Fundusz zakładowy w państwowych przedsiębiorstwach przemysłu terenowego.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 10 grudnia 1963 r.
w sprawie funduszu zakładowego w państwowych przedsiębiorstwach przemysłu terenowego.

Na podstawie art. 2 ust. 3 i 4 oraz art. 4 i 5 ustawy z dnia 28 marca 1958 r. o funduszu zakładowym w przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1960 r. Nr 13, poz. 78) zarządza się, co następuje:
§  1.
Rozporządzenie dotyczy:
1)
państwowych przedsiębiorstw przemysłu terenowego nadzorowanych przez Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych oraz przez Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości,
2)
następujących przedsiębiorstw nadzorowanych przez Ministra Gospodarki Komunalnej:
a)
gazowni,
b)
wodociągów i kanalizacji,
c)
pralni i farbiarni,
d)
przedsiębiorstw gospodarki cieplnej, dla których zostały wprowadzone cenniki;
3)
następujących przedsiębiorstw nadzorowanych przez Ministra Rolnictwa:
a)
wojewódzkich przedsiębiorstw wylęgu drobiu,
b)
warsztatów mechanicznych państwowych gospodarstw rolnych oraz przedsiębiorstw i zakładów przemysłu rolnego, zgrupowanych w wojewódzkich zjednoczeniach państwowych gospodarstw rolnych,
c)
Przedsiębiorstwa Eksploatacji Terenów Torfowych w Szczecinie,

- zwanych dalej "przedsiębiorstwami".

§  2.
1.
Przedsiębiorstwa dokonują odpisu zasadniczego na fundusz zakładowy w kwocie odpowiadającej 2% osobowego funduszu płac, planowanego na dany rok, jeżeli zaplanują i osiągną wynik co najmniej równy wynikowi roku poprzedzającego dany rok, a odpisu dodatkowego na fundusz zakładowy - za osiągniętą poprawę rentowności.
2.
Przez poprawę rentowności rozumie się stosunek procentowy, w jakim pozostaje kwota poprawy wyniku (wynik rzeczywisty pomniejszony o wynik roku poprzedzającego) do sumy kosztów własnych sprzedaży i usług w roku poprzedzającym.
3.
Kwotę odpisu dodatkowego na fundusz zakładowy, przypadającego za osiągniętą poprawę rentowności, oblicza się na podstawie tabeli, stanowiącej załącznik do rozporządzenia.
4.
Kwota dodatkowego funduszu zakładowego nie może przekraczać kwoty faktycznie osiągniętej poprawy wyniku.
§  3.
1.
W razie nieosiągnięcia przez przedsiębiorstwo wyniku równego wynikowi roku poprzedzającego - zasadniczy fundusz zakładowy ulega zmniejszeniu o 8% za każdy rozpoczęty procent pogorszenia w granicach do 5% pogorszenia, o dalszych 10% za każdy rozpoczęty procent pogorszenia w granicach od 5% do 10% pogorszenia i o 1% za każdy rozpoczęty procent pogorszenia w granicach od 10% do 20% pogorszenia.
2.
W razie gdy pogorszenie wyniku przekroczy 20%, przedsiębiorstwo traci prawo do funduszu zakładowego.
§  4.
Dla ustalenia, czy przedsiębiorstwu przysługuje prawo do utworzenia funduszu zakładowego, oraz dla obliczenia jego wysokości - przyjmuje się w przedsiębiorstwie, które w roku poprzedzającym nie uzyskało uprawnień do pełnego zasadniczego funduszu zakładowego, zamiast wyniku osiągniętego w roku poprzedzającym - wynik, jaki należało osiągnąć w roku poprzedzającym, aby uzyskać prawo do utworzenia funduszu zakładowego w pełnej wysokości.
§  5.
1.
Przedsiębiorstwom, których planowany wynik działalności gospodarczej jest niższy od wyniku roku poprzedzającego, oraz przedsiębiorstwom nowo powstałym lub powstałym w wyniku reorganizacji - pełny zasadniczy fundusz zakładowy przysługuje za osiągnięcie wyniku planowanego.
2.
W razie nieosiągnięcia przez przedsiębiorstwo wyniku planowanego zasadniczy fundusz zakładowy ulega zmniejszeniu na zasadach określonych w § 3 ust. 1; gdy pogorszenie planowanego wyniku przekroczy 20%, przedsiębiorstwo traci prawo do funduszu zakładowego.
3.
W przedsiębiorstwie, w którym warunkiem tworzenia funduszu zakładowego jest osiągnięcie wyniku planowanego - dodatkowy fundusz zakładowy tworzy się za osiągnięcie ponadplanowanej rentowności; oblicza się go, przyjmując za każdy procent ponadplanowanej rentowności - określony przez przewodniczącego prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej procent planowanego osobowego funduszu płac nie wyższy niż 0,6%, przy równoczesnym przestrzeganiu zasady określonej w § 2 ust. 4.
§  6.
Przewodniczący prezydiów właściwych wojewódzkich rad narodowych mogą w porozumieniu z Ministrem Finansów zezwolić przedsiębiorstwom na zaliczenie na fundusz zakładowy w całości lub w części zysku osiągniętego z produkcji ubocznej określonego rodzaju wyrobów nie objętych planem techniczno-ekonomicznym w roku podjęcia produkcji oraz w roku następnym.
§  7.
1.
Niezależnie od korekt, o których mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 1958 r. o funduszu zakładowym w przedsiębiorstwach państwowych (Dz. U. z 1960 r. Nr 13, poz. 78), przewodniczący prezydiów właściwych wojewódzkich rad narodowych mogą określić w drodze zarządzeń wydanych w porozumieniu z Ministrem Finansów dodatkowe tytuły korekt wyniku (dodatnich i ujemnych).
2.
W przedsiębiorstwach planowo deficytowych, jak również w przedsiębiorstwach, w których ceny zbytu na niektóre wyroby i usługi zostały ustalone poniżej jednostkowych kosztów wytworzenia - koryguje się wyniki wskaźnikiem zmiany sprzedaży wyrobów i usług w porównaniu do roku poprzedniego, a w przypadkach określonych w § 5 - w porównaniu do planu.
3.
Przewodniczący prezydiów właściwych wojewódzkich rad narodowych mogą we własnym zakresie wprowadzić korektę wyniku, w razie gdy jego pogorszenie nastąpi na skutek:
1)
zmian w poziomie kosztów wytwarzania, spowodowanych podjęciem pozaplanowej produkcji eksportowej,
2)
przeceny materiałów, półfabrykatów i wyrobów, które utraciły swą pierwotną wartość z przyczyn niezależnych od przedsiębiorstwa; jako niezależne od działalności przedsiębiorstwa traktuje się straty z tytułu częściowego lub całkowitego zmniejszenia pierwotnej wartości zapasów materiałów, półfabrykatów i wyrobów, wywołane w szczególności nie planowanymi zmianami profilu produkcji na zlecenie jednostki nadrzędnej, koniecznością oszczędzania materiałów deficytowych oraz potrzebami importu i eksportu.
4.
Przewodniczący prezydiów właściwych wojewódzkich rad narodowych mogą - w odniesieniu do przedsiębiorstw określonych w § 1 pkt 1 - wprowadzić odpowiednią korektę wyniku, w razie gdy jego pogorszenie lub polepszenie nastąpi na skutek zmian w stawkach przyznanych przedsiębiorstwu dotacji przedmiotowych w porównaniu do roku ubiegłego.
§  8.
1.
Dla ustalenia, czy przedsiębiorstwo osiągnęło w poszczególnych kwartałach danego roku wynik gospodarczy uzasadniający tworzenie funduszu zakładowego w kwartałach, oraz dla obliczenia jego wysokości należy wynik ten porównać:
1)
z wynikiem poszczególnych kwartałów roku poprzedzającego w przypadkach określonych w § 2 i § 4,
2)
z zaplanowanymi kwartalnymi wynikami w rocznym planie techniczno-ekonomicznym przedsiębiorstw w przypadkach określonych w § 5.
2.
Za podstawę obliczeń, o których mowa w ust. 1, przyjmuje się dane od początku roku do końca danego kwartału. Przy ustalaniu wysokości funduszu zakładowego za kwartały II i III oraz za cały rok potrąca się fundusz utworzony za poprzednie kwartały.
§  9.
1.
Wypłaty z funduszu zakładowego są dokonywane na podstawie przedłożonego przez przedsiębiorstwo i podpisanego przez dyrektora oraz głównego księgowego obliczenia wysokości funduszu zakładowego, zatwierdzonego przez jednostkę nadrzędną.
2.
Wypłaty z funduszu zakładowego za I półrocze i III kwartał mają charakter zaliczkowy i nie mogą łącznie przekroczyć 25% kwoty dokonanego odpisu na fundusz zakładowy za dany okres. W razie gdy roczny wynik przedsiębiorstwa nie uzasadnia pełnej wysokości utworzonego i wypłaconego w poszczególnych kwartałach funduszu zakładowego, kwoty nadpłacone obciążają fundusz zakładowy następnego roku.
§  10.
1.
Przedsiębiorstwom, które nie spełnią warunków określonych w rozporządzeniu i w związku z tym nie utworzą funduszu zakładowego, jednostka nadrzędna może zezwolić na dokonywanie wydatków na nagrody i świadczenia dla pracowników jedynie do wysokości kwoty nie przekraczającej 0,2% planowanego na dany rok osobowego funduszu płac. Wydatki te zalicza się do kosztów przedsiębiorstwa.
2.
Jeżeli jednak w następnych okresach danego roku przedsiębiorstwa utworzą fundusz zakładowy, wówczas kwoty wydatkowane na nagrody i świadczenia należy traktować jako zaliczkowe wypłaty z funduszu zakładowego.
§  11.
W jednostkach przejętych, które w roku poprzedzającym rozliczały się z budżetem centralnym, korekty z przyczyn określonych w art. 6 ust. 1 ustawy można dokonać tylko w przypadku, gdy przedsiębiorstwo nie otrzymało dopłat różnicy cen w trybie dotyczącym wyrównywania różnic cen, podziału zysku oraz finansowania środków obrotowych państwowych przedsiębiorstw przemysłu terenowego.
§  12.
W celu ustalenia poprawy wyniku w danym roku w porównaniu do roku ubiegłego w przejętych przedsiębiorstwach kluczowych, które w roku ubiegłym były deficytowe, przyjmuje się takie warunki, jak gdyby przedsiębiorstwa te wygospodarowały zysk w roku poprzednim w wysokości 5% w stosunku do faktycznego kosztu własnego sprzedanej produkcji i usług, skorygowany o zyski i straty pozaoperacyjne za rok poprzedni.
§  13.
Przy ustalaniu, czy przedsiębiorstwu przysługuje prawo do dokonywania odpisów na fundusz zakładowy, jak również przy ustalaniu wysokości tych odpisów, wyłącza się zysk osiągnięty przez przedsiębiorstwo ze sprzedaży wyrobów i usług po cenach nie ustalonych w przepisanym trybie; wyłącza się również zarówno z planu, jak i z wykonania, dopłaty budżetowe, otrzymywane przez niektóre spośród przedsiębiorstw określonych w § 1 pkt 2.
§  14.
Na podstawie decyzji Ministra Finansów, wydanej na wniosek przewodniczącego prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej - przepisy rozporządzenia mogą być stosowane do działających według zasad rozrachunku gospodarczego zakładów przedsiębiorstw wielozakładowych, jeżeli urządzenia księgowe pozwalają na ustalenie wyników ich działalności.
§  15.
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 kwietnia 1960 r. w sprawie funduszu zakładowego w państwowych przedsiębiorstwach przemysłu terenowego (Dz. U. z 1960 r. Nr 34, poz. 192, z 1961 r. Nr 30, poz. 144 i z 1963 r. Nr 12, poz. 66).
§  16.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1963 r.

ZAŁĄCZNIK

TABELA OBLICZEŃ ODPISÓW DODATKOWYCH NA FUNDUSZ ZAKŁADOWY

Procent poprawy rentowności Procent planowanego osobowego funduszu płac przeznaczony na odpis dodatkowy
0,01 - 0,1 0,045
0,11 - 0,2 0,090
0,21 - 0,3 0,135
0,31 - 0,4 0,180
0,41 - 0,5 0,225
0,51 - 0,6 0,270
0,61 - 0,7 0,315
0,71 - 0,8 0,360
0,81 - 0,9 0,405
0,91 - 1,0 0,450
1,01 - 1,1 0,495
1,11 - 1,2 0,540
1,21 - 1,3 0,585
1,31 - 1,4 0,630
1,41 - 1,5 0,675
1,51 - 1,6 0,720
1,61 - 1,7 0,765
1,71 - 1,8 0,810
1,81 - 1,9 0,855
1,91 - 2,0 0,900
2,01 - 2,1 0,954
2,11 - 2,2 1,008
2,21 - 2,3 1,062
2,31 - 2,4 1,116
2,41 - 2,5 1,170
2,51 - 2,6 1,224
2,61 - 2,7 1,278
2,71 - 2,8 1,332
2,81 - 2,9 1,386
2,91 - 3,0 1,440
3,01 - 3,1 1,494
3,11 - 3,2 1,548
3,21 - 3,3 1,602
3,31 - 3,4 1,656
3,41 - 3,5 1,710
3,51 - 3,6 1,764
3,61 - 3,7 1,818
3,71 - 3,8 1,872
3,81 - 3,9 1,926
3,91 - 4,0 1,980
4,01 - 4,1 2,034
4,11 - 4,2 2,088
4,21 - 4,3 2,142
4,31 - 4,4 2,196
4,41 - 4,5 2,250
4,51 - 4,6 2,304
4,61 - 4,7 2,358
4,71 - 4,8 2,412
4,81 - 4,9 2,466
4,91 - 5,0 2,520
5,01 - 5,1 2,574
5,11 - 5,2 2,628
5,21 - 5,3 2,682
5,31 - 5,4 2,736
5,41 - 5,5 2,790
5,51 - 5,6 2,844
5,61 - 5,7 2,898
5,71 - 5,8 2,952
5,81 - 5,9 3,006
5,91 - 6,0 3,060
6,01 - 6,1 3,114
6,11 - 6,2 3,168
6,21 - 6,3 3,222
6,31 - 6,4 3,276
6,41 - 6,5 3,330
6,51 - 6,6 3,384
6,61 - 6,7 3,438
6,71 - 6,8 3,492
6,81 - 6,9 3,546
6,91 - 7,0 3,600
7,01 - 7,1 3,663
7,11 - 7,2 3,726
7,21 - 7,3 3,789
7,31 - 7,4 3,852
7,41 - 7,5 3,915
7,51 - 7,6 3,978
7,61 - 7,7 4,041
7,71 - 7,8 4,104
7,81 - 7,9 4,167
7,91 - 8,0 4,230
8,01 - 8,1 4,293
8,11 - 8,2 4,356
8,21 - 8,3 4,419
8,31 - 8,4 4,482
8,41 - 8,5 4,545
8,51 - 8,6 4,608
8,61 - 8,7 4,671
8,71 - 8,8 4,734
8,81 - 8,9 4,797
8,91 - 9,0 4,860
9,01 - 9,1 4,923
9,11 - 9,2 4,986
9,21 - 9,3 5,049
9,31 - 9,4 5,112
9,41 - 9,5 5,175
9,51 - 9,6 5,238
9,61 - 9,7 5,301
9,71 - 9,8 5,364
9,81 - 9,9 5,427
9,91 - 10,0 5,490
10,01 - 10,1 5,553
10,11 - 10,2 5,616
10,21 - 10,3 5,679
10,31 - 10,4 5,742
10,41 - 10,5 5,805
10,51 - 10,6 5,868
10,61 - 10,7 5,931
10,71 - 10,8 5,994
10,81 - 10,9 6,057
10,91 - 11,0 6,120
11,01 - 11,1 6,183
11,11 - 11,2 6,246
11,21 - 11,3 6,309
11,31 - 11,4 6,372
11,41 - 11,5 6,435
11,51 - 11,6 6,498
11,61 - 11,7 6,561
11,71 - 11,8 6,624
11,81 - 11,9 6,687
11,91 - 12,0 6,750
12,01 - 12,1 6,822
12,11 - 12,2 6,894
12,21 - 12,3 6,966
12,31 - 12,4 7,038
12,41 - 12,5 7,110
12,51 - 12,6 7,182
12,61 - 12,7 7,254
12,71 - 12,8 7,326
12,81 - 12,9 7,398
12,91 - 13,0 7,470
13,01 - 13,1 7,542
13,11 - 13,2 7,614
13,21 - 13,3 7,686
13,31 - 13,4 7,758
13,41 - 13,5 7,830
13,51 - 13,6 7,902
13,61 - 13,7 7,974
13,71 - 13,8 8,046
13,81 - 13,9 8,118
13,91 - 14,0 8,190
14,01 - 14,1 8,262
14,11 - 14,2 8,334
14,21 - 14,3 8,406
14,31 - 14,4 8,478
14,41 - 14,5 8,550
14,51 - 14,6 8,622
14,61 - 14,7 8,694
14,71 - 14,8 8,766
14,81 - 14,9 8,838
14,91 - 15,0 8,910
15,01 - 15,1 8,982
15,11 - 15,2 9,054
15,21 - 15,3 9,126
15,31 - 15,4 9,198
15,41 - 15,5 9,270
15,51 - 15,6 9,342
15,61 - 15,7 9,414
15,71 - 15,8 9,486
15,81 - 15,9 9,558
15,91 - 16,0 9,630
16,01 - 16,1 9,702
16,11 - 16,2 9,774
16,21 - 16,3 9,846
16,31 - 16,4 9,918
16,41 - 16,5 9,990
16,51 - 16,6 10,062
16,61 - 16,7 10,134
16,71 - 16,8 10,206
16,81 - 16,9 10,278
16,91 - 17,0 10,350
17,01 - 17,1 10,422
17,11 - 17,2 10,494
17,21 - 17,3 10,566
17,31 - 17,4 10,638
17,41 - 17,5 10,710
17,51 - 17,6 10,782
17,61 - 17,7 10,854
17,71 - 17,8 10,926
17,81 - 17,9 10,998
17,91 - 18,0 11,070
18,01 - 18,1 11,142
18,11 - 18,2 11,214
18,21 - 18,3 11,286
18,31 - 18,4 11,358
18,41 - 18,5 11,430
18,51 - 18,6 11,502
18,61 - 18,7 11,574
18,71 - 18,8 11,646
18,81 - 18,9 11,718
18,91 - 19,0 11,790
W razie poprawy rentowności powyżej 19,0% - za każdy 0,1% poprawy rentowności odpis dodatkowy na fundusz zakładowy podwyższa się o 0,072% planowanego osobowego funduszu płac.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1963.56.301

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Fundusz zakładowy w państwowych przedsiębiorstwach przemysłu terenowego.
Data aktu: 10/12/1963
Data ogłoszenia: 17/12/1963
Data wejścia w życie: 01/01/1963, 17/12/1963