Szczegółowe warunki rozliczania czasu pracy członków załóg statków powietrznych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1
z dnia 28 kwietnia 2014 r.
w sprawie szczegółowych warunków rozliczania czasu pracy członków załóg statków powietrznych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu

Na podstawie art. 103 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2013 r. poz. 1393) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy ogólne

§  1.
Rozporządzenie określa szczegółowe warunki rozliczania czasu pracy członków załóg statków powietrznych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu, o których mowa w art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze.
§  2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
czasie dojazdu - rozumie się przez to czas dojazdu, o którym mowa w pkt 1.12 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
2)
czasie lotu - rozumie się przez to czas blokowy, o którym mowa w pkt 1.2 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
3)
czasie powiadamiania - rozumie się przez to ustalony przez pracodawcę okres od chwili powiadomienia członka załogi przebywającego na dyżurze o konieczności zgłoszenia się do pracy do chwili przystąpienia przez niego do pracy;
4)
czasie pracy - rozumie się przez to okres służby, o którym mowa w pkt 1.5 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
5)
dyżurze - rozumie się przez to gotowość, o której mowa w pkt 1.14 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
6)
lotniczym przewozie medycznym w nagłych wypadkach - rozumie się przez to misję składającą się z dolotu, transportu i powrotu do portu macierzystego, wykonywaną zgodnie z certyfikatem przewoźnika lotniczego (AOC), której celem jest udzielenie pomocy medycznej w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, kiedy zasadnicze znaczenie ma bezzwłoczny i szybki transport:
a)
chorych lub rannych oraz innych osób, których to bezpośrednio dotyczy,
b)
personelu medycznego, lub
c)
materiałów biologicznych i materiałów lub urządzeń wykorzystywanych do udzielenia świadczeń zdrowotnych;
7)
locie w pasie strefowej zmiany czasu - rozumie się przez to lot, w którym różnica czasu między miejscem startu a miejscem lądowania wynosi co najmniej 1 godzinę;
8)
nocy lokalnej - rozumie się przez to noc lokalną, o której mowa w pkt 1.9 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
9)
odcinku - rozumie się przez to część okresu pełnienia czynności lotniczych liczoną od chwili, gdy statek powietrzny ruszy z miejsca postoju w celu wykonania lotu do momentu zakończenia pracy po wykonaniu lotu na wyznaczonej pozycji postojowej;
10)
okresie pełnienia czynności lotniczych - rozumie się przez to okres pełnienia czynności lotniczych, o którym mowa w pkt 1.6 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
11)
okresie wypoczynku - rozumie się przez to okres wypoczynku, o którym mowa w pkt 1.13 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
12)
porcie macierzystym - rozumie się przez to port macierzysty, o którym mowa w pkt 1.7 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
13)
przerwie - rozumie się przez to przerwę, o której mowa w pkt 1.3 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3 922/91;
14)
przemieszczeniu w celu zajęcia stanowiska - rozumie się przez to przemieszczenie w celu zajęcia stanowiska, o którym mowa w pkt 1.12 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
15)
rozporządzeniu nr 3922/91 - rozumie się przez to rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91 z dnia 16 grudnia 1991 r. w sprawie harmonizacji wymagań technicznych i procedur administracyjnych w dziedzinie lotnictwa cywilnego (Dz. Urz. WE L 373 z 31.12.1991, str. 4, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 7, t. 1, str. 348, z późn. zm.);
16)
służbie - rozumie się przez to służbę, o której mowa w pkt 1.4 OPS 1.1095 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
17)
ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze.

Rozdział  2

Czas pracy

§  3.
1.
Przy rozliczaniu czasu pracy członka załogi jednoosobowej należy uwzględnić okresy pełnienia czynności lotniczych członka załogi w zależności od czasu zgłoszenia się do lotu oraz liczby odcinków określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
2.
Przy rozliczaniu czasu pracy członka załogi wykonującego lotniczy przewóz medyczny w nagłych wypadkach należy uwzględnić okres pełnienia czynności lotniczych maksymalnie wynoszący 12 godzin w ciągu kolejnych 24 godzin.
3.
Przekroczenie okresu pełnienia czynności lotniczych, o którym mowa w ust. 2, w ciągu kolejnych 24 godzin może nastąpić za zgodą dowódcy statku powietrznego, nie więcej niż 2 razy w ciągu kolejnych 7 dni w przypadku:
1)
udziału w akcji ratowniczej - o 2 godziny;
2)
nieprzewidzianych okoliczności podczas operacji lotniczej - o 3 godziny.
§  4.
1.
W przypadku zwiększenia składu personelu lotniczego statku powietrznego w załodze wieloosobowej o:
1)
drugi pełny skład - okres pełnienia czynności lotniczych, o którym mowa w pkt 1.3 OPS 1.1105 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91, może być przedłużony do 17 godzin, a nieprzerwany czas lotu - do 15 godzin;
2)
jednego pilota, który ma uprawnienia do wykonywania funkcji dowódcy statku powietrznego na danym typie statku powietrznego - okres pełnienia czynności lotniczych, o którym mowa w pkt 1.3 OPS 1.1105 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91, może być przedłużony do 15 godzin, a nieprzerwany czas lotu - do 12 godzin.
2.
Załoga statku powietrznego w zwiększonym składzie nie może wykonywać więcej niż dwa lądowania w przypadku, o którym mowa w ust. 1.
3.
Jeżeli planowany okres pełnienia czynności lotniczych członków personelu lotniczego w zwiększonym składzie:
1)
wynosi mniej niż 16 godzin - to członkom personelu lotniczego niewykonującym czasowo czynności należy zapewnić rozkładane fotele oddzielone od kabiny załogi i miejsc dla pasażerów;
2)
wynosi 16 lub więcej godzin - to członkom personelu lotniczego niewykonującym czasowo czynności należy zapewnić miejsca do leżenia oddzielone od kabiny załogi i miejsc dla pasażerów.
§  5.
1.
Jeżeli okres pełnienia czynności lotniczych ma zgodną z planem i uwzględnioną w rozkładzie lotów przerwę, to ulega on przedłużeniu w następujący sposób:
1)
w przypadku przerwy wynoszącej 3-6 godzin 59 minut - przedłużenie o 1/2 czasu przerwy;
2)
w przypadku przerwy wynoszącej 7-9 godzin 59 minut - przedłużenie o 2/3 czasu przerwy albo 1 1/2 czasu przerwy, jeżeli przerwa nastąpiła między godziną 2000 a 800 czasu lokalnego.
2.
Przedłużenie okresu pełnienia czynności lotniczych, o którym mowa w ust. 1, przed przerwą i po przerwie nie może przekraczać 8 godzin, a przedłużony w ten sposób czas pracy nie może być dłuższy niż 18 godzin.
3.
Podczas jednego okresu pełnienia czynności lotniczych może być tylko jedna przerwa.
4.
Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1.
§  6.
Jeżeli okres pełnienia czynności lotniczych:
1)
przekracza 16 godzin - członek personelu pokładowego jest zwalniany od wszelkich zajęć w czasie lotu na 1/3 czasu lotu liczonego w ten sposób, że od planowanego czasu lotu odejmuje się 1 godzinę, a pozostałość dzieli się przez 3, a dla 1/3 personelu pokładowego zapewnia się oddzielone od kabiny załogi i miejsc dla pasażerów miejsca do leżenia;
2)
przekracza 14 godzin, ale nie przekracza 16 godzin - członek personelu pokładowego jest zwalniany od wszelkich zajęć w czasie lotu na 1/4 czasu lotu liczonego w ten sposób, że od planowanego czasu lotu odejmuje się 1 godzinę, a pozostałość dzieli się przez 4, a dla 1/4 personelu pokładowego zapewnia się oddzielone od kabiny załogi i miejsc dla pasażerów rozkładane fotele;
3)
przekracza limity wykonywania czynności lotniczych określone w OPS 1.1105 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91 - członek personelu pokładowego jest zwalniany od wszelkich zajęć w czasie lotu na co najmniej 1 godzinę.
§  7.
Poza portem macierzystym członek załogi wykonujący lot w pasie strefowej zmiany czasu może przystąpić do pracy, jeżeli nieprzerwany okres wypoczynku wynosił co najmniej tyle, ile czas wykonywania czynności lotniczych, jednak nie mniej niż:
1)
14 godzin - w przypadku gdy różnica czasu wynosiła co najmniej 4 godziny;
2)
16 godzin - w przypadku gdy różnica czasu wynosiła co najmniej 6 godzin.
§  8.
1.
Okres wypoczynku określony w pkt 1.2 OPS 1.1110 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91 może być skrócony maksymalnie o 3 godziny, pod warunkiem że:
1)
poprzedni okres wypoczynku wynosił co najmniej tyle, ile okres wypoczynku określony w pkt 1.2 OPS 1.1110 w części Q załącznika III do rozporządzenia nr 3922/91;
2)
liczbę godzin, o którą został skrócony wypoczynek, dodaje się do następnego okresu wypoczynku, który nie może już ulec skróceniu;
3)
wypoczynek nie może być krótszy niż 10 godzin.
2.
Okres wypoczynku nie może być skracany przed wykonaniem pracy z przerwą lub po niej.
§  9.
Jeżeli członek załogi przystępuje do pracy w porcie macierzystym po wykonaniu lotu w pasie strefowej zmiany czasu z różnicą czasu powyżej 4 godzin, to okres wypoczynku wynosi co najmniej 48 godzin liczonych od zakończenia okresu wypoczynku minimalnego.
§  10.
Członkom załóg niezależnie od urlopu wypoczynkowego przysługuje tyle dni wolnych od wszelkich zajęć, ile w przyjętym okresie rozliczeniowym przypada dni wolnych od pracy, w tym w każdym miesiącu co najmniej siedem dni w porcie macierzystym, z których jeden dzień przypada w niedzielę lub święto. Okresy wypoczynku mogą być udzielane w dniach wolnych od pracy.
§  11.
1.
Jeżeli planowany czas dojazdu z miejsca pracy do miejsca zakwaterowania wyznaczonego przez pracodawcę poza portem macierzystym przekracza 2 godziny w obu kierunkach, to do okresu wypoczynku dodaje się czas dojazdu ponad planowane 2 godziny tego dojazdu.
2.
Jeżeli okres wypoczynku w miejscu zakwaterowania wyznaczonym przez pracodawcę jest nie krótszy niż 10 godzin, a planowany czas dojazdu jest krótszy niż 1 godzina i 30 minut, to różnica między tym czasem a czasem dojazdu może zostać odjęta od czasu wypoczynku.
§  12.
Okres wypoczynku członka załogi na lotnisku położonym poza portem macierzystym przekraczający 6 godzin uprawnia członka załogi do wypoczynku w warunkach hotelowych.
§  13.
1.
Przy rozliczaniu czasu pracy członka załogi w załodze jednoosobowej czas przemieszczania w celu zajęcia stanowiska wlicza się do czasu pracy.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, czas przemieszczania w celu zajęcia stanowiska przed podjęciem obowiązków operacyjnych wlicza się do okresu pełnienia czynności lotniczych, jeżeli je bezpośrednio poprzedza, lecz nie liczy się jako odcinek.

Rozdział  3

Dyżur i pozostałe przepisy dotyczące pełnienia czynności lotniczych

§  14.
1.
Dyżur może być pełniony w porcie lotniczym, w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub jako dyżur telefoniczny. Członek załogi podczas dyżuru powinien być zdolny do wykonywania pracy.
2.
Limity czasu pełnienia dyżuru określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
§  15.
1.
Jeżeli członek załogi bezpośrednio z dyżuru pełnionego w porcie lotniczym podejmuje czynności lotnicze, to 50% czasu odbytego dyżuru wlicza się do okresu pełnienia czynności lotniczych, lecz nie liczy się jako odcinek.
2.
Jeżeli podczas dyżuru w porcie lotniczym członek załogi nie został wyznaczony do pełnienia czynności lotniczych, to następujący po nim okres wypoczynku członka załogi wynosi 11 godzin.
§  16.
1.
Czas dyżuru pełnionego w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę poza portem lotniczym lub dyżuru telefonicznego wlicza się do czasu pracy w wymiarze 25% czasu dyżuru.
2.
Jeżeli bezpośrednio z dyżuru w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę następuje podjęcie czynności lotniczych, to 25% czasu odbytego dyżuru wlicza się do okresu pełnienia czynności lotniczych, lecz nie liczy się jako odcinek.
3.
W przypadku dyżuru pełnionego w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, pracodawca zapewnia członkowi załogi odpowiednie warunki pełnienia dyżuru, w szczególności przez dostęp do oddzielnego, spokojnego i wygodnego pomieszczenia.
§  17.
W przypadku pełnienia dyżuru poza portem macierzystym, gdy czas dyżuru przekracza 6 godzin albo ponad 4 godziny dyżuru przypadają między godziną 2200 a 600 czasu lokalnego, pracodawca zapewnia, aby dyżur był pełniony w warunkach hotelowych.
§  18.
Okres wykonywania czynności lotniczych przez członka załogi na symulatorze lotu lub okres pełnienia czynności lotniczych w przypadku lotów szkoleniowych nie może przekroczyć jednorazowo 10 godzin.

Rozdział  4

Przepisy przejściowe i końcowe

§  19.
Warunki rozliczania czasu pracy członków załóg statków powietrznych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu określone w niniejszym rozporządzeniu stosuje się nie później niż po upływie pełnego okresu rozliczeniowego następującego po dniu wejścia w życie rozporządzenia.
§  20.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. 2

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

OKRES PEŁNIENIA CZYNNOŚCI LOTNICZYCH CZŁONKA ZAŁOGI W ZALEŻNOŚCI OD CZASU ZGŁOSZENIA SIĘ DO LOTU ORAZ LICZBY ODCINKÓW

Czas zgłoszenia się do lotu (według czasu lokalnego portu startu) Maksymalna liczba odcinków i okres pełnienia czynności lotniczych
1-4 odcinków 5 odcinków 6 odcinków 7 i więcej odcinków
0600-0659 9 godzin 8 1/4 godziny 8 godzin 8 godzin
0700-1359 10 godzin 9 1/4 godziny 8 1/4 godziny 8 godzin
1400-1759 9 godzin 8 1/4 godziny 8 godzin 8 godzin
1800-2159 8 1/2 godziny 8 godzin 8 godzin 8 godzin
2200-0559 8 godzin 8 godzin 8 godzin 8 godzin

ZAŁĄCZNIK Nr  2

LIMITY CZASU PEŁNIENIA DYŻURU

Czas powiadamiania Maksymalny czas dyżuru
do 5 godzin 59 minut 12 godzin
od 6 godzin i więcej 18 godzin
1 Minister Infrastruktury i Rozwoju kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Dz. U. poz. 1391).
2 Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 13 grudnia 2002 r. w sprawie czasu pracy i wypoczynku członków załóg statków powietrznych oraz kontrolerów ruchu lotniczego (Dz. U. Nr 219, poz. 1841), które na podstawie art. 18 ustawy z dnia 30 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 170, poz. 1015) utraciło moc z dniem 19 marca 2013 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2014.663

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe warunki rozliczania czasu pracy członków załóg statków powietrznych w przewozie lotniczym przy użyciu samolotu.
Data aktu: 28/04/2014
Data ogłoszenia: 22/05/2014
Data wejścia w życie: 06/06/2014