Zm.: ustawa o związkach zawodowych.

USTAWA
z dnia 7 kwietnia 1989 r.
o zmianie ustawy o związkach zawodowych.

Art.  1.

W ustawie z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 277 i z 1988 r. Nr 11, poz. 84) wprowadza się następujące zmiany:

1)
w art. 1 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

"1. Pracownicy mają prawo tworzenia i zrzeszania się w związki zawodowe: zakładowe, ogólnokrajowe i inne według swojego uznania. ";

2)
w art. 11 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Związek zawodowy zrzesza pracowników jednego lub wielu zakładów pracy, rodzajów zatrudnienia, gałęzi pracy lub zawodów.";

3)
w art. 18:
a)
w ust. 1 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:

"Liczba założycieli związku zawodowego zrzeszającego pracowników jednego zakładu pracy w dniu złożenia statutu do rejestracji nie może być mniejsza niż 10 osób, a innego związku zawodowego - mniejsza niż 30 osób.";

b)
w ust. 3 na końcu kropkę skreśla się i dodaje wyrazy "lub ogólnokrajowy związek zawodowy";
4)
w art. 19 w ust. 1 po wyrazie "nazwę" stawia się przecinek, a wyrazy "przez wskazanie nazwy zakładu pracy, gałęzi pracy, rodzaju zatrudnienia lub zawodu zrzeszanych pracowników, a ponadto" skreśla się;
5)
w art. 20:
a)
po ust. 1 dodaje się ust. 2-5 w brzmieniu:

"2. Związek zawodowy podlega rejestracji we właściwym miejscowo sądzie wojewódzkim.

3. Ogólnokrajowe związki zawodowe, ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje) związków zawodowych oraz ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe podlegają rejestracji w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie.

4. Do rejestracji wspólnej organizacji związkowej o charakterze międzyzakładowym (art. 18 ust. 2) jest właściwy sąd wojewódzki, na którego terenie związek ten ma siedzibę określoną w statucie.

5. Postępowanie rejestrowe jest wolne od opłat sądowych.";

b)
dotychczasowe ust. 2-7 oznacza się jako ust. 6-11;
c)
w ust. 7 powołanie "ust. 2" zastępuje się powołaniem "ust. 6";
d)
w ust. 9 powołanie "ust. 1-4" zastępuje się powołaniem "ust. 1-8";
e)
w ust. 10 powołanie "ust. 4 pkt 2" zastępuje się powołaniem "ust. 8 pkt 2";
6)
art. 21 otrzymuje brzmienie:

"Art 21. 1. Związki zawodowe mają prawo tworzyć ogólnokrajowe zrzeszenia (federacje) związków zawodowych.

2. Ogólnokrajowe związki zawodowe i zrzeszenia związków zawodowych mogą tworzyć, na podstawie zawieranych porozumień, ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe.

3. Związki zawodowe, na zasadach określonych w zawartych porozumieniach, mogą powoływać instytucje związkowego współdziałania w układzie terytorialnym i pokrewnych gałęzi pracy do realizacji swoich zadań, a w szczególności wspólnego zarządu majątkiem związkowym, prowadzenia działalności wydawniczej oraz reprezentowania interesów należących do zakresu działalności tych związków.

4. Do organizacji tworzonych na podstawie przepisów ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednie przepisy ustawy o związkach zawodowych.";

7)
w art. 23 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

"3. Obowiązek określony w ust. 2 dotyczy także Rady Państwa lub Rady Ministrów, jeżeli wniosek w sprawie wydania lub zmiany aktu ustawodawczego przedstawił ogólnokrajowy związek zawodowy reprezentatywny dla pracowników większości zakładów pracy lub ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa.";

8)
art. 27 otrzymuje brzmienie:

"Art. 27. 1. Ogólnokrajowy związek zawodowy reprezentatywny dla pracowników większości zakładów pracy, a także ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa, na zasadach i w trybie określonych w Kodeksie postępowania cywilnego, ma prawo wnoszenia rewizji nadzwyczajnych od każdego prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

2. Podmioty, o których mowa w ust. 1, mają również prawo występowania do Sądu Najwyższego z wnioskami o ustalanie wytycznych w zakresie wykładni przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz praktyki sądowej, jak też o wyjaśnienie przepisów prawnych budzących wątpliwości lub których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie."

9)
w art. 37:
a)
ust. 2 skreśla się,
b)
dotychczasowy ust. 3 oznacza się jako ust. 2;
10)
dodaje się art. 371 i 372 w brzmieniu:

"Art. 371. 1. W zakładzie pracy, w którym działa więcej niż jedna organizacja związkowa, mogą one ustalić, z zastrzeżeniem ust. 2, zasady tworzenia wspólnej reprezentacji związkowej oraz sposób i tryb prezentowania kierownikowi zakładu pracy i organom samorządu załogi stanowiska w sprawach, o których mowa w art. 35 ust. 3.

2. W sprawach wymagających zawarcia porozumienia lub uzgodnienia stanowiska z organizacjami związkowymi, w zakresie unormowanym w przepisach prawa, organizacje te przedstawiają wspólnie uzgodnione stanowisko. Sposób ustalania i przedstawiania stanowiska w zakresie zawarcia lub zmiany zakładowej umowy zbiorowej albo porozumienia o wprowadzeniu zakładowego systemu wynagradzania, a także wprowadzenia lub zmiany regulaminów nagród i premiowania oraz regulaminu pracy przez wyłanianą, każdorazowo do tych spraw, wspólną reprezentację związkową, określa porozumienie zawarte przez działające w zakładzie pracy organizacje związkowe.

3. W okresie uzgadniania przez organizacje związkowe wspólnego stanowiska w sprawach, o których mowa w ust. 2, nie stosuje się przepisów rozdziału 5.

Art. 372. 1. Jeżeli w sprawach wymagających uzgodnienia stanowiska z organizacjami związkowymi działające w zakładzie organizacje związkowe nie przedstawią wspólnie uzgodnionego stanowiska w ciągu 30 dni, rozstrzyga kierownik zakładu pracy lub właściwy w danej sprawie organ samorządu załogi po rozpatrzeniu odrębnych stanowisk organizacji związkowych i po zasięgnięciu opinii załogi. Sposób uzyskania opinii w tych sprawach ustala kierownik zakładu pracy lub właściwy organ samorządu załogi.

2. Przepis ust. 1 nie dotyczy zawarcia lub zmiany zakładowej umowy zbiorowej albo porozumienia o wprowadzeniu zakładowego systemu wynagradzania i związanych z nimi regulaminów nagród i premiowania oraz zasad wykorzystania funduszów socjalnego i mieszkaniowego.";

11)
w art. 38 w ust. 2 na końcu kropkę skreśla się i dodaje wyrazy "oraz ogólnokrajowego związku zawodowego reprezentatywnego dla pracowników większości zakładów pracy.";
12)
art. 60 skreśla się.
Art.  2.

Rejestracje zakładowych organizacji związkowych, ogólnokrajowych organizacji związkowych oraz ogólnokrajowych zrzeszeń i organizacji międzyzwiązkowych dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zachowują moc prawną.

Art.  3.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1989.20.105

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Zm.: ustawa o związkach zawodowych.
Data aktu: 07/04/1989
Data ogłoszenia: 10/04/1989
Data wejścia w życie: 10/04/1989