Ustalenie legalnych jednostek miar.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 17 października 1975 r.
w sprawie ustalenia legalnych jednostek miar.

Na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o miarach i narzędziach pomiarowych (Dz. U. z 1966 r. Nr 23, poz. 148 i z 1972 r. Nr 11, poz. 83) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Ustala się jako legalne jednostki miar - jednostki Międzynarodowego układu jednostek oraz jednostki miar nie należące do tego układu, określone w rozporządzeniu.
2.
Międzynarodowy układ jednostek oznacza się w skrócie wyrazami "układ SI".
3.
Jednostkami układu SI oznacza się w skrócie wyrazami "jednostki SI".
§  2.
Jednostkami SI są następujące jednostki miar:
1)
podstawowe jednostki SI:
Wielkość Jednostka miary
nazwa oznaczenie
długość metr m
masa kilogram kg
czas sekunda s
prąd elektryczny amper A
temperatura kelwin K
liczność materii mol mol
światłość kandela cd
2)
uzupełniające jednostki SI:
Wielkość Jednostka miary
nazwa oznaczenie
kąt płaski radian rad
kąt brylowy steradian sr
3)
pochodne jednostki SI, to jest jednostki miar wyrażalne za pomocą iloczynów i ilorazów jednostek SI podstawowych i uzupełniających.
§  3.
Legalnymi jednostkami miar nie należącymi do układu SI są:
1)
jednostki miar wymienione poniżej:
Wielkość Jednostka miary
nazwa oznaczenie
masa tona t
czas minuta min
godzina h
doba d
dzień )
tydzień )jednostki
miesiąc )kalendarzowe
kwartał )
rok ) a, r
powierzchnia hektar ha
objętość litr l
temperatura stopień Celsjusza °C
kąt płaski stopień ...°
minuta ...’
sekunda ..."
grad ...g
energia elektronowolt eV
masa atomowa jednostka masy atomowej u
długość jednostka astronomiczna
długości AU, UA
parsek pc
2)
jednostki miar pochodne, wyrażalne za pomocą iloczynów i ilorazów jednostek miar wymienionych w pkt 1 lub jednostek miar wymienionych w pkt 1 i jednostek SI.
§  4.
Prezes Polskiego Komitetu Normalizacji i Miar, zwany dalej "Prezesem Komitetu", ustala:
1)
definicje i oznaczenia legalnych jednostek miar,
2)
pochodne jednostki miar wybranych wielkości:
a)
należące do układu SI,
b)
określone w § 3 pkt 2,
3)
jednostki miar wybranych wielkości:
a)
dopuszczone przejściowo do stosowania jako legalne,
b)
dopuszczone przejściowo do stosowania jako legalne w ograniczonym zakresie,
4)
zasady wyrażania dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności jednostek miar,
5)
wytyczne w sprawie stosowania oraz zasad budowy i pisowni nazw i oznaczeń jednostek miar.
§  5.
Prezes Komitetu na wniosek Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki lub Ministra Oświaty i Wychowania ustala do stosowania w dydaktyce:
1)
uproszczone definicje podstawowych jednostek SI przystosowane do poziomu nauczania,
2)
równoważne definicje innych jednostek miar niż wymienione w pkt 1.
§  6.
1.
Jednostki SI należy wprowadzać do stosowania stopniowo zgodnie z programami uwzględniającymi potrzeby poszczególnych gałęzi gospodarki narodowej. Jednocześnie, zgodnie z tymi programami, należy wycofywać jednostki miar, o których mowa w § 4 pkt 3.
2.
Prezes Komitetu, w uzgodnieniu z właściwymi ministrami (kierownikami urzędów centralnych) i Sekretarzem Naukowym Polskiej Akademii Nauk, ustali ogólny program wprowadzania jednostek SI do stosowania w gospodarce narodowej.
3.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych) wprowadzą jednostki SI do stosowania na podstawie programu określonego w ust. 2 oraz w uzgodnieniu z Prezesem Komitetu.
4.
Program, o którym mowa w ust. 2, powinien uwzględniać w szczególności:
1)
wprowadzenie jednostek SI do:
a)
normalizacji,
b)
szkolnictwa,
c)
wydawnictw i publicystyki,
d)
statystyki gospodarczej i sprawozdawczości,
e)
dokumentacji naukowej i technicznej,
f)
produkcji wyrobów, obrotu towarowego i usług,
2)
wzorcowanie wytwarzanych narzędzi pomiarowych w jednostkach SI,
3)
zorganizowanie informacji popularyzującej układ SI.
5.
Prezes Komitetu koordynuje proces wprowadzania jednostek SI do gospodarki narodowej.
§  7.
1.
Dotychczas stosowane narzędzia pomiarowe z oznaczeniami jednostek miar nie odpowiadającymi oznaczeniom ustalonym zgodnie z § 2-4 mogą być nadal stosowane i legalizowane do czasu ich zużycia.
2.
Prezes Komitetu może ustalić terminy, po których upływie narzędzia pomiarowe określone w ust. 1 powinny być wycofane ze stosowania lub przewzorcowane w legalnych jednostkach miar.
§  8.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 czerwca 1966 r. w sprawie ustalenia legalnych jednostek miar (Dz. U. z 1966 r. Nr 25, poz. 154 i z 1970 r. Nr 18, poz. 151).
§  9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 1975 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.35.192

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ustalenie legalnych jednostek miar.
Data aktu: 17/10/1975
Data ogłoszenia: 30/10/1975
Data wejścia w życie: 01/12/1975