Szczegółowy sposób i tryb zwalczania pryszczycy.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)
z dnia 2 sierpnia 2004 r.
w sprawie szczegółowego sposobu i trybu zwalczania pryszczycy2)

Na podstawie art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. Nr 69, poz. 625) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu zawiadomienia o podejrzeniu wystąpienia pryszczycy w gospodarstwie niezwłocznie obejmuje nad nim nadzór.
2.
W ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1, powiatowy lekarz weterynarii w szczególności:
1)
przeprowadza dochodzenie epizootyczne w celu stwierdzenia lub wykluczenia pryszczycy, w tym pobiera próbki do badań laboratoryjnych i wysyła je do laboratorium prowadzącego badania w kierunku pryszczycy, określonego w załączniku do rozporządzenia;
2)
sporządza spis zwierząt z gatunków wrażliwych na zakażenie wirusem pryszczycy, takich jak domowe lub dzikie przeżuwacze lub świnie, zwane dalej "zwierzętami z gatunków wrażliwych", z podziałem na gatunki, w ramach których określa się liczbę zwierząt padłych, zakażonych albo podejrzanych o zakażenie; dane w spisie uaktualnia się, uwzględniając także zwierzęta, które urodziły się w okresie podejrzenia o wystąpienie pryszczycy;
3)
nakazuje umieszczenie zwierząt z gatunków wrażliwych w pomieszczeniach w budynkach gospodarczych;
4)
zakazuje wprowadzania do gospodarstwa i wyprowadzania z gospodarstwa zwierząt z gatunków wrażliwych;
5)
zakazuje:
a)
przemieszczania się osób i środków transportu,
b)
wprowadzania, przeprowadzania i wyprowadzania z gospodarstwa zwierząt z gatunków innych niż wrażliwe,
c)
sprowadzania i wywożenia mleka surowego, mięsa, zwłok zwierzęcych, środków żywienia zwierząt, ściółki, nawozów naturalnych w rozumieniu przepisów o nawozach i nawożeniu, sprzętu oraz innych przedmiotów, które mogą przyczynić się do rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy;
6)
nakazuje wyposażenie gospodarstw w urządzenia do odkażania oraz nakazuje czyszczenie i odkażanie wejść, wjazdów, wyjść oraz wyjazdów z gospodarstwa, w szczególności do budynków i z budynków, w których przebywają zwierzęta z gatunków wrażliwych.
3.
Do odkażania i czyszczenia używa się środków dopuszczonych do obrotu.
4.
Powiatowy lekarz weterynarii, w uzasadnionych przypadkach, wyraża zgodę na:
1)
wyprowadzanie i wprowadzanie do gospodarstwa zwierząt z gatunków innych niż wrażliwe,
2)
wywożenie mięsa lub zwłok zwierzęcych, środków żywienia zwierząt, ściółki, nawozów naturalnych w rozumieniu przepisów o nawozach i nawożeniu, sprzętu lub innych przedmiotów,
3)
przemieszczanie się osób lub środków transportu do gospodarstwa lub z gospodarstwa
-
określając warunki postępowania niezbędne dla zapobieżenia rozprzestrzenianiu się wirusa pryszczycy.
5.
Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku wystąpienia trudności z przechowywaniem mleka surowego na terenie gospodarstwa objętego nadzorem może udzielić zgody na wywóz mleka z tego gospodarstwa pod jego nadzorem do zakładu mleczarskiego, w celu poddania obróbce cieplnej zapewniającej zniszczenie wirusa pryszczycy.
6.
Dochodzenie epizootyczne, oprócz wymagań, o których mowa w art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, obejmuje także ustalenie dróg przemieszczania się do gospodarstwa i z gospodarstwa objętego nadzorem osób, środków transportu, zwierząt, mięsa, zwłok zwierzęcych, mleka surowego, środków żywienia zwierząt, ściółki, nawozów naturalnych w rozumieniu przepisów o nawozach i nawożeniu, sprzętu lub przedmiotów, które mogą przyczynić się do rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy.
7.
Powiatowy lekarz weterynarii może zastosować środki, o których mowa w ust. 2, w innych gospodarstwach, jeżeli położenie, ukształtowanie terenu, na którym te gospodarstwa się znajdują, lub jakikolwiek kontakt ze zwierzętami pochodzącymi z gospodarstwa, o którym mowa w ust. 1, wskazują na możliwość przeniesienia wirusa pryszczycy do tych gospodarstw.
8.
Środki, o których mowa w ust. 2, stosuje się do dnia wykluczenia pryszczycy przez powiatowego lekarza weterynarii.
§  2.
1.
W przypadku stwierdzenia pryszczycy w gospodarstwie powiatowy lekarz weterynarii wyznacza je jako ognisko pryszczycy oraz, oprócz zastosowania środków wymienionych w § 1 ust. 2, nakazuje i nadzoruje niezwłoczne:
1)
zabicie zwierząt z gatunków wrażliwych oraz zastosowanie środków określonych w przepisach Unii Europejskiej3);
2)
odszukanie i zniszczenie mięsa zwierząt z gatunków wrażliwych pochodzących z gospodarstwa i ubitych w okresie między prawdopodobnym przeniesieniem wirusa pryszczycy do gospodarstwa a wprowadzeniem nadzoru, o którym mowa w § 1 ust. 1, w sposób zapewniający zniszczenie wirusa;
3)
zniszczenie środków żywienia zwierząt, ściółki, nawozów naturalnych w rozumieniu przepisów o nawozach i nawożeniu, sprzętu lub przedmiotów, które mogą przyczynić się do rozprzestrzeniania się wirusa pryszczycy, w sposób zapewniający zniszczenie tego wirusa;
4)
zniszczenie mleka surowego i przetworów mlecznych z niego uzyskanych w sposób zapewniający zniszczenie wirusa pryszczycy;
5)
czyszczenie i odkażenie pomieszczeń, środków transportu i miejsc, w których przebywały zwierzęta z gatunków wrażliwych, oraz sprzętu, z którym miały kontakt.
2.
Zwierzęta z gatunków wrażliwych są ponownie umieszczane w gospodarstwie po upływie co najmniej 21 dni od dnia zakończenia czyszczenia i odkażania, o którym mowa w ust. 1 pkt 5.
3.
Powiatowy lekarz weterynarii może zastosować środki, o których mowa w § 1 ust. 2, w innych gospodarstwach, jeżeli położenie, ukształtowanie terenu, na którym te gospodarstwa się znajdują, lub jakikolwiek kontakt ze zwierzętami pochodzącymi z gospodarstwa, o którym mowa w ust. 1, wskazują na możliwość przeniesienia wirusa pryszczycy do tych gospodarstw.
4.
Powiatowy lekarz weterynarii w gospodarstwie wyznaczonym jako ognisko pryszczycy może odstąpić od zastosowania środków, o których mowa w ust. 1 pkt 1, w stosunku do grupy zwierząt z gatunków wrażliwych, jeżeli:
1)
żadne zwierzę z tej grupy nie jest zakażone;
2)
zwierzęta z tej grupy są utrzymywane w oddzielnych obiektach budowlanych i przestrzeniach wolnych oraz są karmione i obsługiwane oddzielnie od pozostałych zwierząt znajdujących się w gospodarstwie;
3)
zostały spełnione inne wymagania określone w przepisach Unii Europejskiej4).
5.
Powiatowy lekarz weterynarii w gospodarstwie wyznaczonym jako ognisko pryszczycy może odstąpić od stosowania środka, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, w stosunku do mleka pozyskanego od grupy zwierząt z gatunków wrażliwych, jeżeli:
1)
żadne zwierzę z tej grupy nie jest zakażone;
2)
zwierzęta z tej grupy są utrzymywane w oddzielnych obiektach budowlanych i przestrzeniach wolnych oraz są karmione i obsługiwane oddzielnie od pozostałych zwierząt znajdujących się w gospodarstwie;
3)
proces pozyskiwania mleka w tej grupie zwierząt jest prowadzony w oddzielnych systemach;
4)
zostały spełnione inne wymagania określone w przepisach Unii Europejskiej4).
§  3.
1.
Jeżeli powiatowy lekarz weterynarii podejrzewa bądź ustali, że pryszczyca mogła zostać przeniesiona:
1)
z innych gospodarstw na teren gospodarstwa, o którym mowa w § 1 ust. 1, albo z tego gospodarstwa na teren innych gospodarstw, albo
2)
z innych gospodarstw do gospodarstwa wyznaczonego jako ognisko pryszczycy, albo
3)
z gospodarstwa wyznaczonego jako ognisko pryszczycy na teren innych gospodarstw
-
w gospodarstwach tych stosuje się środki, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1-3, 5 i 6, do czasu wykluczenia pryszczycy.
2.
Środki wymienione w § 1 ust. 2 pkt 4 stosuje się przez okres:
1)
15 dni - w przypadku gospodarstw, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2,
2)
21 dni - w przypadku gospodarstw, o których mowa w ust. 1 pkt 3
-
licząc od dnia prawdopodobnego wprowadzenia wirusa pryszczycy do gospodarstwa, wyznaczonego na podstawie dochodzenia epizootycznego.
3.
W przypadkach, o których mowa w ust. 2, zwierzęta mogą opuszczać gospodarstwo tylko:
1)
w celu bezpośredniego przewiezienia do rzeźni, w celu niezwłocznego dokonania uboju;
2)
za zgodą i pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii, po przeprowadzeniu przez niego badania klinicznego zwierząt z gatunków wrażliwych znajdujących się w gospodarstwie i niestwierdzeniu objawów klinicznych choroby.
4.
Powiatowy lekarz weterynarii może odstąpić od stosowania środków, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w stosunku do części gospodarstwa i przetrzymywanej tam grupy zwierząt z gatunków wrażliwych, jeżeli zwierzęta z tej grupy są utrzymywane w oddzielnych obiektach budowlanych i przestrzeniach wolnych oraz są karmione i obsługiwane oddzielnie od pozostałych zwierząt znajdujących się w gospodarstwie.
§  4.
W przypadku wyznaczenia ogniska pryszczycy określa się:
1)
obszar zapowietrzony o promieniu co najmniej 3 km;
2)
obszar zagrożony sięgający co najmniej 7 km poza obszar zapowietrzony.
§  5.
1.
Powiatowy lekarz weterynarii w obszarze zapowietrzonym:
1)
sporządza spis wszystkich gospodarstw oraz zwierząt z gatunków wrażliwych;
2)
poddaje gospodarstwa, o których mowa w pkt 1, okresowym kontrolom weterynaryjnym, których częstotliwość jest dostosowana do stopnia zagrożenia epidemicznego;
3)
zakazuje:
a)
przemieszczania zwierząt z gatunków wrażliwych,
b)
opuszczania przez zwierzęta z gatunków wrażliwych gospodarstwa, w którym są utrzymywane, w okresie 15 dni od dnia utworzenia obszaru zapowietrzonego,
c)
świadczenia usług weterynaryjnych w zakresie objazdowej pomocy porodowej,
d)
przeprowadzania zabiegów sztucznego unasienniania w okresie 15 dni od dnia utworzenia obszaru zapowietrzonego, z wyjątkiem wykonywania zabiegu z wykorzystaniem nasienia znajdującego się w gospodarstwie lub dostarczonego bezpośrednio przez stację unasienniania,
e)
organizowania wystaw, targów, pokazów, konkursów lub innych form gromadzenia zwierząt z gatunków wrażliwych.
2.
Powiatowy lekarz weterynarii może wyrazić zgodę na:
1)
przewóz zwierząt z gatunków wrażliwych przez obszar zapowietrzony drogami głównymi lub koleją, bez ich wyładowywania oraz postoju;
2)
przewóz zwierząt z gatunków wrażliwych pod jego nadzorem bezpośrednio do rzeźni położonej w obrębie obszaru zapowietrzonego, a jeżeli w granicach tego obszaru nie ma rzeźni, do rzeźni przez niego wyznaczonej, pod warunkiem że:
a)
przebadał wszystkie zwierzęta z gatunków wrażliwych w gospodarstwie i nie stwierdził objawów klinicznych pryszczycy,
b)
ustalił, z powiatowym lekarzem weterynarii właściwym ze względu na miejsce uboju zwierząt, termin wysłania zwierząt do rzeźni,
c)
zwierzęta zostały oznakowane zgodnie z przepisami o identyfikacji i rejestracji zwierząt,
d)
zwierzęta są zaopatrzone w dokumenty określające miejsce ich pochodzenia i przeznaczenia.
3.
Po upływie 15 dni od dnia zakończenia stosowania środków, o których mowa w § 2 ust. 1, w obszarze zapowietrzonym stosuje się środki przewidziane dla obszaru zagrożonego.
§  6.
1.
Powiatowy lekarz weterynarii w obszarze zagrożonym:
1)
sporządza spis wszystkich gospodarstw, w których znajdują się zwierzęta z gatunków wrażliwych;
2)
zakazuje przemieszczania zwierząt z gatunków wrażliwych po drogach publicznych, z wyjątkiem doprowadzenia ich na pastwisko lub do budynków gospodarczych;
3)
zakazuje:
a)
opuszczania przez zwierzęta z gatunków wrażliwych obszaru zagrożonego w okresie 15 dni od dnia utworzenia tego obszaru,
b)
świadczenia usług weterynaryjnych w zakresie objazdowej pomocy porodowej,
c)
organizowania targów, wystaw, pokazów, konkursów zwierząt lub innych form gromadzenia zwierząt z gatunków wrażliwych.
2.
Powiatowy lekarz weterynarii może wyrazić zgodę na przewóz zwierząt z gatunków wrażliwych:
1)
przez obszar zagrożony drogami głównymi lub koleją, bez ich wyładowywania oraz postoju;
2)
bezpośrednio do rzeźni pod jego nadzorem, między 15. a 30. dniem, licząc od dnia utworzenia obszaru zagrożonego, w celu dokonania niezwłocznego uboju, pod warunkiem że:
a)
przebadał wszystkie zwierzęta z gatunków wrażliwych w gospodarstwie i nie stwierdził objawów klinicznych pryszczycy,
b)
ustalił, z powiatowym lekarzem weterynarii właściwym ze względu na miejsce uboju zwierząt, termin wysłania zwierząt do rzeźni,
c)
zwierzęta zostały oznakowane zgodnie z przepisami o identyfikacji i rejestracji zwierząt,
d)
zwierzęta są zaopatrzone w dokumenty określające miejsce ich pochodzenia i przeznaczenia.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a, powiatowy lekarz weterynarii nakazuje i nadzoruje czyszczenie i odkażanie środków transportu przed i po przewiezieniu zwierząt do rzeźni.
4.
Środki, o których mowa w ust. 1, stosuje się co najmniej przez 30 dni od dnia zakończenia stosowania środków, o których mowa w § 2 ust. 1.
§  7.
1.
Środki przewidziane w § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 mogą zostać uzupełnione o szczepienia określone:
1)
w decyzji Komisji Europejskiej5);
2)
przez Głównego Lekarza Weterynarii.
2.
Szczepienia, o których mowa w ust. 1, przeprowadza się, biorąc pod uwagę:
1)
wielkość obszaru, na którym planuje się przeprowadzenie szczepienia, oraz zagęszczenie zwierząt z gatunków wrażliwych na tym obszarze;
2)
charakterystykę i skład szczepionki;
3)
procedury nadzoru nad dystrybucją, składowaniem i stosowaniem szczepionek;
4)
gatunek i wiek zwierząt, które mają zostać poddane szczepieniu;
5)
przewidywany czas trwania szczepień.
3.
W przypadku podjęcia decyzji o przeprowadzeniu szczepień, o których mowa w ust. 1 pkt 2, Główny Lekarz Weterynarii niezwłocznie informuje o tym Komisję Europejską.
4.
Zakres szczepień, o których mowa w ust. 1 pkt 2, może zostać zmieniony albo przeprowadzanie tych szczepień może zostać zaprzestane na skutek decyzji Komisji Europejskiej5).
5.
Powiatowy lekarz weterynarii, przeprowadzając szczepienia:
1)
oznacza każde zaszczepione zwierzę w sposób pozwalający odróżnić je od zwierząt niezaszczepionych;
2)
zakazuje wyprowadzania zaszczepionych zwierząt z gospodarstwa, z wyjątkiem przewiezienia do rzeźni w celu dokonania niezwłocznego uboju, po uprzednim przebadaniu wszystkich zwierząt z gatunków wrażliwych przebywających w gospodarstwie i niestwierdzeniu objawów klinicznych pryszczycy.
6.
Główny Lekarz Weterynarii informuje Komisję Europejską o przebiegu prowadzonych szczepień.
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
______

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 134, poz. 1433).

2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają częściowo postanowienia dyrektywy 85/511/EWG z dnia 18 listopada 1985 r. wprowadzającej wspólnotowe środki zwalczania pryszczycy (Dz. Urz. WE L 315 z 26.11.1985).

3)Rozporządzenie 1774/2002/WE z dnia 3 października 2002 r. ustanawiające przepisy zdrowotne odnoszące się do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 273 z 10.10.2002).

4)Decyzja 88/397/EWG z dnia 12 lipca 1988 r. koordynująca zasady ustanowione przez Państwa Członkowskie w zastosowaniu art. 6 dyrektywy 85/511/EWG (Dz. Urz. WE L 189 z 20.07.1988).

5) Decyzja wydawana na podstawie art. 13 ust. 3 dyrektywy 85/511/EWG z dnia 18 listopada 1985 r. wprowadzającej wspólnotowe środki zwalczania pryszczycy.

Dane dotyczące ogłaszania aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszym rozporządzeniu, dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.

ZAŁĄCZNIK

LABORATORIUM PROWADZĄCE BADANIA W KIERUNKU PRYSZCZYCY

Laboratorium Zakładu Pryszczycy Państwowego Instytutu Weterynaryjnego - Państwowego Instytutu Badawczego

ul. Wodna 7

98-220 Zduńska Wola

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2004.180.1864

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy sposób i tryb zwalczania pryszczycy.
Data aktu: 02/08/2004
Data ogłoszenia: 18/08/2004
Data wejścia w życie: 26/08/2004