Kształtowanie środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej.

USTAWA
z dnia 31 stycznia 1989 r.
o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej.

W celu wprowadzenia mechanizmu wiążącego w sposób stabilny wynagrodzenia w sferze budżetowej z poziomem wynagrodzeń w sferze produkcji materialnej stanowi się, co następuje:
Art.  1.
1.
Ustawa określa zasady kształtowania środków na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w sferze budżetowej.
2. 1
Przepisów ustawy nie stosuje się do Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta, Trybunału Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, Najwyższej Izby Kontroli, Sądu Najwyższego, Państwowej Inspekcji Pracy, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz do jednostek, dla których na podstawie art. 13 ustawy z dnia 3 grudnia 1984 r. - Prawo budżetowe (Dz. U. Nr 56, poz. 283, z 1985 r. Nr 59, poz. 296, z 1986 r. Nr 42, poz. 202, z 1987 r. Nr 33, poz. 281 i z 1988 r. Nr 19, poz. 131) ustalane są szczególne zasady gospodarki finansowej.
Art.  2.
1.
Środki na wynagrodzenia pracowników sfery budżetowej ustala się z uwzględnieniem normatywnego wskaźnika wynagrodzeń.
2.
Normatywny wskaźnik wynagrodzeń określa proporcję pomiędzy przeciętnym wynagrodzeniem w sferze budżetowej a przeciętnym wynagrodzeniem w jednostkach na rozrachunku gospodarczym w sferze produkcji materialnej, zwanych dalej "sferą produkcji materialnej".
3.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w Dzienniku Urzędowym Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej "Monitor Polski":
1)
w terminie do dnia 20 lutego każdego roku przeciętne wynagrodzenie z roku poprzedniego w sferze budżetowej oraz w sferze produkcji materialnej,
2)
w terminie do dnia 20 sierpnia każdego roku przeciętne wynagrodzenie w pierwszym półroczu w sferze budżetowej oraz w sferze produkcji materialnej.
Art.  3.
1. 2
Normatywny wskaźnik przeciętnego wynagrodzenia pracowników sfery budżetowej na każdy rok określa ustawa budżetowa, z uwzględnieniem ust. 2-5.
2.
Normatywny wskaźnik przeciętnego wynagrodzenia pracowników sfery budżetowej nie może być niższy od 106%.
3.
Podziału środków na wynagrodzenia dla poszczególnych działów (gałęzi) dokonuje Rada Ministrów, z uwzględnieniem przepisów szczególnych.
4.
Osiągnięcie normatywnego wskaźnika wynagrodzeń ustalonego w ust. 2 nastąpi najpóźniej do dnia 31 grudnia 1992 r.
5.
Do czasu osiągnięcia normatywnego wskaźnika wynagrodzeń ustalonego w ust. 2 wysokość tego wskaźnika powinna:
1)
w 1989 r. wynosić nie mniej niż 97%,
2)
od 1990 r. wzrastać proporcjonalnie do upływu czasu.
Art.  4.
1.
Ustalenie środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej następuje na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
W przypadku gdy wzrost przeciętnego wynagrodzenia w sferze produkcji materialnej w pierwszym półroczu przekracza co najmniej o 10% wzrost przeciętnego wynagrodzenia zakładany w centralnym planie rocznym, zwiększenie środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej następuje także od dnia 1 lipca, w stopniu zapewniającym zachowanie ustalonego na dany rok normatywnego wskaźnika wynagrodzeń.
3. 3
Rada Ministrów dokonuje zaliczkowego zwiększenia środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej w okresach kwartalnych. Środki te podlegają rozliczeniu w terminach określonych w ust. 1 i 2.
Art.  5.

Rada Ministrów przedstawia Sejmowi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, co najmniej raz na pięć lat, analizę struktury zatrudnienia, kwalifikacji i warunków pracy w sferze budżetowej.

Art.  6.

W ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19, Nr 25, poz. 187 i Nr 31, poz. 214, z 1983 r. Nr 5, poz. 33 oraz z 1988 r. Nr 19, poz. 132) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 30 w ust. 2 po wyrazach "i stażu pracy" dodaje się wyrazy "oraz osiąganych wyników pracy",
2)
w art. 31:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Zasady corocznego podwyższania przeciętnego wynagrodzenia nauczycieli określają przepisy o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej.",

b)
ust. 3-5 skreśla się.
Art.  7.

W ustawie z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1985 r. Nr 42, poz. 201 i z 1987 r. Nr 22, poz. 128) w art. 148:

1)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Zasady corocznego podwyższania przeciętnego wynagrodzenia pracowników naukowo-dydaktycznych określają przepisy o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej.",

2)
ust. 3 skreśla się.
Art.  8.

W ustawie z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. Nr 31, poz. 214, z 1984 r. Nr 35, poz. 187 i z 1988 r. Nr 19, poz. 132) w art. 21 ust. 4 otrzymuje brzmienie:

"4. Zasady corocznego podwyższania przeciętnego wynagrodzenia urzędników państwowych określają przepisy o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej."

Art.  9.

W ustawie z dnia 26 kwietnia 1984 r. o upowszechnianiu kultury oraz o prawach i obowiązkach pracowników upowszechniania kultury (Dz. U. Nr 26, poz. 129 i z 1988 r. Nr 19, poz. 132) art. 28 otrzymuje brzmienie:

"Art. 28. Zasady corocznego podwyższania przeciętnego wynagrodzenia pracowników upowszechniania kultury, zatrudnionych w instytucjach i placówkach upowszechniania kultury, utworzonych przez naczelne i centralne organy administracji państwowej oraz rady narodowe, określają przepisy o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej."

Art.  10.

W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 31, poz. 137) w art. 74 w § 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:

"Zasady corocznego podwyższania przeciętnego wynagrodzenia sędziów określają przepisy o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej."

Art.  11.

W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 31, poz. 138) w art. 76 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

"2. Zasady corocznego podwyższania przeciętnego wynagrodzenia prokuratorów określają przepisy o kształtowaniu środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej."

Art.  12.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1989 r.

1 Art. 1 ust. 2 zmieniony przez art. 2 ustawy z dnia 14 września 1990 r. (Dz.U.90.71.417) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 1991 r.
2 Art. 3 ust. 1 zmieniony przez art. 4 ustawy z dnia 1 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach planowania społeczno-gospodarczego na rok 1990 oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.89.64.389) z dniem 11 grudnia 1989 r.
3 Art. 4 ust. 3 dodany przez art. 10 ustawy z dnia 31 lipca 1989 r. o podwyższaniu wynagrodzeń za pracę i dochodów rolniczych w związku ze zmianami cen detalicznych towarów i usług konsumpcyjnych w 1989 r. (Dz.U.89.48.261) z dniem 4 sierpnia 1989 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1989.4.24

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Kształtowanie środków na wynagrodzenia w sferze budżetowej.
Data aktu: 31/01/1989
Data ogłoszenia: 10/02/1989
Data wejścia w życie: 01/01/1989, 10/02/1989