Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ŚRODOWISKA1)
z dnia 8 lutego 2008 r.
w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza2)

Na podstawie art. 91 ust. 10 i 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Rozporządzenie określa szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza, zwane dalej "programami", mające na celu:
1)
osiągnięcie poziomów dopuszczalnych substancji w powietrzu;
2)
osiągnięcie poziomów docelowych substancji w powietrzu, w tym:
a)
ozonu, tam gdzie to możliwe technicznie i uzasadnione ekonomicznie,
b)
arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu jako wskaźnika wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, tam gdzie to możliwe technicznie i uzasadnione ekonomicznie.
2.
Rozporządzenie określa formę sporządzania, niezbędne części składowe programów oraz zakres zagadnień, które powinny zostać określone i ocenione w programach.
3.
Programy sporządzane są w formie pisemnej oraz w formie elektronicznej.
§  2.
Programy, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a, składają się z:
1)
części opisowej;
2)
części wyszczególniającej zadania i ograniczenia wynikające z realizacji programów;
3)
uzasadnienia zakresu określonych i ocenionych zagadnień.
§  3.
Część opisowa programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1, obejmuje:
1)
opis strefy;
2)
listę substancji i wskazanie źródeł ich pochodzenia;
3)
informację dotyczącą poziomów zanieczyszczenia powietrza substancjami od roku, od którego jest wymagane opracowanie programów, i pięciu lat poprzednich, z zastrzeżeniem § 8 ust. 2, wraz z podaniem zakresu przekroczeń poziomów dopuszczalnych;
4)
wyszczególnienie podstawowych kierunków i zakresów działań niezbędnych do przywrócenia poziomów substancji w powietrzu do poziomów dopuszczalnych;
5)
listę działań długoterminowych zmierzających do ograniczenia zanieczyszczenia powietrza substancjami;
6)
termin realizacji, w tym terminy realizacji poszczególnych zadań;
7)
harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji poszczególnych zadań ze wskazaniem organów administracji i podmiotów, do których są skierowane zadania, obejmujący:
a)
termin realizacji, w tym terminy realizacji poszczególnych zadań,
b)
koszty realizacji, w tym koszty realizacji poszczególnych zadań,
c)
wskazanie źródeł finansowania.
§  4.
Część opisowa programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a, obejmuje:
1)
opis strefy;
2)
podanie przekroczeń poziomu docelowego ozonu w powietrzu wraz z podaniem zakresu przekroczeń;
3)
informację dotyczącą poziomu zanieczyszczenia powietrza ozonem w roku, od którego jest wymagane opracowanie programów, i pięciu lat poprzedzających wraz z podaniem zakresu przekroczeń poziomu docelowego, z zastrzeżeniem § 8 ust. 2;
4)
informację dotyczącą poziomu zanieczyszczenia powietrza substancjami przyczyniającymi się do powstawania ozonu, to jest tlenkami azotu i niemetanowymi lotnymi związkami organicznymi, w roku, od którego, z uwagi na mierzone stężenia substancji w powietrzu, wymagane jest opracowanie programu, i pięciu latach poprzedzających, z zastrzeżeniem § 8 ust. 2;
5)
określenie kierunków i zakresu działań niezbędnych dla osiągnięcia poziomu docelowego ozonu w powietrzu, prowadzących do ograniczenia emisji substancji przyczyniających się do powstawania ozonu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicznych, z uwagi na specyfikę zanieczyszczenia powietrza ozonem;
6)
listę działań długoterminowych zmierzających do ograniczenia zanieczyszczenia powietrza substancjami objętymi programem;
7)
listę substancji objętych programem i wskazanie źródeł ich pochodzenia;
8)
harmonogram rzeczowo-finansowy realizacji poszczególnych zadań programu ze wskazaniem organów administracji i podmiotów, do których są skierowane zadania, oraz wskazaniem dla poszczególnych planowanych zadań:
a)
terminów realizacji poszczególnych zadań,
b)
kosztów realizacji programu, w tym kosztów realizacji poszczególnych zadań,
c)
źródeł finansowania programu;
9)
wyniki analizy technicznej i ekonomicznej możliwych rozwiązań techniczno-technologicznych i organizacyjnych zmierzających do osiągnięcia poziomu docelowego dla ozonu przez równoczesną redukcję emisji tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicznych ze wskazaniem kosztów i korzyści, uwzględniając konieczność unikania nadmiernych kosztów.
§  5.
Dla programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a, część wyszczególniająca ograniczenia i zadania wynikające z realizacji programu wskazuje:
1)
organy administracji właściwe w sprawach:
a)
przekazywania organowi określającemu program informacji o wydawanych decyzjach, których ustalenia zmierzają do osiągnięcia celów programu,
b)
wydania aktów prawa miejscowego,
c)
monitorowania realizacji lub poszczególnych zadań programu;
2)
podmioty korzystające ze środowiska i ich obowiązki wyszczególnione w programie.
§  6.
1.
Uzasadnienie zakresu określonych i ocenionych zagadnień programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a, obejmuje:
1)
charakterystykę stref, w tym:
a)
uwarunkowania wynikające z planów zagospodarowania przestrzennego województw, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz obszarów ograniczonego użytkowania, stref przemysłowych,
b)
powierzchnię, liczbę osób zamieszkujących i gęstość zaludnienia,
c)
dane o czynnikach klimatycznych, mających wpływ na poziom substancji i wyniki uzyskiwane z modeli wykorzystywanych przy prognozowaniu poziomów zanieczyszczeń w powietrzu, w tym również substancji przyczyniających się do powstawania ozonu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicznych,
d)
dane topograficzne, w tym dane charakteryzujące typ pokrycia terenu, w przypadku programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b,
e)
informacje dotyczące obiektów i obszarów chronionych na mocy odrębnych przepisów;
2)
charakterystykę techniczno-ekologicznych instalacji, urządzeń i sposobów powszechnego korzystania ze środowiska, których występowanie ma znaczący udział w poziomach substancji w powietrzu, oraz ocenę możliwych do podjęcia działań zmierzających do ograniczenia ich oddziaływania, w tym również substancji przyczyniających się do powstawania ozonu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicznych;
3)
bilanse zanieczyszczeń pochodzących od podmiotów korzystających ze środowiska, z powszechnego korzystania ze środowiska i napływów spoza strefy objętej programem, które mają wpływ na poziomy substancji w powietrzu, w tym również substancji przyczyniających się do powstawania ozonu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicznych;
4)
analizy stanu zanieczyszczenia powietrza, w tym również substancjami przyczyniającymi się do powstawania ozonu, to jest tlenkami azotu i niemetanowymi lotnymi związkami organicznymi, z wyszczególnieniem:
a)
czynników powodujących przekroczenia, z uwzględnieniem przemian fizykochemicznych substancji w powietrzu,
b)
procentowego udziału w zanieczyszczeniu powietrza objętych programem podmiotów korzystających ze środowiska i sposobów powszechnego korzystania ze środowiska,
c)
poziomu tła dla uwzględnionych w programie substancji w roku, od którego, z uwagi na mierzone stężenia substancji w powietrzu, jest wymagane opracowanie programu,
d)
prognozy poziomów substancji uwzględnionych w programie przy założeniu niepodejmowania żadnych dodatkowych działań, poza te, których konieczność podjęcia wynika z istniejących przepisów, z wyróżnieniem w tym poziomie tła zanieczyszczeń;
5)
wskazanie, w sposób szacunkowy, czasu potrzebnego do osiągnięcia zakładanych celów;
6)
listę działań naprawczych możliwych do zastosowania, które nie zostały wytypowane do wdrożenia wraz z przyczynami ich niezastosowania;
7)
analizę materiałów, dokumentów i opracowań wykorzystanych do opracowania programu:
a)
pozwoleń na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza,
b)
wykazów rodzajów i ilości substancji wprowadzanych do powietrza, sporządzanych w ramach systemu opłat za korzystanie ze środowiska,
c)
danych znajdujących się w Krajowym Rejestrze Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń,
d)
powiatowych i gminnych programów ochrony środowiska,
e)
raportów o oddziaływaniu przedsięwzięć na środowisko,
f)
polityk, strategii, planów i programów, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,
g)
opisów technik i technologii dotyczących ograniczania wprowadzania substancji do powietrza;
8)
załączniki w formie graficznej uwzględniające:
a)
podział administracyjny obszaru objętego programem,
b)
lokalizację:
instalacji, których eksploatacja powoduje wprowadzanie do powietrza rozpatrywanych substancji na obszarze, którego dotyczy program, i w jego bezpośrednim sąsiedztwie,
stacji pomiarów poziomów substancji w powietrzu.
2.
Załączniki, o których mowa w ust. 1 pkt 8, sporządza się odrębnie dla każdej substancji, która przekracza dopuszczany poziom.
3.
Uzasadnienie dla programów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a, obejmuje również:
1)
ocenę możliwości techniczno-technologicznych i organizacyjnych zmierzających do ograniczenia oddziaływania instalacji i urządzeń mających znaczący udział w poziomie ozonu w powietrzu i substancji przyczyniających się do powstawania ozonu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicznych;
2)
analizę ekonomiczną możliwych rozwiązań techniczno-technologicznych i organizacyjnych dla osiągnięcia docelowego poziomu ozonu w powietrzu, z uwzględnieniem związanych z tym kosztów i korzyści oraz konieczności unikania nadmiernych kosztów.
§  7.
1.
W programach, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a, określa się i ocenia następujące zagadnienia, w tym również dla substancji przyczyniających się do powstawania ozonu, to jest tlenków azotu i niemetanowych lotnych związków organicznych:
1)
ilość wprowadzanych do powietrza substancji, na obszarze objętym programem, z wyszczególnieniem:
a)
instalacji, urządzeń i sposobów powszechnego korzystania ze środowiska,
b)
napływu zanieczyszczeń na obszar, którego dotyczy program, z wyróżnieniem instalacji zlokalizowanych w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru objętego programem, instalacji zlokalizowanych na obszarze województwa, napływu od innych instalacji zlokalizowanych na terenie kraju lub za granicą;
2)
kierunki i zakres działań niezbędnych dla osiągnięcia poziomów dopuszczalnych substancji i poziomu docelowego ozonu w powietrzu, w tym ustalenie zadań priorytetowych, z uwzględnieniem:
a)
występowania poszczególnych substancji w powietrzu,
b)
wielkości emisji z instalacji i urządzeń, których eksploatacja ma znaczący wpływ na rejestrowane poziomy substancji,
c)
gęstości zaludnienia strefy, w której przekroczony został poziom dopuszczalny substancji w powietrzu powiększony o margines tolerancji lub poziom docelowy dla ozonu, określony ze względu na ochronę zdrowia ludzi,
d)
istniejących obszarów ograniczonego użytkowania, stref przemysłowych;
3)
zmiany w jakości paliw dopuszczonych do obrotu gospodarczego, konieczność zastosowania najlepszej dostępnej techniki, realizację zobowiązań w zakresie ograniczania emisji do powietrza;
4)
przewidywane zmiany emisji do powietrza ze źródeł:
a)
zlokalizowanych poza granicami kraju,
b)
zlokalizowanych na terenie kraju elektrowni konwencjonalnych, elektrociepłowni i innych instalacji do spalania paliw, będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika z przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska,
c)
zlokalizowanych na obszarze sąsiednich województw w stosunku do województwa, w którym jest zlokalizowana strefa, wymagających pozwolenia zintegrowanego.
2.
W programach, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. a, oprócz zagadnień, o których mowa w ust. 1, określa się i ocenia możliwości techniczno-technologiczne, organizacyjne i finansowe zmierzające do ograniczenia oddziaływania instalacji i urządzeń przyczyniających się do powstawania ozonu, w tym instalacji i urządzeń mających istotny wpływ na poziom zanieczyszczenia powietrza tlenkami azotu i niemetanowymi lotnymi związkami organicznymi, z uwzględnieniem związanych z tym kosztów i korzyści oraz konieczności unikania nadmiernych kosztów.
§  8.
1.
Terminy realizacji poszczególnych zadań, o których mowa w § 3 pkt 6 i § 4 pkt 8 lit. a, ustala się, uwzględniając:
1)
wielkość przekroczenia;
2)
rozkład gęstości zaludnienia;
3)
możliwości finansowe, społeczne i gospodarcze;
4)
uwarunkowania wynikające z funkcjonowania obiektów i obszarów chronionych na podstawie odrębnych przepisów.
2.
W przypadku braku pomiarów, o których mowa w § 3 pkt 3 i § 4 pkt 3 i 4, z okresu pięciu lat, należy podać wyniki z krótszych okresów.
§  9.
Programy, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2 lit. b, zawierają określenie:
1)
stref, na których są przekroczone poziomy docelowe arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu jako wskaźnika wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w powietrzu;
2)
źródeł, które przyczyniły się do wystąpienia tych przekroczeń;
3)
stosowanych w tych strefach niezbędnych środkach mających na celu osiągnięcie poziomów docelowych substancji, o których mowa w pkt 1, które nie pociągają za sobą niewspółmiernych kosztów i dotyczą w szczególności głównych źródeł emisji; w przypadku instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego oznacza to stosowanie najlepszych dostępnych technik.
§  10.
Traci moc rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza (Dz. U. Nr 115, poz. 1003).
§  11.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
______

1) Minister Środowiska kieruje działem administracji rządowej - środowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Środowiska (Dz. U. Nr 216, poz. 1606).

2) Przepisy niniejszego rozporządzenia dokonują w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:

1) dyrektywy Rady 96/62/WE z dnia 27 września 1996 r. w sprawie oceny i zarządzania jakością otaczającego powietrza (Dz. Urz. WE L 296 z 21.11.1996, str. 55; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 3, str. 95);

2) dyrektywy Rady 1999/30/WE z dnia 22 kwietnia 1999 r. odnoszącej się do wartości dopuszczalnych dla dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i tlenków azotu oraz pyłu i ołowiu w otaczającym powietrzu (Dz. Urz. WE L 163 z 29.06.1999, str. 41; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 4, str. 164);

3) dyrektywy 2000/69/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 listopada 2000 r. dotyczącej wartości dopuszczalnych benzenu i tlenku węgla w otaczającym powietrzu (Dz. Urz. WE L 313 z 13.12.2000, str. 12; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 262);

4) dyrektywy 2002/3/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lutego 2002 r. odnoszącej się do ozonu w otaczającym powietrzu (Dz. Urz. WE L 67 z 09.03.2002, str. 14; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 497);

5) dyrektywy 2004/107/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu (Dz. Urz. UE L 23 z 26.01.2005, str. 3).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2008.38.221

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać programy ochrony powietrza.
Data aktu: 08/02/2008
Data ogłoszenia: 06/03/2008
Data wejścia w życie: 21/03/2008