Zakres i tryb sprawowania nadzoru i kontroli przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk.

ROZPORZĄDZENIE
PREZESA RADY MINISTRÓW
z dnia 22 kwietnia 1975 r.
w sprawie zakresu i trybu sprawowania nadzoru i kontroli przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk.

Na podstawie art. 2 ust. 2 dekretu z dnia 5 lipca 1946 r. o utworzeniu Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk (Dz. U. z 1946 r. Nr 34, poz. 210, z 1948 r. Nr 36, poz. 257, z 1952 r. Nr 19, poz. 114 i z 1953 r. Nr 49, poz. 239) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozpowszechnianie wszelkiego rodzaju druków, zapisów obrazu i słowa oraz każde publiczne wykonanie utworu z tekstem słownym albo utworu mimicznego w działalności artystycznej lub rozrywkowej podlega nadzorowi i kontroli Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, zwanego dalej "Głównym Urzędem", i wymaga zgody tego Urzędu.
§  2.
1.
Przepis § 1 nie dotyczy:
1)
aktów normatywnych, druków i formularzy urzędowych,
2)
druków przeznaczonych wyłącznie na użytek urzędów, państwowych i spółdzielczych instytucji i jednostek gospodarczych, stowarzyszeń wyższej użyteczności oraz organizacji politycznych, młodzieżowych, związków zawodowych i komitetów Frontu Jedności Narodu, z wyjątkiem gazet i czasopism (biuletynów),
3)
druków handlowych i firmowych oraz przeznaczonych do użytku osobistego i towarzyskiego,
4)
druków artystycznych mających charakter oryginału,
5)
informacji wygłaszanych za pomocą radiofonii przewodowej,
6)
prac przejściowych i magisterskich, a także prac doktorskich i habilitacyjnych wykonywanych w ilościach niezbędnych do uzyskania dyplomu, przeprowadzenia przewodu doktorskiego lub habilitacyjnego w państwowej szkole wyższej, w państwowej placówce typu naukowo-dydaktycznego lub w państwowym instytucie naukowo-badawczym oraz w Polskiej Akademii Nauk i jej placówkach naukowych,
7)
publikacji przekazanych nadzorowi i kontroli innych urzędów i instytucji w myśl odrębnych przepisów.
2.
Wysokość nakładu prac, o których mowa w ust. 1 pkt 6, oraz tryb ich udostępniania ustala kierownik jednostki organizacyjnej, wymienionej w tym przepisie.
§  3.
1.
Prezes Głównego Urzędu wyłączy spod nadzoru i kontroli podręczniki szkolne i pomoce dydaktyczne w zakresie uzgodnionym z Ministrem Oświaty i Wychowania i Ministrem Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki.
2.
Prezes Głównego Urzędu może wyłączyć spod nadzoru i kontroli inne formy utrwalania i przekazywania informacji niż wymienione w § 2 ust. 1.
§  4.
1.
Osoba fizyczna, osoba prawna oraz nie mająca osobowości prawnej organizacja i instytucja występująca o uzyskanie zgody na:
1)
rozpowszechnianie druku - jest obowiązana przedstawić do kontroli tekst druku, a następnie gotowe egzemplarze w formie przeznaczonej do rozpowszechniania,
2)
publiczne wykonanie imprezy artystycznej lub rozrywkowej - jest obowiązana zawiadomić Główny Urząd co najmniej na 48 godzin przed generalną próbą o czasie i miejscu tej próby,
3)
rozpowszechnianie utworów i informacji za pomocą radia, telewizji i innych urządzeń - jest obowiązany przedstawić Głównemu Urzędowi tekst utworu albo informacji lub konspekt przy transmisjach bezpośrednich.
2.
Główny Urząd może zwolnić występującego o udzielenie zgody na rozpowszechnianie druku, zapisu, obrazu i słowa, informacji lub na publiczne wykonanie w działalności artystycznej lub rozrywkowej utworu od obowiązku określonego odpowiednio w ust. 1.
3.
Prezes Głównego Urzędu może udzielić zgody na przedstawienie tekstów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, w formie maszynopisu, pod warunkiem przyjęcia przez wydawcę odpowiedzialności za zgodność tekstu gotowych egzemplarzy z tekstem maszynopisu.
§  5.
Główny Urząd nie udzieli zgody na rozpowszechnianie druków, zapisów obrazu i słowa oraz na publiczne wykonanie w działalności artystycznej i rozrywkowej utworu, jeżeli byłoby ono szkodliwe dla dobra i interesów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
§  6.
Prezes Głównego Urzędu określi szczegółowy tryb udzielania zgody, o której mowa w § 1.
§  7.
Wydawanie gazety i czasopisma wymaga zezwolenia Głównego Urzędu.
§  8.
1.
Zezwolenie na wydawanie gazety i czasopisma powinno określić w szczególności: tytuł gazety i czasopisma, wydawcę, najwyższy nakład, format, częstotliwość ukazywania się, objętość i sposób wykonania.
2.
Wszelkie zmiany w stosunku do danych określonych w zezwoleniu mogą być dokonywane wyłącznie za zgodą Głównego Urzędu.
3.
Główny Urząd może z przyczyn określonych w § 5 cofnąć zezwolenie na wydawanie gazety lub czasopisma.
4.
Zezwolenie na wydawanie gazety lub czasopisma traci ważność:
1)
po upływie czasu, na jaki zostało wydane,
2)
w razie niewydawania gazety lub czasopisma przez okres jednego roku, licząc od upływu terminu, w którym powinny się ukazać.
§  9.
1.
Prezes Głównego Urzędu może pozbawić z przyczyn określonych w § 5 gazety, czasopisma i inne druki pochodzenia zagranicznego debitu komunikacyjnego, zakazując sprowadzania ich na obszar Polski Rzeczypospolitej Ludowej w celu rozpowszechniania.
2.
Gazety, czasopisma i inne druki pozbawione debitu komunikacyjnego nie mogą być przewożone przez obszar Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, z wyjątkiem czasopism i druków przewożonych zgodnie z umowami o tranzycie.
3.
Pozbawienie debitu komunikacyjnego następuje w drodze ogłoszonego w Monitorze Polskim zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu.
4.
Prezes Głównego Urzędu może udzielić zgody na sprowadzanie i posiadanie - do celów naukowych, publicystycznych i urzędowych - gazet, czasopism i innych druków pozbawionych debitu komunikacyjnego.
§  10.
1.
Zakłady poligraficzne, urządzenia i aparaty wytwarzające publikacje i ilustracje sposobem mechanicznym, chemicznym lub innym, zakłady wytwarzające pieczątki (stemple) oraz zakłady (punkty) sprzedaży matryc - podlegają rejestracji.
2.
Właściwi ministrowie (kierownicy urzędów centralnych), organy administracji państwowej stopnia wojewódzkiego oraz zarządy centralnych związków spółdzielni i organizacji społecznych, wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 2, wydadzą w uzgodnieniu z Prezesem Głównego Urzędu przepisy określające sposób prowadzenia rejestracji, o której mowa w ust. 1, i ewidencji sprzedaży matryc oraz określające dokumentację wykonywanych prac poligraficznych.
3.
Sposób prowadzenia rejestracji, o której mowa w ust. 1, i kontroli zakładów, urządzeń i aparatów będących w posiadaniu osób fizycznych, organizacji społecznych i instytucji nie wymienionych w ust. 2 oraz zasady i tryb udzielania zgody na wykonanie pieczątek (stempli) ustali Prezes Głównego Urzędu.
§  11.
Traci moc rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 marca 1970 r. w sprawie zakresu i trybu sprawowania nadzoru i kontroli przez organy kontroli prasy, publikacji i widowisk (Dz. U. z 1970 r. Nr 6, poz. 50 i z 1972 r. Nr 41, poz. 268).
§  12.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1975 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1975.13.75

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Zakres i tryb sprawowania nadzoru i kontroli przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk.
Data aktu: 22/04/1975
Data ogłoszenia: 29/04/1975
Data wejścia w życie: 01/07/1975