Wykaz chorób zawodowych uprawniających do świadczeń w razie inwalidztwa lub śmierci pracownika.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 18 czerwca 1968 r.
w sprawie wykazu chorób zawodowych uprawniających do świadczeń w razie inwalidztwa lub śmierci pracownika.

Na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6) zarządza się, co następuje:
§  1. 
Za choroby zawodowe uprawniające do świadczeń określonych w ustawie z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6), zwanej dalej "ustawą", w razie inwalidztwa lub śmierci spowodowanych tymi chorobami uważa się choroby określone w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia.
§  2. 
1. 
Świadczenia przewidziane w ustawie w razie inwalidztwa lub śmierci spowodowanych chorobą zawodową przysługują, jeżeli pracownik był zatrudniony po dniu 31 grudnia 1967 r. przy pracach narażających na powstanie lub nawrót choroby zawodowej (§ 1) i spełnione zostały inne warunki wymagane do uzyskania tych świadczeń.
2. 
Świadczenia, o których mowa w ust. 1, przysługują również, jeżeli pracownik:
1)
przed dniem 1 stycznia 1968 r. zatrudniony był przy pracach narażających na powstanie lub nawrót choroby zawodowej objętej wykazem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 maja 1956 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 27, poz. 122),
2)
stał się inwalidą lub zmarł wskutek choroby zawodowej, o której mowa w pkt 1,
3)
spełniał warunki określone w § 2 rozporządzenia powołanego w pkt 1 oraz jeżeli
4)
spełnione zostały inne warunki wymagane do uzyskania świadczeń.
§  3. 
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 maja 1956 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 27, poz. 122).
§  4. 
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1968 r.

ZAŁĄCZNIK

WYKAZ CHORÓB ZAWODOWYCH UPRAWNIAJĄCYCH DO ŚWIADCZEŃ W RAZIE INWALIDZTWA LUB ŚMIERCI Z POWODU CHOROBY ZAWODOWEJ

Lp. Choroba zawodowa Rodzaje prac lub warunki narażające na chorobę zawodową
1 2 3
1 Zatrucia ostre i przewlekłe substancjami chemicznymi stosowanymi lub pozostającymi w związku z pracą zawodową oraz następstwa tych zatruć Prace narażające na działanie substancji trujących
2 Pylice płuc: pylica krzemowa, pylica krzemianowa i inne zwłóknienia płuc, w postaci czystej lub mieszanej, spowodowane wdychaniem pyłu (jak: silicoantracosis, silicosiderosis itp.) oraz współistniejąca gruźlica płuc Prace narażające na wdychanie pyłu zawierającego dwutlenek krzemu w postaci wolnej lub związanej oraz innych pyłów mogących wywołać zwłóknienie tkanki płucnej
3 Choroby spowodowane działaniem promieni jonizujących i ciał promieniotwórczych Prace narażające na działanie promieniowania jonizującego i ciał promieniotwórczych
Uwaga: Również nowotwory, choroby narządu wzroku i skóry, spowodowane działaniem tych czynników
4 Zmiany w układzie nerwowym, naczyniowym i ruchowym, wywołane działaniem drgań mechanicznych Prace narażające na działanie drgań mechanicznych (wibracji)
5 Przewlekłe schorzenia ścięgien, pochewek ścięgnistych, kaletek maziowych, tkanek okołostawowych, wywołane sposobem wykonywania pracy Prace narażające na stały ucisk i nadmierne obciążenia aparatu kostno-stawowego, a w szczególności prace prasowaczek, malarzy, brukarzy, tynkarzy
6 Zawodowe uszkodzenia narządów słuchu Prace narażające na działanie hałasu o dużej intensywności
7 Zaćma lub zapalenie siatkówki wywołane zawodowymi czynnikami fizycznymi

Uwaga: Zmiany wywołane działaniem promieniowania jonizującego należy kwalifikować według lp. 3

Prace narażające na długotrwałe działanie promieniowania podczerwonego, nadfioletowego, pola elektromagnetycznego wysokiej częstotliwości, a w szczególności prace spawaczy, pracowników obsługujących piece wiertnicze i prażalnicze, dmuchaczy szkła, pracowników gabinetów fizykoterapeutycznych
8 Skórne choroby przewlekłe: ropne schorzenia skóry, błon śluzowych nosa, ust i zapalenie rogówki oka Prace narażające na stykanie się z drażniącymi i żrącymi środkami, cieczami chłodzącymi przy obróbce mechanicznej metalu oraz przy produkcji związków chromu, przy produkcji kwasów, barwników organicznych, a także prace wytrawiaczy i galwanizerów
9 Choroba kesonowa (choroba dekompresyjna) Prace związane z przebywaniem w zmiennym ciśnieniu atmosferycznym
10 Nowotwory złośliwe, powstałe w następstwie zawodowej styczności z czynnikiem rakotwórczym:

- nowotwory skóry

- nowotwory dróg moczowych

- nowotwory układu oddechowego

Prace narażające na długotrwałą styczność z produktami suchej destylacji węgla, ropy naftowej, łupków bitumicznych, smołowca, asfaltu i innych tego rodzaju substancji, a w szczególności prace wykonywane w zakładach koksochemicznych i barwnikarskich, rafineriach ropy naftowej, prace asfalciarzy, smolarzy, impregnatorów drewna
Uwaga: Nowotwory powstałe w następstwie działania promieniowania jonizującego należy kwalifikować według lp. 3 Prace narażające na długotrwałą styczność z benzenoaminami i naftalenoaminami oraz ich pochodnymi np.: alfa i betanaftyloaminami, benzydyną
Prace narażające zawodowo na wdychanie substancji rakotwórczych, a w szczególności niektórych węglowodorów wielopierścieniowych związków chromu
11 Glistnica u górników Prace w górnictwie
12 Oczopląs Prace w górnictwie
13 Promienica Prace wykonywane przez pracowników magazynów zbożowych
14 Choroby odzwierzęce:

- bruceloza (choroba Banga)

- tularemia

- wścieklizna

- leptospiroza (choroba Weilla)

- tężec

- nosacizna

- wąglik

Prace związane ze stykaniem się z chorymi zwierzętami, prace wykonywane przez pracowników zakładów utylizacyjnych, personel instytutów naukowych oraz laboratoriów, personel wyłapujący zwierzęta

Prace wykonywane przez ogrodników, rolników, stajennych, hodowców koni, pracowników weterynaryjnych i pracowników zakładów pracy, w których zatrudnieni stykają się z materiałem zakaźnym lub zakażonymi przedmiotami

15 Choroby zakaźne nabyte w związku z wykonywaniem zawodu, jeżeli brak podstaw do przypuszczenia, że źródło choroby znajdowało się poza warunkami pracy w danym zawodzie Prace wykonywane przez personel służby zdrowia i weterynaryjny oraz personel instytutów naukowych i pracowni, stykający się bezpośrednio z zakaźnym środowiskiem lub zakażonymi materiałami
16 Schorzenia tropikalne u marynarzy i innych osób Pobyt w krajach tropikalnych w związku z zatrudnieniem

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1968.22.147

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Wykaz chorób zawodowych uprawniających do świadczeń w razie inwalidztwa lub śmierci pracownika.
Data aktu: 18/06/1968
Data ogłoszenia: 03/07/1968
Data wejścia w życie: 03/07/1968, 01/01/1968