Rzeczoznawcy Ministra Kultury w zakresie opieki nad zabytkami.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA KULTURY 1
z dnia 10 maja 2004 r.
w sprawie rzeczoznawców ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w zakresie opieki nad zabytkami

Na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282, 782 i 1378) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Uprawnienia rzeczoznawcy są nadawane przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zwanego dalej "ministrem", w następujących dziedzinach:
1)
archeologia;
2)
architektura i budownictwo;
3)
urbanistyka;
4)
krajobraz kulturowy;
5)
malarstwo;
6)
grafika;
7)
rzeźba, detal architektoniczny i powierzchnie architektoniczne;
8)
rzemiosło artystyczne i sztuka użytkowa;
9)
instrumenty muzyczne;
10)
materiały biblioteczne i archiwalne;
11)
dziedzictwo przemysłowe i zabytki techniki;
12)
parki, ogrody i cmentarze;
13)
zabezpieczenie techniczne zabytków;
14)
ocena i wycena zabytków ruchomych.
§  2. 
1. 
Kandydat na rzeczoznawcę powinien:
1)
korzystać z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
2)
posiadać co najmniej 10-letnią praktykę w wykonywaniu zadań w określonej dziedzinie opieki nad zabytkami;
3)
posiadać wysoki poziom wiedzy w określonej dziedzinie opieki nad zabytkami;
4)
dawać rękojmię należytego wykonywania obowiązków rzeczoznawcy.
2. 
Spełnianie przez kandydata wymagań określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 powinno być potwierdzone odpowiednimi dokumentami.
§  3. 
1. 
Wniosek o nadanie uprawnień rzeczoznawcy, składany przez kandydata na rzeczoznawcę do ministra, za pośrednictwem Generalnego Konserwatora Zabytków, powinien zawierać:
1)
imię, nazwisko;
2)
datę i miejsce urodzenia;
3)
miejsce zamieszkania;
4)
adres do korespondencji;
5)
informację o wykształceniu;
6)
opis praktyki zawodowej;
7)
wskazanie miejsca pracy;
8)
wskazanie ważniejszych publikacji w zakresie opieki nad zabytkami;
9)
wskazanie dziedziny i specjalizacji, w których kandydat ubiega się o nadanie uprawnień rzeczoznawcy;
10)
nazwę i adres stowarzyszenia, uczelni lub instytucji kultury rekomendującej kandydata.
2. 
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, kandydat na rzeczoznawcę dołącza:
1)
dokumenty lub ich poświadczone kopie potwierdzające posiadane wykształcenie, stopnie lub tytuły naukowe albo stopnie lub tytuły w zakresie sztuki;
2)
dokumenty lub ich poświadczone kopie potwierdzające posiadanie praktyki, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 2;
3)
pisemną rekomendację stowarzyszenia, uczelni lub instytucji kultury wyspecjalizowanych w opiece nad zabytkami;
4)
oświadczenie o korzystaniu z pełni praw cywilnych i obywatelskich.
3. 
Generalny Konserwator Zabytków przekazuje ministrowi wniosek, o którym mowa w ust. 1, wraz ze swoim stanowiskiem w sprawie.
4. 
Przed przekazaniem do ministra wniosku, o którym mowa w ust. 1, Generalny Konserwator Zabytków może zwrócić się do jednego lub kilku wojewódzkich konserwatorów zabytków o wyrażenie opinii o kandydacie na rzeczoznawcę.
§  4. 
1. 
Nadanie uprawnień rzeczoznawcy następuje z dniem wręczenia kandydatowi aktu nadania uprawnień rzeczoznawcy.
2. 
Osoba, której nadano uprawnienia rzeczoznawcy, przed objęciem funkcji składa pisemne przyrzeczenie następującej treści: "Świadomy odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obowiązki rzeczoznawcy ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w zakresie opieki nad zabytkami wykonywać będę z całą sumiennością i bezstronnością, działając dla dobra dziedzictwa kulturowego.".
§  5. 
Rzeczoznawca zachowuje nadane uprawnienia do końca roku kalendarzowego, w którym upłynął okres 3 lat od dnia nadania uprawnień.
§  6. 
Minister cofa uprawnienia rzeczoznawcy:
1)
na pisemny wniosek rzeczoznawcy;
2)
jeżeli rzeczoznawca przestał spełniać wymagania do pełnienia tej funkcji albo gdy zostanie stwierdzone, że w chwili nadania uprawnień warunkom tym nie odpowiadał i nadal im nie odpowiada;
3)
jeżeli rzeczoznawca nie wykonuje należycie obowiązków określonych w § 8 i 9;
4)
jeżeli rzeczoznawca pomimo pisemnego upomnienia wydaje oceny lub opinie dla podmiotów innych niż wskazane w art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w zakresie innym niż określony w art. 59 ust. 3 pkt 1 i 2 tej ustawy, używając tytułu "rzeczoznawca ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w zakresie opieki nad zabytkami".
§  7. 
Rzeczoznawca jest uprawniony do:
1)
wydawania ocen i opinii indywidualnie lub jako członek zespołu rzeczoznawców;
2)
otrzymania wynagrodzenia z tytułu opracowanej w formie pisemnej oceny lub opinii, na podstawie umowy cywilnoprawnej;
3)
uzyskania od właściciela lub posiadacza zabytku pomocy w dostępie do obiektu w zakresie umożliwiającym wydanie oceny lub opinii;
4)
uzyskania dostępu do dokumentacji obiektu, zgromadzonej przez właściwe organy.
§  8. 
Rzeczoznawca jest obowiązany do:
1)
wydawania ocen i opinii na wniosek organów, o których mowa w art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
2)
przygotowywania ocen i opinii w sposób obiektywny, według najlepszej wiedzy i z należytą starannością;
3)
wykonywania czynności rzeczoznawcy wyłącznie w granicach dziedziny określonej w akcie powołania;
4)
używania w zakresie swojego działania pieczęci z odciskiem tuszowym w kolorze zielonym o treści: "Rzeczoznawca ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w zakresie opieki nad zabytkami", zawierającej dziedzinę oraz imię i nazwisko rzeczoznawcy;
5)
przekazania kopii oceny lub opinii Generalnemu Konserwatorowi Zabytków, nie później niż w terminie 30 dni od dnia jej wydania;
6)
złożenia Generalnemu Konserwatorowi Zabytków pisemnego rocznego sprawozdania z działalności, w terminie do dnia 31 stycznia roku następnego;
7)
niezwłocznego zawiadomienia Generalnego Konserwatora Zabytków o każdej zmianie swego adresu lub o zamierzonej przerwie w wykonywaniu czynności przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
§  9. 
1. 
Rzeczoznawca odmawia wydania oceny lub opinii w sprawie:
1)
w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki;
2)
w której stroną jest jego małżonek, krewny, powinowaty do drugiego stopnia lub osoba związana z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
3)
w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2;
4)
w której brał udział w postępowaniu prowadzonym przez organ niższej instancji, zakończonym wydaniem decyzji;
5)
z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne;
6)
w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej.
2. 
Rzeczoznawca odmawia wydania oceny lub opinii w sprawie, także w przypadku istnienia okoliczności innych niż wymienione w ust. 1, które mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
§  10. 
Ocena lub opinia powinna zawierać:
1)
imię, nazwisko i adres rzeczoznawcy;
2)
datę sporządzenia oceny lub opinii;
3)
określenie zleceniodawcy i opiniowanej sprawy;
4)
rodzaj obiektu i miejsce jego położenia lub przechowywania;
5)
wykaz i opis podjętych czynności;
6)
treść oceny lub opinii wraz z podaniem wniosków końcowych;
7)
pieczęć i podpis rzeczoznawcy.
§  11. 
Generalny Konserwator Zabytków:
1)
gromadzi i rejestruje kopie ocen i opinii oraz sprawozdania przesyłane przez rzeczoznawców;
2)
dokonuje okresowej oceny pracy rzeczoznawców, którą przedstawia ministrowi.
§  12. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1 Minister Kultury kieruje działem administracji rządowej - kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 maja 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Kultury (Dz. U. Nr 106, poz. 1122).

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2020.1901 t.j.

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Rzeczoznawcy Ministra Kultury w zakresie opieki nad zabytkami.
Data aktu: 10/05/2004
Data ogłoszenia: 28/10/2020
Data wejścia w życie: 02/06/2004