Niezawieszanie prawa do emerytury lub renty rencistom zatrudnionym w niektórych rodzajach usług, w handlu i w gastronomii.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 2 stycznia 1974 r.
w sprawie niezawieszania prawa do emerytury lub renty rencistom zatrudnionym w niektórych rodzajach usług, w handlu i w gastronomii.

Na podstawie art. 65 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1968 r. Nr 3, poz. 6, z 1972 r. Nr 16, poz. 114 i Nr 53, poz. 341 oraz z 1973 r. Nr 38, poz. 225) zarządza się, co następuje:
§  1.
Nie zawiesza się prawa do emerytury lub renty emerytom i rencistom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy albo na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło w uspołecznionych zakładach pracy świadczących usługi na rzecz ludności lub rolnictwa, w uspołecznionych przedsiębiorstwach obrotu towarowego lub w uspołecznionych przedsiębiorstwach gastronomicznych, jeżeli:
1)
posiadają oni kwalifikacje do wykonywania takiego zatrudnienia oraz
2)
osiągają z tytułu takiego zatrudnienia zarobek nie przekraczający kwoty 24.000 zł w roku kalendarzowym.
§  2.
1.
Jeżeli emeryt (rencista) osiągnął zarobek w kwocie 24.000 zł przed zakończeniem roku kalendarzowego i z tytułu dalszego zatrudnienia uzyskuje zarobek przekraczający miesięczną wysokość emerytury lub renty - prawo do tych świadczeń ulega zawieszeniu; w razie gdy zarobek nie przekracza miesięcznej wysokości emerytury lub renty - wypłaca się te świadczenia zmniejszone o wysokość uzyskiwanego zarobku.
2.
Zawieszenie prawa do emerytury lub renty albo zmniejszenie wysokości tych świadczeń następuje począwszy od miesiąca, w którym rencista przekroczył zarobek w kwocie 24.000 zł, i trwa przez okres dalszego zatrudnienia nie dłużej niż do końca roku kalendarzowego.
§  3.
1.
Za zatrudnienie w uspołecznionych zakładach pracy świadczących usługi uważa się wykonywanie:
1)
usług na rzecz rolnictwa - określonych przepisami uchwały nr 34 Rady Ministrów z dnia 4 lutego 1972 r. w sprawie rozwoju usług produkcyjnych dla rolnictwa (Monitor Polski Nr 14, poz. 94),
2)
usług na rzecz ludności - określonych przepisami uchwały nr 35 Rady Ministrów z dnia 4 lutego 1972 r. w sprawie rozwoju usług (Monitor Polski Nr 14, poz. 95).
2.
Za zatrudnienie w uspołecznionych zakładach pracy, o którym mowa w ust. 1, uważa się również sprawowanie przez opiekunki domowe terenowych placówek Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej i siostry pogotowia Polskiego Czerwonego Krzyża opieki nad osobami niedołężnymi, przewlekle chorymi i inwalidami.
§  4.
1.
Za zatrudnienie w uspołecznionych przedsiębiorstwach obrotu towarowego uważa się pracę wykonywaną:
1)
w sklepach i magazynach - w charakterze sprzedawców, kasjerów, pakowaczy, robotników i rzemieślników,
2)
w transporcie związanym z handlem - na stanowiskach kierowców i robotników spedycyjnych,
3)
w Polskiej Izbie Handlu Zagranicznego - przy obsłudze targów międzynarodowych i krajowych.
2.
Za zatrudnienie w uspołecznionych przedsiębiorstwach obrotu towarowego uważa się również wykonywanie czynności związanych ze zbieraniem i skupywaniem surowców wtórnych.
§  5.
Za zatrudnienie w uspołecznionych przedsiębiorstwach gastronomicznych uważa się pracę wykonywaną w zakładach przemysłu gastronomicznego, w placówkach żywienia przyzakładowego, a także w obiektach wczasowych Funduszu Wczasów Pracowniczych lub wczasów zakładowych w charakterze szefów kuchni lub ich zastępców, kuchmistrzów, kucharzy, bufetowych, kelnerów, pomocy w kuchni, robotników oraz rzemieślników.
§  6.
1.
Za zarobek, o którym mowa w § 1 pkt 2, uważa się wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy o pracę, dochód z tytułu umowy zlecenia lub umowy o dzieło, a w razie wykonywania czynności zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i na podstawie umowy o dzieło lub zlecenia - łączne wynagrodzenie i dochód.
2.
Za wynagrodzenie z tytułu wykonywania umowy o pracę uważa się dokonane na rzecz rencisty wypłaty, z tym że w zakładach stosujących podatek od wynagrodzeń - po odliczeniu tego podatku i składki na cele emerytalne. Nie uważa się za zarobek wartości umundurowania, deputatu lub innych świadczeń w naturze ani ich ekwiwalentu.
3.
Za dochód z tytułu wykonywania umowy zlecenia lub umowy o dzieło uważa się kwotę stanowiącą podstawę wymiaru podatku od wynagrodzeń, pomniejszoną o kwotę tego podatku.
§  7.
Uspołeczniony zakład pracy obowiązany jest zawiadomić właściwy organ rentowy o zatrudnieniu rencisty zgodnie z kwalifikacjami (§ 1 pkt 1) oraz o przekroczeniu przez rencistę w danym roku kalendarzowym łącznego zarobku w kwocie 24.000 zł z podaniem wysokości miesięcznego zarobku, jeżeli rencista jest nadal zatrudniony.
§  8.
W zakresie niezawieszania prawa do emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia rencistów, o których mowa w § 1, stosuje się ponadto przepisy § 1, 12, § 13 ust. 1 i 3, § 17 i § 20 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 stycznia 1969 r. w sprawie niezawieszania prawa do emerytury lub renty (Dz. U. Nr 3, poz. 16).
§  9.
Traci moc zarządzenie Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 27 września 1968 r. w sprawie rodzajów zatrudnień, których okresowe wykonywanie nie powoduje zawieszenia prawa do emerytury lub renty (Monitor Polski Nr 42, poz. 294).
§  10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1974 r.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1974.1.3

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Niezawieszanie prawa do emerytury lub renty rencistom zatrudnionym w niektórych rodzajach usług, w handlu i w gastronomii.
Data aktu: 02/01/1974
Data ogłoszenia: 15/01/1974
Data wejścia w życie: 01/01/1974, 15/01/1974