Naturalne wody mineralne, naturalne wody źródlane i wody stołowe.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ZDROWIA¹⁾

z dnia 29 kwietnia 2004 r.

w sprawie naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych i wód stołowych²⁾

Na podstawie art. 9a ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr 63, poz. 634, z późn. zm.³⁾) zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Przepisy ogólne

§ 1. Rozporządzenie określa:

1) szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać naturalne wody mineralne, naturalne wody źródlane i wody stołowe;

2) wzorcowy zakres badań i sposób przeprowadzania oceny oraz kwalifikacji rodzajowej wody;

3) szczegółowe warunki sanitarne i wymagania w zakresie przestrzegania zasad higieny w procesie produkcji lub w obrocie tymi wodami;

4) szczególne wymagania dotyczące znakowania naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych i wód stołowych.

§  2.

1. Przepisy rozporządzenia dotyczą również wód wydobywanych na terenie kraju trzeciego niebędącego członkiem Unii Europejskiej, importowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Naturalne wody mineralne, naturalne wody źródlane i wody stołowe przywożone z państw niebędących członkami Unii Europejskiej w celu wprowadzenia do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w opakowaniach jednostkowych podlegają ocenie i kwalifikacji rodzajowej, według kryteriów i wymagań, o których mowa w § 4 i 5, z uwzględnieniem:

1) dokumentów wydanych przez właściwy organ kraju, z którego pochodzi dana woda;

2) aktualnych wyników badań fizykochemicznych i mikrobiologicznych wykonanych w kraju producenta wody i potwierdzonych przez uprawniony organ nadzoru sanitarnego tego kraju.

3. Rozporządzenie nie dotyczy wód w opakowaniach jednostkowych, uznanych za produkty lecznicze na podstawie przepisów Prawa farmaceutycznego oraz leczniczych wód mineralnych stosowanych do zabiegów w uzdrowiskach.

4. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wód stołowych znajdujących się w obrocie na terytorium któregokolwiek z państw członkowskich Unii Europejskiej innego niż Rzeczpospolita Polska.

§ 3. Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:

1) 1  naturalna woda mineralna - wodę podziemną wydobywaną jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czystą pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, charakteryzującą się stabilnym składem mineralnym oraz właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi, określonymi według wymagań i kryteriów, o których mowa w § 4 i 5;

2) 2  naturalna woda źródlana - wodę podziemną wydobywaną jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czystą pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, nieróżniącą się właściwościami i składem mineralnym od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, określonymi w przepisach o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę;

3) woda stołowa - wodę otrzymaną po dodaniu do wody źródlanej, naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych, zawierających jeden lub więcej składników mających znaczenie fizjologiczne, jak: sód, magnez, wapń, chlorki, siarczany, wodorowęglany;

4) 3  otwór - miejsce czerpania naturalnej wody mineralnej lub naturalnej wody źródlanej;

5) 4  ujęcie - zespół urządzeń służących do eksploatacji i zabezpieczenia przed zanieczyszczeniem wody podziemnej.

6) 5  (uchylony).

Rozdział  2

Kryteria oceny i kwalifikacji naturalnej wody mineralnej

§  4.

1. Naturalne wody mineralne kwalifikuje się po przeprowadzeniu oceny:

1) pod względem:

a) geologicznym i hydrogeologicznym,

b) fizycznym, chemicznym i fizykochemicznym,

c) mikrobiologicznym,

d) farmakologicznym, fizjologicznym i klinicznym, jeżeli jest to uzasadnione ze względu na właściwości naturalnej wody mineralnej;

2) zgodnie z kryteriami określonymi w § 5;

3) zgodnie z metodami naukowymi przyjętymi przez organy urzędowej kontroli żywności.

2. Przeprowadzanie ocen, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d, nie jest obowiązkowe, jeżeli naturalna woda mineralna spełnia następujące wymagania:

1) 6  przy ujęciu i po zabutelkowaniu zawiera co najmniej 1.000 mg/l rozpuszczonych składników mineralnych lub co najmniej 250 mg/l wolnego dwutlenku węgla naturalnego pochodzenia lub

2) 7  odpowiada przynajmniej jednemu z kryteriów określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

3. Charakterystyczny skład mineralny, temperatura i inne właściwości naturalnej wody mineralnej mogą zmieniać się tylko w granicach naturalnych fluktuacji. Właściwości te nie mogą ulegać zmianom związanym z poborem wody.

4. Naturalna woda mineralna przy ujęciu musi spełniać wymagania mikrobiologiczne, o których mowa w § 5 ust. 3 oraz w załączniku nr 1 do rozporządzenia, określającym składniki naturalnie występujące w naturalnej wodzie mineralnej i maksymalne limity, których przekroczenie może stanowić ryzyko dla zdrowia publicznego.

5. 8  Wymagania dotyczące analiz składników określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

§  5.

1. Kwalifikacja rodzajowa i uznanie danej wody jako naturalnej wody mineralnej przeprowadzane są na podstawie:

1) danych geologicznych i hydrogeologicznych uzyskanych w toku dokumentowania otworu zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96, z późn. zm.⁴⁾);

2) określenia dokładnego położenia ujęcia na mapie w skali nie większej niż 1:1.000;

3) szczegółowego sprawozdania geologicznego o pochodzeniu wody i warunkach geologicznych;

4) opisu prac przy ujęciu;

5) 9  określenia obszaru ochrony bezpośredniej ujęcia lub innych środków jego ochrony przed zanieczyszczeniami.

2. Niezależnie od danych określonych w ust. 1, wymagane jest przedstawienie danych dotyczących:

1) 10  zatwierdzonych zasobów eksploatacyjnych ujęcia;

2) 11  temperatury wody przy ujęciu oraz temperatury otoczenia w czasie pobierania próbek wody do badań, o których mowa w ust. 3;

3) związków między warunkami geologicznymi i rodzajem składników mineralnych występujących w wodzie;

4) suchej pozostałości w temperaturze 180 °C i 260 °C;

5) 12  przewodności lub oporności elektrycznej w określonej temperaturze pomiaru;

6) stężenia jonów wodorowych (pH);

7) zawartości anionów i kationów;

8) 13  zawartości składników niezjonizowanych;

9) zawartości pierwiastków śladowych;

10) radioaktywności wody przy ujęciu;

11) 14  izotopów tlenu (¹⁶O-¹⁸O) i wodoru (prot - wodór lekki, deuter - wodór ciężki, tryt - wodór promieniotwórczy) oraz proporcji pomiędzy tymi izotopami;

12) 15  braku organicznych składników antropogenicznych, takich jak: pestycydy, detergenty, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, polichlorowane bifenyle.

3. 16  Badania mikrobiologiczne wody przy ujęciu mają na względzie stwierdzenie:

1) braku pasożytów i drobnoustrojów chorobotwórczych;

2) braku bakterii z grupy coli w 250 ml w temperaturze 37 °C;

3) braku Escherichia coli w 250 ml w temperaturze 44,5 °C;

4) braku paciorkowców kałowych w 250 ml;

5) braku Clostridium redukujących siarczyny w 50 ml;

6) braku Pseudomonas aeruginosa w 250 ml;

7) ogólnej liczby bakterii w 1 ml wody w temperaturze:

a) 20-22 °C w czasie 72 godzin na agarze w ilości nie większej niż 20,

b) 37 °C w czasie 24 godzin na agarze w ilości nie większej niż 5.

4. 17  (uchylony).

5. 18  Wzrost ogólnej liczby bakterii na agarze badany w czasie 12 godzin od rozlania wody do opakowań jednostkowych nie może być wynikiem zanieczyszczenia wody w procesie produkcji i nie powinien przekraczać 100 w 1 ml wody w temperaturze 20-22 °C po 72 godzinach i 20 w temperaturze 37 °C po 24 godzinach. Przez okres 12 godzin woda przechowywana jest w temperaturze 4 °C.

6. 19  Woda w opakowaniu jednostkowym po 12 godzinach od rozlania do opakowań jednostkowych musi spełniać wymagania mikrobiologiczne określone w ust. 3 pkt 1-6.

7. Wzorcowy zakres badań naturalnych wód mineralnych określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

8. Badania kliniczne i farmakologiczne obejmują analizy wykonane według metod uznanych naukowo, które muszą być dostosowane do szczególnych właściwości naturalnej wody mineralnej oraz jej wpływu na organizm ludzki, takich jak: diureza, funkcje żołądkowe lub jelitowe, wyrównanie niedoboru substancji mineralnych.

9. Wykonanie badań, o których mowa w ust. 8, nie jest konieczne, jeżeli naturalna woda mineralna spełnia wymagania, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 2.

§ 6. Badania kliniczne lub farmakologiczne wykonują właściwe jednostki naukowo-badawcze, zgodnie z zakresem kompetencji określonym w statutach tych jednostek.

§  7.

1. Na podstawie dokumentów oraz badań, o których mowa w § 4 i 5, Państwowy Zakład Higieny dokonuje oceny oraz kwalifikacji rodzajowej wody.

2. Kwalifikacja rodzajowa wód, dokonywana na podstawie oceny dokumentacji i wyników badań, ważna jest przez okres pięciu lat od daty ich dokonania, jeżeli skład chemiczny wody i zawartość składników decydujących o charakterystyce i kwalifikacji rodzajowej wody nie uległy zmianie.

3. Naturalne wody mineralne, pozytywnie ocenione i zakwalifikowane, znajdują się w krajowym i europejskim rejestrze tych wód.

Rozdział  3

Wymagania oraz ocena i kwalifikacja naturalnych wód źródlanych

§ 8. 20  

1. Naturalne wody źródlane podlegają ocenie i kwalifikacji rodzajowej, o której mowa w § 7 ust. 1 i 2.

2. Naturalne wody źródlane przy ujęciu i w opakowaniu jednostkowym muszą spełniać wymagania:

1) mikrobiologiczne, o których mowa w § 5 ust. 3-6;

2) chemiczne i fizyczno-chemiczne określone dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

3. W znakowaniu naturalnych wód źródlanych podaje się informację "naturalna woda źródlana" oraz informacje, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 2-7, § 18 i § 19 ust. 1-3 i 6.

Rozdział  4

Wymagania dla wód stołowych

§ 9. 21  

1. Wody stołowe w opakowaniach jednostkowych muszą spełniać wymagania określone w § 8 ust. 2 dla naturalnych wód źródlanych.

2. Wody stołowe podlegają ocenie i kwalifikacji rodzajowej, o której mowa w § 7 ust. 1 i 2.

3. Do wód stołowych stosuje się przepisy § 11-16 i § 19 ust. 1-3 i 6.

4. W znakowaniu wód stołowych w opakowaniach jednostkowych podaje się informację "woda stołowa" oraz informacje, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 1-7, lub rodzaj i stężenie składników mineralnych dodawanych do określonej naturalnej wody źródlanej.

Rozdział  5

Wymagania dotyczące wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych i naturalnych wód źródlanych

§  10.

1. Eksploatacja ujęcia naturalnych wód mineralnych i naturalnych wód źródlanych może odbywać się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229, z późn. zm. ⁵⁾) lub koncesji wydanej zgodnie z Prawem geologicznym i górniczym.

2. Każdy otwór albo ujęcie, z którego czerpie się naturalną wodę mineralną i naturalną wodę źródlaną, posiada nazwę własną używaną w dokumentacji hydrogeologicznej, o której mowa w § 5 ust. 1, w ocenie i kwalifikacji rodzajowej wody, w dokumentacji z badań laboratoryjnych oraz w znakowaniu naturalnej wody mineralnej.

3. Wody, o których mowa w ust. 1, pochodzące z jednego ujęcia posiadają jedną nazwę handlową.

4. Jeżeli z otworu albo ujęcia, o których mowa w ust. 1, korzysta więcej niż jeden przedsiębiorca, wówczas każda woda w opakowaniu jednostkowym oznaczona jest taką samą nazwą handlową.

§  11.

1. Wodę z otworu albo z ujęcia doprowadza się do rozlewni wyłącznie za pomocą instalacji wykonanej z materiału spełniającego wymagania określone w przepisach o materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

2. Ujęcie wody, a także instalacje doprowadzające wodę do rozlewni muszą zabezpieczać wodę przed zanieczyszczeniem lub zmianą jej charakterystycznego składu mineralnego.

§  12.

1. Rozlewnie wód lokalizuje się możliwie najbliżej ujęcia wody, w specjalnie do tego celu przeznaczonym budynku lub jego wyodrębnionej części.

2. Rozlewnię wyposaża się w instalację doprowadzającą wodę z ujęcia i ciąg technologiczny, w którym odbywa się przygotowanie wody do rozlewania w opakowania jednostkowe.

3. Woda z ujęcia może być wykorzystana również do innych celów niż określone w ust. 2 pod warunkiem rozdziału poszczególnych instalacji przy ujęciu.

4. Jeżeli ciąg technologiczny produkcji wody ma być wykorzystany również do rozlewania napojów bezalkoholowych, państwowy powiatowy inspektor sanitarny określa, w drodze decyzji, warunki:

1) zapewnienia odpowiedniego stanu sanitarnego ciągu technologicznego;

2) dokumentowania systematycznie prowadzonej kontroli skuteczności procesów mycia i dezynfekcji ciągu technologicznego.

§  13.

1. Naturalna woda mineralna lub naturalna woda źródlana rozlewane do opakowań jednostkowych, o określonej nazwie handlowej, mogą być czerpane z określonych zasobów wody podziemnej jednym lub kilkoma otworami, stanowiącymi ujęcie.

2. Dopuszczalne odchylenia od deklarowanej przez producenta na etykiecie zawartości charakterystycznych składników mogą wynosić nie więcej niż ± 20 %.

3. Dopuszcza się łączenie naturalnych wód mineralnych pochodzących z różnych otworów, jeżeli woda czerpana z tych otworów spełnia te same wymagania w zakresie kwalifikacji chemicznej. W przypadku naturalnych wód źródlanych woda czerpana z różnych otworów jest wodą tego samego rodzaju.

§  14.

1. 22  Naturalna woda mineralna i naturalna woda źródlana z ujęcia może być poddawana wyłącznie następującym procesom:

1) usuwania składników nietrwałych, takich jak: związki żelaza, manganu i siarki, poprzez filtrację poprzedzoną ewentualnie napowietrzaniem i sedymentacją osadów;

2) usuwania związków żelaza, manganu, siarki i arsenu z niektórych wód poprzez traktowanie powietrzem wzbogaconym w ozon w ilości niezbędnej do przeprowadzenia tego zabiegu;

3) usuwania innych niż wymienione w pkt 1 i 2 nietrwałych składników;

4) częściowego lub całkowitego usuwania z wody dwutlenku węgla albo jej ponownego nasycania dwutlenkiem węgla.

2. Działania, o których mowa w ust. 1, mogą być stosowane, jeżeli nie spowodują pogorszenia jakości wody pod względem mikrobiologicznym i zmian charakterystycznego składu mineralnego wody.

3. Maksymalne limity dla składników pozostałych lub powstałych podczas napowietrzania naturalnej wody mineralnej i wody źródlanej powietrzem wzbogaconym w ozon określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.

4. 23  Procesy traktowania naturalnych wód mineralnych i naturalnych wód źródlanych powietrzem wzbogaconym w ozon w celu usunięcia składników, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, mogą być stosowane po uprzednim powiadomieniu przez przedsiębiorcę właściwego państwowego inspektora sanitarnego oraz pod warunkiem, że:

1) stosowanie takich procesów jest uzasadnione składem chemicznym danej wody;

2) przedsiębiorca będzie w stanie zapewnić, że procesy te będą skuteczne i bezpieczne ze względu na jakość zdrowotną danej wody;

3) woda z ujęcia spełnia wymagania mikrobiologiczne określone w § 5 ust. 3.

5. Nie dopuszcza się:

1) odgazowywania wody podziemnej, która została zakwalifikowana jako naturalna woda mineralna wyłącznie ze względu na naturalną zawartość dwutlenku węgla;

2) dodawania środków bakteriostatycznych lub stosowania wszelkich innych zabiegów, które mogą zmienić mikroflorę naturalnej wody mineralnej lub naturalnej wody źródlanej;

3) 24  dodawania do naturalnej wody mineralnej innych składników niż dwutlenek węgla.

6. Przepisy ust. 5 nie dotyczą naturalnej wody mineralnej i wody źródlanej używanych do produkcji napojów bezalkoholowych.

§  15.

1. We wszystkich pomieszczeniach rozlewni zapewnia się warunki higieniczno-sanitarne i technologiczne wykluczające:

1) wtórne zanieczyszczenie wody podczas gromadzenia wody w zbiorniku retencyjnym, napowietrzania wody i filtracji lub nasycania wody dwutlenkiem węgla, rozlewania wody do opakowań jednostkowych i magazynowania;

2) zmiany charakterystycznego składu mineralnego wody.

2. Materiały i wyroby mające bezpośredni kontakt z wodą spełniają wymagania określone w przepisach o materiałach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

3. Opakowania jednostkowe i ich zamknięcia powinny zabezpieczać wodę przed jej zanieczyszczeniem i zmianą właściwości.

§ 16. Jeżeli w czasie eksploatacji ujęcia lub rozlewania wody nastąpiło zanieczyszczenie i woda:

1) nie odpowiada wymaganiom mikrobiologicznym określonym w § 5 ust. 3 dla wody z ujęcia,

2) zawiera ponadnormatywne stężenia składników niepożądanych i szkodliwych dla zdrowia wymienionych w załącznikach nr 1 i 6 do rozporządzenia lub innych wskazujących na kontakt wody z zanieczyszczeniem zewnętrznym,

3) posiada zmieniony skład chemiczny w sposób wpływający na zmianę jej kwalifikacji rodzajowej,

producent wody powinien zawiesić produkcję do czasu usunięcia przyczyny zaistniałych zmian.

Rozdział  6

Znakowanie naturalnych wód mineralnych

§  17.

1. 25  Nazwą rodzajową naturalnych wód mineralnych jest "naturalna woda mineralna". W przypadku naturalnych wód mineralnych nasyconych dwutlenkiem węgla (naturalnych wód mineralnych musujących) stosuje się oznakowanie określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

2. Oznakowanie naturalnych wód mineralnych w opakowaniu jednostkowym musi zawierać następujące informacje:

1) zawartość charakterystycznych składników mineralnych w litrze wody oraz ogólną zawartość rozpuszczonych składników;

2) nazwę otworu lub zespołu otworów, z których czerpana jest woda do produkcji danej wody w opakowaniu jednostkowym, i jego lokalizację;

3) nazwę handlową wody w opakowaniu jednostkowym;

4) nazwę producenta wody (rozlewni) i jego adres;

5) o procesach, o których mowa w § 14 ust. 1;

6) 26  stopień nasycenia dwutlenkiem węgla i jego pochodzenie, określone zgodnie z ust. 1 i załącznikiem nr 5 do rozporządzenia;

7) w przypadku stosowania powietrza wzbogaconego w ozon - informację o treści: "woda traktowana powietrzem wzbogaconym w ozon" zamieszczoną obok zawartości składników charakterystycznych dla danej wody;

8) zalecane w ocenie i kwalifikacji rodzajowej danej wody, a w szczególności:

a) 27  w przypadku wód zawierających powyżej 1,5 mg F/l - napis "Zawiera ponad 1,5 mg/l fluorków. Nie powinna być spożywana przez dzieci poniżej 7 roku życia",

b) w przypadku naturalnych wód mineralnych zawierających jodki w stężeniu powyżej 0,2 mg/l - informacje o zalecanej dziennej ilości wody do spożycia podanej w ocenie i kwalifikacji rodzajowej wody,

c) w przypadku posiadania opinii o szczególnym przeznaczeniu wody - stosowane informacje, takie jak: "woda zalecana do przygotowywania posiłków dla niemowląt i małych dzieci", "woda zalecana w diecie niskosodowej" lub inne informacje, zgodnie z kryteriami określonymi w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

3. Naturalne wody mineralne, ze względu na zawartość składników mineralnych, znakuje się z uwzględnieniem kryteriów stosowanych przy znakowaniu naturalnych wód mineralnych, określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia.

4. 28  W odniesieniu do wód, o których mowa w ust. 2 pkt 8 lit. a, oznakowanie musi zawierać informację, naniesioną czytelną czcionką obok nazwy handlowej danej wody, o oznaczonej w tej wodzie zawartości fluorku.

§  18.

1. Nazwa miejscowości lub nazwy pochodne tej miejscowości mogą być użyte jako nazwa handlowa wody w opakowaniu jednostkowym pod warunkiem, że:

1) odnoszą się do wody wydobywanej w tej miejscowości lub przynależnym do niej rejonie;

2) ich użycie nie wprowadzi w błąd co do miejsca wydobywania wody.

2. Naturalna woda mineralna pochodząca z jednego źródła może być butelkowana i wprowadzana do obrotu tylko pod jedną nazwą handlową.

3. Jeżeli etykiety lub napisy umieszczone na opakowaniach jednostkowych, w których naturalne wody mineralne oferowane są do sprzedaży, zawierają nazwy handlowe różne od nazwy źródła lub miejsca wydobywania tej wody, to określenie tego miejsca lub nazwa źródła muszą być naniesione czcionką, której wysokość i szerokość stanowi co najmniej 1,5 wysokości i szerokości największej czcionki użytej w tej nazwie handlowej.

§  19.

1. Opakowania jednostkowe naturalnych wód mineralnych nie mogą zawierać oznaczeń, zastrzeżonych nazw, znaków towarowych lub firmowych, nazw gatunkowych, obrazów, które sugerują właściwości, których woda nie posiada, w szczególności, w odniesieniu do pochodzenia, daty zezwolenia na wydobywanie, wyników analiz lub wszelkich innych danych dotyczących uznania tej wody.

2. 29  Oznakowania na opakowaniach naturalnej wody źródlanej lub wody stołowej nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd informacjami, które sugerowałyby, że woda ta jest naturalną wodą mineralną, w szczególności nie mogą zawierać oznaczenia "woda mineralna".

3. Oznakowanie naturalnych wód mineralnych nie może zawierać informacji przypisujących naturalnej wodzie mineralnej właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości.

4. Oznakowanie naturalnych wód mineralnych, o którym mowa w ust. 3, może być stosowane na podstawie wyników badań klinicznych i farmakologicznych określonych w § 5 ust. 8.

5. 30  Na zasadzie określonej w ust. 4 dopuszcza się znakowanie naturalnych wód mineralnych informacjami: "pobudza trawienie", "może polepszyć funkcje wątrobowo-żółciowe" lub podobnymi oznaczeniami.

6. Wymagania, o których mowa w ust. 1-4, dotyczą również prezentacji i reklamy naturalnych wód mineralnych.

Rozdział  7

Przepisy końcowe i przejściowe

§ 20. Naturalne wody mineralne i naturalne wody źródlane oraz wody stołowe, które nie spełniają wymagań określonych w rozporządzeniu w zakresie podanym w załączniku nr 1 do rozporządzenia, mogą znajdować się w obrocie do dnia 1 lipca 2004 r., z wyjątkiem wód rozlanych do opakowań jednostkowych i oznakowanych przed tą datą, które mogą znajdować się w obrocie do wyczerpania zapasów.

§ 21. 31  

1. Wymagania określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia stosuje się od dnia 1 stycznia 2006 r., a dla fluorków i niklu - od dnia 1 stycznia 2008 r.

2. Naturalne wody mineralne, naturalne wody źródlane i wody stołowe mogą spełniać następujące wymagania dotyczące maksymalnych dopuszczalnych stężeń:

1) do dnia 1 stycznia 2006 r.:

a) azotanów - 10,00 mg/l dla naturalnych wód mineralnych i wód stołowych i 20,00 mg/l dla naturalnych wód źródlanych,

b) azotynów - 0,02 mg/l,

c) pozostałych składników wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia - wymagania określone dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi;

2) do dnia 1 stycznia 2008 r.:

a) fluorków - 1,5 mg/l dla naturalnych wód źródlanych i 2,5 mg/l dla naturalnych wód mineralnych i wód stołowych,

b) niklu - 0,02 mg/l.

§ 22. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.⁶⁾

______

¹⁾ Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. Nr 93, poz. 833 oraz z 2003 r. Nr 199, poz. 1941).

²⁾ Rozporządzenie wdraża następujące dyrektywy:

a) dyrektywę Rady 80/777/EWG z dnia 15 lipca 1980 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie wydobywania i wprowadzania do handlu naturalnych wód mineralnych,

b) dyrektywę Rady 96/70/WE z dnia 28 października 1996 r. zmieniającą dyrektywę Rady 80/777/EWG w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie wydobywania i wprowadzania do handlu naturalnych wód mineralnych,

c) dyrektywę Komisji 2003/40/WE z dnia 16 maja 2003 r. ustanawiającą wykaz, stężenia graniczne i wymogi w zakresie etykietowania dla składników naturalnych wód mineralnych oraz warunki zastosowania powietrza wzbogaconego w ozon do oczyszczania naturalnych wód mineralnych i wód źródlanych.

³⁾ Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 128, poz. 1408, z 2002 r. Nr 135, poz. 1145 i Nr 166, poz. 1362, z 2003 r. Nr 52, poz. 450, Nr 122, poz. 1144, Nr 130, poz. 1187, Nr 199, poz. 1938 i Nr 208, poz. 2020 oraz z 2004 r. Nr 33, poz. 288.

⁴⁾ Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 111, poz. 726 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 117, poz. 1007, Nr 153, poz. 1271, Nr 166, poz. 1360 i Nr 240, poz. 2055, z 2003 r. Nr 223, poz. 2219 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959.

⁵⁾ Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1803, z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 130, poz. 1112, Nr 233, poz. 1957 i Nr 238, poz. 2022, z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 165, poz. 1592, Nr 190, poz. 1865 i Nr 228, poz. 2259 oraz z 2004 r. Nr 92, poz. 880 i Nr 96, poz. 959.

⁶⁾ Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia traci moc rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 kwietnia 2003 r. w sprawie szczególnych warunków sanitarnych oraz wymagań w zakresie przestrzegania zasad higieny w procesie produkcji lub w obrocie naturalnymi wodami mineralnymi i naturalnymi wodami źródlanymi (Dz. U. Nr 89, poz. 842), zachowane w mocy na podstawie art. 11 ustawy z dnia 30 października 2003 r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 208, poz. 2020 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959).

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

SKŁADNIKI NATURALNIE WYSTĘPUJĄCE W NATURALNEJ WODZIE MINERALNEJ I MAKSYMALNE LIMITY, KTÓRYCH PRZEKROCZENIE MOŻE STANOWIĆ RYZYKO DLA ZDROWIA PUBLICZNEGO

Składniki	Maksymalne limity (mg/l)
Antymon	0,0050
Arsen	0,010 (łącznie)
Bar	1,0
Bor	do celów statystycznych*
Kadm	0,003
Chrom	0,050
Miedź	1,0
Cyjanki	0,070
Fluorki	5,0
Ołów	0,010
Mangan	0,50
Rtęć	0,0010
Nikiel	0,020
Azotany	50
Azotyny	0,1
Selen	0,010

* Maksymalne limity dla boru zostaną ustalone, w miarę potrzeby, po przedstawieniu opinii przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz na wniosek Komisji do dnia 1 stycznia 2006 r.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

WYMAGANIA* DOTYCZĄCE ANALIZ SKŁADNIKÓW OKREŚLONYCH W ZAŁĄCZNIKU NR 1 DO ROZPORZĄDZENIA

Składniki	Dokładność wartości parametrycznej w % (uwaga 1)	Precyzja wartości parametrycznej (uwaga 2)	Granica wykrywania jako % wartości parametrycznej (uwaga 3)	Uwagi
Antymon	25	25	25
Arsen	10	10	10
Bar	25	25	25
Bor				patrz załącznik nr 1 do rozporządzenia
Kadm	10	10	10
Chrom	10	10	10
Miedź	10	10	10
Cyjanki	10	10	10	uwaga 4
Fluorki	10	10	10
Ołów	10	10	10
Mangan	10	10	10
Rtęć	20	10	20
Nikiel	10	10	10
Azotany	10	10	10
Azotyny	10	10	10
Selen	10	10	10

* Wymagane jest, aby analityczne metody mierzenia stężeń składników wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia umożliwiały co najmniej pomiar stężenia odpowiadający wartości parametrycznej z określoną dokładnością, precyzją i granicą wykrywania. Niezależnie od czułości zastosowanej metody analizy, wynik wyraża się, stosując przynajmniej tę samą liczbę miejsc dziesiętnych, jak dla maksymalnych limitów ustanowionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

Uwaga 1: Dokładność jest błędem systematycznym i stanowi różnicę między wartością średnią dużej liczby powtórzonych pomiarów a wartością dokładną.

Uwaga 2: Precyzja jest błędem przypadkowym i jest na ogół wyrażana jako odchylenie standardowe (w serii i między seriami) dla próbki wyników ze średniej. Dopuszczalna precyzja jest dwukrotnością względnego odchylenia standardowego.

Uwaga 3: Granica wykrywania jest:

- albo trzykrotnością względnego odchylenia standardowego w serii próbki naturalnej zawierającej niskie stężenie parametru,

- albo pięciokrotnością względnego odchylenia standardowego w serii próbki dziewiczej.

Uwaga 4: Metoda musi umożliwić ustalenie łącznej ilości cyjanków we wszystkich postaciach.

ZAŁĄCZNIK Nr  3

  ³²

WZORCOWY ZAKRES BADAŃ NATURALNYCH WÓD MINERALNYCH

Rodzaj badań Wskaźniki jakości wody	Zakres badań
	Badania wstępne1)	Badania pełne w związku z oceną i kwalifikacją wody2)	Monitoring3)	Sytuacje wyjątkowe - awaryjne4)
1	2	3	4	5
Wskaźniki organoleptyczne	zapach smak	zapach smak mętność barwa	zapach smak mętność barwa	zgodnie z zaleceniem organów urzędowej kontroli żywności
Wskaźniki fizyczno-chemiczne	przewodność elektryczna temperatura	przewodność elektryczna temperatura pH radionuklidy	przewodność elektryczna pH
Składniki niepożądane i toksyczne w nadmiernych stężeniach	azotany (III) azotany (V) amon ChZT	wszystkie składniki wymienione w § 5 ust. 2	azotany (III) azotany (V) amon żelazo ChZT	zgodnie z zaleceniem organów urzędowej kontroli żywności
Składniki podstawowe	sód wapń magnez żelazo mangan chlorki wodorowęglany siarczany	wszystkie aniony i kationy, składniki niezdysocjowane i mikroelementy oraz dwutlenek węgla	składniki charakterystyczne wymienione w znakowaniu wody	zgodnie z zaleceniem organów urzędowej kontroli żywności
Wskaźniki mikrobiologiczne	bakterie grupy coli Escherichia coli ogólna liczba bakterii w temp. 22 °C ± 2 °C i 36 °C ± 2 °C	w zakresie określonym w § 5 ust. 3 rozporządzenia

¹⁾ Badania pozwalające na wstępną charakterystykę wody z ujęcia.

²⁾ Badania niezbędne do oceny jakości wody z ujęcia, która ma być wykorzystywana do produkcji wody opakowanej oraz wody w opakowaniu jednostkowym przeznaczonej do obrotu.

³⁾ Badania kontrolne - systematyczne - wody ujmowanej oraz pobranej w krytycznych punktach kontroli określonych w ramach systemu HACCP wdrożonego w zakładzie.

⁴⁾ Badania zalecane w przypadku zmian jakości wody czerpanej z ujęcia.

ZAŁĄCZNIK Nr  4

MAKSYMALNE LIMITY DLA SKŁADNIKÓW POZOSTAŁYCH LUB POWSTAŁYCH PODCZAS NAPOWIETRZANIA NATURALNEJ WODY MINERALNEJ I WODY ŹRÓDLANEJ POWIETRZEM WZBOGACONYM W OZON

Rodzaj składnika	Maksymalne limity* (µg/l)
Ozon rozpuszczony	50
Bromiany	3
Bromoformy	1

* Zgodność z maksymalnymi limitami jest monitorowana przez organy urzędowej kontroli żywności podczas butelkowania lub stosowania innej formy pakowania z przeznaczeniem do bezpośredniego spożycia.

ZAŁĄCZNIK Nr  5

  ³³

KRYTERIA KWALIFIKACJI NATURALNYCH WÓD MINERALNYCH, NATURALNYCH WÓD ŹRÓDLANYCH I WÓD STOŁOWYCH WEDŁUG POCHODZENIA I STOPNIA NASYCENIA DWUTLENKIEM WĘGLA1)

1. Według pochodzenia dwutlenku węgla w wodzie:

Naturalne wody mineralne nasycone dwutlenkiem węgla dzielą się na trzy kategorie, do których stosuje się, odpowiednio, następujące oznakowanie:

1) "naturalna woda mineralna, naturalnie wysycona dwutlenkiem węgla" - dla oznaczenia wody, w której zawartość dwutlenku węgla pochodzącego ze źródła, po ewentualnej dekantacji i butelkowaniu, jest taka sama jak przy ujęciu, a w razie potrzeby jest ponownie nasycona pewną ilością dwutlenku węgla pochodzącego z tego samego złoża podziemnego równą ilości utraconej podczas wymienionych procesów²⁾;

2) "naturalna woda mineralna wzbogacona gazem ze źródła" - dla oznaczania wody, w której zawartość dwutlenku węgla pochodzącego ze złoża podziemnego, po ewentualnej dekantacji i butelkowaniu, jest wyższa od stwierdzonej przy ujęciu²⁾;

3) "naturalna woda mineralna nasycona dwutlenkiem węgla" - dla oznaczania wody, która została nasycona dwutlenkiem węgla z innego źródła niż złoże podziemne.

2. Według stopnia nasycenia dwutlenkiem węgla:

1) wody nienasycone dwutlenkiem węgla - niegazowane;

2) wody niskonasycone dwutlenkiem węgla - do stężenia 1.500 mg/l CO₂;

3) wody średnionasycone dwutlenkiem węgla - od 1.500 do 4.000 mg/l CO₂;

4) wody wysokonasycone dwutlenkiem węgla - powyżej 4.000 mg/l CO₂.

______

¹⁾ Kwalifikacja wód stołowych odnosi się do tych wód rozlewanych w opakowania jednostkowe.

²⁾ Nie dotyczy naturalnych wód źródlanych i wód stołowych.

ZAŁĄCZNIK Nr  6

  ³⁴

KRYTERIA STOSOWANE PRZY ZNAKOWANIU NATURALNYCH WÓD MINERALNYCH

Oznaczenia	Kryteria
Bardzo niskozmineralizowana	Ogólna zawartość soli mineralnych nie jest większa od 50 mg/l
Średniozmineralizowana	Ogólna zawartość soli mineralnych nie jest większa od 1.500 mg/l
Niskozmineralizowana	Ogólna zawartość soli mineralnych nie jest większa od 500 mg/l
Wysokozmineralizowana	Ogólna zawartość soli mineralnych jest większa od 1.500 mg/l
Zawiera wodorowęglany	Zawartość wodorowęglanów jest wyższa od 600 mg/l
Zawiera siarczany	Zawartość siarczanów jest wyższa od 200 mg/l
Zawiera chlorki	Zawartość chlorków jest wyższa od 200 mg/l
Zawiera wapń	Zawartość wapnia jest wyższa od 150 mg/l
Zawiera magnez	Zawartość magnezu jest wyższa od 50 mg/l
Zawiera fluorki	Zawartość fluorków jest wyższa od 1 mg/l
Zawiera żelazo	Zawartość żelaza dwuwartościowego jest wyższa od 1 mg/l
Kwasowęglowa	Zawartość dwutlenku węgla jest wyższa od 250 mg/l
Zawiera sód	Zawartość sodu jest wyższa od 200 mg/l
Odpowiednia dla przygotowania żywności dla niemowląt	Zawartość sodu lub siarczanów nie jest większa od 20 mg/l
Odpowiednia dla diety ubogiej w sód	Zawartość sodu jest niższa od 20 mg/l
Może być przeczyszczająca	Dla wód ocenionych klinicznie
Może działać moczopędnie	Dla wód ocenionych klinicznie

1 § 3 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

2 § 3 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

3 § 3 pkt 4 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

4 § 3 pkt 5 zmieniony przez § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

5 § 3 pkt 6 uchylony przez § 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

6 § 4 ust. 2 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 13 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

7 § 4 ust. 2 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

8 § 4 ust. 5 dodany przez § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

9 § 5 ust. 1 pkt 5 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

10 § 5 ust. 2 pkt 1 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. b) tiret pierwsze rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

11 § 5 ust. 2 pkt 2 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. b) tiret pierwsze rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

12 § 5 ust. 2 pkt 5 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. b) tiret drugie rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

13 § 5 ust. 2 pkt 8 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. b) tiret trzecie rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

14 § 5 ust. 2 pkt 11 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. b) tiret czwarte rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

15 § 5 ust. 2 pkt 12 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. b) tiret czwarte rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

16 § 5 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. c) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

17 § 5 ust. 4 uchylony przez § 1 pkt 3 lit. d) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

18 § 5 ust. 5 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. e) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

19 § 5 ust. 6 zmieniony przez § 1 pkt 3 lit. e) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

20 § 8 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

21 § 9 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

22 § 14 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 6 lit. a) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

23 § 14 ust. 4 zmieniony przez § 1 pkt 6 lit. b) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

24 § 14 ust. 5 pkt 3 dodany przez § 1 pkt 6 lit. c) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

25 § 17 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 13 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

26 § 17 ust. 2 pkt 6 zmieniony przez § 1 pkt 13 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

27 § 17 ust. 2 pkt 8 lit. a) zmieniona przez § 1 pkt 7 lit. a) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

28 § 17 ust. 4 dodany przez § 1 pkt 7 lit. b) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

29 § 19 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 8 lit. a) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

30 § 19 ust. 5 zmieniony przez § 1 pkt 8 lit. b) rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

31 § 21 zmieniony przez § 1 pkt 9 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

32 Załącznik nr 3 zmieniony przez § 1 pkt 10 i 13 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

33 Załącznik nr 5 zmieniony przez § 1 pkt 11 i 13 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

34 Załącznik nr 6 zmieniony przez § 1 pkt 12 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2004 r. (Dz.U.04.276.2738) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 12 stycznia 2005 r.

• Identyfikator: Dz.U.2004.120.1256
• Rodzaj: Rozporządzenie
• Tytuł: Naturalne wody mineralne, naturalne wody źródlane i wody stołowe.
• Data aktu: 29/04/2004
• Data ogłoszenia: 28/05/2004
• Data wejścia w życie: 28/05/2004, 01/01/2008, 01/01/2006