016 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw.

7.1.6. 

Nadzór nad dzikim ptactwem 2019 r.

2019 (PLN) Dzikie ptaki Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad dzikim ptactwem

wzór

2019 (EUR) Dzikie ptaki Środki kwalifikujące się do współfinansowania nadzoru nad dzikim ptactwem

wzór

Kurs euro 4,15 zł zgodnie z wytycznymi Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 5 października 2016 r. dotyczącymi stosowania jednolitych wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych projektowanych ustaw.

Są to szacunkowe koszty, które zostaną dostosowane do wielkości wydatków przewidzianych na zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt w ustawie budżetowej na rok 2019.

1 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 1906).
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2017.105

Rodzaj:rozporządzenie
Tytuł:Wprowadzenie programu mającego na celu wykrycie występowania zakażeń wirusami wywołującymi grypę ptaków na lata 2017-2019.
Data aktu:2017-01-04
Data ogłoszenia:2017-01-17
Data wejścia w życie:2017-01-01, 2017-01-18