Płatne urlopy dodatkowe dla pracowników zatrudnionych w kontakcie z pyłem azbestu.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 19 lipca 1985 r.
w sprawie płatnych urlopów dodatkowych dla pracowników zatrudnionych w kontakcie z pyłem azbestu.

Na podstawie art. 160 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141, z 1975 r. Nr 16, poz. 91, z 1981 r. Nr 6, poz. 23, z 1982 r. Nr 31, poz. 214 oraz z 1985 r. Nr 20, poz. 85 i Nr 35, poz. 162) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Pracownikom zatrudnionym w warunkach szkodliwych, w których występuje pył azbestu stwarzający zagrożenie dla zdrowia, przy pracach wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia, przysługuje płatny urlop dodatkowy, zwany dalej "urlopem dodatkowym", w wymiarze sześciu, dziewięciu lub dwunastu dni roboczych w każdym roku kalendarzowym w zależności od stopnia narażenia na pyły azbestu, przyznawany na zasadach określonych w rozporządzeniu.
2.
Kryteria oceny warunków pracy, o których mowa w ust. 1, określi Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej.
§  2.
1.
Zakłady pracy z udziałem zakładowych organizacji związkowych ustalają zakładowe programy przedsięwzięć organizacyjno-technicznych, których wprowadzenie zapewni, że urlopy dodatkowe nie spowodują obniżenia wielkości produkcji, a zarazem będą wpływać na poprawę warunków pracy.
2.
Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze mogą wydać ramowe programy przedsięwzięć organizacyjno-technicznych stanowiących podstawę do opracowania programów, o których mowa w ust. 1.
§  3.
Kierownik zakładu pracy:
1)
po pozytywnym zaopiniowaniu przez organ założycielski programu wymienionego w § 2 ust. 1 i po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej oraz lekarza zakładowego określa wymiar urlopu dodatkowego na podstawie kryteriów, o których mowa w § 1 ust. 2,
2)
po upływie każdego kwartału przeprowadza analizę skutków wprowadzenia urlopów dodatkowych i w razie stwierdzenia powstania z tego powodu zagrożenia niewykonania zadań produkcyjnych podejmuje - w porozumieniu z samorządem pracowniczym - działania, które nie dopuszczą do takich następstw.
§  4.
Niedopuszczalny jest wzrost liczby godzin nadliczbowych dla pracowników objętych urlopami dodatkowymi w stosunku do roku poprzedzającego przyznanie uprawnień. Nie dotyczy to pracy w dodatkowe dni wolne od pracy.
§  5.
1.
Pracownicy zatrudnieni nieprzerwanie przy pracach wymienionych w załączniku do rozporządzenia nabywają prawo do pierwszego urlopu dodatkowego:
1)
w 1985 r. - po przepracowaniu 10 lat,
2)
w 1986 r. - po przepracowaniu 5 lat,
3)
w 1987 r. i w latach następnych - po przepracowaniu roku.
2.
Pracownicy zatrudnieni w zakładach pracy, w których uprawnienia do urlopów dodatkowych były stosowane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, nabywają prawo do pierwszego urlopu dodatkowego po przepracowaniu roku przy pracach wymienionych w załączniku do rozporządzenia.
3.
Prawo do urlopu dodatkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu co najmniej w połowie wymiaru czasu przy pracach wymienionych w załączniku do rozporządzenia.
4.
Urlop dodatkowy powinien być wykorzystany w tym roku, w którym pracownik nabył do niego prawo, przede wszystkim na cele leczenia uzdrowiskowego, i nie może być dzielony na części. W razie leczenia sanatoryjnego termin przyznania urlopu dodatkowego należy dostosować do terminu przypadającego leczenia.
§  6.
1.
Dla stanowisk pracy, na których zatrudnieni pracownicy korzystają z urlopów dodatkowych, zakłady pracy prowadzą stale pomiary i ewidencję występujących zagrożeń zawodowych.
2.
Urlop dodatkowy przysługuje pracownikowi do czasu wyeliminowania warunków, które stanowiły podstawę do przyznania urlopu.
3.
W razie wprowadzenia takich zmian w warunkach pracy, które ograniczą lub usuną ze środowiska pracy pył azbestu - kierownik zakładu pracy, po zasięgnięciu opinii zakładowej organizacji związkowej oraz lekarza zakładowego, ogranicza lub cofa uprawnienia do urlopów dodatkowych w roku następnym.
§  7.
W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 września 1981 r. w sprawie płatnych urlopów dodatkowych dla pracowników zatrudnionych w niektórych zakładach pracy podległych Ministrowi Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego (Dz. U. Nr 24, poz. 130) wprowadza się następujące zmiany:
1)
w § 1 w ust. 1 skreśla się wyrazy: "bezpośrednio w przetwórstwie azbestu oraz" i wyrazy: "pyłem azbestowym i",
2)
w § 2 w ust. 1 skreśla się wyraz "azbestu",
3)
w załączniku do rozporządzenia skreśla się ust. 9 i 10.
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lipca 1985 r.

ZAŁĄCZNIK

WYKAZ PRODUKCJI I RODZAJÓW PRAC, PRZY KTÓRYCH WYKONYWANIU WYSTĘPUJE PYŁ AZBESTU STWARZAJĄCY ZAGROŻENIE DLA ZDROWIA

Lp. Rodzaj produkcji lub czynności Rodzaje prac
1 2 3
1 produkcja wyrobów włókienniczych zawierających azbest 1) produkcja przędzy

2) produkcja tkanin

3) produkcja włókna

4) produkcja taśm i sznurów

5) produkcja innych wyrobów włókienniczych zawierających azbest

2 produkcja wyrobów technicznych zawierających azbest 1) produkcja masy kauczukowo-azbestowej i wyrobów z tej masy

2) produkcja tłoczyw azbestowych i wyrobów z tych tłoczyw

3) produkcja tektury

4) produkcja uszczelek

5) produkcja elementów i regeneracja aparatury lub urządzeń z użyciem azbestu lub mas azbestowych

6) produkcja kitów azbestowych

7) produkcja innych wyrobów technicznych zawierających azbest

8) obróbka mechaniczna wyrobów azbestowych

3 produkcja wyrobów azbestowo-cementowych 1) przygotowywanie masy azbestowo-cementowej

2) formowanie wyrobów

3) obróbka wyrobów

4 konfekcjonowanie wyrobów 1) przygotowywanie tkanin azbestowych włókienniczych zawierających

2) konfekcjonowanie azbest

3) szycie

4) wykańczanie

5 produkcja inna niż wymieniona pod lp. 1-4, zlokalizowana w halach przemysłowych i innych obiektach zakładów przetwarzających azbest produkcja i prace, przy których pracownicy są narażeni na zapylenie azbestem
6 roboty izolacyjne i remontowe 1) wyrób mas azbestowych i azbestowo-cementowych

2) stosowanie mas azbestowych i azbestowo-cementowych

7 magazynowanie oraz załadunek i wyładunek azbestu i pylących wyrobów azbestowych 1) załadunek i wyładunek azbestu

2) załadunek i wyładunek wyrobów azbestowych

3) roboty magazynowe

8 bieżąca konserwacja agregatów i urządzeń na oddziałach przetwarzających azbest, wymienionych pod lp. 1-4 stała praca przy konserwacji i naprawach remontowych
9 dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach przetwarzających azbest, wymienionych pod lp. 1-4, oraz inne prace pomocnicze 1) bezpośredni dozór

2) bieżący nadzór i kontrola stanowisk pracy, maszyn, aparatów i urządzeń

3) inne prace w narażeniu na pyły azbestu

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1985.37.176

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Płatne urlopy dodatkowe dla pracowników zatrudnionych w kontakcie z pyłem azbestu.
Data aktu: 19/07/1985
Data ogłoszenia: 21/08/1985
Data wejścia w życie: 01/07/1985, 21/08/1985