Tryb przyjmowania dzieci matek pozbawionych wolności do domów dla matki i dziecka przy wskazanych zakładach karnych oraz szczegółowe zasady organizowania i działania tych placówek.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 17 września 2003 r.
w sprawie trybu przyjmowania dzieci matek pozbawionych wolności do domów dla matki i dziecka przy wskazanych zakładach karnych oraz szczegółowych zasad organizowania i działania tych placówek

Na podstawie art. 87 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.1)) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa tryb przyjmowania dzieci matek pozbawionych wolności do domów dla matki i dziecka przy wskazanych zakładach karnych oraz szczegółowe zasady organizowania i działania tych placówek.
§  2.
Matka pozbawiona wolności sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad dzieckiem w domu dla matki i dziecka przy zakładzie karnym, zwanym dalej "domem". Wykaz zakładów karnych, przy których organizuje się dom, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
§  3.
1.
Przyjęcie wraz z matką dziecka do domu następuje na podstawie pisemnego wniosku złożonego przez matkę do dyrektora zakładu karnego, przy którym dom został zorganizowany, zwanego dalej "dyrektorem zakładu karnego".
2.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, matka dołącza odpis skrócony aktu urodzenia dziecka.
3.
O złożeniu pisemnego wniosku przez matkę dyrektor zakładu karnego zawiadamia właściwy sąd opiekuńczy.
4.
Umieszczenie tymczasowo aresztowanej w domu wymaga zgody organu, do którego dyspozycji ona pozostaje.
5.
Umieszczenie dziecka w domu wymaga zgody ojca, o ile przysługuje mu władza rodzicielska. W przypadku braku takiej zgody lub niemożności jej uzyskania decyduje rozstrzygnięcie sądu opiekuńczego.
6.
Matka wraz z dzieckiem zostają przyjęci do domu z chwilą uzyskania zgody sądu opiekuńczego. W szczególnie uzasadnionych przypadkach matka wraz z dzieckiem mogą zostać przyjęci do domu z chwilą złożenia pisemnego wniosku i pozostać w nim do czasu uzyskania zgody sądu opiekuńczego, z zastrzeżeniem ust. 4.
§  4.
W wypadku urodzenia dziecka przez matkę pozbawioną wolności stosuje się odpowiednio przepisy § 3.
§  5.
Przewiezienie dziecka do domu organizują, w porozumieniu z dyrektorem zakładu karnego, osoby sprawujące faktyczną pieczę nad dzieckiem lub placówka opiekuńczo-wychowawcza, w której znajduje się dziecko.
§  6.
1.
Matka korzystająca z zezwoleń na czasowy pobyt poza zakładem karnym opuszcza zakład karny wraz z dzieckiem.
2.
W uzasadnionych przypadkach, na wniosek matki, dyrektor zakładu karnego może wyrazić zgodę na pozostawienie dziecka w domu na czas korzystania przez matkę z zezwoleń, o których mowa w ust. 1.
3.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 2, matka nie powróciła do zakładu karnego, dyrektor tego zakładu powiadamia sąd opiekuńczy.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio w przypadku powrotu matki do zakładu karnego bez dziecka.
5.
W przypadku okresowej niemożności sprawowania przez matkę stałej i bezpośredniej opieki nad dzieckiem przebywa ono pod opieką pielęgniarki i wychowawcy.
§  7.
W przypadku gdy lekarz lub psycholog wydał na piśmie opinię, że względy wychowawcze lub zdrowotne przemawiają za oddzieleniem dziecka od matki albo przedłużeniem lub skróceniem okresu jego pobytu w domu, dyrektor zakładu karnego zawiadamia o tym sąd opiekuńczy, dołączając opinię.
§  8.
Jeżeli zachodzi konieczność opuszczenia przez dziecko domu przed zwolnieniem matki z zakładu karnego, zakład karny umożliwia matce podjęcie starań o oddanie dziecka pod opiekę rodzinie bądź o umieszczenie go w placówce opiekuńczo-wychowawczej położonej w pobliżu zakładu karnego, w którym przebywa matka.
§  9.
1.
Domem kieruje kierownik domu podlegający dyrektorowi zakładu karnego.
2.
Personel domu stanowią:
1)
lekarz pediatra;
2)
psycholog;
3)
pielęgniarka;
4)
wychowawca;
5)
dietetyk.
§  10.
1.
Wyposażenie wszystkich pomieszczeń domu powinno być zbliżone do warunków domowych.
2.
W domu powinny znajdować się co najmniej następujące pomieszczenia:
1)
pokoje sypialne dla matek i dzieci;
2)
sale do zajęć pielęgnacyjnych i wychowawczych;
3)
pomieszczenia do udzielania świadczeń zdrowotnych;
4)
pomieszczenia do przygotowywania posiłków;
5)
pomieszczenia sanitarne i gospodarcze;
6)
pokoje dla personelu;
7)
pomieszczenie izby chorych.
§  11.
Funkcjonariusze Służby Więziennej, mający bezpośredni kontakt z dziećmi, w czasie pełnienia służby nie używają umundurowania służbowego.
§  12.
1.
Dyrektor zakładu karnego powołuje zespół wychowawczo-opiekuńczy, w skład którego wchodzą:
1)
kierownik domu, pełniący funkcję kierownika zespołu;
2)
lekarz pediatra;
3)
psycholog;
4)
pielęgniarka;
5)
wychowawca.
2.
Do zadań zespołu, o którym mowa w ust. 1, należy w szczególności:
1)
programowanie zajęć dydaktycznych, edukacyjnych, wychowawczych, terapeutycznych i resocjalizacyjnych wobec matek;
2)
prowadzenie, przy udziale matek, działalności opiekuńczej zapewniającej dzieciom prawidłowy rozwój psychofizyczny;
3)
dokonywanie kwartalnych ocen postaw macierzyńskich matek;
4)
rozpoznawanie i przygotowywanie warunków właściwej adaptacji społecznej matek i dzieci poprzez utrzymywanie kontaktów z ich rodzinami, organami pomocy społecznej i publicznymi placówkami opiekuńczo-wychowawczymi.
§  13.
1.
Dzieciom przebywającym w domu świadczenia zdrowotne udzielane są przez lekarza pediatrę lub pielęgniarkę, zatrudnionych w zakładzie opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Świadczenia zdrowotne, których nie może dzieciom udzielić lekarz pediatra lub pielęgniarka, o których mowa w ust. 1, realizuje się za pośrednictwem zakładu opieki zdrowotnej właściwego ze względu na jego obszar działania i rodzaj świadczenia zdrowotnego.
3.
Dzieci przyjęte spoza oddziału ginekologiczno-położniczego szpitala więziennego można umieścić wraz z matką w pomieszczeniu izby chorych, na czas określony przez lekarza.
4.
Dzieci chore wymagające całodobowej opieki lekarskiej lekarz pediatra kieruje niezwłocznie do szpitala zgodnie z zasadami, o których mowa w ust. 2.
§  14.
1.
Posiłki dla dzieci sporządza się w kuchni domu pod kontrolą dietetyka, zgodnie ze wskazaniami lekarza pediatry.
2.
Ilość posiłków w ciągu doby oraz dobór produktów żywnościowych ustala lekarz pediatra. Na wniosek lekarza pediatry, przy żywieniu dzieci chorych można w uzasadnionych przypadkach odstąpić od ograniczeń wynikających z normy budżetowej.
3.
Dzieciom przysługuje wyżywienie według normy L, określonej w przepisach w sprawie norm wyżywienia osób pozbawionych wolności.
§  15.
Dzieciom przysługuje, stosownie do wieku i indywidualnych potrzeb, bielizna, odzież, obuwie i inne niezbędne przedmioty osobistego użytku, zgodnie z normami należności zawartymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§  16.
1.
W domu prowadzi się następującą dokumentację:
1)
książkę ewidencji dzieci;
2)
kartę wyposażenia dziecka;
3)
dokumentację osobistą dziecka;
4)
protokolarz zespołu wychowawczo-opiekuńczego;
5)
dokumentację medyczną dziecka.
2.
Dokumentację, o której mowa w ust. 1 pkt 1-4, prowadzi kierownik domu, a dokumentację, o której mowa w ust. 1 pkt 5, prowadzi lekarz pediatra.
3.
Do książki ewidencji dzieci wpisuje się: imię i nazwisko dziecka, datę i miejsce urodzenia, imiona i nazwiska rodziców oraz ich adres zamieszkania, imiona i nazwiska oraz adresy osób sprawujących faktyczną pieczę nad dzieckiem, datę przyjęcia dziecka oraz datę i przyczynę skreślenia z ewidencji, adres osób, którym dziecko zostało przekazane bądź adres i nazwę placówki, do której dziecko przeniesiono.
4.
Do karty wyposażenia wpisuje się: imię i nazwisko dziecka, datę przybycia i opuszczenia placówki, bieliznę, odzież, obuwie i inne wyposażenie będące własnością dziecka w chwili przyjęcia do domu oraz otrzymane w czasie pobytu.
5.
Dokumentacja osobista dziecka obejmuje: odpis skrócony aktu urodzenia, orzeczenie sądu, dokumenty meldunkowe, korespondencję w sprawach dziecka, wnioski i wskazania w zakresie opieki wychowawczej.
6.
Dokumentacja medyczna dziecka obejmuje: książeczkę zdrowia dziecka, karty zdrowia dziecka, kartę uodpornienia, karty gorączkowe, kartę rozwoju psychomotorycznego dziecka oraz wyniki badań laboratoryjnych.
7.
Realizację zadań zespołu wychowawczo-opiekuńczego, o których mowa w § 12 ust. 2, dokumentuje się w protokolarzu zespołu wychowawczo-opiekuńczego.
§  17.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
______

1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1083, z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 60, poz. 701, Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1318, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071, Nr 111, poz. 1194 i Nr 151, poz. 1686, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 121, poz. 1033 i Nr 200, poz. 1679 oraz z 2003 r. Nr 111, poz. 1061 i Nr 142, poz. 1380.

ZAŁĄCZNIKI

ZAŁĄCZNIK Nr  1

WYKAZ

ZAKŁADÓW KARNYCH, PRZY KTÓRYCH ORGANIZUJE SIĘ DOMY DLA MATKI l DZIECKA

1. Zakład Karny Nr 1 w Grudziądzu - ul. Wybickiego 10/22.

2. Zakład Karny w Krzywańcu - gm. Nowogród Bobrzański.

ZAŁĄCZNIK Nr  2

NORMY NALEŻNOŚCI DLA DZIECI PRZEBYWAJĄCYCH W "DOMACH DLA MATKI I DZIECKA"

Lp. Przedmiot J.m. Norma należ. dla jednost. Okres używał. w latach Ilość wydana osadz. Uwagi
1 2 3 4 5 6 7
1. kaftanik letni szt. 4 1 2
2. kaftanik zimowy szt. 4 1 2
3. śpioszki szt. 4 1 2
4. czapeczka szt. 2 1 2
5. pieluchy z tkaniny szt. 60 1 20
6. koszulka szt. 6 1 2
7. piżama szt. 2 3 1
8. rajstopy szt. 2 1 1
9. majtki dziecięce szt. 2 1 2
10. skarpetki dziecięce para 4 1 2
11. kurtka dziecięca szt. 1 3 1
12. spodenki para 2 3 1
13. szalik szt. 1 3 1 wydaje się na okres zimowy
14. rękawiczki para 1 1 1 wydaje się na okres zimowy
15. sweter szt. 2 1 1
16. obuwie domowe para 1 1 1
17. buty para 1 1 1
18. ręcznik szt. 3 3 1
19. ceratka szt. 1 2 1
20. myjka szt. 3 1 1
21. butelka szt. 2 1 2
22. smoczek szt. 4 1 2
23. gryzaczek szt. 1 1 1
24. poszewka na kocyk szt. 4 1 1
25. kocyk szt. 2 4 2
26. prześcieradło szt. 6 2 2
27. materacyk kpi. 1 5 1
28. poduszka szt. 1 5 1
29. poszewka na poduszkę szt. 4 2 1
30. podkład pod kocyk szt. 1 7 1 do łóżek bez wkładu
Uwagi:

1. Normy należności oraz okres używalności stanowią podstawę do określenia ilościowych i asortymentowych potrzeb, mów dla matki i dziecka".

2. Przedmioty wyszczególnione w pozycjach od 1 do 23 wydawane są w zależności od wieku i rozwoju fizycznego dziecka.

3. Przedmioty wyszczególnione w poz. 8, 9, 10, 16, 17, 20, 22, 23 z chwilą wydania stanowią własność użytkownika.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2003.175.1709

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Tryb przyjmowania dzieci matek pozbawionych wolności do domów dla matki i dziecka przy wskazanych zakładach karnych oraz szczegółowe zasady organizowania i działania tych placówek.
Data aktu: 17/09/2003
Data ogłoszenia: 08/10/2003
Data wejścia w życie: 23/10/2003