Szczegółowy tryb zawierania, rozwiązywania i rejestracji układów zbiorowych pracy oraz zawierania i rejestracji zakładowych umów zbiorowych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 30 kwietnia 1987 r.
w sprawie szczegółowego trybu zawierania, rozwiązywania i rejestracji układów zbiorowych pracy oraz zawierania i rejestracji zakładowych umów zbiorowych.

Na podstawie art. 2419 i 24118 § 2 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141, z 1975 r. Nr 16, poz. 91, z 1981 r. Nr 6, poz. 23, z 1982 r. Nr 31, poz. 214, z 1985 r. Nr 20, poz. 85 i Nr 35, poz. 162 oraz z 1986 r. Nr 42, poz. 201) po porozumieniu z Ogólnopolskim Porozumieniem Związków Zawodowych zarządza się, co następuje:

Rozdział  1

Układ zbiorowy pracy

§  1.
Przepisy rozporządzenia odnoszące się do:
1)
ministra - stosuje się odpowiednio do kierownika urzędu centralnego, właściwego statutowego organu centralnego związku spółdzielczego, organizacji społecznej o zasięgu ogólnokrajowym prowadzącej działalność gospodarczą, centralnego związku lub zrzeszenia nieuspołecznionych zakładów pracy,
2)
gałęzi pracy - stosuje się odpowiednio do zawodu,
3)
układów zbiorowych pracy - stosuje się odpowiednio do protokołów dodatkowych do układów zbiorowych pracy i porozumień o przystąpieniu do układu, o których mowa w § 13.
§  2.
Układ zbiorowy pracy, zwany dalej "układem", zawiera minister, który jest właściwy dla danej gałęzi pracy.
§  3.
1.
Przedstawicielstwo organów przedsiębiorstw państwowych wyłonione przez właściwego ministra w celu uzgodnienia treści układu z przedstawicielstwem właściwej organizacji związkowej powinno zapewniać odpowiednią reprezentację przedsiębiorstw występujących w danej gałęzi pracy; sposób wyłaniania i działania przedstawicielstwa organów przedsiębiorstw państwowych ustala właściwy minister.
2.
Właściwy minister wyłania przedstawicielstwo organów przedsiębiorstw państwowych w ciągu 30 dni od dnia wystąpienia z inicjatywą zawarcia układu.
§  4.
1.
Po uzgodnieniu treści układu pomiędzy przedstawicielstwami, o których mowa w § 3 ust. 1, właściwy minister występuje do organów przedsiębiorstw państwowych, których układ dotyczy, z wnioskiem o wyrażenie opinii w sprawie możliwości zawarcia układu. Do wniosku należy załączyć egzemplarz układu.
2.
Opinię, o której mowa w ust. 1, wyrażają dyrektor przedsiębiorstwa i rada pracownicza w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wniosku w tej sprawie.
3.
Jeżeli organy przedsiębiorstwa państwowego nie wyrażą pozytywnej opinii w sprawie układu, właściwy minister przeprowadza konsultacje z przedstawicielstwem organów tego przedsiębiorstwa w celu rozpatrzenia zgłoszonych zastrzeżeń, co nie wstrzymuje zawarcia układu dla pozostałych przedsiębiorstw danej gałęzi pracy.
§  5.
Jeżeli w określonej gałęzi pracy działa kilka ogólnokrajowych organizacji związkowych i nie zostało powołane wspólne przedstawicielstwo tych organizacji dla zawarcia układu, układ zawierają odrębnie poszczególne ogólnokrajowe organizacje związkowe. Układ uważa się za zawarty, jeżeli zostanie podpisany przez wszystkie ogólnokrajowe organizacje związkowe.
§  6.
1.
W razie włączenia zakładu pracy do innej gałęzi pracy stosuje się dotychczas obowiązujący układ.
2.
Strony układu obowiązującego w gałęzi pracy, do której zakład został włączony, mogą ustalić w drodze protokołu dodatkowego, że do pracowników zakładu pracy, o którym mowa w ust. 1, będzie stosowany układ obowiązujący w gałęzi pracy, do której zakład został włączony.
§  7.
1.
W razie połączenia się ogólnokrajowych organizacji związkowych, nowo powstała organizacja staje się stroną układów, których stronami były łączące się organizacje związkowe.
2.
Jeżeli następuje podział ogólnokrajowej organizacji związkowej, stronami układów stają się nowo powstałe organizacje, stosownie do zakresu działania każdej z nich.
§  8.
Przepisy § 7 stosuje się odpowiednio, jeżeli zmiany, o których mowa w tych przepisach, dotyczą organów uprawnionych do zawierania układów ze strony zakładów pracy.
§  9.
1.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych prowadzi rejestr oraz zbiór układów.
2.
Wpis układu do rejestru następuje na wniosek właściwego ministra.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien zawierać uzasadnienie oraz określać skutki finansowe wprowadzenia układu.
4.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych dokonuje wpisu do rejestru po uprzednim zamieszczeniu klauzuli rejestracyjnej na oryginale układu i egzemplarzach przeznaczonych dla stron układu; oryginał pozostaje w zbiorze układów.
5.
Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych zawiadamia strony układu oraz ogólnokrajową organizację międzyzwiązkową o dokonaniu wpisu do rejestru oraz ogłasza informację o dokonanym wpisie w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Pracy, Płac i Spraw Socjalnych.
§  10.
1.
Właściwy minister zawiadamia zakłady pracy o wejściu w życie układu oraz publikuje układ w swoim dzienniku urzędowym albo w osobnym wydawnictwie - w nakładzie zapewniającym właściwej ogólnokrajowej organizacji związkowej oraz zakładom objętym tym układem odpowiednią liczbę egzemplarzy.
2.
Publikacji w formie, o której mowa w ust. 1, podlega również zmiana układu, informacja o jego rozwiązaniu oraz wyjaśnienie treści postanowień układu.
§  11.
1.
O wejściu w życie układu, jego wypowiedzeniu i rozwiązaniu zakład pracy zawiadamia pracowników.
2.
Zakład pracy jest obowiązany dostarczyć właściwemu statutowemu organowi zakładowej organizacji związkowej niezbędną liczbę egzemplarzy układu.
3.
Zakład pracy jest obowiązany na żądanie pracownika udostępnić mu do wglądu tekst układu i wyjaśnić jego treść.
§  12.
Właściwy minister zawiadamia niezwłocznie Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych o wypowiedzeniu lub rozwiązaniu układu. Wzmianka o tym podlega wpisaniu do rejestru układów.
§  13.
1.
Minister, który zawarł porozumienie o przystąpieniu do układu, zawiadamia o tym strony układu.
2.
Zmiana postanowień układu, wprowadzona przez strony, które zawarły układ, nie powoduje zmian w treści porozumienia, o którym mowa w ust. 1, jednakże właściwy minister zawiadamia strony porozumienia o tych zmianach.
§  14.
1.
Treść postanowień układu wyjaśniają wspólnie strony, które układ zawarły.
2.
Wyjaśnienia treści postanowień układu, dokonane wspólnie przez strony układu, wiążą strony, które zawarły porozumienie o przystąpieniu do tego układu.
3.
Właściwy minister przekazuje niezwłocznie stronom porozumienia informację o dokonanym wyjaśnieniu postanowień układu.

Rozdział  2

Zakładowa umowa zbiorowa

§  15.
Zakładowa umowa zbiorowa, zwana dalej "umową", powinna być zawarta w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy od dnia wejścia w życie układu.
§  16.
1.
Rejestr oraz zbiór umów prowadzą:
1)
organ założycielski,
2)
zarząd centralnego związku spółdzielczego,
3)
właściwa jednostka organizacyjna nadrzędna nad zakładem pracy,

zwane dalej "organami uprawnionymi do rejestracji".

2.
Wpisu do rejestru dokonuje się na wniosek zakładu pracy, po uprzednim zamieszczeniu klauzuli rejestracyjnej na oryginale umowy; oryginał ten pozostaje w zbiorze umów.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien określać skutki finansowe wprowadzenia umowy, a w szczególności wskazywać ewentualny wzrost wynagrodzeń pracowników oraz źródła jego pokrycia.
§  17.
1.
Opinia ogólnokrajowej organizacji związkowej co do rejestracji umowy powinna być podana na piśmie w ciągu miesiąca od dnia przedstawienia projektu umowy.
2.
Umowa powinna być zarejestrowana w ciągu trzech miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku w tej sprawie. O dokonaniu wpisu do rejestru organ uprawniony do rejestracji zawiadamia strony umowy i strony układu.
§  18.
1.
O wejściu w życie umowy kierownik zakładu pracy zawiadamia radę pracowniczą oraz pracowników.
2.
Zakład pracy jest obowiązany:
1)
dostarczyć właściwemu statutowemu organowi zakładowej organizacji związkowej niezbędną liczbę egzemplarzy umowy,
2)
na żądanie pracownika udostępnić mu do wglądu tekst umowy i wyjaśnić jej treść.
§  19.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1987.15.90

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Szczegółowy tryb zawierania, rozwiązywania i rejestracji układów zbiorowych pracy oraz zawierania i rejestracji zakładowych umów zbiorowych.
Data aktu: 30/04/1987
Data ogłoszenia: 19/05/1987
Data wejścia w życie: 19/05/1987