Zasady i tryb ustalania kar pieniężnych za naruszanie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi, oraz współczynniki różnicujące wysokość kar pieniężnych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 20 czerwca 1995 r.
w sprawie zasad i trybu ustalania kar pieniężnych za naruszanie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi, oraz współczynników różnicujących wysokość kar pieniężnych.

Na podstawie art. 130 ust. 6 i 6a ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230, z 1980 r. Nr 3, poz. 6, z 1983 r. Nr 44, poz. 201, z 1989 r. Nr 26, poz. 139 i Nr 35, poz. 192, z 1990 r. Nr 34, poz. 198 i Nr 39, poz. 222, z 1991 r. Nr 32, poz. 131 i Nr 77, poz. 335, z 1993 r. Nr 40, poz. 183, z 1994 r. Nr 27, poz. 96 oraz z 1995 r. Nr 47, poz. 243) zarządza się, co następuje:
§  1.
Za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków, które nie odpowiadają warunkom określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, wymierza się karę pieniężną.
§  2.
Zakładom, które wprowadzają ścieki do wód lub do ziemi bez pozwolenia wodnoprawnego, wymierza się karę pieniężną za:
1)
cały ładunek zanieczyszczeń zawarty w odprowadzanych ściekach,
2)
przekroczenie dozwolonych wartości temperatury i odczynu ścieków, określonych w przepisach o klasyfikacji wód oraz o warunkach, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi,
3)
przekroczenie w ściekach poziomu zawartości sztucznych substancji promieniotwórczych, powodujące - w myśl odrębnych przepisów - ich zakwalifikowanie do odpadów promieniotwórczych.
§  3.
Wysokość kary pieniężnej jest zależna od ilości, stanu i składu ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Przez stan ścieków rozumie się temperaturę, odczyn (pH) i zawartość sztucznych substancji promieniotwórczych, a przez skład ścieków - stężenie zawartych w nich zanieczyszczeń.
§  4.
1.
Podstawę stwierdzenia przekroczenia warunków określonych w § 1 i 2 stanowią wyniki trzykrotnych, w ciągu godziny, pomiarów stanu i składu ścieków wprowadzanych przez zakład, dokonanych przez organ właściwy do wymierzania i ustalania kary pieniężnej, zwany dalej "organem". W przypadku stwierdzenia przekroczenia tych warunków, organ przekazuje zakładowi wyniki analiz w terminie 21 dni od dnia pobrania ścieków.
2.
Przekroczenie składu ścieków oraz poziomów zawartości sztucznych substancji promieniotwórczych ustala się na podstawie wartości średniej z trzech pomiarów. Przekroczenie dozwolonej temperatury i dozwolonej wartości pH ścieków ustala się, przyjmując wartość średnią z wielkości stwierdzonych przekroczeń z trzech pomiarów. Przekroczenie składu ścieków może być ustalone na podstawie analizy próby ścieków powstałej ze zlania trzech prób ścieków o jednakowej objętości, pobranych w ciągu godziny.
3.
Podstawę ustalenia przekroczenia stanu i składu ścieków może stanowić jeden pomiar, gdy odprowadzanie ścieków trwa krócej niż jedną godzinę.
§  5.
1.
Podział wskaźników zanieczyszczeń na grupy i kategorie oraz wielkość jednostkowego ładunku zanieczyszczeń wprowadzanych do wód lub do ziemi określa załącznik do rozporządzenia, zwany dalej "załącznikiem".
2.
Wskaźniki zanieczyszczeń nie wymienione w załączniku zalicza się do kategorii, w której jest umieszczony wskaźnik o zbliżonym stopniu szkodliwości.
§  6.
1.
Po stwierdzeniu naruszenia wymaganych warunków wprowadzania ścieków organ, w drodze decyzji, określa termin rozpoczęcia naliczania kary pieniężnej oraz dobowy wymiar kary pieniężnej.
2.
Karę pieniężną nalicza się za okres naruszania warunków wprowadzania ścieków.
§  7.
1.
Dobowy wymiar kary pieniężnej może ulec zmianie na wniosek zakładu ukaranego, w trybie określonym w § 6 ust. 1, w przypadku gdy stopień naruszeń dokonywanych przez zakład ulegnie zmianie.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawierający:
1)
wyniki pomiarów stanu i składu ścieków dokonanych w miejscach i przy zachowaniu warunków pomiarów zastosowanych przez organ do stwierdzenia danego przekroczenia,
2)
dane o ilości wprowadzanych ścieków,
3)
dane o sposobie osiągnięcia przez zakład ograniczenia przekroczenia

- zakład składa organowi w terminie 30 dni od dnia dokonania własnych pomiarów.

3.
W przypadku gdy organ nie zakwestionuje w ciągu 30 dni zasadności złożonego wniosku, nowy dobowy wymiar kary pieniężnej organ ustala w drodze decyzji, począwszy od dnia wykonania pomiarów przez zakład.
§  8.
1.
Łączną karę pieniężną za naruszanie wymaganych warunków wprowadzania ścieków ustala się, w drodze decyzji, po stwierdzeniu, z urzędu lub na wniosek zakładu, że naruszenie ustało. Jeżeli jednak do dnia 31 grudnia danego roku naruszenie to nie zostało usunięte, wysokość pieniężnej kary łącznej organ ustala za okres do dnia 31 grudnia tego roku, natomiast od dnia 1 stycznia następnego roku dobowy wymiar kary stanowi podstawę do ustalenia następnej łącznej kary pieniężnej.
2.
Wniosek zakładu, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać dane określone w § 7 ust. 2. W przypadku gdy organ nie zakwestionuje w ciągu 30 dni zasadności złożonego wniosku, łączną karę pieniężną organ ustala za okres trwania przekroczenia.
3. 1
Organ nie wszczyna postępowania w sprawie ustalenia łącznej kary pieniężnej, jeżeli jej przewidywana wysokość nie przekroczy kwoty 500 zł.
4.
Łączną karę pieniężną ustala się, gdy decyzja określająca dobowy wymiar kary pieniężnej stanie się ostateczna.
§  9.
Jeżeli organ, badając zasadność wniosku złożonego zgodnie z § 7 ust. 1 lub § 8 ust. 1, stwierdzi w ciągu 30 dni od jego zgłoszenia, że przekroczenie nie ustało albo przekroczenie jest wyższe, niż wynika to z przedstawionych wyników pomiarów, wymierza zakładowi, w drodze decyzji, od dnia stwierdzenia bezzasadności wniosku, karę pieniężną, stosując stawki kar pieniężnych pomnożone przez współczynnik 2.
§  10.
1. 2
Stawki kar pieniężnych za jednostkę ładunku zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do wód lub do ziemi w ciągu doby, z zastrzeżeniem ust. 2, wynoszą:
1)
2,84 zł dla I kategorii wskaźników zanieczyszczeń,
2)
2,26 zł dla II kategorii wskaźników zanieczyszczeń,
3)
1,70 zł dla III kategorii wskaźników zanieczyszczeń,
4)
1,14 zł dla IV kategorii wskaźników zanieczyszczeń,
5)
0,58 zł dla V kategorii wskaźników zanieczyszczeń,
6)
0,10 zł dla VI kategorii wskaźników zanieczyszczeń.
2. 3
Stawki kar pieniężnych za jednostkę ładunku zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do wód lub do ziemi w ciągu doby przez jednostki organizacyjne utworzone przez gminę w celu wykonywania zadań komunalnych i inne jednostki wykonujące te zadania, zakłady opieki zdrowotnej i opieki społecznej, szkoły i placówki oraz inne jednostki organizacyjne systemu oświaty, a także jednostki organizacyjne więziennictwa, zakłady poprawcze i schroniska dla nieletnich - wynoszą:
1)
0,24 zł dla I kategorii wskaźników zanieczyszczeń,
2)
0,20 zł dla II kategorii wskaźników zanieczyszczeń,
3)
0,14 zł dla III kategorii wskaźników zanieczyszczeń,
4)
0,10 zł dla IV kategorii wskaźników zanieczyszczeń,
5)
0,04 zł dla V kategorii wskaźników zanieczyszczeń.
3.
Stawki kar pieniężnych określone w ust. 2 stosuje się również w odniesieniu do gmin, które nie utworzyły wyodrębnionych jednostek organizacyjnych, zajmujących się eksploatacją urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, a także w odniesieniu do zakładów wprowadzających ścieki komunalne na podstawie umowy z gminą.
4.
W przypadku stwierdzenia, że zakłady, o których mowa w ust. 2 i 3, odprowadzają równocześnie określone ilości ścieków z zakładów przemysłowych, wysokość kar za wprowadzane ścieki przemysłowe oblicza się według stawek określonych w ust. 1, a za przekroczenie temperatury i dozwolonej wartości pH - według stawek określonych w § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1.
5.
W przypadku przekroczenia dopuszczalnych wartości równocześnie w dwóch lub więcej wskaźnikach zanieczyszczeń grupy I, wymienionych w załączniku pod poz. 2-8, dobowy wymiar kary pieniężnej ustala się, przyjmując ten ze wskaźników zanieczyszczeń, którego przekroczenie pociąga za sobą najwyższą karę.
6.
W przypadku przekroczenia dopuszczalnych wartości równocześnie w dwóch lub więcej wskaźnikach zanieczyszczeń grupy II, wymienionych w załączniku pod poz. 9-13 i 25-40, dobowy wymiar kary pieniężnej ustala się łącznie za wszystkie wskaźniki zanieczyszczeń.
7.
W przypadku przekroczenia dopuszczalnych wartości równocześnie we wskaźnikach zanieczyszczeń grupy I i II, wymienionych w ust. 5 i 6, stosuje się karę wyższą.
8.
Do kary pieniężnej ustalonej według zasad określonych w ust. 5-7 dolicza się w każdym przypadku karę za przekroczenie:
1)
dozwolonej temperatury,
2)
dozwolonych wartości pH,
3)
dozwolonych parametrów zawartości sztucznych substancji promieniotwórczych,
4)
dopuszczalnych wartości wskaźnika zanieczyszczeń wymienionego w załączniku pod poz. 1 albo wszystkich wskaźników zanieczyszczeń wymienionych w załączniku pod poz. 14-24, stosując karę wyższą.
§  11. 4
 
1.
Dobowy wymiar kary pieniężnej za przekroczenie dozwolonej temperatury ścieków, z zastrzeżeniem ust. 2, ustala się, stosując następujące stawki kar za 1 m3 ścieków:
1)
stawka kary pieniężnej za ścieki, których temperatura przekracza wielkość dozwoloną o mniej niż 5oC - 0,06 zł,
2)
stawka kary pieniężnej za ścieki, których temperatura przekracza wielkość dozwoloną o 5oC i więcej - 1,14 zł.
2.
Dobowy wymiar kary pieniężnej za przekroczenie dozwolonej temperatury ścieków dla zakładów wymienionych w § 10 ust. 2 i 3 ustala się, stosując następujące stawki kar za 1 m3 ścieków:
1)
stawka kary pieniężnej za ścieki, których temperatura przekracza wielkość dozwoloną o mniej niż 5oC - 0,02 zł,
2)
stawka kary pieniężnej za ścieki, których temperatura przekracza wielkość dozwoloną o 5oC i więcej - 0,28 zł.
§  12. 5
 
1.
Dobowy wymiar kary pieniężnej za przekroczenie dozwolonej wartości pH ścieków, z zastrzeżeniem ust. 2, ustala się, stosując następujące stawki kar za 1m3 ścieków:
1)
stawka kary pieniężnej za ścieki, których pH jest wyższe od górnej albo niższe od dolnej wartości dopuszczalnej o mniej niż 0,5 pH - 1,14 zł,
2)
stawka kary pieniężnej za ścieki, których pH jest wyższe od górnej albo niższe od dolnej wartości dopuszczalnej o 0,5 do 1,5 pH - 2,28,
3)
stawka kary pieniężnej za ścieki, których pH jest wyższe od górnej albo niższe od dolnej wartości dopuszczalnej o 1,5 do 2,5 pH - 4,60 zł,
4)
stawka kary pieniężnej za ścieki, których pH jest wyższe od górnej albo niższe od dolnej wartości dopuszczalnej o 2,5 i więcej pH - 9,20 zł.
2.
Dobowy wymiar kary pieniężnej za przekroczenie dozwolonej wartości pH ścieków o mniej niż 0,5 pH dla zakładów wymienionych w § 10 ust. 2 i 3 ustala się, stosując stawkę kary za 1m3 ścieków - 0,28 zł.
§  13.
1. 6
Dobowy wymiar kary pieniężnej za przekroczenie dozwolonej zawartości sztucznych substancji promieniotwórczych ustala się, przyjmując stawkę kary za 1m3 ścieków w wysokości 5,68 zł.
2.
Pomiary zawartości substancji promieniotwórczych w ściekach wykonują uprawnione placówki służby pomiarów skażeń promieniotwórczych.
§  14.
Do rozpatrzenia spraw powstałych lub wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.
§  15.
W przypadku gdy stwierdzone naruszenie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki, nie ustało do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, z dniem tym organ ustala, w drodze decyzji, nowy wymiar kary pieniężnej dobowej, stosując stawki kar określonych w niniejszym rozporządzeniu.
§  16.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1991 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszanie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 125, poz. 557).
§  17.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

ZAŁĄCZNIK

PODZIAŁ WSKAŹNIKÓW ZANIECZYSZCZEŃ NA GRUPY I KATEGORIE WRAZ Z OKREŚLENIEM WIELKOŚCI ŁADUNKU JEDNOSTKOWEGO

Poz. Wskaźnik Grupa Kategoria Jednostka ładunku
1 2 3 4 5
1 Suma metali ciężkich I I 100 g
2 BZT5 III 1 kg O2
3 Zawiesina ogólna, z wyjątkiem zawiesiny ogólnej pochodzącej z odwodnienia kopalń 1 kg
4 Substancje ekstrahujące się eterem naftowym 1 kg
5 Chemiczne zapotrzebowanie tlenu metodą dwuchromianową IV 1 kg O
6 Zawiesina ogólna pochodząca z odwodnienia kopalń V 1 kg
7 Zawiesina łatwo opadająca 1 l
8 Substancje rozpuszczone 1 kg
9 Cyjanki, z wyjątkiem cyjanków związanych (kompleksowych) II I 10 g CN
10 Cyjanki związane (kompleksowe) 100 g Me (CN)
11 Fenole lotne 500 g
12 Chlor wolny 100 g Cl
13 Aldehyd mrówkowy 100 g HCHO
14 Ołów 60 g Pb
15 Rtęć 60 g Hg
16 Miedź 60 g Cu
17 Kadm 60 g Cd
18 Cynk 60 g Zn
19 Arsen 60 g As
20 Chrom+6 60 g Cr+6
21 Nikiel II 60 g Ni
22 Wanad 60 g V
23 Srebro 60 g Ag
24 Chrom+3 250 g Cr+3
25 Bor 60 g B
26 Detergenty (substancje powierzchniowo czynne) 1 kg
27 Siarczki 500 g S
28 Rodanki 50 g CNS
29 Akrylonitryl 500 g
30 Kaprolaktam 250 g
31 Azot amonowy III 1 kg NH4
32 Azot azotanowy 1 kg NO3
33 Azot ogólny 1 kg N
34 Fosfor ogólny 320 g P
35 Żelazo ogólne IV 1 kg Fe
36 Mangan 250 g Mn
37 Chlorki V 1 kg Cl
38 Siarczany

(z wyjątkiem chlorków i siarczanów pochodzących z odwodnienia kopalń)

1 kg SO4
39 Chlorki VI 1 kg Cl
40 Siarczany

(pochodzące z odwodnienia kopalń)

1 kg SO4
1 § 8 ust. 3 zmieniony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 1999 r. (Dz.U.99.59.625) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 lipca 1999 r.
2 § 10 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia z dnia 25 czerwca 1999 r. (Dz.U.99.59.625) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 lipca 1999 r.
3 § 10 ust. 2 zmieniony przez § 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 25 czerwca 1999 r. (Dz.U.99.59.625) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 lipca 1999 r.
4 § 11 zmieniony przez § 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 1999 r. (Dz.U.99.59.625) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 lipca 1999 r.
5 § 12 zmieniony przez § 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 1999 r. (Dz.U.99.59.625) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 lipca 1999 r.
6 § 13 ust. 1 zmieniony przez § 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 25 czerwca 1999 r. (Dz.U.99.59.625) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 16 lipca 1999 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1995.79.400

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zasady i tryb ustalania kar pieniężnych za naruszanie warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi, oraz współczynniki różnicujące wysokość kar pieniężnych.
Data aktu: 20/06/1995
Data ogłoszenia: 11/07/1995
Data wejścia w życie: 26/07/1995