Organizacja i zadania zakładów opieki zdrowotnej.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA ZDROWIA I OPIEKI SPOŁECZNEJ
z dnia 30 czerwca 1975 r.
w sprawie organizacji i zadań zakładów opieki zdrowotnej.

Na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 1948 r. o zakładach społecznych służby zdrowia i planowej gospodarce w służbie zdrowia (Dz. U. z 1948 r. Nr 55, poz. 434 z późniejszymi zmianami) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Zakładami służby zdrowia sprawującymi opiekę zdrowotną i udzielającymi niektórych świadczeń z dziedziny opieki społecznej są:
1)
zespoły opieki zdrowotnej - działające na obszarze obwodu zapobiegawczo-leczniczego ustalonego przez wojewodę,
2)
przemysłowe (górnicze, portowe) zespoły opieki zdrowotnej oraz zespoły opieki zdrowotnej dla szkół wyższych,
3)
wojewódzkie szpitale zespolone,
4)
specjalistyczne zespoły opieki zdrowotnej,
5)
szpitale, sanatoria,
6)
szpitale kliniczne i inne jednostki kliniczne akademii medycznych i instytutów naukowo-badawczych.
2.
W sprawowaniu opieki zdrowotnej uczestniczą na zasadach uregulowanych odrębnymi przepisami:
1)
stacje sanitarno-epidemiologiczne,
2)
wojewódzkie stacje krwiodawstwa,
3)
zakłady specjalne pomocy społecznej,
4)
zakłady lecznictwa uzdrowiskowego.
3.
Zakłady wymienione w ust. 1 i ust. 2 współdziałają ze sobą, jak również z zakładami służby zdrowia podlegającymi innym resortom, w taki sposób, aby wszyscy obywatele mieli zapewnioną wszechstronną opiekę zdrowotną w zakresie uzasadnionym stanem ich zdrowia.
§  2.
1.
Zakłady służby zdrowia określone w § 1 ust. 1 pkt 1-5 i ust. 2 pkt 1 i 2 są jednostkami organizacyjnymi budżetowymi, tworzonymi przez właściwych wojewodów i im podlegającymi.
2.
Zasady tworzenia i prowadzenia jednostek określonych w § 1 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 3 i 4 regulują odrębne przepisy.
§  3.
1.
Zadaniem zespołu opieki zdrowotnej jest zapewnienie na obszarze danego obwodu zapobiegawczo-leczniczego:
1)
opieki zapobiegawczej obejmującej w szczególności:
a)
organizowanie i przeprowadzanie szczepień ochronnych,
b)
przeprowadzanie badań zapobiegawczych określonych grup ludności,
c)
nadzór nad warunkami środowiska zamieszkania i nauki,
d)
ocenę warunków pracy i stanu zdrowia pracowników ze szczególnym uwzględnieniem pracowników zatrudnionych w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych,
e)
szerzenie oświaty zdrowotnej,
2)
opieki leczniczej obejmującej:
a)
świadczenia indywidualne w zakresie podstawowych i innych specjalności - udzielane stosownie do potrzeb w formie opieki zdrowotnej ambulatoryjnej, domowej, doraźnej i stacjonarnej,
b)
czynne poradnictwo,
c)
świadczenia w zakresie rehabilitacji leczniczej i zawodowej,
3)
świadczeń leczniczo-opiekuńczych udzielanych przez żłobki i domy małego dziecka,
4)
pełnej oceny potrzeb w zakresie środowiskowej pomocy społecznej i organizowanie zaspokojenia tych potrzeb,
5)
świadczeń opiekuńczych udzielanych przez domy rencistów i dzienne domy pomocy społecznej.
2.
Obwód zapobiegawczo-leczniczy stanowi obszar zamieszkały przez 30-150 tys. mieszkańców, obejmujący jedno lub więcej miast i sąsiednie gminy. Miasta liczące ponad 150 tys. mieszkańców mogą stanowić jeden lub więcej obwodów zapobiegawczo-leczniczych w zależności od warunków miejscowych.
3.
Na terenach o dużej koncentracji skupisk miejskich obwód zapobiegawczo-leczniczy może stanowić obszar zamieszkały przez więcej niż 150 tys. mieszkańców.
4.
Zadania podstawowej opieki zdrowotnej są wykonywane w rejonach zapobiegawczo-leczniczych ustalonych przez dyrektora zespołu w uzgodnieniu z właściwym terenowym organem administracji państwowej stopnia podstawowego.
§  4.
1.
Zadaniem przemysłowego (górniczego, portowego) zespołu opieki zdrowotnej jest zapewnienie opieki zapobiegawczo-leczniczej pracownikom zakładów przemysłowych, górniczych, żeglugi, transportu i budowlanych oraz innych, w których występują warunki szkodliwe dla zdrowia lub uciążliwe.
2.
Przemysłowy (górniczy, portowy) zespół opieki zdrowotnej tworzy się na obszarze, na którym ze względu na koncentrację zakładów pracy zachodzi potrzeba wyodrębnienia zakładów przemysłowej służby zdrowia w formie samodzielnej jednostki organizacyjnej i budżetowej.
§  5.
1.
Zadaniem zespołu opieki zdrowotnej dla szkół wyższych jest zapewnienie opieki zapobiegawczo-leczniczej studentom, osobom pobierającym stypendia doktoranckie i habilitacyjne oraz pracownikom szkół wyższych.
2.
Zespół opieki zdrowotnej dla szkół wyższych tworzy się, jeżeli ze względu na skupienie szkół wyższych zachodzi potrzeba wyodrębnienia przychodni akademickich i innych placówek służby zdrowia przeznaczonych dla studentów - w formie samodzielnej jednostki organizacyjnej i budżetowej.
§  6.
1.
Zadaniem wojewódzkiego szpitala zespolonego jest:
1)
zapewnienie świadczeń uzupełniających opiekę zdrowotną sprawowaną przez zespoły opieki zdrowotnej, ze szczególnym uwzględnieniem wąskich specjalności,
2)
udostępnienie świadczeń konsultacyjnych,
3)
prowadzenie działalności metodyczno-organizacyjnej,
4)
podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników medycznych.
2.
W miarę potrzeby do zadań wojewódzkiego szpitala zespolonego może być włączone udzielanie miejscowej ludności świadczeń z zakresu działania zespołu opieki zdrowotnej.
3.
Świadczenia określone w ust. 1 pkt 1 i 2 są udzielane w formie opieki ambulatoryjnej, doraźnej i stacjonarnej, a świadczenia określone w ust. 2 - również w formie opieki domowej.
4.
W niektórych specjalnościach świadczenia określone w ust. 1 pkt 1 i 2, jak również niektóre świadczenia diagnostyczne i rehabilitacyjne powinny być udostępnione mieszkańcom innych województw, jeżeli na obszarze tych województw nie ma odpowiednich zakładów służby zdrowia.
§  7.
1.
Zadania specjalistycznego zespołu opieki zdrowotnej obejmują sprawy określone w § 6 ust. 1.
2.
Do specjalistycznego zespołu opieki zdrowotnej stosuje się odpowiednio przepis § 6 ust. 4.
§  8.
Zadaniem szpitali, sanatoriów i innych zakładów nie zespolonych jest udzielanie świadczeń w określonej dziedzinie opieki zdrowotnej ludności zamieszkałej na obszarze określonym w trybie § 11.
§  9.
1.
Zadaniem szpitala klinicznego w zakresie sprawowania opieki zdrowotnej jest:
1)
udzielanie ambulatoryjnych i stacjonarnych świadczeń wysoko specjalistycznych w zakresie uzupełniającym działalność zakładów stopnia wojewódzkiego,
2)
wykonywanie niektórych funkcji wojewódzkiego szpitala zespolonego lub zespołu,
3)
podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracowników medycznych.
2.
Zadania określone w ust. 1 pkt 1 i 3 szpital kliniczny wykonuje na obszarze dwu lub więcej województw, stosownie do zadań wykonywanych przez daną akademię medyczną.
3.
Zakres zadań określonych w ust. 1 pkt 2 ustala odpowiednie porozumienie zawarte między wojewodą a akademią medyczną.
§  10.
Wojewoda w uzgodnieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej może wyrazić zgodę na działanie przez czas określony dotychczasowych wojewódzkich przychodni specjalistycznych i stacji pogotowia ratunkowego jako samodzielnych jednostek organizacyjnych i budżetowych.
§  11.
1.
Ramową organizację i wzorcowe statuty zakładów służby zdrowia określonych w § 1 oraz zasady funkcjonowania jednostek organizacyjnych wchodzących w skład tych zakładów ustali Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w drodze odrębnych zarządzeń.
2.
Statuty zakładów określonych w § 1 ust. 1 pkt 1-5 zatwierdza właściwy wojewoda, a statuty szpitali klinicznych właściwy rektor akademii medycznej.
§  12.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o wojewodzie - należy przez to rozumieć również Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, Prezydenta Miasta Krakowa i Prezydenta Miasta Łodzi.
§  13.
Tracą moc:
1)
rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 19 listopada 1962 r. w sprawie organizacji i zadań zakładów leczniczo-zapobiegawczych przemysłowej służby zdrowia (Dz. U. Nr 60, poz. 293),
2)
rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 listopada 1964 r. w sprawie organizacji i zadań stacji pogotowia ratunkowego (Dz. U. Nr 42, poz. 288),
3)
rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 20 lutego 1973 r. w sprawie organizacji zespołów opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 7, poz. 52).
§  14.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.25.134

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Organizacja i zadania zakładów opieki zdrowotnej.
Data aktu: 30/06/1975
Data ogłoszenia: 17/07/1975
Data wejścia w życie: 17/07/1975