Ograniczenie podziału gospodarstw rolnych.

ROZPORZĄDZENIE
RADY MINISTRÓW
z dnia 19 lipca 1963 r.
w sprawie ograniczenia podziału gospodarstw rolnych.

Na podstawie art. 2 ust. 3, art. 5 ust. 2 i art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o ograniczeniu podziału gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 28, poz. 168) zarządza się, co następuje:
§  1.
Podział gospodarstwa rolnego w drodze zbycia jego części, działu spadku albo zniesienia współwłasności jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy każda wynikła z podziału część sama bądź wraz z gruntami już należącymi do nabywcy odpowiada podstawowej normie obszarowej, która wynosi na terenie całego kraju 8 ha użytków rolnych.
§  2.
1.
Podział gospodarstwa rolnego w drodze zbycia jego części lub zniesienia współwłasności może nastąpić również przy zachowaniu następujących trzech warunków:
1)
nabywca części gruntów jest już właścicielem gospodarstwa rolnego odpowiadającego minimalnej normie obszarowej, która wynosi:

- na terenie województw: bydgoskiego, poznańskiego i olsztyńskiego oraz m. Poznania - 5 ha użytków rolnych,

- na terenie województw: białostockiego, gdańskiego, koszalińskiego, opolskiego, szczecińskiego, wrocławskiego i zielonogórskiego oraz m. Wrocławia - 4 ha użytków rolnych,

- na terenie województw: lubelskiego, łódzkiego, kieleckiego i warszawskiego oraz m. Łodzi i m.st. Warszawy - 3 ha użytków rolnych,

- na terenie województw: katowickiego, krakowskiego i rzeszowskiego oraz m. Krakowa - 2 ha użytków rolnych;

2)
nabywana część gruntów ma wejść w skład gospodarstwa rolnego stanowiącego już własność nabywcy;
3)
pozostała po podziale część gospodarstwa rolnego, która ma ulec podziałowi, będzie odpowiadała podstawowej normie obszarowej 8 ha użytków rolnych albo obszar tego gospodarstwa rolnego jest:
a)
mniejszy od minimalnej normy obszarowej dla danego terenu stosownie do pkt 1 lub
b)
mniejszy od podstawowej normy obszarowej 8 ha użytków rolnych, lecz w wyniku podziału obszar gospodarstwa rolnego nabywcy po jego uzupełnieniu będzie większy od obszaru gospodarstwa rolnego, które ma ulec podziałowi, albo to ostatnie gospodarstwo ulegnie likwidacji.
2.
W przypadku zbycia części gospodarstwa rolnego objętego przepisami ustawy z dnia 20 marca 1950 r. (Dz. U. Nr 9, poz. 87) podstawowa norma obszarowa dla pozostałej części tego gospodarstwa wynosi 2 ha użytków rolnych.
§  3.
Gospodarstwo rolne o obszarze do 0,5 ha użytków rolnych może być dzielone, chociażby nabywca jego części nie był właścicielem gospodarstwa rolnego lub należące do niego gospodarstwo było mniejsze od minimalnych norm obszarowych.
§  4.
1.
Gospodarstwo rolne uważa się za ulegające likwidacji w wyniku podziału w tym przypadku, gdy zbycie wszystkich gruntów wchodzących w skład gospodarstwa następuje jednocześnie.
2.
Likwidacja gospodarstwa zachodzi również wtedy, gdy właściciel zbył wszystkie grunty, z wyjątkiem gruntów pod budynkami i działki przyzagrodowej o łącznym obszarze do 0,2 ha.
§  5.
1.
Pracę spadkobiercy w gospodarstwie rolnym należącym do spadku uważa się za nie przerwaną, jeżeli spadkobierca zamieszkiwał w tym gospodarstwie oraz wykonywał w nim stale niezbędne prace, a nie był zatrudniony gdzie indziej na podstawie umowy o pracę lub mianowania.
2.
Nie zalicza się jednak do przerwy w pracy w spadkowym gospodarstwie rolnym:
1)
czasu poświęconego na wykonywanie:
a)
funkcji w organach państwowych, spółdzielczych i społecznych, do których spadkobierca został powołany w drodze wyborów,
b)
pracy sezonowej w innych gospodarstwach rolnych lub leśnych (sprzęt plonów, wykopki, zwózka drewna itp.) i w przedsiębiorstwach świadczących usługi dla rolnictwa, a w szczególności w przedsiębiorstwach wodnych melioracji oraz w przedsiębiorstwach przetwórstwa produktów rolnych,
c)
pracy prowadzonej we własnym zakładzie rzemieślniczym w zakresie usług dla ludności zamieszkałej w tej samej miejscowości bez szkody dla należytego zagospodarowania spadkowego gospodarstwa rolnego oraz
2)
przerwy wynikłej z przyczyn niezależnych od spadkobiercy, a w szczególności z powodu odbywania obowiązkowej służby wojskowej lub z powodu choroby.
§  6.
Spadkobierców uważa się za trwale niezdolnych do pracy, jeżeli są inwalidami I lub II grupy w rozumieniu przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Ustalenie inwalidztwa odbywa się w trybie określonym w tychże przepisach.
§  7.
1.
Spłaty spadkowe na rzecz spadkobierców, którzy w chwili otwarcia spadku byli małoletnimi albo uczniami pobierającymi naukę zawodu lub uczęszczającymi do szkół średnich, albo studentami szkół wyższych, podlegają uregulowaniu w ratach miesięcznych nie przekraczających:
1)
450 zł, gdy chodzi o małoletnich albo uczniów pobierających naukę zawodu lub uczęszczających do szkół średnich,
2)
550 zł, gdy chodzi o studentów szkół wyższych.
2.
Uczniom i studentom określonym w ust. 1, którzy pobierają naukę w szkołach dla pracujących lub odbywają studia dla pracujących, spłaty spadkowe po osiągnięciu przez nich pełnoletności nie przysługują.
§  8.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zmiany w prawie

Ustawa doprecyzowująca termin wypłaty ekwiwalentu za urlop opublikowana

Uproszczenie i uporządkowanie niektórych regulacji kodeksu pracy dotyczących m.in. wykorzystania postaci elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy oraz terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przewiduje nowelizacja kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która wejdzie w życie w dniu 27 stycznia.

Grażyna J. Leśniak 12.01.2026
Powierzchnia użytkowa mieszkań już bez ścianek działowych

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację, która ma zakończyć spory między nabywcami i deweloperami o powierzchnie sprzedawanych mieszkań i domów. W przepisach była luka, która skutkowała tym, że niektórzy deweloperzy wliczali w powierzchnię użytkową metry pod ściankami działowymi, wnękami technicznymi czy skosami o małej wysokości - a to mogło dawać różnicę w finalnej cenie sięgającą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych. Po zmianach standardy dla wszystkich inwestycji deweloperskich będą jednolite.

Agnieszka Matłacz 12.01.2026
Prezydent podpisał ustawę o L4. Ekspert: Bez wyciągnięcia realnych konsekwencji nic się nie zmieni

Podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego ustawa reformująca orzecznictwo lekarskie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych ma usprawnić kontrole zwolnień chorobowych i skrócić czas oczekiwania na decyzje. Jednym z kluczowych elementów zmian jest możliwość dostępu do dokumentacji medycznej w toku kontroli L4 oraz poszerzenie katalogu osób uprawnionych do orzekania. Zdaniem eksperta, sam dostęp do dokumentów niczego jeszcze nie zmieni, jeśli za stwierdzonymi nadużyciami nie pójdą realne konsekwencje.

Grażyna J. Leśniak 09.01.2026
Ważne przepisy dla obywateli Ukrainy i pracodawców bez konsultacji społecznych

Konfederacja Lewiatan krytycznie ocenia niektóre przepisy projektu ustawy o wygaszeniu pomocy dla obywateli Ukrainy. Najwięcej kontrowersji budzą zapisy ograniczające uproszczoną procedurę powierzania pracy obywatelom Ukrainy oraz przewidujące wydłużenie zawieszenia biegu terminów w postępowaniach administracyjnych. W konsultacjach społecznych nad projektem nie brały udziału organizacje pracodawców.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Reforma systemu orzeczniczego ZUS stała się faktem - prezydent podpisał ustawę

Usprawnienie i ujednolicenie sposobu wydawania orzeczeń przez lekarzy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a także zasad kontroli zwolnień lekarskich wprowadza podpisana przez prezydenta ustawa. Nowe przepisy mają również doprowadzić do skrócenia czasu oczekiwania na orzeczenia oraz zapewnić lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników, a to ma z kolei przyczynić się do ograniczenia braków kadrowych.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
RPO interweniuje w sprawie przepadku składek obywateli w ZUS. MRPiPS zapowiada zmianę prawa

Przeksięgowanie składek z tytułu na tytuł do ubezpieczeń społecznych na podstawie prawomocnej decyzji ZUS, zmiany w zakresie zwrotu składek nadpłaconych przez płatnika, w tym rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia zwrotu nienależnie opłaconych składek dopiero od ich stwierdzenia przez ZUS - to niektóre zmiany, jakie zamierza wprowadzić Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Resort dostrzegł bowiem problem związany ze sprawami, w których ZUS kwestionuje tytuł do ubezpieczeń osób zgłoszonych do nich wiele lat wcześniej.

Grażyna J. Leśniak 08.01.2026
Metryka aktu
Identyfikator:

Dz.U.1963.36.208

Rodzaj: Rozporządzenie
Tytuł: Ograniczenie podziału gospodarstw rolnych.
Data aktu: 19/07/1963
Data ogłoszenia: 20/08/1963
Data wejścia w życie: 20/08/1963