Obliczanie podstawy wymiary emerytury, rent, zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu zatrudnienia w spółdzielczych zakładach usługowych.

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY, PŁAC I SPRAW SOCJALNYCH
z dnia 20 kwietnia 1974 r.
w sprawie obliczania podstawy wymiaru emerytury, rent, zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu zatrudnienia w spółdzielczych zakładach usługowych.

Na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 4 i 5 oraz art. 125 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późniejszymi zmianami) zarządza się, co następuje:
§  1.
1.
Przepisy rozporządzenia stosuje się do członków i pracowników spółdzielni pracy zrzeszonych w Centralnym Związku Spółdzielczości Pracy oraz do pracowników spółdzielni zrzeszonych w Centrali Rolniczej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" i w Centralnym Związku Spółdzielni Spożywców "Społem":
1)
zatrudnionych w spółdzielczych zakładach usługowych prowadzonych na zasadach zryczałtowanego rozrachunku oraz
2)
opłacających z tytułu tego zatrudnienia zryczałtowany podatek od wynagrodzeń.
2.
Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do uczniów odbywających naukę w spółdzielczych zakładach usługowych.
§  2.
1.
Miesięczne zarobki stanowiące podstawę wymiaru emerytury, rent, zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz składek na ubezpieczenie społeczne ustala się w formie ryczałtów.
2.
Wysokość ryczałtu - z zastrzeżeniem ust. 3 - ustala się w zależności od wysokości zryczałtowanego podatku od wynagrodzeń określonego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 kwietnia 1974 r. w sprawie poboru zryczałtowanego podatku od wynagrodzeń od osób zatrudnionych w niektórych spółdzielczych zakładach usługowych (Dz. U. Nr 16, poz. 90). Kwoty ryczałtu i odpowiadające im kwoty podatku od wynagrodzeń bez uwzględnienia zwolnień i ulg określa załącznik do niniejszego rozporządzenia.
3.
Najniższa kwota ryczałtu, o którym mowa w ust. 2, nie może być niższa od półtorakrotnej kwoty wynagrodzenia ustalonego w gospodarce uspołecznionej dla najniżej zarabiających w okresie, z którego zarobki przyjmuje się do obliczenia podstawy wymiaru świadczeń lub składek na ubezpieczenie społeczne.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli wynagrodzenie zwolnione jest od podatku od wynagrodzeń ze względu na wysokość tego wynagrodzenia.
5.
Przepisów ust. 3 i 4 nie stosuje się przy obliczaniu podstawy wymiaru świadczeń z okresu przed dniem wejścia w życie rozporządzenia.
§  3.
1.
Na wniosek osoby, o której mowa w § 1, zarząd odpowiedniej spółdzielni może podwyższyć kwotę ustalonego ryczałtu (§ 2 ust. 2), nie więcej jednak niż o 50%.
2.
Podwyższona kwota ryczałtu (ust. 1) stanowi podstawę wymiaru emerytury lub renty, jeżeli od tej kwoty były wymierzane składki na ubezpieczenie społeczne przez okres co najmniej 36 ostatnich miesięcy zatrudnienia.
3.
W razie opłacania składek od podwyższonej kwoty ryczałtu przez okres krótszy niż 36 miesięcy - podstawę wymiaru emerytury lub renty stanowią kwoty ryczałtu określone w § 2, chyba że inwalidztwo lub śmierć jest następstwem wypadku przy pracy albo choroby zawodowej.
§  4.
Podstawę wymiaru zasiłku z ubezpieczenia społecznego stanowi przeciętna miesięczna kwota ryczałtu (§ 2 i 3 ust. 1) z okresu ostatnich 12 miesięcy zatrudnienia lub z okresu faktycznego zatrudnienia, jeżeli trwało ono krócej niż 12 miesięcy.
§  5.
Jeżeli zatrudnienie trwało część miesiąca wskutek podjęcia lub zaprzestania pracy w ciągu miesiąca albo wskutek pobierania zasiłków z ubezpieczenia społecznego, kwotę ustalonego ryczałtu zmniejsza się odpowiednio, przyjmując, że miesiąc kalendarzowy liczy 25 dni roboczych.
§  6.
W sprawach nie unormowanych niniejszym rozporządzeniem stosuje się odpowiednio przepisy rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 19 sierpnia 1968 r. w sprawie obliczania podstawy wymiaru emerytury lub renty, zasiłków z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa oraz składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 1968 r. Nr 35, poz. 246 i z 1972 r. Nr 27, poz. 196).
§  7.
Traci moc rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 15 marca 1967 r. w sprawie podstawy wymiaru składek i świadczeń oraz zryczałtowania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu zatrudnienia w spółdzielczych zakładach usługowych (Dz. U. Nr 15, poz. 67).
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1974 r.

ZAŁĄCZNIK

Podstawa wymiaru emerytury, rent i zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu zatrudnienia w spółdzielczych zakładach usługowych i odpowiadająca im wysokość podatku od wynagrodzeń:

Wysokość zryczałtowanego podatku od wynagrodzeń w zł miesięcznie Podstawa wymiaru świadczeń i składek w zł miesięcznie
do 39 1.800
51 1.900
66 2.000
79 2.100
96 2.200
112 2.300
129 2.400
147 2.500
169 2.600
186 2.700
207 2.800
232 2.900
252 3.000
272 3.100
291 3.200
316 3.300
333 3.400
350 3.500
367 3.600
388 3.700
406 3.800
429 3.900
440 4.000

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1974.16.92

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Obliczanie podstawy wymiary emerytury, rent, zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu zatrudnienia w spółdzielczych zakładach usługowych.
Data aktu: 20/04/1974
Data ogłoszenia: 29/04/1974
Data wejścia w życie: 01/07/1974