Pobór podatków z tytułu świadczenia usług przez niektóre spółdzielcze zakłady usługowe.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA FINANSÓW
z dnia 23 maja 1981 r.
w sprawie poboru podatków z tytułu świadczenia usług przez niektóre spółdzielcze zakłady usługowe.

Na podstawie art. 8 ust. 1 i art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. Nr 27, poz. 111) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Za zakłady usługowe w rozumieniu rozporządzenia uważa się spółdzielcze zakłady działające według zasad zryczałtowanego rozrachunku.
2.
Rozporządzenie stosuje się do zakładów usługowych spółdzielni i związków spółdzielni zrzeszonych w:
1)
Centralnym Związku Spółdzielczości Pracy,
2)
Centralnym Związku Spółdzielni Rolniczych "Samopomoc Chłopska",
3)
"Społem" Centralnym Związku Spółdzielni Spożywców,
4)
Centralnym Związku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego,
5)
Centralnym Związku Spółdzielni Inwalidów,
6)
Centralnym Związku Spółdzielni Rękodzieła Ludowego i Artystycznego "Cepelia".
§  2.
Przez użyte w rozporządzeniu określenia:
1)
"spółdzielnie" - rozumie się spółdzielnie lub związki spółdzielni zrzeszone w centralnych związkach wymienionych w § 1 ust. 2,
2)
"terenowy organ administracji państwowej" - rozumie się terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego, na którego terenie działania znajduje się siedziba zakładu spółdzielni lub związku spółdzielni,
3)
"podatek zryczałtowany" - rozumie się podatki obrotowy i dochodowy, ustalone w procencie od obrotu osiągniętego ze świadczenia usług,
4)
"zatrudniony" lub "osoba zatrudniona" - rozumie się zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty.
§  3.
1.
Według zasad zryczałtowanego rozrachunku mogą być prowadzone zakłady, które jednocześnie spełniają następujące warunki:
1)
zatrudniają liczbę osób ustaloną przez zarząd właściwego centralnego związku spółdzielni w porozumieniu z Ministerstwem Finansów,
2)
otrzymują do rozliczenia surowce i materiały potrzebne do świadczenia usług z własnej spółdzielni lub na podstawie upoważnienia spółdzielni w innych jednostkach po cenach detalicznych,
3)
osiągnęły w roku podatkowym ze świadczenia usług na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej obrót na jednego zatrudnionego nie przekraczający 25 tysięcy złotych, a ze świadczenia usług remontowo-budowlanych i instalacyjnych - nie przekraczający 35 tysięcy złotych,
4)
świadczą usługi określone przez zarządy centralnych związków spółdzielni w porozumieniu z Ministrem Handlu Wewnętrznego i Usług.
2.
Przy ustalaniu liczby zatrudnionych i wysokości obrotu nie bierze się pod uwagę:
1)
osób zatrudnionych na podstawie umowy o naukę zawodu, zawartej i zarejestrowanej zgodnie z obowiązującymi przepisami,
2)
małżonka osoby zatrudnionej w zakładzie - w zakładach jednoosobowych,
3)
osób wykonujących jedynie prace pomocnicze (np. sprzątanie, dozorowanie mienia, pilnowanie porządku).
§  4.
1.
Spółdzielnia zamierzająca uruchomić zakład usługowy działający według zasad zryczałtowanego rozrachunku składa terenowemu organowi administracji państwowej wniosek o wyrażenie zgody na uruchomienie zakładu, zawierający:
1)
adres zakładu, rodzaj działalności i datę uruchomienia,
2)
liczbę zatrudnionych osób.
2.
Wniosek należy złożyć nie później niż na 14 dni przed terminem uruchomienia zakładu lub przed terminem zamierzonego rozpoczęcia jego prowadzenia według zasad zryczałtowanego rozrachunku, jeżeli dotychczas zakład był prowadzony według zasad ogólnych lub jeżeli przed terminem ponownego uruchomienia zakładu był on nieczynny dłużej niż przez 6 miesięcy.
3.
Jeżeli wniosek dotyczy zakładu prowadzonego przez spółdzielnię rozliczającą się z budżetem centralnym, odpis wniosku przesyła się do właściwego ze względu na siedzibę zakładu okręgowego zarządu dochodów państwa i kontroli finansowej (zamiejscowego wydziału).
4.
Niezgłoszenie zastrzeżeń przez terenowy organ administracji państwowej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, oznacza wyrażenie zgody na uruchomienie zakładu według zasad zryczałtowanego rozrachunku.
§  5.
1.
W wypadkach gospodarczo uzasadnionych terenowy organ administracji państwowej na wniosek spółdzielni może podwyższyć kwotę obrotu na jednego zatrudnionego ze świadczenia na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej usług remontowo-budowlanych i instalacyjnych nie więcej niż 4-krotnie, a pozostałych usług - nie więcej niż 3-krotnie.
2.
Decyzje w sprawie określonej w ust. 1 wydaje terenowy organ administracji państwowej w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Odpis decyzji powinien być przesłany terenowemu organowi administracji państwowej, właściwemu ze względu na siedzibę spółdzielni, jeżeli dla zakładu właściwy jest inny terenowy organ administracji państwowej. W razie gdy spółdzielnia rozlicza się z budżetem centralnym, odpis tej decyzji powinien być przesłany również okręgowemu zarządowi dochodów państwa i kontroli finansowej (zamiejscowemu wydziałowi), właściwemu ze względu na siedzibę spółdzielni i zakładu.
§  6.
1.
Spółdzielnia uiszcza podatek zryczałtowany z tytułu świadczenia usług przez zakład prowadzony według zasad zryczałtowanego rozrachunku.
2.
Zwalnia się od podatku zryczałtowanego:
1)
obroty osiągnięte z tytułu świadczenia usług dla ludności,
2)
obroty spółdzielni z tytułu świadczenia usług przez zakłady na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej w wysokości określonej w § 3 ust. 1 pkt 3.
§  7.
1.
Jeżeli terenowy organ administracji państwowej na wniosek spółdzielni podwyższy kwotę obrotu na jednego zatrudnionego ze świadczenia usług na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej, spółdzielnia uiszcza podatek zryczałtowany, o którym mowa w § 6 ust. 1, od wartości usług wykonywanych na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej w wysokości przekraczającej normę określoną w § 3 ust. 1 pkt 3.
2.
Spółdzielnia obowiązana jest prowadzić ewidencję obrotów zakładu z tytułu usług świadczonych na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej.
§  8.
1.
Podatek zryczałtowany uiszcza się w wysokości obliczonej według stawek przewidzianych w tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia.
2.
Wysokość podatku, o którym mowa w ust. 1, ulega zmniejszeniu o 30% w odniesieniu do zakładów prowadzonych w miejscowościach do 25 tysięcy mieszkańców.
3.
Od zakładów nowo uruchomionych podatek zryczałtowany uiszcza się w wysokości 50% podatku obliczonego według stawek przewidzianych w tabeli, o której mowa w ust. 1, w ciągu 2 lat od dnia rozpoczęcia działalności zakładu. Do nowo uruchomionych zakładów w miejscowościach do 25 tysięcy mieszkańców nie stosuje się ulgi, o której mowa w ust. 2.
4.
Jeżeli zakład nie dopełnił warunku określonego w § 3 ust. 1 pkt 3, z uwzględnieniem § 5 ust. 1, podatek zryczałtowany oblicza się:
1)
według najwyższej stawki przewidzianej dla tego zakładu w tabeli stawek, o której mowa w ust. 1,
2)
według najwyższej stawki, przewidzianej dla tego zakładu, podwyższonej o 100% - w razie przekroczenia więcej niż o 100% ogólnej wartości obrotów z tytułu usług świadczonych na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej

- po odliczeniu wartości obrotów, które są wolne od podatku; w tych wypadkach nie stosuje się stawki od każdej części obrotu z tytułu usług świadczonych przez zakład dla jednostek gospodarki uspołecznionej; nie stosuje się również zmniejszeń podatku, o których mowa w ust. 2 i 3.

§  9.
1.
Spółdzielnia obowiązana jest zgłosić pisemnie terenowemu organowi administracji państwowej rezygnację z prowadzenia zakładu według zasad zryczałtowanego rozrachunku nie później niż na 14 dni przed zamierzoną likwidacją lub reorganizacją zakładu.
2.
O utracie uprawnień do prowadzenia zakładu według zasad zryczałtowanego rozrachunku kierownik zakładu obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić spółdzielnię; spółdzielnia obowiązana jest zawiadomić terenowy organ administracji państwowej o utracie uprawnień do prowadzenia zakładu według zasad zryczałtowanego rozrachunku.
3.
Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 2, powinno być złożone przez spółdzielnię w ciągu 7 dni od dnia, w którym stwierdzono okoliczności powodujące utratę uprawnień do prowadzenia zakładu według zasad zryczałtowanego rozrachunku.
§  10.
1.
W razie niezachowania co najmniej dwóch warunków określonych w § 3 ust. 1 i § 5 ust. 1 terenowy organ administracji państwowej wydaje decyzję o wyłączeniu zakładu z prowadzenia na zasadach zryczałtowanego rozrachunku. Decyzję taką organ ten wydaje również, w razie gdy przekroczenie wartości usług, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, z uwzględnieniem § 5 ust. 1, wystąpiło po raz drugi w roku następnym, mimo zachowania pozostałych warunków. Przekroczenie ustalonej wartości usług świadczonych na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej, wynikające z wykonywania napraw gwarancyjnych, nie powoduje wyłączenia zakładu z zasad zryczałtowanego rozrachunku i podwyższenia podatku zryczałtowanego, o którym mowa w § 8 ust. 4.
2.
Jeżeli spółdzielnia rozlicza się z budżetem centralnym, o wyłączeniu zakładu z prowadzenia na zasadach zryczałtowanego rozrachunku terenowy organ administracji państwowej zawiadamia okręgowy zarząd dochodów państwa i kontroli finansowej (zamiejscowy wydział), właściwy ze względu na siedzibę spółdzielni i zakładu.
3.
Wojewoda (prezydent miasta stopnia wojewódzkiego) może wyrazić zgodę na niestosowanie przepisu ust. 1, jeżeli utrata warunków do prowadzenia zakładu według zryczałtowanego rozrachunku nastąpiła wskutek szczególnych okoliczności nie zawinionych przez spółdzielnię, występujących w okresie nie przekraczającym trzech miesięcy.
4.
Wyłączenie zakładu z prowadzenia według zasad zryczałtowanego rozrachunku i objęcie go ogólnymi zasadami opodatkowania obowiązującymi spółdzielnię następuje od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zakład przestał spełniać warunki uzasadniające opodatkowanie w formie podatku zryczałtowanego.
5.
Zakład wyłączony z prowadzenia według zasad zryczałtowanego rozrachunku i spod zryczałtowanego opodatkowania może być ponownie objęty tą formą opodatkowania - po spełnieniu wymaganych warunków - od nowego roku podatkowego.
§  11.
1.
Płatnikiem podatku zryczałtowanego jest spółdzielnia prowadząca zakład.
2.
Obowiązek płacenia podatku zryczałtowanego wygasa:
1)
od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym spółdzielnia zawiadomiła terenowy organ administracji państwowej o likwidacji zakładu prowadzonego według zasad zryczałtowanego rozrachunku,
2)
od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata uprawnień do prowadzenia zakładu według zasad zryczałtowanego rozrachunku.
§  12.
1.
Spółdzielnia prowadząca zakłady podlegające opodatkowaniu w formie podatku zryczałtowanego sporządza roczne rozliczenie podatku zryczałtowanego oddzielnie dla poszczególnych zakładów i przesyła je właściwym terenowym organom administracji państwowej w terminie określonym w ust 2.
2.
Podatek zryczałtowany płatny jest przez spółdzielnie rozliczające się z budżetem terenowym na dochód budżetu rady narodowej określonej przez wojewódzką radę narodową, a przez spółdzielnie rozliczające się z budżetem centralnym - na dochód budżetu centralnego, w okręgowym zarządzie dochodów państwa i kontroli finansowej (zamiejscowym wydziale), właściwym ze względu na siedzibę spółdzielni i zakładu, w terminie do dnia 31 stycznia roku następnego - na podstawie obliczenia podatku zryczałtowanego za okres roczny.
3.
W spółdzielni rozliczającej się z budżetem terenowym podatek zryczałtowany, należny od zakładów zmieniających miejsce świadczenia usług (objazdowych), wpłaca się na dochód budżetu rady narodowej właściwej ze względu na siedzibę spółdzielni.
4.
Spółdzielnia prowadząca niezależnie od zakładów działających według zasad zryczałtowanego rozrachunku inną działalność gospodarczą opłaca od obrotów i zysków osiągniętych z tej działalności podatki określone w odrębnych przepisach. Kwoty wpłaconego podatku zryczałtowanego spółdzielnia powinna wykazywać w rocznym sprawozdaniu podatkowym w rubryce "uwagi".
§  13.
1.
Obrót i zysk zakładu wyłączonego spod zryczałtowanego opodatkowania podlegają opodatkowaniu łącznie z obrotem i zyskiem spółdzielni.
2.
W wypadkach, o których mowa w ust. 1, ustalenie podstawy opodatkowania spółdzielni za okres od dnia, w którym nastąpiła utrata warunków do zryczałtowanego opodatkowania, następuje przez zwiększenie:
1)
obrotów wynikających z ksiąg rachunkowych spółdzielni - o ustalone obroty zakładu wyłączonego spod zryczałtowanego opodatkowania, jeżeli podlegają one opodatkowaniu podatkiem obrotowym,
2)
zysku bilansowego spółdzielni - o ustaloną szacunkowo kwotę wyłączonego spod zryczałtowanego opodatkowania zysku ze świadczenia usług na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej.
3.
Jeżeli podatek obliczony z zastosowaniem przepisów właściwych dla spółdzielni byłby niższy od kwoty wynikającej z zastosowania stawek podatkowych, o których mowa w § 8 ust. 4, należny podatek stanowi kwota wynikająca z zastosowania tych stawek.
§  14.
1.
O zmianie wysokości podatku zryczałtowanego (§ 8 ust. 4 i § 13 ust. 3) lub o utracie warunków do korzystania ze zwolnienia od podatku zryczałtowanego orzeka terenowy organ administracji państwowej. Odpis decyzji powinien być przesłany terenowemu organowi administracji państwowej, właściwemu ze względu na siedzibę spółdzielni, jeżeli dla zakładu właściwy jest inny terenowy organ administracji państwowej. W razie gdy spółdzielnia rozlicza się z budżetem centralnym, odpis tej decyzji powinien być przesłany również właściwemu ze względu na siedzibę spółdzielni i zakładu okręgowemu zarządowi dochodów państwa i kontroli finansowej (zamiejscowemu wydziałowi).
2.
Od decyzji wydanej przez terenowy organ administracji państwowej przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
§  15.
1.
Właściwy centralny związek spółdzielni po porozumieniu z Ministerstwem Finansów ustali rodzaj i sposób prowadzenia w zakładach działających według zasad zryczałtowanego rozrachunku ewidencji i dokumentacji:
1)
zakupu przez zakłady surowców podstawowych, a w szczególności surowców objętych rozdzielnictwem oraz surowców, materiałów i części zamiennych nabytych przez zakłady poza spółdzielnią,
2)
rozliczeń zarobków między pracownikami zakładów.
2.
Kierownik zakładu obowiązany jest na żądanie terenowego organu administracji państwowej przedstawić do wglądu ewidencję i dokumenty, o których mowa w ust. 1, a ponadto wszelkie inne dokumenty, sporządzane zgodnie z wytycznymi centralnego związku spółdzielni.
§  16.
Jeżeli zakład nie prowadzi ewidencji i dokumentacji, o której mowa w § 15, lub prowadzi ją w sposób nierzetelny, następuje wyłączenie zakładu z zasad zryczałtowanego rozrachunku.
§  17.
Do spółdzielni i ich związków, świadczących usługi dla ludności, które zatrudniają w charakterze pracowników osoby wyszkolone w zakładach prowadzonych według zasad zryczałtowanego rozrachunku, mają zastosowanie przepisy zarządzenia Ministra Finansów z dnia 12 marca 1977 r. w sprawie ulg podatkowych dla spółdzielni i ich związków z tytułu przygotowania zawodowego pracowników (Monitor Polski Nr 8, poz. 53), z tym że przysługująca na podstawie tego zarządzenia kwota ulgi w podatku dochodowym lub w podatku od funduszu podstawowego nie może być potrącona z należnego podatku zryczałtowanego.
§  18.
Traci moc zarządzenie Ministra Finansów z dnia 22 czerwca 1979 r. w sprawie poboru podatków z tytułu świadczenia usług przez niektóre spółdzielcze zakłady usługowe (Monitor Polski Nr 16, poz. 99).
§  19.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1981 r.

ZAŁĄCZNIK

TABELA STAWEK PODATKU ZRYCZAŁTOWANEGO DLA SPÓŁDZIELCZYCH ZAKŁADÓW USŁUGOWYCH ŚWIADCZĄCYCH USŁUGI DLA JEDNOSTEK GOSPODARKI USPOŁECZNIONEJ

Lp. Wartość świadczonych usług dla jednostek gospodarki uspołecznionej w tysiącach złotych na jednego Stawka podatkowa w procentach od każdej części obrotu ze świadczenia usług na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej w miejscowościach (według siedziby zakładu)
zatrudnionego do 10.000 mieszkańców ponad 10.000 do 75.000 mieszkańców ponad 75.000 mieszkańców
1 powyżej 25 do 35 1,5 2,0 2,5
2 powyżej 35 do 47 3,0 4,0 5,0
3 powyżej 47 do 70 4,0 5,0 6,5
4 powyżej 70 do 105 5,0 6,0 7,5
5 powyżej 105 do 140 6,0 7,0 8,5

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1981.14.67

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Pobór podatków z tytułu świadczenia usług przez niektóre spółdzielcze zakłady usługowe.
Data aktu: 23/05/1981
Data ogłoszenia: 19/06/1981
Data wejścia w życie: 01/07/1981