Zmień język strony
Zmień język strony
Prawo.pl

Klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ
z dnia 18 grudnia 1997 r.
w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego.

Na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 i Nr 106, poz. 496 oraz z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 141, poz. 943) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Określa się klasyfikację zawodów szkolnictwa zawodowego, zwaną dalej "klasyfikacją", stanowiącą załącznik do rozporządzenia.
2.
Klasyfikacja określa zawody i typy szkół, w których może odbywać się kształcenie, oraz ministrów właściwych dla zawodów, na których wniosek zawody zostały wprowadzone do klasyfikacji.
§  2.
1.
Podstawy programowe ustalone dla zawodów określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego stanowiącej załącznik do rozporządzenia, o którym mowa w § 3, stają się podstawami programowymi dla odpowiednich zawodów określonych w klasyfikacji.
2. 1
Kształcenie w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącej załącznik do rozporządzenia, o którym mowa w § 3, nie występujących w klasyfikacji, jest prowadzone do zakończenia cyklu kształcenia.
§  3.
Traci moc rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 lutego 1993 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 19, poz. 84).
§  4.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK  2

KLASYFIKACJA ZAWODÓW SZKOLNICTWA ZAWODOWEGO

W klasyfikacji przyjęto podział na grupy zawodów wielkie, duże i średnie, zgodny z podziałem zastosowanym w klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy, wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 20 kwietnia 1995 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr 48, poz. 253), zwanej dalej "klasyfikacją zawodów i specjalności gospodarki narodowej". W klasyfikacji ujęto zawody w obszarach grup wielkich od 3 do 8.

Symbol cyfrowy zawodu przyjęty w klasyfikacji jest zgodny z symbolem cyfrowym zawodu przyjętym w klasyfikacji zawodów i specjalności gospodarki narodowej w zakresie pierwszych trzech cyfr.

Pierwsza cytra wskazuje, że zawód został sklasyfikowany w grupie wielkiej. Druga cyfra w połączeniu z pierwszą oznacza, że zawód występuje w grupie dużej. Trzecia cyfra w połączeniu z dwiema pierwszymi wskazuje, że zawód został sklasyfikowany w grupie średniej. Czwarta i piąta cyfra, stanowiąca drugi człon symbolu cyfrowego zawodu, nie jest zgodna z symbolem cyfrowym odpowiedniego zawodu, przyjętym w klasyfikacji zawodów i specjalności gospodarki narodowej. Wynika ona z alfabetycznej kolejności zawodów i oznacza miejsce zawodu w grupie średniej.

Objaśnienia symboli

MEN - Minister Edukacji Narodowej

MF - Minister Finansów

MG - Minister Gospodarki

MKiDN - Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego

MŁ - Minister Łączności

MŚ - Minister Środowiska

MPiPS - Minister Pracy i Polityki Społecznej

MRiRW - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

MRRiB - Minister Rozwoju Regionalnego i Budownictwa

MSWiA - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

MTiGM - Minister Transportu i Gospodarki Morskiej

MZ - Minister Zdrowia

MN - Minister Nauki

(b.o.) - bezpośrednio odpowiedzialny

L - liceum (specjalistyczne, w szczególności: ekonomiczne, handlowe, medyczne, muzyczne, plastyczne)

LO - liceum ogólnokształcące

LT - liceum techniczne

LZ - liceum zawodowe

Spod - szkoła podstawowa

Spol - szkoła policealna

Spom - szkoła pomaturalna

SZ - szkoła zasadnicza

T - technikum

X - oznaczenie typu szkoły, w którym może odbywać się kształcenie

Struktura klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego

Symbol cyfrowy i nazwa grupy wielkiejSymbole cyfrowe i nazwy grup wyodrębnionych w ramach grupy wielkiejLiczba zawodów ujętych w grupie średniej
grupy dużegrupy średnie
1234
3. Technicy

i inni

średni

personel

31. Średni personel

techniczny

311. Technicy44
312. Techniczny personel

obsługi komputerów

1
313. Operatorzy sprzętu

optycznego

i elektronicznego

5
314. Pracownicy żeglugi

i lotnictwa

3
315. Inspektorzy

bezpieczeństwa

pracy i jakości wyrobów

1
32. Średni personel

rolnictwa

i ochrony

zdrowia

321. Technicy rolnicy, leśnicy

i pokrewni

6
322. Średni personel ochrony

zdrowia (z wyjątkiem

pielęgniarek)

15
323. Pielęgniarki i położne2
34. Pracownicy

pozostałych

specjalności

341. Pracownicy do spraw

finansowych i handlowych

6
342. Agenci biur pomagających

w prowadzeniu

działalności

gospodarczej

i pośrednicy handlowi

1
343. Średni personel biurowy1
346. Pracownicy pomocy

społecznej i pracy

socjalnej

4
347. Pracownicy działalności

artystycznej, rozrywki

i sportu

8
4. Pracownicy

biurowi

41. Pracownicy

obsługi biurowej

411. Sekretarki i operatorzy

maszyn biurowych

1
414. Pracownicy bibliotek,

archiwów, poczty

i pokrewni

4
5. Pracownicy

usług

osobistych

i

sprzedawcy

51. Pracownicy usług

osobistych

i ochrony

512. Pracownicy usług

domowych

i gastronomicznych

4
513. Pracownicy opieki

osobistej i pokrewni

1
514. Pozostali pracownicy

usług osobistych

3
516. Pracownicy usług ochrony1
52. Modelki,

sprzedawcy

i demonstratorzy

522. Sprzedawcy

i demonstratorzy

2
6. Rolnicy,

ogrodnicy,

leśnicy

i rybacy

61. Rolnicy,

ogrodnicy,

leśnicy

i rybacy

zorientowani na

rynek

611. Rolnicy produkcji

roślinnej i ogrodnicy

1
613. Rolnicy upraw polowych

i produkcji zwierzęcej

1
614. Robotnicy leśni1
615. Rybacy1
7. Robotnicy

przemysłowi

i

rzemieślnicy

71. Górnicy i

robotnicy

budowlani

711. Górnicy i robotnicy

obróbki kamienia

4
712. Robotnicy budowlani

robót stanu surowego

i pokrewni

9
713. Robotnicy budowlani

robót wykończeniowych

8
714. Malarze, pracownicy

czyszczący konstrukcje

budowlane i pokrewni

3
72. Robotnicy

obróbki metali

i mechanicy

maszyn

i urządzeń

721. Formierze odlewniczy,

spawacze, blacharze,

monterzy konstrukcji

metalowych i pokrewni

3
722. Kowale, ślusarze

i pokrewni

4
723. Mechanicy maszyn

i urządzeń

5
724. Elektromonterzy sprzętu

elektrycznego

i elektronicznego

5
73. Robotnicy

zawodów

precyzyjnych,

ceramicy,

wytwórcy wyrobów

galanteryjnych,

robotnicy

poligraficzni

i pokrewni

731. Robotnicy produkcji

wyrobów precyzyjnych z

metalu i materiałów

pokrewnych

6
734. Robotnicy poligraficzni

i pokrewni

2
74. Pozostali

robotnicy

przemysłowi

i rzemieślnicy

741. Robotnicy

w przetwórstwie

spożywczym

3
742. Robotnicy obróbki

drewna, stolarze meblowi

i pokrewni

2
743. Robotnicy produkcji

wyrobów włókienniczych,

odzieży i pokrewni

3
744. Robotnicy obróbki skóry3
8. Operatorzy

i monterzy

maszyn i

urządzeń

81. Operatorzy

maszyn

i urządzeń

wydobywczych

i przetwórczych

812. Operatorzy maszyn

i urządzeń hutniczych

i pokrewni

3
813. Operatorzy urządzeń do

produkcji wyrobów

szklanych i pokrewni

2
815. Operatorzy urządzeń

w przetwórstwie

chemicznym i pokrewni

1
82. Operatorzy

i monterzy

maszyn

826. Operatorzy maszyn do

produkcji wyrobów

włókienniczych,

futrzarskich

i skórzanych

1
827. Operatorzy maszyn do

przetwórstwa żywności

i produktów pokrewnych

1
83. Kierowcy

i operatorzy

pojazdów

i maszyn

samojezdnych

834. Marynarze i pokrewni1
Razem184
Typy szkół
Szkoły średnie zawodoweSZ
Symbol cyfrowyGrupa zawodów

Nazwa zawodu

Minister właściwy dla zawoduTiLSpol i SpomLZUwagi
dla absolwentów
SpodSZLO lub LTSpodSpod
123456789
3Technicy i inny średni personel
31Średni personel techniczny
311Technicy
311[01]Korektor i stroiciel instrumentów muzycznych*MKiDN--X--*podbudowa 6 klas szkoły muzycznej
311[02]Technik analitykMGX-X--
311[03]Technik architektMRRiB--X--
311[04]Technik budownictwaMRRiBXXX--
311[05]Technik budownictwa okrętowegoMGXXX--
311[06]Technik dróg i mostów kolejowychMTiGM-XX--
311[07]Technik elektronikMGXXX--
311[08]Technik elektrykMGXXX--
311[09]Technik garbarzMGX-X--
311[10]Technik geodetaMRRiBX-X--
311[11]Technik geofizykMŚ--X--
311[12]Technik geologMŚX-X--
311[13]Technik górnictwa odkrywkowegoMGXX---
311[14]Technik górnictwa otworowegoMGXX---
311[15]Technik górnictwa podziemnegoMGXX---
311[16]Technik hutnikMGXX---
311[17]Technik hydrologMŚX-X--
311[18]Technik instrumentów muzycznychMKiDNXXX--
311[19]Technik inżynierii środowiska i melioracjiMRiRWX-X--
311[20]Technik mechanikMGXXX--
311[21](skreślona)
311[22]Technik mechanizacji rolnictwaMRiRWXXX--
311[23]Technik meteorologMŚX-X--
311[24]Technik ochrony środowiskaMŚX-X--
311[25]Technik obuwnikMGXXX--
311[26]Technik odlewnikMGXX---
311[27]Technik papiernictwaMGX-X--
311[28]Technik poligrafMKiDNXXX--
311[29]Technik pożarnictwaMSWiA--X--
311[30]Technik technologii ceramicznejMGXXX--
311[31]Technik technologii chemicznejMGXXX--
311[32]Technik technologii drewnaMGXXX--
311[33]Technik technologii szkłaMGXXX--
311[34]Technik technologii odzieżyMGXXX--
311[35]Technik technologii wyrobów skórzanychMGXXX--
311[36]Technik technologii żywnościMRiRWXXX--
311[37]Technik telekomunikacjiMŁXXX--
311[38]Technik transportu kolejowegoMTiGMXXX--
311[39]Technik urządzeń sanitarnychMRRiBXXX--
311[40]Technik wiertnikMŚX-X--
311[41]Technik włókiennikMGXXX--
311[42]Technik włókienniczych wyrobów dekoracyjnychMGXXX--
311[43]Technik organizacji produkcji filmowej i telewizyjnejMKiDN--X--
311[44]Technik spedytorMTiGM--X--
311[45]Technik drogownictwaMTiGM-XX--
312Techniczny personel obsługi komputerów
312[01]Technik informatykMN--X--
313Operatorzy sprzętu optycznego i elektronicznego
313[01]FototechnikMGX-X--
313[02]Technik elektroniki medycznejMZ--X--
313[03]Technik elektroradiologMZ--X--
313[04]Technik urządzeń audiowizualnych MKiDN-XX--
313[05]FotografMG---XX
314Pracownicy żeglugi i lotnictwa
314[01]Technik nawigatorMTiGMX-X--
314[02]Technik żeglugi śródlądowejMTiGMXXX--
314[03]Technik mechanik okrętowyMTiGMXX---
315Inspektorzy bezpieczeństwa pracy i jakości wyrobów
315[01]Technik bezpieczeństwa i higieny pracyMPiPS--X--dopuszcza się kształcenie absolwentów technikum wyłącznie w systemie dla dorosłych
32Średni personel rolnictwa i ochrony zdrowia
321Technicy rolnicy, leśnicy i pokrewni
321[01]Technik hodowca koniMRiRWXXX--
321[02]Technik leśnikMŚXXX--
321[03]Technik ogrodnikMRiRWXXX--
321[04]Technik pszczelarzMRiRWX-X--
321[05]Technik rolnikMRiRWXXX--
321[06]Technik rybactwa śródlądowegoMRiRWXXX--
322Średni personel ochrony zdrowia (z wyjątkiem pielęgniarek)
322[01]Asystentka stomatologicznaMZ--X--
322[02]DietetykMZ--X--
322[03]Higienistka stomatologicznaMZ--X--
322[04]Instruktor higienyMZ--X--
322[05]OrtoptystkaMZ--X--
322[06]Ratownik medycznyMZ--X--
322[07]Technik analityki medycznejMZ--X--
322[08](skreślony)
322[09]Technik dentystycznyMZ--X--
322[10]Technik farmaceutycznyMZ--X--
322[11]Technik fizjoterapiiMZ--X--
322[12]Technik masażysta*MZ--X--*dla niewidomych
322[13]Technik ortopedaMZX-X--
322[14]Technik weterynariiMRiRWX-X--
322[15]Terapeuta zajęciowyMZ--X--
322[16]Technik optykMG-XX--
323Pielęgniarki i położne
323[01]PielęgniarkaMZ--X--
323[02]PołożnaMZ--X--
34Pracownicy pozostałych specjalności
341Pracownicy do spraw finansowych i handlowych
341[01]Technik agrobiznesuMRiRWXXX--
341[02]Technik ekonomistaMFX-X--
341[03]Technik handlowiecMGXXX--
341[04]Technik hotelarstwaMGX-X--
341[05]Technik obsługi turystycznejMG--X--
341[06]Technik rachunkowościMF--X--
342Agenci biur pomagających w prowadzeniu działalności gospodarczej i pośrednicy handlowi
342[01]Technik organizacji reklamyMG--X--
343Średni personel biurowy
343[01]Technik administracjiMSWiA--X--
346Pracownicy pomocy społecznej i pracy socjalnej
346[01]Pracownik socjalnyMPiPS--X--
346[02]Asystent osoby niepełnosprawnejMPiPS--X--
346[03]Opiekunka środowiskowaMPiPS--X--
346[04]Opiekun w domu pomocy społecznejMPiPS--X--
347Pracownicy działalności artystycznej, rozrywki i sportu
347[01]Aktor cyrkowyMKiDN--X--
347[02]Aktor scen muzycznychMKiDN--X--
347[03]Animator kulturyMKiDN--X--
347[04]Muzyk instrumentalista*MKiDNX----*wymagane odpowiednie przygotowanie muzyczne
347[05]Muzyk-nauczyciel rytmiki*MKiDNX-X--*podbudowa 6 klas szkoły muzycznej
347[06]Muzyk wokalistaMKiDNX-X--
347[07]PlastykMKiDNX-X--
347[08]TancerzMKiDNX-X--
4Pracownicy biurowi
41Pracownicy obsługi biurowej
411Sekretarki i operatorzy maszyn biurowych
411[01]Technik prac biurowychMSWiA--X--
414Pracownicy bibliotek, archiwów, poczty i pokrewni
414[01]BibliotekarzMKiDN--X--
414[02]Technik archiwistaMEN

(b.o. MKiDN)

--X--
414[03]Technik informacji naukowejMN--X--
414[04]Technik usług pocztowych i telekomunikacyjnychMŁX-X--
5Pracownicy usług osobistych i sprzedawcy
51Pracownicy usług osobistych i ochrony
512Pracownicy usług domowych i gastronomicznych
512[01]KelnerMG--XX-
512[02]KucharzMG---X-
512[03]Technik organizacji usług gastronomicznychMGX-X--
512[04]Technik żywienia i gospodarstwa

domowego

MRiRWXXX--
513Pracownicy opieki osobistej i pokrewni
513[01]Opiekunka dziecięcaMZ--X--
514Pozostali pracownicy usług osobistych
514[01]FryzjerMG---XX
514[02]Technik usług fryzjerskichMG-XX--
514[03]Technik usług kosmetycznychMG--X--
516Pracownicy usług ochrony
516[01]Technik ochrony fizycznej osób i mieniaMSWiA--X--
52Modelki, sprzedawcy i demonstratorzy
522Sprzedawcy i demonstratorzy
522[01]SprzedawcaMG--XXX
522[02]Technik księgarstwaMKiDN--X--
6Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy
61Rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy zorientowani na rynek
611Rolnicy produkcji roślinnej i ogrodnicy
611[01]OgrodnikMRiRW--XXX
613Rolnicy upraw polowych i produkcji zwierzęcej
613[01]RolnikMRiRW--XXX
614Robotnicy leśni
614[01](skreślona)
614[02]Operator maszyn leśnychMŚ---XX
615Rybacy
615[01]Rybak śródlądowyMRiRW--XXX
7Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy
71Górnicy i robotnicy budowlani
711Górnicy i robotnicy obróbki kamienia
711[01]Górnik eksploatacji otworowejMG---XX
711[02]Górnik eksploatacji podziemnejMG---XX
711[03]Górnik odkrywkowej eksploatacji złóżMG---XX
711[04]KamieniarzMRRiB----X
712Robotnicy budowlani robót stanu surowego i pokrewni
712[01]Betoniarz-zbrojarzMRRiB---XX
712[02]CieślaMRRiB---XX
712[03]Monter budownictwa wodnegoMŚ---XX
712[04]Monter konstrukcji budowlanychMRRiB--XXX
712[05]Monter nawierzchni kolejowychMTiGM---XX
712[06]MurarzMRRiB---XX
712[07]Renowator zabytków architekturyMKiDN--XX-
712[08]ZdunMRRiB----X
712[09]Mechanik maszyn i urządzeń drogowychMTiGM---XX
713Robotnicy budowlani robót wykończeniowych
713[01]DekarzMRRiB----X
713[02]Monter instalacji i urządzeń sanitarnychMRRiB--XXX
713[03]Monter sieci komunalnychMRRiB---XX
713[04]Monter systemów rurociągowychMG---XX
713[05]PosadzkarzMRRiB----X
713[06]Technolog robót wykończeniowych w budownictwieMRRiB---X-
713[07]Monter instalacji gazowychMG----X
713[08]Monter izolacji budowlanychMRRiB----X
714Malarze, pracownicy czyszczący konstrukcje budowlane i pokrewni
714[01]Malarz-tapeciarzMRRiB----X
714[02]KominiarzMG----X
714[03]LakiernikMG----X
72Robotnicy obróbki metali i mechanicy maszyn i urządzeń
721Formierze odlewniczy, spawacze, blacharze, monterzy konstrukcji metalowych i pokrewni
721[01]BlacharzMG---XX
721[02]Monter kadłubów okrętowychMG---XX
721[03]Blacharz samochodowyMG----X
722Kowale, ślusarze i pokrewni
722[01]Modelarz odlewniczyMG----X
722[02]Operator obrabiarek skrawającychMG---XX
722[03]ŚlusarzMG--XXX
722[04]KowalMG----X
723Mechanicy maszyn i urządzeń
723[01]Mechanik lotniczyMG--XXX
723[02]Mechanik-monter maszyn i urządzeńMG--XXX
723[03]Mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczychMRiRW--XXX
723[04]Mechanik pojazdów samochodowychMG--XXX
723[05]Monter-instalator urządzeń technicznych w budownictwie wiejskimMRiRW--XXX
724Elektromonterzy sprzętu elektrycznego i elektronicznego
724[01]ElektrykMG--XXX
724[02]Elektromechanik pojazdów samochodowychMG--XXX
724[03]Monter-elektronikMG--XXX
724[04]Monter sieci i urządzeń telekomunikacyjnychMŁ---XX
724[05]ElektromechanikMG----X
73Robotnicy zawodów precyzyjnych, ceramicy, wytwórcy wyrobów galanteryjnych, robotnicy poligraficzni i pokrewni
731Robotnicy produkcji wyrobów precyzyjnych z metalu i materiałów pokrewnych
731[01]Mechanik automatyki przemysłowej i urządzeń precyzyjnychMG---XX
731[02]Monter instrumentów muzycznychMKiDN--XXX
731[03]Mechanik precyzyjnyMG----X
731[04]Optyk-mechanikMG----X
731[05]ZegarmistrzMG----X
731[06]Złotnik-jubilerMG---XX
734Robotnicy poligraficzni i pokrewni
734[01]DrukarzMKiDN--XXX
734[02]IntroligatorMKiDN--XXX
74Pozostali robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy
741Robotnicy w przetwórstwie spożywczym
741[01]CukiernikMRiRW---XX
741[02]PiekarzMRiRW----X
741[03]Rzeźnik-wędliniarzMRiRW----X
742Robotnicy obróbki drewna, stolarze meblowi i pokrewni
742[01]StolarzMG---XX
742[02]Koszykarz-plecionkarzMG----X
743Robotnicy produkcji wyrobów włókienniczych, odzieży i pokrewni
743[01]KrawiecMG--XXX
743[02]KuśnierzMG---XX
743[03]TapicerMG---XX
744Robotnicy obróbki skóry
744[01]KaletnikMG----X
744[02]ObuwnikMG--XXX
744[03]Garbarz skórMG----X
8Operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń
81Operatorzy maszyn i urządzeń wydobywczych i przetwórczych
812Operatorzy maszyn i urządzeń hutniczych i pokrewni
812[01]Operator maszyn i urządzeń do obróbki plastycznejMG---XX
812[02]Operator maszyn i urządzeń metalurgicznychMG---XX
812[03]Operator maszyn i urządzeń odlewniczychMG---XX
813Operatorzy urządzeń do produkcji wyrobów szklanych i pokrewni
813[01]Operator urządzeń przemysłu ceramicznegoMG---XX
813[02]Operator urządzeń przemysłu szklarskiegoMG---XX
815Operatorzy urządzeń w przetwórstwie chemicznym i pokrewni
815[01]Operator urządzeń przemysłu chemicznegoMG---XX
82Operatorzy i monterzy maszyn
826Operatorzy maszyn do produkcji wyrobów włókienniczych, futrzarskich i skórzanych
826[01]Operator maszyn w przemyśle włókienniczymMG---XX
827Operatorzy maszyn do przetwórstwa żywności i produktów pokrewnych
827[01]Operator maszyn i urządzeń przemysłu spożywczegoMRiRW--XXX
83Kierowcy i operatorzy pojazdów i maszyn samojezdnych
834Marynarze i pokrewni
834[01]Marynarz-rybakMTiGM---XX
1 § 2 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 maja 1999 r. (Dz.U.99.52.535) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 czerwca 1999 r.
2 Załącznik:

- zmieniony przez § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 31 maja 1999 r. (Dz.U.99.52.535) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 30 czerwca 1999 r.

- zmieniony przez § 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U.01.34.405) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 5 maja 2001 r.

Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1998.4.9

Rodzaj:rozporządzenie
Tytuł:Klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego.
Data aktu:1997-12-18
Data ogłoszenia:1998-01-12
Data wejścia w życie:1998-01-27