Dalsze zwiększenie świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych.

USTAWA
z dnia 23 października 1975 r.
o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych.

W roku trzydziestolecia zwycięstwa nad faszyzmem hitlerowskim Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej:
- w uznaniu szczególnych zasług tych, którzy walczyli o narodowe i społeczne wyzwolenie Ojczyzny, przeszli gehennę w hitlerowskich obozach koncentracyjnych i więzieniach, oraz tych, którzy w pierwszym okresie po wyzwoleniu walczyli o utrwalenie władzy ludowej,

- kontynuując dotychczasowe działania na rzecz stałej poprawy warunków socjalno-bytowych tego środowiska oraz dla zapewnienia mu coraz lepszej opieki zdrowotnej,

- uwzględniając nowe możliwości Państwa, stworzone przez dynamiczny rozwój gospodarki, zwłaszcza w ostatnim pięcioleciu,

stanowi, co następuje:

Art.  1.

Świadczenia przewidziane w ustawie przysługują kombatantom - uczestnikom walk o narodowe i społeczne wyzwolenie Ojczyzny, uczestnikom ruchu oporu, w tym również prowadzącym tajne nauczanie, więźniom obozów koncentracyjnych, w tym osobom prześladowanym w hitlerowskich więzieniach, oraz uczestnikom walk o utrwalenie władzy ludowej, którzy są obywatelami polskimi, zamieszkują na obszarze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i są członkami Związku Bojowników o Wolność i Demokrację bądź spełniają warunki uprawniające do członkostwa tego Związku. Związek Bojowników o Wolność i Demokrację - organizacja skupiająca w swych szeregach bojowników o narodowe i społeczne wyzwolenie Polski, więźniów hitlerowskich obozów koncentracyjnych i więzień oraz uczestników walk o utrwalenie władzy ludowej - zaświadcza, że osoby te odpowiadają warunkom uprawniającym do świadczeń określonych w ustawie.

Art.  2.
1.
Tworzy się Państwowy Fundusz Kombatantów i Więźniów Obozów Koncentracyjnych, zwany dalej "funduszem".
2.
Fundusz tworzy się z dotacji z budżetu Państwa.
3.
Dysponentem funduszu jest Minister do Spraw Kombatantów.
4.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady tworzenia funduszu i zarządzania tym funduszem.
Art.  3.
1.
Środki funduszu przeznacza się w szczególności na:
1)
wypłatę przewidzianych w ustawie świadczeń rentowych dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych oraz dla członków rodzin pozostałych po tych osobach,
2)
doraźną pomoc pieniężną dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych oraz dla członków rodzin pozostałych po tych osobach,
3)
finansowanie budowy i kosztów utrzymania sanatoriów oraz innych zakładów leczniczych przeznaczonych dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych oraz członków ich rodzin,
4)
finansowanie budowy i kosztów utrzymania Domów Zasłużonego Kombatanta.
2.
Ze środków funduszu pokrywa się również wydatki na renty inwalidzkie i rodzinne oraz na inne świadczenia pieniężne przewidziane w ustawie z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 21, poz. 117).
Art.  4.
1.
Kombatantom będącym inwalidami wojennymi oraz pozostałym po nich członkom rodzin przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.
2.
Świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane dla inwalidów wojennych przysługują również - w zakresie i na zasadach ustalonych przepisami, o których mowa w ust 1 - więźniom obozów koncentracyjnych, jeżeli zostali zaliczeni do jednej z grup inwalidów wskutek inwalidztwa pozostającego w związku z pobytem w obozie.
Art.  5.
1.
Za inwalidztwo powstałe w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób powstałych w związku z pobytem w obozie.
2.
Związek zranień, kontuzji i innych obrażeń oraz chorób pozostających w związku z pobytem w obozie koncentracyjnym, a także związek inwalidztwa z pobytem w obozie, ustala komisja lekarska do spraw inwalidztwa i zatrudnienia przy udziale lekarza - przedstawiciela Związku Bojowników o Wolność i Demokrację.
Art.  6.
1.
Kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych, którzy nie mają prawa do świadczeń określonych w art. 4 ustawy ani do emerytury lub renty na podstawie innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, może być przyznana w drodze wyjątku:
1)
emerytura, jeżeli osiągnęli wiek 55 lat - kobiety i 60 lat - mężczyźni,
2)
renta inwalidzka, jeżeli zostali zaliczeni do jednej z grup inwalidów.
2.
Kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych może być podwyższona emerytura lub renta pobierana przez nich na podstawie przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym lub innych przepisów emerytalnych.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do członków rodzin pozostałych po kombatantach i więźniach obozów koncentracyjnych, jeżeli spełniają oni warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej.
4.
Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia warunki przyznawania lub podwyższania emerytur i rent, o których mowa w ust. 1-3, ich wysokość oraz przysługujące do nich dodatki i inne świadczenia.
5.
Świadczenia, o których mowa w ust. 1-3, przyznaje bądź podwyższa Minister do Spraw Kombatantów.
Art.  7.

Kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych, pozostającym w zatrudnieniu, zwiększa się przysługujący im urlop wypoczynkowy o 10 dni roboczych. Zwiększenie to nie przysługuje, jeżeli osoby te korzystają z urlopu w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych w ciągu roku.

Art.  8.
1.
Kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych zalicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależy przyznanie lub wysokość wszelkich świadczeń przysługujących pracownikom od zakładu pracy, okres działalności kombatanckiej oraz okres pobytu w obozach koncentracyjnych.
2.
Okresy wymienione w ust. 1 zalicza się w wymiarze podwójnym do okresu zatrudnienia, od którego zależy przyznanie emerytury lub renty.
Art.  9.
1.
Kombatanci i więźniowie obozów koncentracyjnych, którzy pozostają w zatrudnieniu, mogą - na swój wniosek - przejść na emeryturę po osiągnięciu 55 lat przez kobietę i 60 lat przez mężczyznę, jeżeli mają okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury.
2.
Granice wieku określone w ust. 1 stosuje się również przy ustalaniu prawa do renty kombatantom i więźniom obozów koncentracyjnych przekazującym gospodarstwa rolne na własność Państwa.
3.
Kombatanci oraz więźniowie obozów koncentracyjnych, pobierający rentę inwalidzką i nie pozostający w zatrudnieniu, mają prawo do zmiany - na swój wniosek - renty tej na emeryturę, jeżeli spełniają warunki, o których mowa w ust. 1.
Art.  10.

Prawo do świadczeń pieniężnych określonych w art. 4 ustalają i świadczenia te wypłacają oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Oddziały te wypłacają również świadczenia pieniężne przyznane przez Ministra do Spraw Kombatantów na podstawie art. 6.

Art.  11.

Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych oraz Minister do Spraw Kombatantów, po porozumieniu z Zarządem Głównym Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, określą w drodze rozporządzenia:

1)
tryb ustalania uprawnień do świadczeń określonych w ustawie oraz dowody wymagane do uzyskania tych świadczeń,
2)
zasady i tryb zaliczania okresów, o których mowa w art. 8.
Art.  12.

Minister do Spraw Kombatantów może w szczególnie uzasadnionych wypadkach uznać za uprawnionego do świadczeń określonych w ustawie kombatanta lub więźnia obozu koncentracyjnego, który nie spełnia warunków określonych w art. 1.

Art.  13.

Użyte w ustawie określenie "kombatanci i więźniowie obozów koncentracyjnych" oznacza osoby, o których mowa w art. 1.

Art.  14.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1976 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.34.186

Rodzaj: Ustawa
Tytuł: Dalsze zwiększenie świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych.
Data aktu: 23/10/1975
Data ogłoszenia: 29/10/1975
Data wejścia w życie: 01/01/1976