Bezpieczeństwo i higiena pracy przy wyprawianiu skór surowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA GOSPODARKI
z dnia 9 sierpnia 2001 r.
w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wyprawianiu skór surowych.

Na podstawie art. 23715 § 2 Kodeksu pracy zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie określa wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach wyprawiających skóry surowe.
§  2.
1.
W zakładach, o których mowa w § 1, prace związane z podawaniem i odbiorem skór z maszyn i innych urządzeń technicznych stosowanych przy garbowaniu skór powinny być w miarę technicznych możliwości zmechanizowane.
2.
Maszyny i inne urządzenia techniczne wykonujące powtarzalne operacje wszędzie tam, gdzie jest to możliwe do zastosowania lub wynika z procesów technologicznych, powinny być łączone w samoczynne ciągi technologiczne.
§  3.
1.
Transport surowców, półfabrykatów i wyrobów gotowych oraz innych materiałów niezbędnych przy wyprawianiu skór powinien odbywać się z zastosowaniem urządzeń ograniczających pracę ręczną pracowników.
2.
Pasy komunikacyjne wewnątrz hal produkcyjnych należy wyłożyć materiałami odpornymi na oddziaływanie stosowanych substancji chemicznych.
§  4.
1.
Magazynowanie skór surowych, jak również ich części, powinno odbywać się w chłodnych i przewiewnych magazynach oddzielonych od pozostałych pomieszczeń produkcyjnych w sposób zabezpieczający otoczenie przed uciążliwymi wyziewami.
2.
Magazynowanie i składowanie skór surowych należy prowadzić zgodnie z zasadami opracowanymi przez pracodawcę w instrukcji bezpieczeństwa i higieny pracy.
§  5.
Pomieszczenia, w których magazynowane i składowane są skóry surowe, powinny odpowiadać następującym wymaganiom:
1)
składowanie skór wysuszonych powinno odbywać się w pomieszczeniach o gładkiej, utwardzonej powierzchni,
2)
składowanie skór surowych konserwowanych metodą solenia powinno odbywać się w pomieszczeniach o gładkich ścianach i posadzkach o powierzchni łatwo zmywalnej, zapobiegającej poślizgom, i pokrytych materiałami odpornymi na działanie soli kuchennej oraz środków dezynfekcyjnych,
3)
pomieszczenia powinny być zabezpieczone przed możliwością przedostania się owadów do wnętrza i przed nadmiernym nasłonecznieniem,
4)
magazyn powinien być co najmniej raz w roku dezynfekowany.
§  6.
Wyprawianie i uszlachetnianie skór powinno odbywać się w wydzielonych pomieszczeniach produkcyjnych.
§  7.
1.
Pomieszczenia do przygotowywania substancji chemicznych do wyprawiania, uszlachetniania i lakierowania skór powinny być oddzielone od pozostałych pomieszczeń.
2.
Pomieszczenia, o których mowa w ust. 1, nie powinny być pomieszczeniami przejściowymi oraz nie powinny być wykorzystywane do czynności innych niż do przygotowania substancji chemicznych przeznaczonych do wyprawiania, uszlachetniania i lakierowania skór.
§  8.
1.
W pomieszczeniach do wyprawiania i uszlachetniania skór należy zainstalować urządzenia wentylacyjne w taki sposób, aby kratki lub ssawy wyciągów miejscowych umieszczane były przy stanowisku dużego odparowania wody i roztworów lub źródeł zapylenia.
2.
Wentylację wywiewną miejscową należy stosować w szczególności:
1)
w magazynach substancji chemicznych,
2)
w pomieszczeniach wykończalni,
3)
przy urządzeniach otwartych, w których przeprowadza się procesy, podczas których wydzielają się szkodliwe opary,
4)
przy maszynach i innych urządzeniach technicznych wydzielających pył.
§  9.
Maszyny do strzyżenia i czesania skór futerkowych powinny być wyposażone w urządzenia odpylające.
§  10.
Odpylanie skór podczas szlifowania powinno być wykonywane na stanowiskach pracy wyposażonych w instalację odpylającą.
§  11.
Opróżnianie urządzeń wychwytujących pyły i włosie w maszynach stosowanych do odpylania i strzyżenia skór futerkowych oraz do odpylania szlifowanych skór licowych powinno odbywać się po ich uprzednim unieruchomieniu.
§  12.
1.
Uruchomienie urządzeń technicznych obsługiwanych zespołowo powinno być poprzedzone kontrolą obecności pracowników na wyznaczonych stanowiskach pracy i ostrzeżeniu ich odpowiednim sygnałem.
2.
Kontrolę obecności pracowników, o której mowa w ust. 1, przeprowadza osoba uprawniona do uruchamiania urządzeń technicznych lub wyznaczona przez pracodawcę.
§  13.
Zbiorniki otwarte, cytroki, kadzie i mieszalniki poziome powinny mieć górne krawędzie co najmniej na wysokości 1,10 m nad poziomem podłogi (podestu) lub należy je zabezpieczyć barierką do tej wysokości.
§  14.
1.
Przed przystąpieniem do załadunku lub rozładunku skór z bębna garbarskiego należy dokładnie zmyć posadzkę przed włazem bębna.
2.
Podczas załadunku i rozładunku skór z bębna garbarskiego oraz podczas wykonywania kontroli jakości wyprawianych skór bęben należy zabezpieczyć przed przypadkowym jego przechyleniem i niezamierzonym jego uruchomieniem.
3.
Jeżeli otwór bębna garbarskiego, o którym mowa w ust. 2, usytuowany jest na wysokości powyżej 1,50 m od podłogi, do bezpiecznego wykonania załadunku i rozładunku skór należy stosować odpowiedni pomost.
§  15.
Przy urządzeniach służących do oczyszczania skór z mięsa i tłuszczu powinny znajdować się zbiorniki na odpady. Odpady powinny być systematycznie odprowadzane do miejsca ich zakładowego składowania.
§  16.
1.
Podczas suszenia skór należy:
1)
do zawieszania lub zdejmowania skór z drążków umieszczonych na górnych poziomach suszarni stosować sprzęt umożliwiający pracę na tej wysokości,
2)
w suszarniach tunelowych zawieszać skóry na hakach, używając środków ochrony indywidualnej dłoni,
3)
resztki kleju używanego do przyklejania skór na płytach i innych materiałach usuwać z podłogi lub pomostów na bieżąco,
4)
przesuwać lub opuszczać hermetyczną pokrywę w suszarni próżniowej po uprzednim zasygnalizowaniu i upewnieniu się, że pracownicy wygładzający skóry na płycie zakończyli swoje czynności.
2.
Niedopuszczalne jest wchodzenie na drążki dolnego poziomu z zawieszonymi skórami w celu zdejmowania skór z drążków lub zawieszania skór na drążkach górnego poziomu.
3.
Suszenie skór zwilżonych substancjami toksycznymi należy prowadzić przy intensywnej wentylacji wywiewnej pomieszczenia suszarni, zgodnie z instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy, opracowaną przez pracodawcę.
§  17.
Rozpuszczanie, dozowanie i inne czynności z substancjami chemicznymi w postaci łatwo pylącego proszku powinno odbywać się w sposób niepowodujący pylenia oraz z użyciem środków ochrony indywidualnej dróg oddechowych.
§  18.
Rozprowadzanie siarczku sodu, brzeczek i innych substancji chemicznych do otwartych zbiorników, cytroków i bębnów garbarskich powinno odbywać się za pomocą rurociągów odpornych na działanie stosowanych ługów i kwasów.
§  19.
W przypadku prowadzenia w bębnach garbarskich procesów technologicznych, podczas których wydzielają się gazy stwarzające zagrożenie dla życia i zdrowia, przed rozładowaniem bębnów należy wykonać czynność odgazowania poprzez pozostawienie otwartego włazu bębna przez okres co najmniej 30 minut z jednoczesnym uruchomieniem urządzeń do wentylacji wywiewnej pomieszczenia.
§  20.
Czyszczenie zbiorników zagłębionych, studzienek, kanalizacji i osadników należy wykonywać zgodnie z instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy, opracowaną przez pracodawcę.
§  21.
1.
Odtłuszczanie lub czyszczenie skór z zastosowaniem rozpuszczalników organicznych powinno odbywać się w hermetycznie zamkniętych aparatach, w oddzielnych pomieszczeniach, wyposażonych w wentylację wywiewną.
2.
Niedopuszczalne jest używanie do odtłuszczania skór benzyny, dwusiarczku węgla, chloroformu i eteru etylowego.
3.
Odparowanie rozpuszczalników ze skór odtłuszczanych lub czyszczonych przy użyciu rozpuszczalników organicznych w aparatach, o których mowa w ust. 1, powinno być całkowite i wykluczające dalsze ich parowanie.
§  22.
Przygotowywanie apretur wykończalniczych i lakierów powinno odbywać się w wydzielonym wentylowanym pomieszczeniu zgodnie z instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy, opracowaną przez pracodawcę.
§  23.
1.
Natryskiwanie skór środkami zawierającymi rozpuszczalniki organiczne powinno odbywać się w agregatach natryskowo-suszarniczych lub w kabinach natryskowych zainstalowanych w oddzielnych pomieszczeniach.
2.
Pomieszczenia produkcyjne, w których zostały zainstalowane kabiny natryskowe i agregaty natryskowo-suszarnicze, powinny być wyposażone w urządzenia do wentylacji wywiewnej.
§  24.
W miejscach, w których podczas procesu technologicznego możliwe jest powstawanie ładunków elektryczności statycznej, w szczególności przy wykonywaniu prac natryskowych i szlifowaniu oraz powstających na skórzanych pasach transmisyjnych lub elementach maszyn i urządzeń, należy zastosować się do wymagań określonych w odrębnych przepisach.
§  25.
Traci moc rozporządzenie Ministrów: Opieki Społecznej oraz Przemysłu i Handlu z dnia 7 maja 1937 r. o higienie i bezpieczeństwie pracy w zakładach wyprawiających skóry (Dz. U. Nr 53, poz. 419).
§  26.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem § 20, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, oraz § 10 i § 23, które wchodzą w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.2001.92.1024

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Bezpieczeństwo i higiena pracy przy wyprawianiu skór surowych.
Data aktu: 09/08/2001
Data ogłoszenia: 03/09/2001
Data wejścia w życie: 04/03/2002, 04/12/2001, 04/10/2001