Projekt nowelizacji Karty Nauczyciela do poprawy
Związek Nauczycielstwa Polskiego skierował do Ministerstwa Edukacji Narodowej opinię dotyczącą projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela. ZNP pozytywnie ocenia trwałe podniesienie wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego. Negatywnie opiniuje jednak sam projekt w obecnym brzmieniu, ponieważ utrwala on nadmierne spłaszczenie wynagrodzeń między nauczycielami początkującymi a mianowanymi.
Ostatnio informowaliśmy o stanowisku Związku Powiatów Polskich wobec nowelizacji Karty Nauczyciela i projektowanych regulacji dotyczących podwyższenia wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego. Zdaniem ZPP, sposób oszacowania skutków finansowych nowelizacji Karty Nauczyciela powinien ulec poprawie. Organizacja zwracała uwagę na mylący charakter odwołania do potrzeb oświatowych oraz nieuwzględnienie konsekwencji zmian w podziale potrzeb oświatowych na przyszły rok. W ocenie związku, nowe wydatki uwzględniane w ramach potrzeb oświatowych stanowią jedynie „fikcyjne" generowanie skali.
Czytaj więcej: Związek Powiatów Polskich krytycznie wobec nowelizacji Karty Nauczyciela
2 września br. swoją opinię na temat projektu nowelizacji wyraził również Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP). – Związek Nauczycielstwa Polskiego pozytywnie ocenia kierunek polegający na trwałym wprowadzeniu do art. 30 ust. 3 pkt 1 ustawy – Karta Nauczyciela podwyższonego wskaźnika średniego wynagrodzenia nauczyciela początkującego, zamiast epizodycznych zapisów w ustawie okołobudżetowej. Jednocześnie projekt w obecnym brzmieniu należy ocenić negatywnie, ponieważ utrwala on nadmierne spłaszczenie relacji wynagrodzeń pomiędzy nauczycielami początkującymi a nauczycielami mianowanymi – czytamy w komunikacie związku.
Zapraszamy na szkolenie online w LEX: Zmiany w prawie oświatowym 2026/2027 - jakie nowe wyzwania i obowiązki czekają dyrektorów szkół? >
Różnica między wynagrodzeniami jest zbyt mała
Przypomnijmy, że Ministerstwo Edukacji Narodowej zakłada systemowe zagwarantowanie odpowiedniego wzrostu średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących, powołując się na brak regulacji zapewniających stałe, coroczne zwiększenie wynagrodzenia. Jak wyjaśnia, dotychczasowe rozwiązania przyjęte w tzw. ustawach „okołobudżetowych” obowiązywały tylko w jednym roku, dlatego niezbędne były coroczne, dodatkowe działania.
Przewodnik po zmianach w prawie oświatowym i prawie pracy w oświacie 2026 - zobacz w LEX >
W projekcie ustawy proponuje się zmianę art. 30 ust. 3 pkt 1 Karty Nauczyciela, która ma polegać na podwyższeniu ze 120 proc. do 122,7696 proc. wskaźnika kwoty bazowej, określanej dla nauczycieli corocznie w ustawie budżetowej (w oparciu o który jest ustalane średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących). Zmiana ma zapewnić nauczycielom początkującym stałe rozwiązanie w zakresie ustalania wysokości średniego wynagrodzenia w 2027 r. oraz w kolejnych latach. Resort wskazuje, że bez odpowiedniego zwiększenia tego wskaźnika wzrost średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących w 2027 r. byłby niższy niż prognozowany wskaźnik inflacji. Planowanym terminem przyjęcia projektu jest IV kwartał br.
Czytaj więcej: Średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących do zmiany – jest projekt
- ZNP pozytywnie ocenia odejście od rozwiązań epizodycznych na rzecz trwałej regulacji. Jednocześnie sprzeciwia się pozostawieniu wskaźnika nauczyciela mianowanego na poziomie 144 proc. kwoty bazowej. Pierwotnie średnie wynagrodzenie nauczyciela mianowanego było ustawowo o 20 proc. wyższe od wynagrodzenia nauczyciela początkującego. Po podniesieniu wskaźnika dla nauczyciela początkującego do 122,7696 proc. i pozostawieniu wskaźnika nauczyciela mianowanego na poziomie 144 proc. przewaga ta spadnie do ok. 17,29 proc. - informuje Związek Nauczycielstwa Polskiego.
W ocenie związkowców zaproponowane rozwiązanie oznacza trwałe zmniejszenie ekonomicznej różnicy pomiędzy kolejnymi stopniami awansu zawodowego, a jeszcze wyraźniej problem pokazują minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego obowiązujące w bieżącym roku. Nauczyciel z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym otrzymuje 5308 zł brutto jako nauczyciel początkujący, a 5469 zł brutto jako nauczyciel mianowany.
Różnica wynosi zaledwie 161 zł brutto miesięcznie, czyli około 3 proc. wynagrodzenia zasadniczego nauczyciela początkującego. Zdaniem ZNP, tak mała różnica nie odzwierciedla dodatkowych kwalifikacji, doświadczenia i odpowiedzialności nauczyciela mianowanego. Osłabia też motywacyjną funkcję awansu zawodowego, pogłębia poczucie niedocenienia i może negatywnie wpływać na pozostawanie nauczycieli w zawodzie – dodaje związek.
Zobacz też w LEX: Godziny ponadwymiarowe nauczycieli – nowe regulacje prawne na przykładach >
Średnie wynagrodzenie a pensja zasadnicza to dwie różne kwestie
ZNP zwraca ponadto uwagę, że wzrost średniego wynagrodzenia nie gwarantuje odpowiedniego wzrostu pensji zasadniczej. Do średniego wynagrodzenia wliczane są również dodatki, godziny ponadwymiarowe, zastępstwa, nagrody oraz inne świadczenia. Dlatego zmiana ustawy powinna zostać uzupełniona odpowiednią zmianą rozporządzenia dotyczącego minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego.
Czytaj też w LEX: Wybrane zagadnienia dotyczące wynagradzania nauczycieli - ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji prawnej dyrektora szkoły i przedszkola >
Związkowcy proponują objęcie projektowaną zmianą również nauczycieli mianowanych i podwyższenie określonego w art. 30 ust. 3 pkt 2 Karty Nauczyciela wskaźnika ich średniego wynagrodzenia ze 144 proc. do 149 proc. kwoty bazowej oraz minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego. Poza tym domagają się ponownego przedstawienia zmienionego projektu i uzupełnionej oceny skutków regulacji partnerom społecznym – do zaopiniowania. Wśród postulatów ZNP znaleźć można także pełne sfinansowanie zmiany z budżetu państwa.
- Przy założeniu podwyżki stawek w 2027 r. o 3 proc., minimalne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela mianowanego z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym powinno wynosić co najmniej około 5817 zł brutto miesięcznie, przy stawce nauczyciela początkującego wynoszącej około 5467 zł. ZNP proponuje również, aby podwyżki dla nauczycieli początkujących i mianowanych zostały wprowadzone w 2027 r. nie później niż w ciągu trzech miesięcy od ogłoszenia ustawy budżetowej, z wyrównaniem od 1 stycznia 2027 r. – dodaje związek w przedstawionej opinii.
Linki w tekście artykułu mogą odsyłać bezpośrednio do odpowiednich dokumentów w programie LEX. Aby móc przeglądać te dokumenty, konieczne jest zalogowanie się do programu. Dostęp do treści dokumentów LEX jest zależny od posiadanych licencji.
