Gospodarowanie kamieniami szlachetnymi i ozdobnymi.

ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 14 stycznia 1977 r.
w sprawie gospodarowania kamieniami szlachetnymi i ozdobnymi.

Na podstawie art. 3 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. z 1952 r. Nr 44, poz. 301, z 1956 r. Nr 54, poz. 244 i z 1971 r. Nr 12, poz. 115) oraz § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 listopada 1956 r. w sprawie określenia organów administracji państwowej, na które przechodzą niektóre uprawnienia Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i jej Przewodniczącego (Dz. U. z 1956 r. Nr 58, poz. 270, z 1957 r. Nr 49, poz. 238 i Nr 50, poz. 245 oraz z 1958 r. Nr 22, poz. 94) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Rozporządzenie określa zasady gospodarowania krajowymi zasobami naturalnych kamieni szlachetnych i ozdobnych, które mogą być wykorzystane do wytwarzania wyrobów jubilerskich, pamiątkarskich oraz galanterii artystycznej, i wyrobami wykonanymi w całości lub w części z tych kamieni.
2.
Kamieniami szlachetnymi i ozdobnymi w rozumieniu rozporządzenia są następujące minerały i skały:
1)
minerały - fluoryt, gagat, gips (odmiany: alabaster, selenit), granat (odmiany: almandyn, demantoid, grossular, pirop, uwarowit), kwarc (odmiany: ametyst, awanturyn, agat, chalcedon, chryzopraz, cytryn, jaspis, karneol, kryształ górski, kwarc zadymiony, morion, opal, praz), malachit, nefryt, serpentyn (odmiana serpolit), skaleń (odmiany: amazonit, kamień księżycowy, kamień słoneczny, labrador), topaz, turkus i turmalin,
2)
skały - drewno skrzemieniałe, lidyt, marmur dolnośląski, migmatyt, pegmatyt, serpentynit, skarn oraz wapień krystaliczny

- zwane dalej "kamieniami".

§  2.
1.
Gospodarowanie kamieniami obejmuje ich pozyskiwanie, skup, obróbkę, przerób i zbyt.
2.
Pozyskiwanie kamieni, z wyjątkiem zbieractwa, odbywa się zgodnie z odpowiednimi przepisami o eksploatacji złóż kopalin.
3.
Osoby fizyczne mogą pozyskiwać kamienie zarówno do celów zarobkowych, jak i niezarobkowych, tylko w formie zbieractwa.
§  3.
Prezes Centralnego Urzędu Geologii:
1)
określa obszary i miejsca występowania kamieni, prowadzi rejestr tych obszarów i miejsc, a także ustala wartość gospodarczą kamieni,
2)
przeprowadza w porozumieniu z właściwymi ministrami i terenowymi organami administracji państwowej stopnia wojewódzkiego okresowe analizy racjonalnego wykorzystania kamieni,
3)
może ustalić obszary, na których pozyskiwanie kamieni prowadzą tylko przedsiębiorstwa państwowe.
§  4.
1.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) wyznaczą po porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Geologii przedsiębiorstwa państwowe obowiązane do wydobywania kamieni, chyba że taki obowiązek został już zgodnie z art. 27 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze (Dz. U. z 1961 r. Nr 23, poz. 113) nałożony na przedsiębiorstwo przez okręgowy urząd górniczy.
2.
O wyznaczeniu przedsiębiorstwa, o którym mowa w ust. 1, właściwy minister (kierownik urzędu centralnego) zawiadamia:
1)
Ministerstwo Hutnictwa,
2)
właściwy terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, jeżeli przedsiębiorstwo eksploatuje złoże kopaliny, której wydobywanie nie podlega prawu górniczemu,
3)
właściwy terenowo okręgowy urząd górniczy, jeżeli przedsiębiorstwo eksploatuje złoże kopaliny, której wydobywanie podlega prawu górniczemu.
3.
Właściwy terenowy organ administracji państwowej stopnia wojewódzkiego oraz okręgowy urząd górniczy nakażą uzupełnić plan racjonalnej gospodarki złożem albo odpowiednio plan ruchu, jeżeli w planie nie uwzględniono obowiązku wydobywania kamieni mimo ich występowania w złożu.
4.
Ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) nadzorujący przedsiębiorstwa wyznaczone do wydobywania kamieni zastosują w tych przedsiębiorstwach w ramach obowiązujących zasad płacowych odpowiedni system materialnych zachęt w celu zapewnienia efektywności pozyskiwania kamieni.
§  5.
Przedsiębiorstwa państwowe nie wymienione w § 4 ust. 1 oraz inne jednostki gospodarki uspołecznionej mogą pozyskiwać kamienie po dokonaniu zgłoszenia właściwemu terenowemu organowi administracji państwowej stopnia wojewódzkiego i uzyskaniu potwierdzenia tego zgłoszenia.
§  6.
1.
Jednostki gospodarki uspołecznionej, o których mowa w § 4 ust. 1 i § 5, są obowiązane zbywać pozyskane kamienie jednostkom skupu wyznaczonym przez Ministra Hutnictwa w porozumieniu z Prezesem Centralnego Urzędu Geologii i właściwymi ministrami, zwanym dalej "jednostkami skupu".
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych, które pozyskują kamienie do celów zarobkowych.
3.
Skup kamieni od osób fizycznych odbywa się bez stwierdzania tożsamości tych osób.
§  7.
1.
Ministerstwo Hutnictwa sporządza bilans skupionych kamieni.
2.
Jednostki skupu są obowiązane informować raz na kwartał Ministerstwo Hutnictwa o ilości skupionych kamieni z podaniem ich rodzajów.
§  8.
Jednostki skupu zbywają kamienie zgodnie z wytycznymi Ministra Hutnictwa.
§  9.
1.
Obróbka i przerób kamieni mogą być dokonywane przez jednostki gospodarki uspołecznionej i rzemieślników oraz przez plastyków będących członkami związków twórczych bądź mających uprawnienie do wykonywania zawodu artysty plastyka.
2.
Jednostki i osoby wymienione w ust. 1 są obowiązane prowadzić ewidencję nabycia kamieni z podaniem jego źródła, ewidencję zużycia kamieni oraz ich zbytu.
§  10.
Minister Hutnictwa w porozumieniu z Ministrem Handlu Wewnętrznego i Usług zapewni podjęcie przez właściwe jednostki organizacyjne współpracy i koordynacji działalności w zakresie obróbki i przerobu kamieni przeznaczonych do wytwarzania wyrobów jubilerskich, pamiątkarskich i galanterii artystycznej, jak również w zakresie zbytu wyrobów wykonanych w całości lub w części z tych kamieni, oraz wyznaczy jednostkę wiodącą.
§  11.
Jednostki gospodarki uspołecznionej, rzemieślnicy oraz plastycy, o których mowa w § 9, zbywają wyroby wykonane w całości lub w części z kamieni jednostkom gospodarki uspołecznionej i nie uspołecznionej, prowadzącym działalność handlową w trybie obowiązujących przepisów.
§  12.
Traci moc rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 listopada 1975 r. w sprawie gospodarowania kamieniami szlachetnymi i ozdobnymi (Dz. U. Nr 37, poz. 200).
§  13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Prezydent podpisał ustawę doprecyzowującą termin wypłaty ekwiwalentu za urlop

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje podpisana przez prezydenta nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Od 7 stycznia mniej formalności budowlanych, więcej budowli bez zgłoszenia i bez pozwolenia

W dniu 7 stycznia wchodzi w życie nowelizacja Prawa budowlanego, która ma przyspieszyć proces budowlany i uprościć go. W wielu przypadkach zamiast pozwolenia na budowę wystarczające będzie jedynie zgłoszenie robót. Nowe przepisy wprowadzają też ułatwienia dla rolników oraz impuls dla rozwoju energetyki rozproszonej. Zmiany przewidują także większą elastyczność w przypadku nieprawidłowości po stronie inwestora.

Agnieszka Matłacz 06.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1977.5.22

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Gospodarowanie kamieniami szlachetnymi i ozdobnymi.
Data aktu: 14/01/1977
Data ogłoszenia: 25/02/1977
Data wejścia w życie: 25/02/1977